ગર્ગસંહિતા · અધ્યાય 6.11

નારદ ઉવાચ ॥
કુબેરમન્ત્રિણૌ દીનૌ વિપ્રશાપ વિમોહિતૌ ॥
તત્ર સાક્ષાત્સ્વયં વિષ્ણુઃ પ્રાહ તૌ શરણં ગતૌ

॥ શ્રીભગવાનુવાચ ॥
મદર્ચાસંયુતે યજ્ઞે ભવતૌ દુઃખસંયુતૌ ॥
બ્રાહ્મણાનાં વચોહં વૈ દૂરાકર્તું ન ચ ક્ષમઃ

ભવતં ગ્રાહમાતંગૌ યુદ્ધં હિ યુવયોર્યદા ॥
તદા વૈ મત્પ્રસાદેન પ્રકૃતિં સ્વાં ગમિષ્યથઃ

નારદ ઉવાચ ॥
ઇત્યુક્તૌ હરિણા તૌ દ્વૌ રાજરાજસ્ય મંત્રિણૌ ॥
બભૂવતુર્ગ્રાહગજૌ જાતિસ્મરણસંયુતૌ

ઘણ્ટાનાદોભવદ્ગ્રાહો ગોમત્ત્યાં ચ શતંસમાઃ ॥
વિકરાલો મહાભીમઃ શશ્વદ્રૌદ્રવપુર્દ્ધરઃ

પાર્શ્વમૌલિર્ગજેંદ્રોભૂદ્રૈવતસ્ય ગિરેર્વને ॥
ચતુર્દંતઃ કજ્જલાભઃ પૃષ્ઠપ્રોચ્ચો ધનુઃશતમ્

વંજુલૈઃ કુરબૈઃ કુન્દૈર્બદરૈર્વેત્રવેણુભિઃ ॥
રંભાભૂર્જવટૈર્યુક્તે કોવિદા રાસનાર્જુનૈઃ

મન્દારપાટલાશોકચૂતચંપકચન્દનૈઃ ॥
પનસોદુમ્બરાશ્વત્થ ખર્જૂરૈર્બીજપૂરકૈઃ

પ્રિયાલામ્રાતકામ્રૈશ્ચ ક્રમુકૈઃ પરિમંડિતે ॥
રૈવતસ્યવને દીર્ઘે વિચચાર મહાગજઃ

એકદા માધવે માસિ ગજેંદ્રો ગિરિગહ્વરાત્ ॥
સ્નાતું તાં ગોમતીં ગંગામાયયૌ સગણો નદન્

ચિરં સમવગાહ્યાપ્સુ શુણ્ડા દંડૈરિતસ્તતઃ ॥
કરેણ કલભાન્સર્વાન્સ્નાપયામાસ નાગરાટ્

મહાન્ગ્રાહોપિ તત્રસ્થો બલીયાન્દૈવનોદિતઃ ॥
અગ્રહીચ્ચરણે નાગં ક્રોધપૂરિત વિગ્રહઃ

તેનૈવ તદ્ગૃહે નીતો ગજેંદ્રો બલદર્પિતઃ ॥
સમાકૃષ્ય બહિઃ પ્રાપ્તં પુનસ્તેન વિકર્ષિતઃ

કરેણવશ્ચ કલભાસ્તં સંતારયિતુમક્ષમાઃ ॥
એવં તયોર્યુધ્યતોશ્ચ કર્ષતોર્હિ બહિર્મિથઃ

પંચાશત્પંચવર્ષાણિ વ્યતીયુઃ પશ્યતાં સતામ્ ॥
એવં કશ્મલમાપન્નો ગજો જાતિસ્મરો મહાન્

પ્રેમલક્ષણયા ભક્ત્યા હરિપાદકૃતાશ્રયઃ॥
સસ્માર શ્રીહરિં દેવં મૃત્યુપાશવશંગતઃ

ગજેંદ્ર ઉવાચ ॥
શ્રીકૃષ્ણકૃષ્ણસખકૃષ્ણવપુર્દધાન કૃષ્ણાય તે પ્રણતિરસ્તુ સુરેશવિષ્ણો ॥
પૂર્ણપ્રભો પરમપાવનપુણ્યકીર્તે માં પાહિ પાહિ પરમેશ્વર પાપપાશાત્

નારદ ઉવાચ ॥
એવં ગ્રાહગૃહીતાંગં સ્મરંતં ચ હરિં હરિઃ ॥
જ્ઞાત્વારુહ્ય ખગં વેગાદધાવદ્દીનવત્સલઃ

સ્વયં ખગાત્સમુત્તીર્ય્ય ધાવઞ્ચક્રં સમાક્ષિપત્ ॥
ચક્રે પ્રાપ્તે પૂર્વમેવ ગ્રાહસ્યાપિ શિરોદ્ભુતમ ॥
દૈન્યે પ્રાપ્તે વનમિવ દેહાદ્ભિન્નં બભૂવ હ ॥
પશ્ચાત્પ્રપતિતં ચક્રં ગોમત્યાં ચ હ્રદે નદત્ ॥
પાષાણનિચયાન્સર્વાંશ્ચક્રાકારાંશ્ચકાર હ

તન્નેમિસંઘર્ષભવં ચક્રતીર્થં શુભાવહમ॥
તચ્ચક્રદર્શનાદ્રાજન્બ્રહ્મહત્યા પ્રમુચ્યતે

ગ્રાહશ્છિન્નશિરો ભૂત્વા પૂર્વરૂપં દધાર હ ॥
શ્રીકૃષ્ણાનુગ્રહાદ્ધસ્તી દિવ્યરૂપો બભૂવ સઃ

પરિક્રમ્ય હરિં નત્વા સ્તુત્વા દેવં કૃતાંજલી ॥
કુબેરમંત્રિણૌ તૌ દ્વૌ જગ્મતુઃ સ્વપદં પુનઃ

દેવેષુ પુષ્પં વર્ષત્સુ જયધ્વનિં નદત્સુ ચ ॥
જગામ ભગવાન્સાક્ષાત્સ્વધામપ્રકૃતેઃ પરમ્

ચક્રતીર્થકથામેનાં યઃ શૃણોતિ નરોત્તમઃ ॥
ચક્રતીર્થસ્નાનફલં સંપ્રાપ્નોતિ ન સંશયઃ

ગજગ્રાહકથાં પુણ્યાં યઃ શૃણોતિ સમાહિતઃ ॥
દુઃસ્વપ્નં નશ્યતે તસ્ય સુસ્વપ્નં ભવતિ ધ્રુવમ્

ઇતિ શ્રીમદ્ગર્ગસંહિતાયાં શ્રીદ્વારકાખણ્ડે નારદબહુલાશ્વસંવાદે ચક્રતીર્થોત્પત્તૌ ગજગ્રાહમોક્ષોનામૈકાદશોધ્યાયઃ