ગર્ગસંહિતા · અધ્યાય 5.3

વૃન્દાવને અક્રૂરાગમનમ્
શ્રીનારદ ઉવાચ -
અક્રૂરો રથમારુહ્ય કર્તું કાર્યં નૃપસ્ય વૈ ।
પ્રહર્ષિતો મૈથિલેન્દ્ર પ્રયયૌ નંદગોકુલમ્

પરાં ભક્તિં હ્યુપગતઃ શ્રીકૃષ્ણે પુરુષોત્તમે ।
એવં વિચારયન્બુદ્ધ્યા પથિ ગચ્છન્મહામતિઃ

અક્રૂર ઉવાચ -
કિં ભારતે વા સુકૃતં કૃતં મયા
નિષ્કારણં દાનમલં ક્રતૂત્તમમ્ ।
તીર્થાટનં વા દ્વિજસેવનં શુભં
યેનાદ્ય દ્રક્ષ્યામિ હરિં પરેશ્વરમ્

તપઃ સુતપ્તં કિમલં પુરા કૃતં
સત્સેવનં ભક્તિયુતં મયા કૃતમ્ ।
યેનૈવ મે દર્શનમદ્ય દુર્લભં
શ્રીકૃષ્ણદેવસ્ય પુરો ભવિષ્યતિ

તેષાં ભવો વૈ સફલો મહીતલે
યન્નેત્રગામી ભગવાન્સુરેશ્વરઃ ।
કૃત્વાઽથ તદ્દર્શનમદ્ય દુર્લભં
સદ્યઃ કૃતાર્થો ભવિતાઽસ્મિ સર્વતઃ

શ્રીનારદ ઉવાચ -
ઇત્થં સંચિતયન્કૃષ્ણં પશ્યન્શકુનમુત્તમમ્ ।
સંધ્યાયાં ગોકુલં પ્રાપ્તો રથસ્થો ગાંદિનીસુતઃ

કૃષ્ણપાદાબ્જચિહ્નાનિ યવાઙ્કુશયુતાનિ ચ ।
તદ્‌રાગયુક્પરાગાણિ રજાંસિ સ દદર્શ કૌ

તદ્દર્શન્નૌત્સુક્યભક્તિભાવાનન્દસમાકુલઃ ।
રથાત્સમુત્પત્ય તેષુ લુઠંશ્ચાશ્રુ મુમોચ સઃ

યેષાં શ્રીકૃષ્ણદેવસ્ય ભક્તિઃ સ્યાદ્‍ધૃદિ મૈથિલ ।
તેષામાબ્રહ્મણઃ સર્વં તૃણવજ્જગતઃ સુખમ્

રથારુઢસ્તતોઽક્રૂરઃ ક્ષણાન્નન્દપુરં ગતઃ ।
ઘોષેષુ સબલં કૃષ્ણમાગચ્છંતં દદર્શ હ

દેવૌ પુરાણૌ પુરુષૌ પરેશૌ
પદ્મેક્ષણૌ શ્યામલગૌરવર્ણૌ ।
યથેન્દ્રનીલધ્વજવજ્રશૈલૌ
સમાશ્રિતૌ તૌ પથિ રામકૃષ્ણૌ

બાલાર્કમૌલી વસનં તડિદ્યુતી
વર્ષાશરન્મેઘરુચં દધાનૌ ।
દૃષ્ટ્વા સ તૂર્ણં સ્વરથાદ્‌ગતોઽધો
તયોર્નતો ભક્તિયુતઃ પપાત

તદાનનં બાષ્પકલાકુલેક્ષણં
રોમાંચિતં વીક્ષ્ય હરિઃ પરેશ્વરઃ ।
દોર્ભ્યાં સમુત્થાપ્ય ઘૃણાતુરોઽશ્રુ
મુમોચ ભક્તં પરિરભ્ય માધવઃ

એવં મિલિત્વા સબલશ્ચ તં હરિઃ
સદ્યઃ સમાનીય વરાસનં દદૌ ।
નિવેદ્ય ગાં ચાતિથયે સુભોજનં
રસાવૃતં પ્રેમયુતો હ્યુપાહરત્

તમાહ નંદઃ પરિરભ્ય દોર્ભ્યા-
મહો કથં જીવસિ કંસરાજ્યે ।
ગતત્રપો યો નિજઘાન બાલાન્
સ્વસુઃ કથં સોઽન્યજનેષુ મોહી

ગૃહં ગતે નંદવરે હરિસ્તં
પ્રપચ્છ સર્વં કુશલં સ્વપિત્રોઃ ।
તથા યદૂનાં કિલ બાંધવાનાં
કંસસ્ય સર્વાં વિપરીતબુદ્ધિમ્

અક્રૂર ઉવાચ -
પરશ્વોઽહનિ હે દેવ હંતું શૌરિં સમુદ્યતઃ ।
ખડ્ગપાણિર્ભોજરાજો નારદેન નિવારિતઃ

દુઃખિતા બાંધવાઃ સર્વે યાદવા ભયવિહ્વલાઃ ।
સકુટુંબાઃ કંસભયાદ્‌ભૂમન્દેશાંતરં ગતાઃ

અદ્યૈવ યાદવાન્હંતું દેવાઞ્જેતું સમુદ્યતઃ ।
અન્યત્કિમપિ કૌ કર્તુમિચ્છતે દૈત્યરાડ્‍બલી

તસ્માદ્‌ભવદ્‌ભ્યાં ગંતવ્યં કુશલં કર્તુમવ્યયમ્ ।
ભવંતૌ હિ વિના કાર્યં કિંચિન્ન સ્યાત્સતાં પ્રભૂ

શ્રીનારદ ઉવાચ -
અથ તસ્ય વચઃ શ્રુત્વા સબલો ભગવાન્ હરિઃ ।
નન્દરાજમતેનાહ ગોપાન્ કાર્યકરાનિદમ્

શ્રીભગવાનુવાચ -
નંદરાજોઽપિ સબલો વૃદ્ધૈર્ગોપગણૈરહમ્ ।
નન્દા નવોપનન્દાશ્ચ તથા ષડ્ વૃષભાનવઃ

મથુરાં તુ ગમિષ્યન્તિ સર્વે પ્રાતઃ સમુત્થિતાઃ ।
સર્વે તુ ગોરસં તસ્માદ્દધિદુગ્ધઘૃતાદિકમ્

ગૃહીત્વૈકત્ર કર્તવ્યં સોપાયનમતઃ પરમ્ ।
રથાંશ્ચ શકટૈઃ સાર્દ્ધં સમર્થાન્કુરુતાશુ વૈ

શ્રીનારદ ઉવાચ -
ઇતિ શ્રુત્વા કાર્યકરા ગોપાઃ સર્વે ગૃહે ગૃહે ।
શ્રૃણ્વંતીનાં ગોપિકાનામૂચુઃ સર્વં યથોદિતમ્

તચ્છ્રુત્વોદ્વિગ્નહૃદયા ગોપ્યો વિરહવિહ્વલાઃ ।
પરસ્પરં વાક્યમૂચુઃ સર્વાસ્તા હિ ગૃહે ગૃહે

પ્રસ્થાનસ્ય ચ વાર્તેયં શ્રીકૃષ્ણસ્ય મહાત્મનઃ ।
વૃષભાનુવરસ્યાપિ ગૃહે પ્રાપ્તા નૃપેશ્વર

ગમિષ્યતો ભર્તુરતીવ દુઃખિતાઃ
શ્રુત્વાઽથ વાર્તાં સદસિ હ્યકસ્માત્ ।
સંપ્રાપ મૂર્ચ્છાં વૃષભાનુનન્દિની
રંભેવ ભૂમૌ પતિતા મરુદ્ધતા

કાશ્ચિત્પરિમ્લાનમુખશ્રિયોઽભવન્
પ્રકંકણીભૂત કરાઙ્ગુલીયકાઃ ।
સદ્યઃ શ્લથદ્‍ભૂષણકેશબંધનાઃ
ચિત્રાર્પિતારંભ ઇવાવતસ્થિરે

શ્રીકૃષ્ણ ગોવિંદ હરે મુરારે
કાશ્ચિદ્‌વદન્ત્યઃ સ્વગૃહેઽતિવિહ્વલાઃ ।
વિસૃજ્ય કર્માણિ ગૃહસ્ય સર્વતો
યોગીવ ચાનન્દગતા નૃપેશ્વર

કાશ્ચિત્સમર્થાસ્તુ પરસ્પરં વચઃ
સમેત્ય રાજન્ યુગપત્સખીજનમ્ ।
ઉચુઃ સ્ખલદ્‌‌ગદ્‌ગદકંઠવાચઃ
સ્વતઃ સ્રવદ્‌બાષ્પકલાવહદૃશઃ

ગોપ્ય ઉચુઃ -
અહોઽતિનિર્ભોહિજનસ્ય ચિત્રં
પરં ચરિત્રં ગદિતું ન યોગ્યમ્ ।
મુખેન ચાન્યં હૃદિ ભાવ્યમન્ય-
દ્દેવો ન જાનાતિ કુતો મનુષ્યઃ

રાસેઽપિ યદ્યદ્‌ગદિતં તુ તત્ત-
દ્‌વિહાય ગંતું સમવસ્થિતોઽયમ્ ।
ગતે પુરીં પ્રાણપતાવહોઽસ્મિન્
કિં કિં ન કષ્ટં બત નોઽભવિષ્યત્

ઇતિ શ્રીગર્ગસંહિતાયાં મથુરાખંડે શ્રીનારદબહુલાશ્વસંવાદે
અક્રૂરાગમનં નામ તૃતીયોઽધ્યાયઃ