ગરુડ પુરાણ · અધ્યાય 1.107

ઇતિ શ્રીગારુડે મહાપુરાણે પૂર્વખણ્ડે પ્રથમાંશાખ્યે આચારકાણ્ડે યાજ્ઞવલ્ક્યોક્તાશૌચાપદ્વૃત્ત્યોર્નિરૂપણં નામ પડુત્તરશતતમો ઽધ્યાયઃ
શ્રીગરુડમહાપુરાણમ્- 107
સૂત ઉવાચ ।
પરાશરો ઽબ્રવીદ્વ્યાસં ધર્મં વર્ણાશ્રમાદિકમ્ ।
કલ્પેકલ્પે ક્ષયોત્પત્ત્યા ક્ષીયન્તે નુ પ્રજાદયઃ

શ્રુતિઃ સ્મૃતિઃ સદાચરો યઃ કશ્ચિદ્વે દકર્તૃકઃ ।
વેદાઃ સ્મૃતા બ્રાહ્મણાદૌ ધર્મા મન્વાદિભિઃ સદા

દાનં કલિયુગે ધર્મઃ કર્તારં ચ કલૌ ત્યજેત્ ।
પાપકૃત્યં તુ તત્રૈવ શાપં ફલતિ વર્ષતઃ

આચારાત્પ્રાપ્નુયાત્સર્વં ષટ્ કર્માણિ દિનેદિને ।
સન્ધ્યા સ્નાનં જપો હોમો દેવાતિથ્યાદિપૂજનમ્

અપૂર્વઃ સુવ્રતી વિપ્રો હ્યપૂર્વા યતયસ્તદા ।
ક્ષત્ત્રિયઃ પરસૈન્યાનિ જિત્વા પૃથ્વીં પ્રપાલયેત્

વણિક્ કૃષ્યાદિ વૈશ્યે સ્યાદ્દ્વિજભક્તિશ્ચ શૂદ્રકે ।
અભક્ષ્યભક્ષણાચ્ચૌર્યાદગમ્યા ગમનાત્પતેત્

કૃષિં કુર્વન્દ્વિજઃ શ્રાન્તં બલીવર્દં ન વાહયેત્ ।
દિનાર્ધં સ્નાનયોગાદિકારી વિપ્રાંશ્ચ ભોજયેત્

નિર્વપેત્પઞ્ચ યજ્ઞાનિ ક્રૂરે નિન્દાં ચ કારયેત્ ।
તિલાજ્યં ન વિક્રીણિત સૂનાયજ્ઞમઘાન્વિતઃ

રાજ્ઞો દત્ત્વા તુ ષડ્ભાગં દેવતાનાં ચ વિંશતિમ્ ।
ત્રયસ્ત્રિંશચ્ચ વિપ્રાણાં કૃષિકર્તા ન લિપ્યતે

કર્ષકાઃ ક્ષત્ત્રવિટ્છૂદ્રાઃ ખલે ઽદત્ત્વા તુ ચૌરકઃ ।
દિનત્રયેણ શુધ્યેત બ્રાહ્મણઃ પ્રેતસૂતકે

ક્ષત્ત્રો દશાહાદ્વૈશ્યાસ્તુ દ્વાદશાહાન્માસિ શૂદ્રકઃ ।
યાતિ વિપ્રો દશાહાત્તુ ક્ષત્ત્રો દ્વાદશકાદ્દિનાત્

પઞ્ચદશાહાદ્વૈશ્યસ્તુ શૂદ્રો માસેન શુધ્યતિ ।
એકપિણ્ડાસ્તુ દાયાદાઃ પૃથગ્દ્વારનિકેતનાઃ

જન્મના ચ વિપત્તૌ ચ ભવેત્તેષાં ચ સૂતકમ્ ।
ચતુર્થે દશરાત્રં સ્યાત્ષણ્ણિશાઃ પુંસિ પઞ્ચમે

ષષ્ઠે ચતુર હાચ્છુદ્ધિઃ સપ્તમે ચ દિનત્રયમ્ ।
દેશાન્તરે મૃતે બાલે સદ્યઃ શુદ્ધિર્યતો મૃતે

અજાતદન્તા યે બાલા યે ચ ગર્ભાદ્વિનિઃ સૃતાઃ ।
ન તેષામગ્નિસંસ્કારો ન પિણ્ડં નોદકક્રિયા

યદિ ગર્ભો વિપદ્યત સ્ત્રવતે વાપિ યોષિતઃ ।
યાવન્માસં સ્થિતો ગર્ભસ્તાવદ્દિનાનિ સૂતકમ્

આનામકરણાત્સદ્ય આચૂડાન્તાદહર્નિશમ્ ।
આવ્રતાત્તુ ત્રિરાત્રેણ તદૂર્ધ્વન્દશભિર્દિનૈઃ

આચતુર્થાદ્ભવેત્સ્ત્રવઃ પાતઃ પઞ્ચમષષ્ઠયોઃ ।
બ્રહ્મચર્યા દગ્નિહોત્રાન્નાશુદ્ધિઃ સઙ્ગવર્જનાત્

શિલ્પિનઃ કારવો વૈદ્યા દાસીદાસાશ્ચ ભૃત્યકાઃ ।
અગ્નિમાઞ્છ્રોત્રિયો રાજા સદ્યઃ શૌચાઃ પ્રકીર્તિતાઃ

દશાહાચ્છુધ્યતે માતા સ્નાનાત્સૂતે પિતા શુચિઃ ।
સઙ્ગાત્સૂતૌ સૂતકં સ્યાદુપસ્પૃશ્ય પિતા શુચિઃ

વિવાહોત્સવયજ્ઞેષુ અન્તરા મૃતસૂતકે ।
પૂર્વસંકલ્પિતાદન્યવર્જનં ચ વિધીયતે

મૃતેન શુધ્યતે સૂતિઃ મૃતવજ્જાતકં જનૌ ।
ગોગ્રહાદૌ વિપન્નાનામેકરાત્રં તુ સૂતકમ્

અનાથપ્રેતવહનાત્પ્રાણાયામેન શુધ્યતિ ।
પ્રેતશૂદ્રસ્ય વહનાન્ત્રિરાત્રમશુચિર્ભવેત્

આત્મઘાતિવિષોદ્વન્ધકૃમિદષ્ટે ન સંસ્કૃતિઃ ।
ગોહતં કૃમિદષ્ટં ચ સ્પૃષ્ટ્વા કૃચ્છ્રેણ શુધ્યતિ

અદુષ્ટાપતિતં ભાર્યા યૌવને યા પરિત્યજેત્ ।
સપ્તજન્મ ભવેત્સ્ત્રીત્વં વૈધવ્યં ચ પુનઃ પુનઃ

બાલહત્યા ત્વગમનાદૃતૌ ચ સ્ત્રી તુ સૂકરિ ।
અગમ્યા વ્રતકારિણ્યો ભ્રષ્ટપાનોદકક્રિયાઃ

ઔરસઃ ક્ષેત્રજઃ પુત્રઃ પિતૃજૌ પિણ્ડદૌ પિતુઃ ।
પરિવિત્તેસ્તુ કૃચ્છ્રં સ્યાત્કન્યાયાઃ કૃચ્છ્રમેવ ચ

અતિકૃચ્છ્રં ચરેદ્દાતા હોતા ચાન્દ્રાયણઞ્ચરેત્ ।
કુબ્જવામનષણ્ડેષુ ગદ્ગદેષુ જડેષુ ચ

જાત્યન્ધબધિરે મૂકે ન દોષઃ પરિવેદને ।
નષ્ટે મૃતે પ્રવ્રજિતે ક્લીબે વા પતિતે પતૌ

પઞ્ચસ્વાપત્સુ નારીણાં પતિરન્યો વિધીયતે ।
ભર્ત્રા સહમૃતા નારી રોમાબ્દાનિ વસેદ્દિવિ

શ્વાદિદષ્ટસ્તુ ગાયત્ત્ર્યા જપાચ્છુદ્ધો ભવેન્નરઃ ।
દાહ્યો લોકાગ્નિના વિપ્રશ્ચાણ્ડાલાદ્યૈર્હતો ઽગ્નિમાન્

ક્ષીરૈઃ પ્રક્ષાલ્ય તસ્યાસ્થિ સ્વાગ્નિના મન્ત્રતો દહેત્ ।
પ્રવાસે તુ મૃતે ભૂયઃ કૃત્વા કુશમયં દહેત્

કૃષ્ણાજિને સમાસ્તીર્ય ષટ્ શતાનિ પલાશજાન્ ।
શમીં શિશ્રે વિનિઃ ક્ષિપ્ય અરણિં વૃષણે ક્ષિપેત્

કણ્ડં દક્ષિણહસ્તે તુ વામહસ્તે તથોપભૃત્ ।
પાર્શ્વે તૂલૂખલં દદ્યાત્પૃષ્ઠે તુ મુસલં દદેત્

ઉરે નિઃ ક્ષિપ્ય દૃષદં તણ્ડુલાજ્યતિલાન્મુખે ।
શ્રોત્ર ચ પ્રોક્ષણીં દાદ્યદાજ્યસ્થાલીં ચ ચક્ષુષોઃ

કર્ણે નેત્રે મુખે ઘ્રાણે હિરણ્યશકલાન્ ક્ષિપેત્ ।
અગ્નિહોત્રોપકરણાદ્બ્રહ્મલોકગતિર્ભવેત્

અસૌ સ્વર્ગાય લોકાય સ્વાહેત્યાજ્યાહુતિઃ સકૃત્ ।
હંસસારસક્રૌઞ્ચાનાં ચક્રવાકં ચ કુક્રુટમ્

મયરમેષઘાતી ચ અહોરાત્રેણ શુધ્યતિ ।
પક્ષિણઃ સકલાન્હત્વા અહોરાત્રેણ શુધ્યતિ

સર્વાંશ્ચતુષ્પદાન્હત્વા અહોરાત્રો ષિતો જપેત્ ।
શૂદ્રં હત્વા ચરેત્કૃચ્છ્રમતિકૃચ્છ્રં તુ વૈશ્યહા ।
ક્ષત્ત્રં ચાન્દ્રાયણં વિપ્રં દ્વાવિંશાત્રિંશમાહરે (વહે) ત્