ગર્ગસંહિતા · અધ્યાય 5.5

યમુનાજલમધ્યે અક્રૂરસ્ય ભગવદ્દર્શનં કૃષ્ણસ્ય મથુરાપ્રવેશં રજકવધં તથા વસ્ત્રગ્રહણમ્
શ્રીનારદ ઉવાચ -
હરિરક્રૂરામાભ્યાં મથુરોપવનં ગતઃ ।
યમુનાનિકટં સ્થિત્વા વારિ પીત્વા રથં યયૌ

અક્રૂરસ્તાવનુજ્ઞાપ્ય સ્નાતું શ્રીયમુનાં ગતઃ ।
નિત્યનૈમિત્તિકં કર્તું વિવેશ વિમલે જલે

જલે ચાગાધગંભીરે મહાવર્તસમાકુલે ।
દદર્શ રામકૃષ્ણૌ તૌ વદંતૌ ગાંદિનીસુતઃ

વિસ્મતસ્તૌ રથેઽપશ્યત્પુનર્વારિ સ્થિતૌ નૃપ ।
દદર્શ તત્ર સર્પેન્દ્રં કુંડલીભૂતમાસ્થિતમ્

તસ્યોત્સંગે મહાલોકં ગોલોકં લોકવન્દિતમ્ ।
ગોવર્ધનાદ્રિં યમુનાં વૃન્દારણ્યં મનોહરમ્

અસંખ્યકોટિમાર્તણ્ડજ્યોતિષાં મંડલં પ્રભુમ્ ।
પરિપૂર્ણતમં સાક્ષાચ્છ્રીકૃષ્ણં પુરુષોત્તમમ્

કોટિમન્મથલાવણ્યં રાસમંડલમધ્યગમ્ ।
રાધયા સહિતં દેવં તત્રાક્રૂરો દદર્શ હ

જ્ઞાત્વા કૃષ્ણં પરં બ્રહ્મ નત્વા નત્વા પુનઃ પુનઃ ।
કૃતાઞ્જલિપુટોઽક્રૂરઃ સ્તુતિં ચક્રેઽતિહર્ષિતઃ

અક્રૂર ઉવાચ -
નમઃ શ્રીકૃષ્ણચંદ્રાય પરિપૂર્ણતમાય ચ ।
અસંખ્યાંડાધિપતયે ગોલોકપતયે નમઃ

શ્રીરાધાપતયે તુભ્યં વ્રજધીશાય તે નમઃ ।
નમઃ શ્રીનંદપુત્રાય યશોદાનંદનાય ચ

દેવકીસુત ગોવિંદ વાસુદેવ જગત્પતે ।
યદૂત્તમ જગન્નાથ પાહિ માં પુરુષોત્તમ

વાણી સદા તે ગુણવર્ણને સ્યાત્
કર્ણૌ કથાયાં મમ દોશ્ચ કર્મણિ ।
મનઃ સદા ત્વચ્ચરણારવિંદયો-
ર્દૃશૌ સ્ફુરદ્ધામવિશેષદર્શને

શ્રીનારદ ઉવાચ -
એવં સંસ્તુવતસ્તસ્ય પશ્યતો વિસ્મિતસ્ય ચ ।
તત્રૈવાન્તર્દધે કૃષ્ણઃ સલોકો ભગવાન્પ્રભુઃ

નત્વા તં ચ તદાક્રૂરઃ કૃત્વા નૈમિત્તિકં વિધિમ્ ।
જ્ઞાત્વા કૃષ્ણં પરં બ્રહ્મ વિસ્મિતો રથમાયયૌ

દિનાત્યયે રામકૃષ્ણાવાનયદ્‌ગાંદિનીસુતઃ।
રથેન વાયુવેગેન સ્નિગ્ધગંભીરનાદિના

પુરસ્યોપવને તત્ર વીક્ષ્ય નંદં યદૂત્તમઃ ।
અક્રૂરં પ્રાહ વિહસન્મેઘગંભીરયા ગિરા

શ્રીભગવાનુવાચ -
મથુરાયાં હિ ગંતવ્યં ભવતા સ્વરથેન વૈ ।
ગોપાલૈઃ સહિતઃ પશ્ચાદાગમિષ્યામિ માનદ

અક્રૂર ઉવાચ -
દેવદેવ જગન્નાથ ગોવિંદ પુરુષોત્તમ ।
સહાગ્રજઃ સગોપાલો ગચ્છ મે મંદિરં પ્રભો

પાદારવિંદરજસા પવિત્રીકુરુ મદ્‍ગૃહમ્ ।
ત્વાં વિના ન ગમિષ્યામિ મંદિરં સ્વં જગત્પતે

શ્રીભગવાનુવાચ -
ગૃહં તવાગમિષ્યામિ હત્વા વૈ યાદવાહિતમ્ ।
સબલો બાંધવૈઃ સાર્દ્ધં કરિષ્યામિ તવ પ્રિયમ્

શ્રીનારદ ઉવાચ -
અથ તત્ર સ્થિતે કૃષ્ણે સોઽક્રૂરો મથુરાં ગતઃ ।
નિવેદ્ય ચેદં કંસાય તતઃ સ્વભવનં યયૌ

અથાપરાહ્ણે સબલં ગોવિન્દં બાલકૈઃ પુરીમ્ ।
દ્રષ્ટુમભ્યુદિતં વીક્ષ્ય નંદો વાક્યમથાબ્રવીત્

આર્જવેન પુરીં વીક્ષ્યાગન્તવ્યં ભવતા કિલ ।
ન ગોકુલં વિદ્ધિ ચૈનાં કંસરાજ્યે મહાભયે

તથાઽસ્તુ ચોક્ત્વા ભગવાન્ વૃદ્ધૈર્નન્દપ્રણોદિતૈઃ ।
ગોપાલૈર્બાલકૈઃ સાર્દ્ધં સબલો ગતવાન્પુરીમ્

પ્રાસાદૈર્ગગનસ્પર્શૈર્હેમરત્‍નખચિદ્‍ગૃહૈઃ ।
શોભિતાં દુર્ગસંયુક્તાં દેવધાનીમિવ સ્થિતામ્

કાલિંદીં રત્‍નસોપાનૈશ્ચલદૂર્મિકુતૂહલૈઃ ।
અલકામિવ શોભાઢ્યાં દિવ્યનારીનરૈર્યુતામ્

પ્રેક્ષઞ્છ્રીમથુરાં કૃષ્ણો ધનિનાં મંદિરાણી ચ ।
પશ્યન્ ગોપાલકૈઃ સાર્દ્ધં રાજમાર્ગં વિવેશ હ

શ્રુત્વાઽઽગતં તં વસુદેવનંદનં
બહુશ્રુતા વૈ મથુરાપુરાંગનાઃ ।
ત્યક્ત્વાઽથ કર્માણિ વિસૃજ્ય તાઃ શિશૂન્
દ્રષ્ટું વ્યધાવન્નુદધિં યથાઽઽપગાઃ

કાશ્ચિત્તુ હર્મ્યાત્કિલ જાલદેશાત્
કુડ્યાત્તુ કાશ્ચિત્પટતો ગવાક્ષાત્ ।
વિનિર્ગતા દ્વારકપાટદેશાત્
તચ્ચત્વરાત્તં દદૃશુઃ પુરંધ્ર્યઃ

એકં ચલત્કુન્તલમાનને સ્વે
કિમગ્રગાનાં તુ મનાંસિ હર્તુમ્ ।
પશ્ચાત્કૃતં મૌલિતલે દધાનં
કિં પૃષ્ઠગાનાં હરણં દ્વિતીયમ્

પીતાંબરાર્દ્ધં બલિનં સ્ફુરત્કટા-
વર્દ્ધં તદંસે જલદે યથા તડિત્ ।
પદ્મં કરે સ્વે હૃદિ વૈજયંતીં
સ્રજં દધાનં વસુદેવનન્દનમ્

વિલોક્ય સર્વા મુમુહુઃ પુરસ્ત્રિયો
વિલોલપાઠિનનવીનકુણ્ડલમ્ ।
બાલાર્કહેમાંગદબાહુમંડલં
રાજન્નસંખ્યાંડપતિં પરાત્પરમ્

પુરંધ્ર્ય ઉચુઃ -
અહો વૃદાવનં રમ્યં યત્ર સન્નિહિતો હ્યયમ્ ।
ધન્યા ગોપગણાઃ સર્વે પશ્યંત્યેનં મનોહરમ્

ધન્યા ગોપરમણ્યસ્તાસ્તાભિઃ કિં સુકૃતં કૃતમ્ ।
પિબંતિ યા રાસરંગે મુહુશ્ચાસ્યાધરામૃતમ્

શ્રીનારદ ઉવાચ -
રાજમાર્ગે રંગકારં રજકં યાંતમુન્મદમ્ ।
ગોપાલાનુમતેનૈવ પ્રાહ તં મધુસૂદનઃ

દેહિ નો મિત્ર વાસાંસિ રુચિરાણિ મહામતે ।
દાતુસ્તે હિ પરં શ્રેયો ભવિષ્યતિ ન સંશયઃ

પ્રજ્વલન્કૃષ્ણવાક્યેન ધૃતેનાગ્નિર્યથા ભૃશમ્ ।
કંસભૃત્યો મહાદુષ્ટઃ પ્રાહેદં પથિ માધવમ્

રજક ઉવાચ -
ઈદૃશાન્યેવ વસ્ત્રાણિ પિતૃભિર્વઃ પિતામહૈઃ ।
ધારિતાનિ કિમુદ્‍વૃત્તાસ્તે તુ કૌપીનધારકાઃ

યાતાશુ વન્યા નગરાત્સર્વે વૈ જીવિતેચ્છયા ।
કારાગારે કારયામિ યુષ્માન્ વસ્ત્રહરાનહમ્

શ્રીનારદ ઉવાચ -
એવં પ્રવદતસ્તસ્ય રજકસ્ય યદૂત્તમઃ ।
જહાર મસ્તકં સદ્યઃ કરાગ્રેણૈવ લીલયા

તજ્જ્યોતિઃ શ્રીઘનશ્યામે લીનં જાતં વિદેહરાટ્ ।
સદ્યસ્તદનુગાઃ સર્વે વાસઃકોશાન્ વિસૃજ્ય વૈ

દુદ્રુવુઃ સર્વતો રાજન્ શરત્કાલે યથા ઘનાઃ ।
ગૃહિત્વાઽઽત્મપ્રિયે વસ્ત્રે સ્થિતયો રામકૃષ્ણયોઃ

જગૃહુર્ગોપબાલાસ્તે રાજમાર્ગજના અપિ ।
તદ્ધારણવિદો બાલા વાસાંસિ રુચિરાણિ ચ ।
અસ્તવ્યસ્તં પરિદધુઃ શ્રીકૃષ્ણસ્ય પ્રપશ્યતઃ

વીક્ષ્ય તૌ વાયકઃ કશ્ચિચ્છ્રીકૃષ્ણબલદેવયોઃ ।
વિચિત્રવર્ણૈર્વાસોભિર્દિવ્યં વેષં ચકાર હ

તથાઽન્યેષાં શિશૂનાં ચ યથાયોગ્યં વિધાય સઃ ।
રાજન્પરમયા ભક્ત્યા પુનઃ કૃષ્ણં દદર્શ હ

પ્રસન્નો ભગવાંસ્તસ્મૈ પ્રાદાત્સારૂપ્યમાત્મનઃ ।
બલં શ્રિયં તથૈશ્વર્યં બલદેવો દદૌ પુનઃ

ઇતિ શ્રીગર્ગસંહિતાયાં મથુરાખંડે શ્રીનારદબહુલાશ્વસંવાદે
મથુરાયાં શ્રીકૃષ્ણપ્રવેશો નામ પઞ્ચમોઽધ્યાયઃ