ગર્ગસંહિતા · અધ્યાય 6.17

દ્વારકાખણ્ડઃ - સપ્તદશોઽધ્યાયઃ
રાધા-પ્રેમ-પ્રકાશમ્ -
શ્રીનારદ ઉવાચ -
શ્રીકૃષ્ણમાગતં વીક્ષ્ય પટ્ટરાજ્ઞીસમન્વિતમ્ ।
તદા જયજયારાવં ચક્રુર્ગોપ્યોઽતિહર્ષિતાઃ

સહસા શ્રીહરિં રાધા પરિક્રમ્ય કૃતાંજલિઃ ।
પદ્માભાભ્યાં તુ નેત્રાભ્યાં આનંદાશ્રૂણિ મુંચતી

સ્યમન્તકખચિત્પાદં ચિંતામણીખચિત્તટમ્ ।
પદ્મરાગલસન્મધ્યં ચન્દ્રમણ્ડલવર્તુલમ્

કૌસ્તુભૈઃ પ્રખચિત્પૃષ્ઠં કુમ્ભમણ્ડલમણ્ડિતમ્ ।
પારિજાતકપુષ્પાઢ્યં પીયૂષસ્રાવિછત્રમત્

દત્ત્વા સિંહાસનં તસ્મૈ પ્રાહ પ્રહસિતાનના ।
અદ્ય મે સફલં જન્મ ચાદ્ય મે સફલં તપઃ

અદ્ય મે સફલો ધર્મો હરે ત્વય્યાગતે સતિ ।
ધન્યં સિદ્ધાશ્રમસ્નાનં સફલીભૂતમદ્‌ભુતમ્ ।
મયાઽપિ ન કૃતા ભક્તિસ્તવ ભક્તસહાયિનઃ

બહવશ્ચ સહાયા મે ત્વયા દેવ કૃતા ભુવિ ।
કંસોઽપિ લોકવિજયી યેન ભીતો બભૂવ હ

સ મારિતો મદ્વચનાચ્છંખચૂડસ્ત્વયા હરે ।
મત્પ્રેમ્ણાઽપિ ત્વયા દેવ વૈભવં દર્શિતં વ્રજે

શક્રસ્ય માનભંગોપિ કૃતો દેવ ત્વયા બલાત્ ।
મત્કારણાદ્વ્રજં રક્ષન્ ધૃત્વા ગોવર્ધનાચલમ્

યથેચ્છાલિંગિતો રાસે ગોપીભિસ્ત્વં વશીકૃતઃ ।
ઇદં તે ચરિતં દેવ નરલોકવિડંબનમ્

એવં વદન્તી સા રાધા ત્વરં ચન્દ્રાનનાજ્ઞયા ।
સાદરેણ હરેઃ પત્‍નીર્વીક્ષ્ય તા ગૌરવં દદૌ

ભૈષ્મીં જાંબવતીં ભામાં સત્યાં ભદ્રાં ચ લક્ષ્મણામ્ ।
કાલિંદીં મિત્રવિંદાં ચ મિલિત્વા સા પરસ્પરમ્

ષોડશસ્ત્રીસહસ્રં ચ રોહિણીમુખમેવ ચ ।
પ્રેમાનંદમયી દોર્ભ્યાં પરિરેભે મુદાન્વિતા

રાધોવાચ -
ચન્દ્રો યથૈકો બહવશ્ચકોરાઃ
સૂર્યો યથૈકો બહવો દૃશઃ સ્યુઃ ।
શ્રીકૃષ્ણચન્દ્રો ભગવાંસ્તથૈકો
ભક્તા ભગિન્યો બહવો વયં ચ

પદ્મપ્રભાવં મધુપો યથા હિ
રત્‍નપ્રભાવં કિલ તત્પરીક્ષિત્ ।
વિદ્યાપ્રભાવં ચ યથા હિ વિદ્વાન્
કાવ્યપ્રભાવં ચ યથા કવીંદ્રઃ

યથા સહસ્રેષુ જનેષુ સત્સુ
રસપ્રભાવં રસિકસ્તથા હિ ।
જાનાતિ તત્ત્વેન નરેન્દ્રપુત્ર્યઃ
કૃષ્ણપ્રભાવં ભુવિ કૃષ્ણભક્તઃ

શ્રીનારદ ઉવાચ -
રાધાવાક્યં તદા શ્રુત્વા રુક્મિણી ભીષ્મનન્દિની ।
સપત્‍નીસહિતા પ્રાહ રાધાં કમલલોચનામ્

રુક્મિણ્યુવાચ -
ધન્યાઽસિ રાધે વૃષભાનુપુત્રિ
ત્વદ્‌ભક્તિભાવેન વશીકૃતોઽયમ્ ।
વદત્યલં યસ્ય કથાં ત્રિલોકી
સ એવ વાર્તાં વદતિ ત્વદીયામ્

શ્રુતં યથા તે હરિભાવલક્ષણં
તથા હિ દૃષ્ટં ન હિ ચિત્રમેવ હિ ।
ગચ્છાશુ ચાસ્મચ્છિબિરાણી યત્ર હિ
ત્વાં નેતુમત્રાગતવત્ય આદૃતાઃ

શ્રીનારદ ઉવાચ -
એવમુક્ત્વા ભીષ્મસુતા રાધાં કીર્તિસુતાં સદા ।
સમાનીય સ્વશિબિરે સાદરેણ મહાત્મના

શિબિરે સર્વતોભદ્રે પદ્માકિંજલ્કવાસિતે ।
હૈમે શિરીષમૃદુલે પર્યંકે સોપબર્હણે

સુખં નિવાસયામાસ વાસઃ સ્રઙ્‍મંડનાદિભિઃ ।
સંપૂજ્ય વિધિવદ્‌રાત્રૌ સપત્‍નીસહિતા સતી

ગોપીનાં શતયૂથં ચ સંપૂજ્ય ચ પૃથક્પૃથક્ ।
વાર્તાલાપાન્બહુવિધાન્કૃત્વા કૃષ્ણપ્રિયાસ્તતઃ ।
સ્થાપયિત્વાઽથ તાં જગ્મુઃ સ્વં સ્વં વૈ શિબિરં મુદા

કૃષ્ણપાર્શ્વં ગતા ભૈષ્મી દૃષ્ટ્વા જાગ્રદુપસ્થિતમ્ ।
કથં ન શેષે ભો સ્વામિન્નિતિ કૃષ્ણમુવાચ હ

શ્રીભગવાનુવાચ -
પ્રત્યુદ્‌ગમપ્રસ્રવણૈરાશ્વાસેન વ્રજેશ્વરિ ।
અર્ચિતા હિ ત્વયા સુભ્રુઃ પ્રસન્ના સાઽભવત્પરમ્

સા ચ નિત્યં હિ પિબતિ શયનાદૌ પયઃ શુભમ્ ।
પયઃપાનં તુ ન કૃતમદ્ય સુભ્રુઃ તયા કિલ

તેન નિદ્રા નયનયોર્ન જાતાઽસ્યા મહામતે ।
તસ્માન્મમાપિ પ્રસ્વાપો ન જાતો ભીષ્મકન્યકે

શ્રીનારદ ઉવાચ -
ઇતિ શ્રુત્વા પરં ભૈષ્મી સપત્‍નીભિઃ સમન્વિતા ।
નીત્વા દુગ્ધં તત્સમીપં પ્રયયૌ પરમાદરાત્

ઉષ્ણં દુગ્ધં સિતાયુક્તમ્ કચોલે હૈમને કૃતમ્ ।
અપાયયત્પરં પ્રીત્યા રાધાં ભીષ્મકનંન્દિની

એવમભ્યર્ચ્ય વિધિવત્ દત્વા તામ્બૂલબીટિકામ્ ।
સત્યભામાદિભિઃ શશ્વત્સપત્‍નીભિઃ સમન્વિતા

આગત્ય કૃષ્ણસામીપ્યં વદંતી સ્વકૃતં શુભા ।
ભેજે શ્રીરુક્મિણી સાક્ષાચ્છ્રીકૃષ્ણપદપંકજમ્

સંલાલયંતી સતતં કોમલૈઃ કરપલ્લવૈઃ ।
કૃષ્ણપાદતલે છાલાન્વીક્ષ્ય સા વિસ્મિતાઽભવત્

ઉચ્છાલકાઃ કથં જાતાઃ તવ પાદતલે પ્રભો ।
અદ્યૈવ ભૂતા ભગવન્ન વેદ્મ્યત્ર હિ કારણમ્

ષોડશસ્ત્રીસહસ્રાણાં શ્રૃણ્વંતીનાં હરિઃ સ્વયમ્ ।
રાધાભક્તિપ્રકાશાર્થં પ્રસન્નઃ પ્રાહ રુક્મિણીમ્

શ્રીભગવાનુવાચ -
શ્રીરાધિકાયા હૃદયારવિંદે
પાદારવિન્દં હિ વિરાજતે મે ।
અહર્નિશં પ્રશ્રયપાશબદ્ધં
લવં લવાર્દ્ધં ન ચલત્યતીવ

અદ્યોષ્ણદુગ્ધપ્રતિપાનતોંઽઘ્રા-
વુચ્છાલકાસ્તે મમ પ્રોચ્છલંતિ ।
મંદોષ્ણમેવ હિ ન દત્તમસ્મૈ
યુષ્માભિરુષ્ણં તુ પયઃ પ્રદત્તમ્

શ્રીનારદ ઉવાચ -
શ્રીકૃષ્ણસ્ય વચઃ શ્રુત્વા રુક્મિણ્યાદ્યા સ્ત્રિયો વરાઃ ।
પ્રેમ્ણા પાદં વિમૃજ્યાથ વિસિસ્મુઃ સર્વતો નૃપ

શ્રીરાધાયાઃ પરા પ્રીતિઃ માધવે મધુસૂદને ।
તત્સમાના ન ચૈકૈષા અદ્વિતીયા મહીતલે

ઇતિ શ્રીગર્ગસંહિતાયાં દ્વારકાખંડે શ્રીનારદ બહુલાશ્વ સંવાદે
સિદ્ધાશ્રમે શ્રીરાધાકૃષ્ણસમાગમે રાધાપ્રેમપ્રકાશો નામ સપ્તદશોઽધ્યાયઃ

હરિઃ ૐ તત્સત્ શ્રીકૃષ્ણાર્પણમસ્તુ ॥
વર્ગઃ :ગર્ગ સંહિતા