ગર્ગસંહિતા · અધ્યાય 7.42
ભદ્રાશ્વખણ્ડવિજયમ્
શ્રીનારદ ઉવાચ -
પલાયિતેષુ શેષેષુ દૈત્યેષુ રણમંડલાત્ ॥
વીણાવેણુમૃદંગાદીન્નાદયન્દુંદુભીન્હરિઃ
ગીયમાનો યાદવેંદ્રઃ સૂતમાગધવન્દિભિઃ ॥
સ્વપુત્રૈર્યાદવૈઃ સાર્દ્ધં સ્વસૈન્યપરિવારિતઃ
શંખચક્રગદાપદ્મ-શાર્ઙ્ગચાપવિરાજિતઃ ॥
પ્રવિવેશ સુરૈઃ સાર્દ્ધં પુરીં ચંદ્રાવતીં પ્રભુઃ
દુઃખાર્તા ભર્તરિ મૃતે રુદંતી કરુણં બહુ ॥
અંકે ગૃહીત્વા શકુનેઃ સુતં રાજ્ઞી મદાલસા
શ્રીકૃષ્ણચરણે બાલં નિધાયાશુ કૃતાંજલિઃ ॥
અશ્રુપૂર્ણમુખી દીના હરિં નત્વા જગાદ હ
મદાલસોવાચ -
ભારાવતારાય ભુવિ પ્રભો ત્વં
જાતો યદૂનાં કુલ અદિદેવ ॥
ગ્રસિષ્યસે યાનિ ભવં નિધાય
ગુણૈર્ન લિપ્તોઽસિ નમામિ તુભ્યમ્
મદાત્મજં પાલય ભીતભીત-
મમુષ્ય હસ્તં કુરુ શીર્ષ્ણિ દેવ ॥
ભર્ત્રા કૃતં મે કિલ તેઽપરાધં
ક્ષમસ્વ દેવેશ જગન્નિવાસ
શ્રીનારદ ઉવાચ -
ઇત્યુક્ત્વો ભગવાંસ્તસ્ય મૂર્ધ્નિ કૃત્વા કરદ્વયમ્ ॥
સર્વં ચન્દ્રાવતીરાજ્યં દદૌ તસ્મૈ મહામુનિઃ
દત્વા કલ્પાંતમાયુષ્યં ભક્તિજ્ઞાનં વિરક્તિમત્ ॥
શકુનેઃ શિશવે કૃષ્ણઃ સ્વમાલાં પ્રદદૌ શુભામ્
ઉચ્ચૈઃશ્રવો હયો રત્નં કામધેનુઃ સુરદ્રુમઃ ॥
આહૃતા યે શકુનિના પુરા યુદ્ધે પુરંદરાત્
પુરંદરાય તાન્પ્રાદાત્પ્રયત્નાચ્છ્રીજનાર્દનઃ ॥
ગોવિપ્રસુરસાધૂનાં છંદસાં પાલકઃ સ્વયમ્
બહુલાશ્વ ઉવાચ -
કેઽમી દૈત્યાઃ પૂર્વકાલે શકુન્યાદ્યા મહાબલાઃ ॥
દેવર્ષે મે પરં ચિત્રં કસ્માન્મોક્ષમુપાગતાઃ
શ્રીનારદ ઉવાચ -
બ્રહ્મકલ્પે પુરા રાજન્ ગંધર્વેશઃ પુરાવસુઃ ॥
આસીત્તસ્ય શુભાઃ પુત્રા બભૂવુર્નુવ ચૌરસાઃ
કંદર્પસમલાવણ્યા દિવ્યભૂષણભૂષિતાઃ ॥
નિત્યં જગુર્બ્રહ્મલોકે ગીતવાદ્યવિશારદાઃ
મન્દારો મન્દરો મન્દો મન્દહાસો મહાબલઃ ॥
સુદેવઃ સુધનઃ સૌધઃ શ્રીભાનુરિતિ વિશ્રુતાઃ
એકદા મોહતઃ પુત્રીં વાગ્દેવીં વીક્ષ્ય વેધસઃ ॥
જહસુસ્તે સ્વમનસિ પુરાવસુસુતાશ્ચ યે
સુરજ્યેષ્ઠાપરાધેન ગતા યોનિં ચ તામસીમ્ ॥
વારાહેઽથ હિરણ્યાક્ષપત્ન્યાં તે જજ્ઞિરે નવ
શકુનિઃ શંબરો હૃષ્ટો ભૂતસંતાપનો વૃકઃ ॥
કાલનાભો મહાનાભો હરિશ્મશ્રુસ્તથોત્કચઃ
એકદા ગૃહમાયાંતમપાંતરતમં મુનિમ્ ॥
નત્વા સંપૂજ્ય વિધિવત્પપ્રચ્છુરિદમાદરાત્
દૈત્યા ઊચુઃ
શૃણુ ત્વં સ્વમુખાદ્બ્રહ્મન્ કૈવલ્યેશો હરિઃ સ્વયમ્ ॥
દદાતિ મોક્ષં ભગવાન્ ભક્તાનાં ભક્તવત્સલઃ
અસ્માભિર્ન કૃતા ભક્તિરાસુરીં યોનિમાસ્થિતૈઃ ॥
દુઃસંગનિરતૈર્દુષ્ટૈઃ કથં મોક્ષો ભવેદિહ
ઉપાયં વદ નો બ્રહ્મન્કલ્યાણસ્ય પરસ્ય ચ ॥
કલ્યાણાર્થં વિચરસિ દીનાનાં જગતિ પ્રભો
અપાન્તરતમા ઉવાચ -
ગુણાનામપૃથગ્ભાવૈર્યે ભજંતિ હરિં પરમ્ ॥
તે તે પ્રાપુઃ પરં દૈત્યા નિર્ગુણં મોક્ષનાયકમ્
ઐક્યં ચ સૌહૃદં સ્નેહં ભયં ક્રોધં સ્મયં તથા ॥
વિધાય પૂર્વં સતતં શ્રીકૃષ્ણે લીનતાં ગતાઃ
પૃશ્નિગર્ભસ્ય સંબંધાત્પ્રજાનાં પતયો યથા ॥
કાયાધવઃ સૌહૃદાચ્ચ સ્નેહાચ્ચ સુતપા મુનિઃ
ભયાદ્ધિરણ્યકશિપુઃ ક્રોધાદ્વશ્ચ પિતાસુરઃ ॥
સ્મયાચ્ચ શ્રુતયઃ પ્રાપુર્યોગિનાં દુર્લભં પરમ્
યેન કેનાપિ ભાવેન શ્રીકૃષ્ણે ધારયેન્મનઃ ॥
ભક્તિયોગેન તદ્ધામ યદેભિઃ પ્રાપ્યતે સુરાઃ
શ્રીનારદ ઉવાચ -
ઇત્યુક્ત્વાંતર્હિતે રાજન્નપાન્તરતમે મુનૌ ॥
ચક્રુર્વૈરં શકુન્યાદ્યાઃ પરિપૂર્ણતમે હરૌ
તે પ્રાપુર્વૈરભાવેન શ્રીકૃષ્ણં પરમેશ્વરમ્ ॥
ન ચિત્રં વિદ્ધિ રાજેંદ્ર કીટઃ પેશસ્કૃતં યથા
ઇતિ શ્રીગર્ગસંહિતાયાં શ્રીવિશ્વજિત્ખણ્ડે શ્રીનારદબહુલાશ્વસંવાદે
શકુન્યાદિદૈત્યાનાં પૂર્વજન્મપરિચયો નામ દ્વિચત્વારિંશોઽધ્યાયઃ
મૂળ પાઠ: gargasaṃhitā · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0