ગર્ગસંહિતા · અધ્યાય 5.16

રાધિકા તથા ગોપીગણાનાં આશ્વાસપ્રદાનમ્ -
શ્રીનારદ ઉવાચ -
રાધા પત્રં સંગૃહીત્વા શિરો નેત્રે તથા ચ હૃત્ ।
નિધાય વાચયિત્વા તત્ સ્મૃત્વા તત્પાદપઙ્કજમ્

અતિપ્રેમાતુરા રાજન્ મોચયિત્વાઽશ્રુસંતતિમ્ ।
મૂર્ચ્છામાપ પરાં રાધા યાદવસ્ય પ્રપશ્યતઃ

કુંકુમાગુરુપાટીરદ્રવૈઃ પુષ્પરસૈશ્ચ સા ।
અર્ચિતા ચામરાંદોલૈઃ પુનશ્ચૈતન્યતાં ગતા

વિયોગસિન્ધુસંમગ્નાં રાધાં કમલલોચનામ્ ।
વીક્ષ્યોદ્ધવસ્તથા ગોપ્યો મુમુચુશ્ચાશ્રુસંતતિમ્

તાસામશ્રુપ્રવાહેણ રાજન્ વૃન્દાવને વને ।
સદ્યઃ કહ્લારસંયુક્તો જાતો લીલાસરોવરઃ

દૃષ્ટ્વા પીત્વા ચ સુસ્નાત્વા શ્રુત્વા ચેમાં કથાં નરઃ ।
કર્મબંધવિનિર્મુક્તઃ શ્રીકૃષ્ણં પ્રાપ્નુયાન્નૃપ

અથોદ્ધવમુખાચ્છ્રુત્વા શ્રીકૃષ્ણાગમનં પુનઃ ।
પપ્રચ્છુઃ કુશલં સર્વં શ્રીકૃષ્ણસ્ય મહાત્મનઃ

શ્રીરાધોવાચ -
આનંદદં શ્રીવ્રજરાજનંદનં
દ્રક્ષ્યામિ કસ્મિન્સમયે ઘનપ્રભમ્ ।
ઘનં મયૂરીવ સમુત્સુકા ભૃશં
ચંદ્રં ચકોરીવ તદીક્ષણોત્સુકા

કસ્મિન્કુકાલે વિરહો બભૂવ મે
યેનૈવ કૌ કલ્પસમઃ ક્ષણઃ ક્ષણઃ ।
નિશીથિનીયં દ્વિપરાર્દ્ધહેલનં
કરોતિ ગોવિંદપદદ્વયં વિના

કચ્ચિત્કદાચિદ્‍વ્રજમાગમિષ્યતિ
કરોતિ કિં તત્ર હરિર્વદાશુ મે ।
અદ્યૈવ યત્‍નેન ધૃતાઃ કિલાસવઃ
પ્રસહ્ય નિર્યાંતિ મૃષાગિરાતુરાઃ

દૃષ્ટ્વા ક્ષણં ત્વાં મમ હૃચ્ચ શીતલં
જાતં પ્રસન્નાસ્મિ સમાગતે ત્વયિ ।
યથા પ્રસન્ના જનકાત્મજા પુરા
લંકાપુરં વાયુસુતે સમાગતે

આશાં વિધાય નિજમોહધનં વિસૃજ્ય
વિસ્મૃત્ય વાક્યગદિતં મથુરાં ગતો યઃ ।
તસ્યાપિ પત્રલિખિતં હ્યમૃતં ન મન્યે
તં ચાનયસ્વ કિલ મંત્રવિદાં વરિષ્ઠ

ઉદ્ધવ ઉવાચ -
ગત્વા પુરીં તવ પરં વિરહં નિવેદ્યા-
થાર્ઘં વિધાય નિજનેત્રજલેન રાધે ।
નીત્વા હરિં તવ પુરઃ પુનરાગતોઽસ્મિ
મા શોકમદ્ય કુરુ મે શપથસ્ત્વદંઘ્રેઃ

શ્રીનારદ ઉવાચ -
અથ પ્રસન્ના શ્રીરાધા ચન્દ્રકાંતૌ મણી શુભૌ ।
રાસરંગે ચન્દ્રદત્તૌ ઉદ્ધવાય દદૌ નૃપ

સહસ્રદલપદ્મે દ્વે દત્તે ચંદ્રમસા પુરા ।
ઉદ્ધવાય દદૌ રાધા પ્રસન્ના ભક્તવત્સલા

છત્રં સિંહાસનં દિવ્યં ચામરે દ્વે મનોહરે ।
શ્રીકૃષ્ણમનસોદ્‍ભૂતે દદૌ તસ્મૈ હરિપ્રિયા

ઐશ્વર્યં જ્ઞાનસંપન્નં સર્વદેશિકદેશિકમ્ ।
કૃષ્ણસંયોગકર્તૃત્વં સદા તવ ભવિષ્યતિ

ભક્તિં નિર્ગુણભાવાઢ્યાં પ્રેમલક્ષણસંયુતામ્ ।
જ્ઞાનં વિજ્ઞાનસહિતં વૈરાગ્યં સા દદૌ પુનઃ

શંખચૂડા ચ હરિણાઽઽનીતં ચૂડામણિં શુભમ્ ।
ચન્દ્રાનના દદૌ તસ્મૈ ઉદ્ધવાય વિદેહરાટ્

તથા ગોપીગણાઃ સર્વે ભૂષણાનાં ચયં શુભમ્ ।
દદુઃ પ્રસન્ના હે રાજન્નુદ્ધવાય મહાત્મને

શ્રીનારદ ઉવાચ -
શ્રુત્વા વચશ્ચૌપગવેઃ શુભાર્થં
સુખં ગતાયાં કિલ રાધિકાયામ્ ।
ઉચુસ્તમારાદ્‍વ્રજગોપવધ્વઃ
સદઃસ્થિતં કૃષ્ણસખં પૃથક્ તાઃ

ગોપ્ય ઊચુઃ -
યચ્ચ પત્રલિખિતં વદાશુ નઃ
કિંતુ તચ્ચ હરિણોક્તમદ્‌ભુતમ્ ।
ત્વં પરાવરવિદાં હરેઃ સખા
મંત્રવિત્તમસ્તદાકૃતિર્મહાન્

ઉદ્ધવ ઉવાચ -
યથા સ્મરથ દેવેશં તથા યુષ્માન્ સ્મરત્યસૌ ।
અનુવેલં ગોપવધ્વઃ પશ્યતો મે ન સંશયઃ

એકદા માં સમાહૂય સ્મૃત્વા યુષ્માન્ રહસ્કરઃ ।
કથયામાસ સંદેશં ચિત્તસ્થં નંદનંદનઃ

શ્રીભગવાનુવાચ -
ગુણેષુ સક્તં કિલ બન્ધનાય
રક્તં મનઃ પુંસિ ચ મુક્તયે સ્યાત્ ।
મનો દ્વયોઃ કારણમાહુરારા-
જ્જિત્વાઽથ તત્કૌ વિચરેદસંગઃ

યદા સ્વયં બ્રહ્મ પરાત્પરં મા-
મધ્યાત્મયોગેન વિશારદેન ।
જાનાતિ સર્વત્ર ગતં વિવેકી
તદા વિજહ્યાન્મનસઃ કષાયમ્ ।
યાવદ્ધનો મધ્યગતસ્તદુત્થિતઃ
સ્વકર્મરૂપં ન હિ દૃક્ પ્રપશ્યતિ

સ્થૂલાચ્ચ દૂરેઽસ્મિ ન તત્વતોંઽગના-
સ્તસ્માદ્ધિ યોગં કુરુતાત્ર સાધનમ્ ।
યત્સાંખ્યભાવૈઃ કિલ ગમ્યતે પદં
તદ્યોગભાવૈરપિ ગમ્યતે સ્વતઃ

ઇતિ શ્રીગર્ગસંહિતાયાં મથુરાખંડે શ્રીનારદબહુલાશ્વસંવાદે
રાધાગોપ્યાશ્વાસનં નામ ષોડશોઽધ્યાયઃ