ગર્ગસંહિતા · અધ્યાય 5.13

વ્રજે ઉદ્ધવાગમનમ્
બહુલાશ્વ ઉવાચ -
અગ્રે ચકાર કિં કાર્યં મથુરાયાં યદૂત્તમઃ ।
નિવાસયિત્વા સ્વજ્ઞાતીન્ વદૈતન્મુનિસત્તમ

શ્રીનારદ ઉવાચ -
પરિપૂર્ણતમઃ સાક્ષાદ્‌ ભગવાન્ ભક્તવત્સલઃ ।
સસ્માર ગોકુલં દીનં ગોપગોપાલસંકુલમ્

એકદાઽઽહૂય રહસિ સખાયં ભક્તમુદ્ધવમ્ ।
ઉવાચ ભગવાન્દેવઃ પ્રેમગદ્‌ગદયા ગિરા

શ્રીભગવાનુવાચ -
ગચ્છ શીઘ્રં વ્રજં હે સખે સુન્દરં
શ્રીલતાકુંજપુંજાદિભિર્મંડિતમ્ ।
શૈલકૃષ્ણપ્રભાચારુવૃદાવનં
ગોપગોપીગણૈર્ગોકુલં સંકુલમ્

એકપત્રં તુ નંદાય વૈ દીયતાં વા
દ્વિતીયં યશોદાકરે ચૈવ ભોઃ ।
વા તૃતીયં ત્વિદં રાધિકાયૈ સખે
તત્ર ગત્વા હિ તન્મંદિરં સુંદરમ્

વા ચતુર્થં સખિભ્યઃ શિશુભ્યઃ શુભં કૌશલં
દીયતાં પત્રમેવં પૃથક્ ભોઃ સખે ।
ગોપિકાનાં શતેભ્યશ્ચ યૂથેભ્ય
ઉન્મોહિતાનાં ચ દેયાનિ પત્રાણી ચ

મે પિતા નંદરાજો ઘૃણી મન્મના મે ચ
માતા યશોદા સ્મરત્યાશુ મામ્ ।
વાક્યવૃન્દૈઃ શુભૈર્નીતિવિત્વં તયોર્મે
પરાં પ્રીતિમારાદ્‍દ્વયોરાવહ

મત્પ્રિયા રાધિકા મદ્વિયોગાતુરા
મન્યતે માં વિના ખં જગન્મોહતઃ ।
મદ્વિયોગાધિમસ્યા મદુક્તૈઃ પદૈર્મોચય
ત્વં ભવાન્ દક્ષિણો વાક્પથે

ગોપબાલાઃ સુદામાદયો મત્પ્રિયા માં
સખાયં વિના તેઽપિ મોહાતુરાઃ ।
દેહિ તેષાં સુખં મિત્રવચ્છ્રીવ્રજે
સ્વલ્પકાલેન તત્રાગમિષ્યામ્યહમ્

ગોપિકા મદ્વિયોગાધિવેગાતુરા
મન્મનસ્કાશ્ચ મત્પ્રાપ્તદેહાસવઃ ।
યા મદર્થે ચ સંત્યક્તલોકાબલાસ્તાઃ
કથં નાત્ર મંત્રિન્ બિભર્મિ સ્વતઃ

તા અસૂન્ ત્યક્તુમત્રોદ્યતા ઉદ્ધવ
યાભિરદ્યાપિ કૃચ્છ્રૈર્ધૃતાશ્ચાસવઃ ।
મદ્વિયોગાધિમાસાં મદુક્તઃ પદૈર્મોચય
ત્વં ભવાન્દક્ષિણો વાક્પથે

યેન પૂર્વં વ્રજાદાગતોઽહં સખે તં
રથં સાશ્વસૂતં રણદ્ઘણ્ટિકં વૈ ।
મે ચ સારૂપ્યમદ્યૈવ પીતાંબરં
વૈજયંતીસહસ્રચ્છદં પંકજમ્

કુણ્ડલે દિવ્યરત્‍નપ્રભામંડિતે
કોટિબાલાર્કદીપ્તં મણિં કૌસ્તુભમ્ ।
મે મહાનાદિનીં ચારુવંશીં શુભાં
પુષ્પયુક્તાં ચ યષ્ટિં જગન્મોહિનીમ્

ચંદનં સુંદરં દિવ્યગંધાવૃતં
બર્હમલ્લાદિવેષં ક્વણન્નૂપુરમ્ ।
મૌલિમેવં ગૃહાણાંગદે ઉદ્ધવ
ગચ્છ ગચ્છાશુ ચાદ્યૈવ મદ્વાક્યતઃ

શ્રીનારદ ઉવાચ -
ઇત્યુક્ત ઉદ્ધવઃ શીઘ્રં નમસ્કૃત્ય કૃતાંજલિઃ ।
કૃષ્ણં પ્રદક્ષિણીકૃત્ય રથારુઢો વ્રજં યયૌ

કોટિશઃ કોટિશો ગાવો યત્ર યત્ર મનોહરાઃ ।
શ્વેતપર્વતસંકાશા દિવ્યભૂષણભૂષિતાઃ

પયસ્વિન્યસ્તરુણ્યશ્ચ શીલરૂપગુણૈર્યુતાઃ ।
સવત્સાઃ પીતપુચ્છાશ્ચ વ્રજંત્યો ભવ્યમૂર્તિકાઃ

ઘંટામંજીરઝંકારાઃ કિંકિણીજાલમંડિતાઃ ।
હેમતુલ્યા હેમશૃઙ્ગ્યો હારમાલાઃ સ્ફુરત્પ્રભાઃ

પાટલા હરિતાસ્તામ્રાઃ પીતાઃ શ્યામા વિચિત્રિતાઃ ।
ધૂમ્રાઃ કોકિલવર્ણાશ્ચ યત્ર ગાવસ્ત્વનેકધા

સમુદ્રવદ્દુગ્ધદાશ્ચ તરુણીકરચિત્રિતાઃ ।
કુરઙ્ગવદ્વિલઙ્ઘદ્‌ભિર્ગોવત્સૈર્મંડિતાઃ શુભાઃ

ઇતસ્તતશ્ચલંતશ્ચ ગોગણેષુ મહાવૃષાઃ ।
દીર્ઘકન્ધરશૃઙ્ગાઢ્યા યત્ર ધર્મધુરંધરાઃ

ગોપાલા વેત્રહસ્તાશ્ચ શ્યામવંશીધરાઃ પરાઃ ।
કૃષ્ણલીલાઃ પ્રગાયંતો રાગૈર્મદનમોહનૈઃ

દૂરાત્તમાગતં વીક્ષ્ય જ્ઞાત્વા કૃષ્ણં વ્રજાર્ભકાઃ ।
ઉચુઃ પરસ્પરં તે વૈ કૃષ્ણદર્શનલાલસાઃ

ગોપા ઉચુઃ -
નંદસૂનૂઃ કિલાયાતિ સખા યોઽયં ન સંશયઃ ।
મેઘશ્યામઃ પીતવાસાઃ સ્રગ્વી કુણ્ડલમંડિતઃ

કૌસ્તુભિ કુંડલી બિભ્રત્સત્સહસ્રદલપંકજમ્ ।
તદેવ મુકુટં બિભ્રત્કોટિમાર્તંડસન્નિભમ્

ત એવાશ્વા રથઃ સોઽયં કિંકિણીજાલમંડિતઃ ।
બલો નાસ્તિ રથે ચાસ્મિન્નેકાકી નંદનંદનઃ

શ્રીનારદ ઉવાચ -
એવં વદંતો ગોપાલાઃ શ્રીદામાદ્યા વિદેહરાટ્ ।
કૃષ્ણાકૃતિં કૃષ્ણસખમાયયુઃ સર્વતો રથમ્

કૃષ્ણો નાસ્તીતિ વદતઃ કોઽયં સાક્ષાત્તદાકૃતિઃ ।
તાન્નમસ્કૃત્યૌપગવિઃ પરિરભ્યાવદત્પથિ

ઉદ્ધવ ઉવાચ -
ગૃહાણ પત્રં શ્રીદામન્ કૃષ્ણદત્તં ન સંશયઃ ।
શોકં મા કુરુ ગોપાલૈઃ કુશલ્યાસ્તે હરિઃ સ્વયમ્

યાદવાનાં મહત્કાર્યં કૃત્વાઽથ સબલઃ પ્રભુઃ ।
હ્રસ્વકાલેન ચાત્રાપિ ભગવાનાગમિષ્યતિ

શ્રીનારદ ઉવાચ -
પઠિત્વા તદ્ધસ્તપત્રં શ્રીદામાદ્યા વ્રજાર્ભકાઃ ।
ભૃશમશ્રૂણિ મુંચંતઃ પ્રાહુર્ગદ્‌ગદયા ગિરા

ગોપા ઉચુઃ -
પાંથેતિ નિર્મોહિનિ નંદસૂનૌ
તનુર્વિભૂતિશ્ચ ધનં બલં ચ ।
સર્વા ધિયઃ કૃષ્ણમૃતે વ્રજે નઃ
શૂન્યં પ્રજાતં હિ જગત્સમસ્તમ્

ક્ષણો યુગત્વં ચ ઘટી મહામતે
પ્રયાતિ મન્વન્તરતાં વ્રજૌકસામ્ ।
યામશ્ચ કલ્પં ચ દિનં વિના હરિં
વિયોગદુઃખૈર્દ્વિપરાર્ધતાં ગતમ્

અહર્નિશં તં ન હિ વિસ્મરામહે
દુષ્ટા ઘટી સા પ્રયયૌ યયા હિ સઃ ।
મનો હરન્નુદ્ધવ નો વનૌકસાં
વયસ્યભાવેન સદા કૃતાગસામ્

ઇતિ શ્રીગર્ગસંહિતાયાં મથુરાખંડે શ્રીનારદબહુલાશ્વસંવાદે
ઉદ્ધવાગમનં નામ ત્રયોદશોઽધ્યાયઃ