ગર્ગસંહિતા · અધ્યાય 8.5

બલભદ્રખણ્ડઃ - પઞ્ચમોઽધ્યાયઃ
કૃષ્ણ-બલરામજન્મોત્સવમ્ -
દુર્યોધન ઉવાચ -
મુનીન્દ્રાહો અહં ધન્યોઽસ્મિ પુરા સંકર્ષણસ્ય
ભક્તોઽસ્મિ ત્વયા સ્મારિતો ભગવતો વાસુદેવસ્ય
સપ્રભાવં માહાત્મ્યં પરમાદ્‌ભુતં શ્રુતમત્રાવતારૌ
ભૂત્વા ભૂમ્યાં રામકૃષ્ણૌ પિતુઃ પુરાત્કથં વ્રજે
ગતવંતૌ વ્રજવાસિભિર્ન જ્ઞાતૌ કથમભૂતાં ચ તદુચ્યતામ્

પ્રાડ્‌વિપાક ઉવાચ -
અથૈકદા મથુરાયાં યદુપુર્ય્યામુગ્રસેનાગ્રજો દેવકો
દેવકીં સુતાં વસુદેવાય દદાવથ વરવધ્વોઃ પ્રયાણકાલે
કંસ ઉગ્રસેનાત્મજસ્તયોઃ સ્યંદનં નોદયામાસ

તદૈવ દેવવાણી કંસમાહ ॥ રે યાં વહસેઽસ્યાશ્ચાષ્ટમો
ગર્ભો હિ ત્વાં હનિષ્યતીતિ શ્રુત્વા સ મહાસુરઃ
કાલનેમિસુતઃ કંસઃ ખડ્ગપાણિર્ભગિનીં હંતું પ્રવૃત્તઃ

તદૈવ વસુદેવસ્તં બોધયિત્વા પ્રાહૈનાં મા મારયાસ્યાઃ
પુત્રાન્સમર્પયિષ્યે યતસ્તે ભયં જાતં મમાપિ ॥
ઇતિ શ્રુત્વા તદ્વાક્યસારવિત્કંસસ્તૌ
કારાગારે કારયિત્વા નિશ્ચિન્તોઽપ્યભવત્

અથ દેવક્યાઃ પ્રથમં જાતં પુત્ર કંસાય વસુદેવઃ પ્રદદૌ ॥
તં સત્યવાદિનં જ્ઞાત્વા કંસોઽર્ભકં ન જઘાન

અંકાનાં વામતો ગતિસ્તથા દેવાનાં તસ્માદયં વા શત્રુઃ
સર્વે યાદવા દેવાઃ સંતિ તવ વધમિચ્છંતીતિ
નારદવાક્યાત્પુનર્જાંતં જાતમપિ નિર્જઘાન

અથ કંસભયાત્પલાયિતાનાં યદૂનાં મહાન્કષ્ટો
બભૂવ ॥ અથ સપ્તમો ગર્ભો દેવક્યા ભગવાનનંતો
હ્યભવત્ ॥ તત્તેજઃ શ્રીકૃષ્ણાજ્ઞયા યોગમાયા
દેવક્યુદરાત્સંનિકૃષ્ય વસુદેવસ્ય ભાર્યાયાં કંસભયાદ્‌-
ગોકુલસ્થિતાયાં રોહિણ્યામર્પયિતુમાજગામ

તત્રૈતે શ્લોકાઃ -
દેવક્યા સપ્તમે ગર્ભે હર્ષશોકવિવર્દ્ધને ॥
વ્રજં પ્રણીતે રોહિણ્યામનંતે યોગમાયયા ॥
અહો ગર્ભઃ ક્વ વિગત ઇત્યૂચુર્માથુરા જનાઃ

અથ વ્રજે પંચદિનેષુ ભાદ્રે
સ્વાતૌ ચ ષષ્ઠ્યાં ચ સિતે બુધે ચ ॥
ઉચ્ચૈર્ગ્રહૈઃ પંચભિરાવૃતે ચ
લગ્ને તુલાઽઽખ્યે દિનમધ્યદેશે

સુરેષુ વર્ષત્સુ ચ પુષ્પવર્ષં
ધનેષુ મુંચત્સુ ચ વારિબિંદૂન્ ॥
બભૂવ દેવો વસુદેવપત્‍ન્યાં
વિભાસયન્નંદગૃહં સ્વભાસા

નંદોઽપિ કુર્વઞ્છિશુજાતકર્મ
દદૌ દ્વિજેભ્યો નિયુતં ગવાં ચ ॥
ગોપાન્સમાહૂય સુગાયકાનાં
રાવૈર્મહામંગલમાતતાન

અથાષ્ટમો દેવક્યાઃ પરિપૂર્ણતમો ભગવાન્
શ્રીકૃષ્ણચન્દ્રોઽવતતાર ॥ તદૈવ તદાજ્ઞયા
નિશીથે પ્રેંખે નિધાય નંદપત્‍ન્યાં જાતાયાં
યોગનિદ્રાયાં સંસુપ્તે જગતિ સતિ યમુનામુત્તીર્ય
મહાવનમેત્ય યશોદાશયને સુતં નિધાય તાં
સુતામાદાય પુનર્વસુદેવો ગૃહાનાયયૌ

અથ કારાગારે બાલધ્વનિં શ્રુત્વા શત્રુભીતઃ કંસઃ
સમાગત્ય જાતમાત્રાં કન્યાં ગૃહીત્વા શિલાપૃષ્ઠે પાતયામસ

તદૈવ તદ્ધસ્તાત્સમુત્પત્ત્યાંબરે યોગનિદ્રા ભૂત્વા
સિદ્ધચારણગંધર્વમુનિગણૈઃ સ્તૂયમાના કંસમિદમાહ -
હે ખલ તવ પૂર્વશત્રુર્યત્ર ક્વ વા જાતો વૃથા દેવકીવસુદેવૌ
દીનૌ દુનોષીત્યુક્ત્વા સા વિંધ્યાચલં જગામ

ઇત્યુક્તો વિસ્મિતઃ કંસો દેવકીં વસુદેવં ચ
વિમુચ્ય પૂતનાદીન્ દૈત્યાન્સમાહૂય ચાનિર્દશાન્નિર્દશા
ન્બાલાન્હંતુમાજ્ઞાં ચકાર તેઽપિ તથા ચક્રુઃ

અથ નંદોઽપિ પુત્રજન્મોત્સવં શ્રુત્વા મહોત્સવં
ચકારૈવં કંસભયમિષેણ વ્રજં પ્રાપ્તૌ રામકૃષ્ણૌ
સ્વમાયયાલક્ષિતૌ વ્રજવાસિનાં કૃપાં કર્તું
જાતમાત્રાવદ્‌ભુતાં બાલલીલાં ચક્રતુઃ ॥
કૌરવેન્દ્ર ભૂયઃ શ્રોતુમિચ્છસિ કિમ્

ઇતિ શ્રીગર્ગસંહિતાયાં બલભદ્રખણ્ડે
શ્રીબલભદ્રશ્રીકૃષ્ણજન્મોત્સવો નામ પંચમોઽધ્યાયઃ

હરિઃ ૐ તત્સત્ શ્રીકૃષ્ણાર્પણમસ્તુ ॥
વર્ગઃગર્ગ સંહિતા