ગર્ગસંહિતા · અધ્યાય 5.15

રાધિકાદીનાં હસ્તેષુ કૃષ્ણદત્ત-પત્રાર્પણમ્
શ્રીનારદ ઉવાચ -
એવં હિ નંદોદ્ધવયોર્હરેઃ કથયતોઃ કથામ્ ।
વ્યતીતા ક્ષણવદ્‌રાજન્ ક્ષણદા હર્ષવર્દ્ધિની

બ્રાહ્મે મુહૂર્તે ચોત્થાય ગોપ્યઃ સર્વા ગૃહે ગૃહે ।
દેહલ્યંગણમાલિપ્ય દીપાંસ્તત્ર નિરૂપ્ય ચ

પ્રક્ષાલ્ય હસ્તપાદૌ ચ મેથ્યાં નેત્રં નિધાય ચ ।
મમન્થુઃ સર્વતો યુક્તાઃ પિચ્છિલાનિ દધીનિ તાઃ

નેત્રાકર્ષચલદ્‌ભારભુજકંકણકિંકિણીઃ ।
વેણીભ્યો વિગલત્પુષ્પાઃ સ્ફુરત્કુંડલમંડીતાઃ

ચંદ્રમુખ્યઃ કંજનેત્રાશ્ચિત્રવર્ણૈર્મનોહરાઃ ।
મંગલાનિ ચરિત્રાણિ શ્રીકૃષ્ણબલદેવયોઃ

ગાયંત્યઃ પ્રેમસંયુક્તા યત્ર તત્ર ગૃહે ગૃહે ।
ઘોષે ઘોષે શુભા ગાવો રંભમાણા ઇતસ્તતઃ

સર્વત્ર ગોપિકાગીતં દધિશબ્દેન મિશ્રિતમ્ ।
વીથ્યાંવીથ્યાંતતઃ શૃણ્વન્ વિસ્મિતશ્ચોદ્ધવોઽબ્રવીત્

અહો વૈ નંદનગરે ભક્તિર્નૃત્યતિ યત્ર ચ ।
એવં વદન્બહિર્ગ્રામાદ્‌યયૌ સ્નાતું નદીજલે

ગોપ્ય ઊચુઃ -
કસ્યાયમદ્યાત્ર રથઃ સમાગતો
ઽક્રૂરોઽથવા ક્રૂર ઉતાગતઃ પુનઃ ।
યેનૈવ નીતો મથુરાં મહાપુરીં
શ્રીનંદસૂનુર્નવકંજલોચનઃ

કસ્મિન્કુકાલે જનની સસર્જ યં
દાતું સતાં સ્નેહવતાં પ્રતાપનમ્ ।
કદ્રૂર્યથા નાગચયં વિષાવૃતં
હંતું વૃથા લોકજનાનિતસ્તતઃ

કંસાર્થકૃત્કંસસખોઽતિનિર્ઘૃણો
સોઽયં પુનઃ કિં વ્રજમંડલં ગતઃ ।
ભર્તુર્મૃતસ્યાપિ હિ પારલૌકિકી-
મસ્માભિરદ્યૈવ કરિષ્યતિ ક્રિયામ્

શ્રીનારદ ઉવાચ -
એવં વદંત્યો વ્રજગોપવધ્વઃ
સંતાડ્ય સૂતં ચ મુખેઽઙ્ગુલિભ્યામ્ ।
પપ્રચ્છુરારાદ્‌ગતબુદ્ધિમાર્તં
ત્વરં વદૈતત્કિલ કસ્ય યાનમ્

ઘનપ્રભં પદ્મદલાયતેક્ષણં
કૃષ્ણાકૃતિં કોટિમનોજમોહનમ્ ।
પીતાંબરં ષટ્પદસંઘસંકુલાં
માલાં દધાનં નવવૈજયંતીમ્

સ્ફુરત્ સહસ્રચ્છદપદ્મપાણિં
વંશીધરં વેત્રકરં મનોહરમ્ ।
બાલાર્ક કોટિદ્યુતિમૌલિમંડનં
મહામણિં કુંડલમંડિતાનમ્

ગત્યાકૃતિશ્રીતનુહાસસુસ્વરૈઃ
શ્રીકૃષ્ણસારૂપ્યધરં તમુદ્ધવમ્ ।
વિલોક્ય સર્વા નૃપ વિસ્મિતાસ્તતો
વિજ્ઞાય ગોવિંદસખં યયુઃ પુરઃ

જ્ઞાત્વાઽથ સન્દેશહરં હરેઃ પ્રભોઃ
સુવાક્યનીત્યા પરમાદરેણ તમ્ ।
ગુપ્તં હિ પ્રષ્ટું કુશલં સતાંપતે
નીત્વોદ્ધવં તાઃ કદલીવનં ગતાઃ

યત્રૈવ રાધા વૃષભાનુનંદિની
કૃષ્ણાતટે ચારુનિકુંજમન્દિરે ।
સમાસ્થિતા તદ્વિરહાતુરા ભૃશં
ખં મન્યતે સા તુ જગદ્ધરિં વિના

રંભાદલૈશ્ચદનપંકસંચયં
સ્ફારાસ્ફુરચ્છીતલમેઘમંદિરમ્ ।
કૃષ્ણાચલચ્ચારુતરંગસીકરં
સ્વતઃ સુધારશ્મિગલત્સુધાચયમ્

એતાદૃશં યત્કદલીવનં ચ ત-
દ્‌રાધાવિયોગાનલવર્ચસા ભૃશમ્ ।
બભૂવ સર્વં સતતં હિ ભસ્મસા-
ત્કૃષ્ણાગમાશાત્મતનું હિ રક્ષતિ

શ્રુત્વોદ્ધવં કૃષ્ણસખં સમાગતં
ચકાર રાધા સ્વસખીભિરાદરમ્ ।
જલાસનાદ્યૈર્મધુપર્કમંગલૈઃ
શ્રીકૃષ્ણ કૃષ્ણેતિ મુહુર્વદન્ત્યલમ્

રાધાં હિ ગોવિંદવિયોગખિન્નાં
કુહ્વાં યથા ચન્દ્રકલાં તદોદ્ધવઃ ।
નતાં કૃશાંગીં કૃતહસ્તસમ્પુટઃ
પ્રદક્ષિણીકૃત્ય જગાદ હર્ષિતઃ

ઉદ્ધવ ઉવાચ -
સદાઽસ્તિ કૃષ્ણઃ પરિપૂર્ણદેવો
રાધે સદા ત્વં પરિપૂર્ણદેવી ।
શ્રીકૃષ્ણચંદ્રઃ કૃતનિત્યલીલો
લીલાવતી ત્વં કૃતનિત્યલીલા

કૃષ્ણોઽસ્તિ ભૂમા ત્વમસીંદિરા સદા
બ્રહ્માસ્તિ કૃષ્ણસ્ત્વમસિ સ્વરા સદા ।
કૃષ્ણઃ શિવસ્ત્વં ચ શીવા શિવાર્થા
વિષ્ણુઃ પ્રભુસ્ત્વં કિલ વૈષ્ણવી પરા

કૌમારસર્ગી હરિરાદિદેવતા
ત્વમેવ હિ જ્ઞાનમયી સ્મૃતિઃ શુભા ।
લયાંભસા ક્રીડનતત્પરો હરિ-
ર્યજ્ઞો વરાહો વસુધા ત્વમેવ હિ

દેવર્ષિવર્યો મનસા હરિઃ સ્વયં
ત્વં તત્ર સાક્ષાન્નિજહસ્તવલ્લકી ।
નારાયણો ધર્મસુતો નરેણ હિ
શાંતિસ્તદા ત્વં જનશાંતિકારિણી

કૃષ્ણસ્તુ સાક્ષાત્કપિલો મહાપ્રભુઃ
સિદ્ધિસ્ત્વમેવાસિ ચ સિદ્ધસેવિતા ।
દત્તસ્તુ કૃષ્ણોઽસ્તિ મહામુનીશ્વરો
રાધે સદા જ્ઞાનમયી ત્વમેવ હિ

યજ્ઞો હરિસ્ત્વં કિલ દક્ષિણા હરિ-
રુરુક્રમસ્ત્વં હિ સદા જયંત્યતઃ ।
પૃથુર્યદા સર્વનૃપેશ્વરો હરિ-
રર્ચિસ્તદા ત્વં નૃપપટ્ટકામિની

શંખાસુરં હંતુમભૂદ્ધરિર્યદા
મત્સ્યાવતારસ્ત્વમસિ શ્રુતિસ્તદા ।
કૂર્મો હરિર્મંદરસિન્ધુમંથને
નેત્રીકૃતા ત્વં શુભદા હિ વાસુકી

ધન્વંતરિશ્ચાર્તિહરો હરિઃ પર-
સ્ત્વમૌષધી દિવ્યસુધામયી શુભે ।
શ્રીકૃષ્ણન્દ્રસ્તુ બભૂવ મોહિની
ત્વં મોહિની તત્ર જગદ્વિમોહિની

હરિર્નૃસિહસ્તુ નૃસિંહલીલયા
લીલા તદા ત્વં નિજભક્તવત્સલા ।
બભૂવ કૃષ્ણસ્તુ યદા હિ વામનઃ
કીર્તિસ્તદા ત્વં નિજલોકકીર્તિતા

હરિર્યદા ભાર્ગવરૂપધૃક્ પુમાન્
ધારા કુઠારસ્ય તદા ત્વમેવ હિ ।
શ્રીકૃષ્ણચંદ્રો રઘુવંશચંદ્રમા
યદા તદા ત્વં જનકસ્ય નંદિની

શ્રીશાર્ઙ્ગધન્વા મુનિબાદરાયણો
વેદાંતકૃત્ત્વં કિલ વેદલક્ષણા ।
સંકર્ષણો માધવ એવ વૃષ્ણિષુ
ત્વં રેવતી બ્રહ્મભવા સમાસ્થિતા

બુદ્ધો યદા કૌણપમોહકારકો
બુદ્ધિસ્તદા ત્વં જનમોહકારિણી ।
કલ્કી યદા ધર્મપતિર્ભવિષ્યતિ
હરિસ્તદા ત્વં સુકૃતિર્ભવિષ્યસિ

શ્રીકૃષ્ણચંદ્રોઽસ્તિ હિ ચંદ્રમંડલે
રાધે સદા ચન્દ્રમુખીતિ ચન્દ્રિકા ।
શ્રીકૃષ્ણસૂર્યો દિવિ સૂર્યમંડલે
સૂર્યપ્રભા ત્વં પરિધિપ્રતિષ્ઠિતા

ઇંદ્રઃ સદાઽઽસ્તે કિલ યાદવેન્દ્રઃ
તત્રૈવ રાધે તુ શચી શચીશ્વરી ।
હિરણ્યરેતા હિ હરિઃ પરેશ્વરો
હેતિઃ સદા ત્વં હિ હિરણ્મયી પરા

શ્રીરાજરાજો હિ વિરાજતે હરિ-
ર્વિરાજસે ત્વં તુ નિધૌ નિધીશ્વરી ।
ક્ષીરાબ્ધિરૂપી તુ હરિસ્ત્વમેવ હિ
તરંગિતક્ષૌમસિતા તરંગિણી

બિભ્રદ્વપુઃ સર્વપતિર્યદા યદા
તદા તદા ત્વં વિદિતાનુરૂપિણી ।
જગન્મયો બ્રહ્મમયો હરિઃ સ્વયં
જગન્મયી બ્રહ્મમયી ત્વમેવ હિ

અથૈવ સોઽયં વ્રજરાજનંદનો
જાતાઽસિ રાધે વૃષભાનુનંદિની ।
યાભ્યાં કૃતા સત્વમયી પ્રશાંતયે
લીલાચરિત્રૈર્લલિતાઽઽદિલીલયા

કૃષ્ણઃ સ્વયં બ્રહ્મ પરં પુરાણો
લીલા તદિચ્છાપ્રકૃતિસ્ત્વમેવ ।
પરસ્પરં સંધિતવિગ્રહાભ્યાં
નમો યુવાભ્યાં હરિરાધિકાભ્યામ્

ગૃહાણ પત્રં નિજનાથદત્તં
શોકં પરં મા કુરુ રાધિકે ત્વમ્ ।
હ્રસ્વેન કાલેન વિધાય કાર્યં
તત્રાગમિષ્યામિ તદુક્તવાક્યમ્

ગૃહ્ણીધ્વમદ્યૈવ શતાનિ કૃષ્ણ-
દત્તાનિ પત્રાણિ સુમંગલાનિ ।
પ્રત્યર્પિતં યૂથશતં ચ ગોપ્યઃ
કૃષ્ણપ્રિયાણાં વ્રજસુંદરીણામ્

ઇતિ શ્રીગર્ગસંહિતાયાં મથુરાખંડે શ્રીનારદબહુલાશ્વસંવાદે
શ્રીરાધાદર્શનં નામ પંચદશોઽધ્યાયઃ