ગર્ગસંહિતા · અધ્યાય 6.2

શ્રીનારદ ઉવાચ ॥
પુનસ્તત્ર જરાસંધસ્તાવત્યક્ષૌહિણીબલઃ ॥
યુયુધે યદુભિઃ શીઘ્રં પુનઃ કૃષ્ણપરાજિતઃ

શ્રીકૃષ્ણતેજસા સર્વે યાદવા વૃદ્ધિમાગતાઃ ॥
ધનુર્ગજાદિભિઃ શશ્વત્પ્રાપ્તલુંઠનસાહસાઃ

પ્રાપ્તે ચ સાહસે રાજન્વિના યુદ્ધં પુરૈવ હિ ॥
અર્ભકા જલહારિણ્યશ્ચક્રુઃ શત્ર્વપહારણમ્

શત્રુદ્રવ્યં ચ સંહર્તું વીક્ષંતઃ ક્રીતવાસસઃ ॥
નાગરા માથુરાઃ સર્વે પરં હર્ષમુપાગતાઃ

એવં સપ્તદશકૃત્વા ક્ષીણસૈન્યો જરાસુતઃ ॥
અષ્ટાદશમે સંગ્રામ આગંતું ચ મનોઽકરોત્

મયા પ્રણોદિતઃ કાલયવનો વૈ મહાબલઃ ॥
રુરોધ મથુરાં ક્રુદ્ધો મ્લેચ્છકોટિસમાવૃતઃ

મ્લેચ્છાનાં ચ બલં વીક્ષ્ય સ્વપુરં ભયવિહ્વલમ્ ॥
ભયં ચોભયતઃ પ્રાપ્તં રામેણાચિંતયદ્ધરિઃ

સ્વજ્ઞાતિબંધુરક્ષાર્થં સમુદ્રે ભીમનાદિનિ ॥
ચકાર દ્વારકાદુર્ગમેકરાત્રેણ માધવઃ

યત્રાષ્ટદ્દિક્પાલસિદ્ધિર્વિશ્વકર્મવિનિર્મિતા ॥
સર્વા વૈકુણ્ઠસંપત્તિર્દૃશ્યતે મોક્ષકાંક્ષિભિઃ

હરિઃ સર્વજનં તત્ર નીત્વા યોગેન મૈથિલ ॥
પુરાદ્રામમનુજ્ઞાપ્ય નિર્ગતોભૂન્નિરાયુધઃ

નિરાયુધં હરિં જ્ઞાત્વા મયોક્તૈર્લક્ષણૈઃ ખલઃ ॥
નિરાયુધઃ સતં યોદ્ધું પદાતિઃ સ્વયમાગતઃ ॥ ૧૧ ।
પરાઙ્મુખં પ્રાદ્રવંતં દુરાપં યોગિનામપિ ॥
જિઘૃક્ષુસ્તં ચાન્વધાવત્સૈનિકાનાં પ્રપશ્યતામ્

હસ્તપ્રાપ્તં વપુસ્તસ્મૈ દર્શયન્નિવ માધવઃ ॥
દૂરંગતઃ શ્યામલાદ્રેઃ પ્રાવિશત્કંદરં ત્વરમ્

મુચુકુંદો યત્ર ચાસ્તે માંધાતૃતનયો મહાન્ ॥
અસુરેભ્યઃ પુરા રક્ષાં દેવાનાં યશ્ચકાર હ

અહર્નિશં ન સુષ્વાપ દેવસેનાપરો નૃપ ॥
તમૂચુર્દેવતાઃ સર્વે પ્રસન્ના રાજસત્તમમ્ ॥ ૧૫ ।
વરં વરય ભો રાજન્યત્તે મનસિ વર્ત્તતે॥
નત્વા તાન્પ્રાહ રાજેંદ્રઃ કરોમિ શયનં પરમ્

શયનાંતે હરેઃ સાક્ષાદ્દર્શનં મે ભવત્વલમ્ ॥
યો મધ્યે બોધયેન્માં વૈ શયનસ્યાપ્યચેતનઃ

સ મયા દૃષ્ટમાત્રસ્તુ ભસ્મીભવતુ તત્ક્ષણાત્ ॥
તથા સ ચોક્તઃ સુષ્વાપ રાજા કૃતયુગે પુરા

તત્ર પ્રવિષ્ટો યવનો મત્ત્વા પીતાંબરં ચ્યુતમ્ ॥
તતાડ યવનઃ ક્રુદ્ધઃ પાદેનાશુ મહાખલઃ

મુચુકુંદઃ સમુત્થાય શનૈરુન્મીલ્ય સોક્ષિણી ॥
આશાઃ પ્રપશ્યંસ્તં પાર્શ્વે સ્થિતં કાલં દદર્શ

સ તાવત્તસ્ય રુષ્ટસ્ય દૃષ્ટિપાતેન મૈથિલ ॥
દેહજેનાગ્નિના દગ્ધો ભસ્મસાદભવત્ક્ષણાત્

ભસ્મીભૂતે ચ યવને પરિપૂર્ણતમઃ સ્વયમ્ ॥
સ્વરૂપં દર્શયામાસ મુચુકુંદાય ધીમતે

કોટિસૂર્યપ્રતીકાશે જ્યોતિષાં મણ્ડલે પ્રભુમ્ ॥
સ્થિતં સ્ફુરત્કિરીટાર્કકુંડલાંગદનૂપુરમ્

શ્રીવત્સાંકં ચતુર્બાહું પદ્માક્ષં વનમાલિનમ્ ॥
કોટિકંદર્પલાવણ્યં કાલમેઘસમપ્રભમ્

દૃષ્ટ્વા રાજા હર્ષિતોપિ સમુત્થાય કૃતાંજલિઃ ॥
પરિપૂર્ણતમં જ્ઞાત્વા ભક્ત્યા તં પ્રણનામ હ

મુચુકુન્દ ઉવાચ ॥
કૃષ્ણાય વાસુદેવાય દેવકીનન્દનાય ચ ॥
નંદગોપકુમારાય ગોવિંદાય નમોનમઃ

નમઃ પંકજનાભાય નમઃપંકજમાલિને ॥
નમઃ પંકજનેત્રાય નમસ્તે પંકજાંઘ્રયે

નમઃ કૃષ્ણાય શુદ્ધાય બ્રહ્મણે પરમાત્મને ॥
પ્રણતક્લેશનાશાય ગોવિંદાય નમોનમઃ

નમોસ્ત્વનંતાય સહસ્રમૂર્તયે સહસ્રપાદાક્ષિશિરોરુબાહવે ॥
સહસ્રનામ્ને પુરુષાય શાશ્વતે સહસ્રકોટીયુગધારિણે નમઃ। ૨૯ ॥
હરે મત્સમઃ પાતકી નાસ્તિ ભૂમૌ તથા ત્વત્સમોનાસ્તિ પાપાપહારી ॥
ઇતિ ત્વં ચ મત્ત્વા જગન્નાથ દેવ યથેચ્છા ભવેત્તે તથા માં કુરુ ત્વમ્

શ્રીનારદૌવાચ ॥
એવં સ્તુતો હરિઃ સાક્ષાત્પરમાનન્દવિગ્રહઃ ॥
જ્ઞાત્વા તં નિર્ગુણં ભક્તં પ્રાહ ગંભીરયા ગિરા

શ્રીભગવાનુવાચ ॥
ધન્યસ્ત્વં રાજશાર્દૂલ ધન્યા તે વિમલા મતિઃ ॥
નૈરપેક્ષેણ દિવ્યેન ભક્તિભાવેન પૂરિતા

અદ્યૈવ ગચ્છ મદ્ધામ બદર્યાખ્યં મદાશ્રમમ્ ॥
તત્રૈવ તુ તપસ્તપ્ત્વા ભૂત્વા બ્રાહ્મણપુંગવઃ

પ્રેમલક્ષણયા ભક્ત્યા મદ્ધામપ્રકૃતેઃ પરમ્ ॥
પ્રાપ્સ્યસિ ત્વં મહારાજ યતો નાવર્તતે ગતઃ

નારદ ઉવાચ ॥
ઇત્થં સ્તુત્વા હરિં નત્વા પરિક્રમ્ય નતાનનઃ ॥
નિશ્ચક્રામ ગુહાદુર્ગાચ્છ્રીકૃષ્ણપ્રેમવિહ્વલઃ

દ્વાપરે ક્ષુલ્લકા મર્ત્યા તાલવૃક્ષશતોચ્છ્રિતમ્ ॥
દૃષ્ટ્વા તં દુદ્રુવુર્માર્ગે ભયભીતા ઇતસ્તતઃ

મા ભૈષ્ટેત્યભયં યચ્છઞ્જગામ દિશમુત્તરામ્ ॥
એવં દત્ત્વા વરં તસ્મૈ મુચુકુંદાય ધીમતે

ભગવાન્પુનરાવ્રજ્ય મથુરાં મ્લેચ્છવેષ્ટિતામ્ ॥
હત્વા મ્લેચ્છબલં સર્વં તદ્ધનાન્યચ્છિનદ્બલાત્

અથ રાજા જરાસંધો યોદ્ધુમભ્યુદિતઃ પુનઃ ॥
આહૂયમાગધાન્વિપ્રાન્મુહૂર્તાદેશકારિણઃ

પ્રાહેદં વાસુદેવાખ્યં જિત્વા યદ્યાગતો હ્યહમ્ ॥
સર્વાન્સંપૂજયિષ્યામિ સદા યુષ્મત્પદાશ્રયે

કારાગારેષુ યાવદ્વૈ સ્થિતા ભવત ભો દ્વિજાઃ ॥
પરાજિતોહં વા યુષ્માન્હનિષ્યામિ ન સંશયઃ

એવમુક્ત્વા દ્વિજાન્રાજા જરાસંધો મહાબલઃ ॥
આજગામાશુ મથુરાં ત્રયોવિંશત્યનીકપઃ

બ્રહ્મવાક્યમૃતકર્તું સ્વપ્રતિજ્ઞાં વિહાય ચ ॥
મનુષ્યચેષ્ટામાપન્નૌ સ્વપુરાદ્ભીતભીતવત્

રામકૃષ્ણૌ પરૌ દેવૌ પદ્ભ્યાં દુદ્રુવતુર્દ્રુતમ્ ॥
પલાયમાનૌ તૌ વીક્ષ્ય માગધઃ પ્રહસન્ભૃશમ્

અન્વધાવદ્રથાનીકૈર્બ્રહ્મવાક્યમનુસ્મરન્ ॥
દક્ષિણાશાં ગતાવિત્થં પ્રવર્ષણગિરૌ હરી

તસ્મિન્નિલીનો જ્ઞાત્વા તા વેધોભિસ્તં દદાહ હ ॥
ભસ્મીભૂતે વને જાતે દહ્યમાનતટાદ્ગિરેઃ

દશૈકયોજનો તુંગાત્સમુત્પત્ય સુરેશ્વરૌ ॥
અલક્ષ્યમાણાવરિભિર્દ્વારકાયાં નિપેતતુઃ

સોપિ દગ્ધૌ ચ તૌ મત્વા માગધેંદ્રો મહાબલઃ ॥
માગધાન્પ્રયયૌ વીરો વાદયઞ્જયદુંદુભીન્

બ્રાહ્મણાન્પૂજયામાસ ભક્ત્યા પરમયા નૃપ ॥
યસ્ય વિપ્રઃ સહાયોસ્તિ કુતસ્તસ્ય પરાજયઃ

ઇતિ શ્રીમદ્ગર્ગસંહિતાયાં શ્રીદ્વારકાખણ્ડે નારદબહુલાશ્વસંવાદે દ્વારકાવાસકથનંનામ દ્વિતીયોધ્યાયઃ