ગરુડ પુરાણ · અધ્યાય 1.106

ઇતિ શ્રાગારુડે મહાપુરાણે પૂર્વખણ્ડે પ્રથમાંશાખ્યે આચારકાણ્ડે યાજ્ઞવલ્ક્યોક્તપ્રાયશ્ચિત્તવિવેકો નામ પઞ્ચોત્તરશતતમો ઽધ્યાયઃ
શ્રીગરુડમહાપુરાણમ્- 106
યાજ્ઞવલ્ક્ય ઉવાચ ।
પ્રેતા (ત) શૌચં પ્રવક્ષ્યામિ તચ્છૃણુધ્વં યતવ્રતાઃ ।
ઊનદ્વિવર્ષં નિખનેન્ન કુર્યાદુ દકં તતઃ

આ શ્મશાનાદનુવ્રજ્ય ઇતરૈર્જ્ઞાતિભિર્યુતઃ ।
યમસૂક્તં તથા જપ્યં જપદ્ભિર્લૌકિકાગ્નિના

સ દગ્ધવ્ય ઉપેતશ્ચૈદાહિતાગ્ન્યાવૃતાર્થવત્ ।
સપ્તમાદ્દશમાદ્વાપિ જ્ઞાતયો ઽભ્યુપયાન્ત્યપઃ

અપનઃ શોશુચદઘમનેન પિતૃદિઙ્મુખાઃ ।
એવં માતામહાચાર્યપત્નીનાં ચોદકક્રિયાઃ

કામોદકાઃ પુત્રસખિસ્વસ્ત્રીયશ્વશુરર્ત્વિજઃ ।
નામગોત્રેણ હ્યુદકં સકૃત્સિઞ્ચન્તિ વાગ્યતાઃ

પાષણ્ડપતિતાનાં તુ ન કુર્યુરુદકક્રિયાઃ ।
નબ્રહ્મચારિણો વ્રાત્યા યોષિતઃ કામગાસ્તથા

સુરાપ્યસ્ત્વાત્મઘાતિન્યો નાશૌચોદકભાજનાઃ ।
તતો ન રોદિતવ્યં હિ ત્વનિત્યા જીવસં સ્થિતિઃ

ક્રિયા કાર્યા યથાશક્તિ તતો ગચ્છેદ્ગૃહાન્પ્રતિ ।
વિદશ્ય નિમ્બપત્રાણિ નિયતા દ્વારિ વેશ્મનઃ

આચમ્યાથાગ્નિમુદકં ગોમયં ગૌરસર્ષપાન્ ।
પ્રવિશેયુઃ સમાલભ્ય કૃત્વાશ્મનિ પદં શનૈઃ

પ્રવેશનાદિકં કર્મ પ્રેતસંસ્પર્શનાદપિ ।
ઈક્ષતાં તત્ક્ષણાચ્છુદ્ધિઃ પરેષાં સ્નાનસંયમાત્

ક્રીતલબ્ધાશના ભૂમૌ સ્વપેયુસ્તે પૃથક્પૃથક્ ।
પિણ્ડયજ્ઞકૃતા દેયં પ્રેતાયાન્નં દિનત્રયમ્

જલમેકાહમાકાશે સ્થાપ્યં ક્ષીરં તુ મૃન્મયે ।
વૈતાનોપાસનાઃ કાર્યાઃ ક્રિયાશ્ચ શ્રુતિચોદિતાઃ

આદન્તજન્મનઃ સદ્યઃ આચૂડં નૈશિકી સ્મૃતા ।
ત્રિરાત્રમા વ્રતાદેશાદ્દશરાત્રમતઃ પરમ્

ત્રિરાત્રં દશરાત્રં વા શાવમાશૌચમુચ્યતે ।
ઊનદ્વિવર્ષ ઉભયોઃ સૂતકં માતુરેવ હિ

અન્તરા જન્મમરણે શેષાહોભિર્વિશુધ્યતિ ।
દશ દ્વાદશ વર્ણાનાં તથા પઞ્ચદશૈવ ચ

ત્રિંશદ્દિનાનિ ચ તથા ભવતિ પ્રેતસૂતકમ્ ।
અહસ્ત્વદત્તકન્યાસુ બાલેષુ ચ વિશોધનમ્

ગુર્વન્તેવાસ્યનૂચાનમાતુલશ્રોત્રિયેષુ ચ ।
અનૌરસેષુ પુત્રેષુ ભાર્યાસ્વન્યગતાસુ ચ

નિવાસરાજનિ તથા તદહઃ શુદ્ધિકાર(ણ)મ્ ।
હતાનાં નૃપગોવિપ્રૈરન્વક્ષં ચાત્મઘાતિનામ્

વિષાદ્યૈશ્ચ હતાનાં ચ નાશૌચં પૃથિવીપતેઃ ।
સત્રિવ્રતિબ્રહ્મચારિદાતૃબ્રહ્મવિદાં તથા

દાને વિવાહે યજ્ઞે ચ સંગ્રામે દેશવિપ્લવે ।
આપદ્યપિ ચ કષ્ટાયાં સદ્યઃ શૌચં વિધીયતે

કાલો ઽગ્નિઃ કર્મમૃદ્વાયુર્મનો જ્ઞાનં તપો જપઃ (લમ્) ।
પશ્ચાત્તાષો નિરાહારઃ સર્વેષાં શુદ્ધિહેતવઃ

અકાર્યકારિણાં દાનં વેગો નદ્યાસ્તુ શુદ્ધિકૃત્ ।
ક્ષાત્ત્રેણ કર્મણા જીવેદ્વિશાં વાપ્યાપદિ દ્વિજઃ

ફલસોમક્ષૌમવીરુદ્દધિ ક્ષીરં ઘૃતં જલમ્ ।
તિલોદનરસક્ષારમધુ લાક્ષા શૃતં હવિઃ

વસ્ત્રોપલાસવં પુષ્પં શાકમૃચ્ચર્મપાદુકમ્ ।
એણત્વચં ચ કૌશેયં લવણં માસમેવ ચ

પિણ્યાકમૂલગન્ધાંશ્ચ વૈશ્યવૃત્તો ન વિક્રયેત્ ।
ધર્માર્થં વિક્રયં નેયાસ્તિલા ધાન્યેન તત્સમાઃ

લવણાદિ ન વિક્રીયાત્તથા ચાપદ્ગતો દ્વિજઃ ।
હીનાદ્વિપ્રો વિગૃહ્ણંશ્ચ લિપ્યતે નાર્કવદ્દ્વિજઃ

કુર્યાત્કૃષ્યાદિકં તદ્વદવિક્રેયા હયાસ્તથા ।
બુભુક્ષિતસ્ત્ર્યં સ્થિત્વા દૃષ્ટ્વા વૃત્તિવિવર્જિતમ્ ।
રાજા ધર્મ્યાં પ્રકુર્વીત વૃત્તિં વિપ્રાદિકસ્ય ચ