ગર્ગસંહિતા · અધ્યાય 5.10

રજક-તન્તુવાયક-સુદામા-ઉપાખ્યાનમ્
બહુલાશ્વ ઉવાચ -
શ્રીકૃષ્ણચરિતં પુણ્યં મયા તવ મુખાચ્છ્રુતમ્ ।
પુનઃ શ્રોતું મનશ્ચાદ્ય તૃષિતો વા જલં ગતઃ

કંસસ્ય જન્મકર્માણિ ત્વયોક્તાનિ શ્રુતાનિ મે ।
કેશ્યાદિદૈત્યવર્યાણાં પૂર્વજન્મકૃતં શ્રુતમ્

કોઽયં તુ રજકઃ પૂર્વમવધીદ્યં હરિઃ કથમ્ ।
અહો યસ્ય મહજ્જ્યોતિઃ કૃષ્ણે લીનં બભૂવ હ

શ્રીનારદ ઉવાચ -
ત્રેતાયુગે ત્વયોધ્યાયાં રામરાજ્યે વિદેહરાટ્ ।
ચારાણાં શૃણ્વતાં કશ્ચિદ્‌રજકો હ્યવદત્પ્રિયામ્

નાહં બિભર્મિ ત્વાં દુષ્ટામુશતીં પરવેશ્મગામ્ ।
સ્ત્રીલોભી બિભૃયાત્સીતાં રામો નાહં ભજે પુનઃ

ઇતિ લોકાદ્‌બહુમુખાદ્‌વાક્યં શ્રુત્વાઽથ રાઘવઃ ।
સીતાં તત્યાજ સહસા વને લોકાપવાદતઃ

તસ્મૈ દંડં દાતુમિચ્છાં ન ચક્રે રાઘવોત્તમઃ ।
મથુરાયાં દ્વાપરાંતે રજકઃ સ બભૂવ હ

કુવાક્યદોષશાંત્યર્થં તં જઘાન હરિઃ સ્વયમ્ ।
તદપિ પ્રદદૌ મોક્ષં તસ્મૈ શ્રીકરુણાનિધિઃ

દયાલોઃ કૃષ્ણચન્દ્રસ્ય ચરિત્રં પરમાદ્‌ભુતમ્ ।
એતત્તે કથિતં રાજન્ કિં ભૂયઃ શ્રોતુમિચ્છસિ

બહુલાશ્વ ઉવાચ -
પુરા વૈ વાયકઃ કોઽયં નિતરાં મુનિસત્તમ ।
યસ્મૈ દદૌ ચ સારૂપ્યં શ્રીકૃષ્ણો ભગવાન્હરિઃ

શ્રીનારદ ઉવાચ -
મિથિલાનગરે પૂર્વં વાયકો હરિભક્તિકૃત્ ।
શ્રીરામોદ્વાહસમયે સીરધ્વજનૃપાજ્ઞયા

રામલક્ષ્મણવેષાર્થં વાસાંસિ રચયન્ કિલ ।
લઘુસૂત્રૈઃ પરિવયન્ કુશલો વસ્ત્રકર્મસુ

કોટિકન્દર્પલાવણ્યૌ સુન્દરૌ રામલક્ષ્મણૌ ।
તૌ વીક્ષ્ય વાયકો રાજન્મોહિતોઽભૂન્મહામનાઃ

અહં સ્વહસ્તૈર્વસ્ત્રાણિ તયોરંગેષુ સર્વતઃ ।
પરિધાનં કારયામિ ચક્રે ચેત્થં મનોરથમ્

મનસાઽપિ વરં રામો દદૌ તસ્મા અશેષવિત્ ।
દ્વાપરાંતે ભારતે ચ ભવિષ્યતિ મનોરથઃ

શ્રીરામસ્ય વરાત્સોઽયં મથુરાયાં બભૂવ હ ।
તયોર્વેષં કારયિત્વા તત્સારૂપ્યં જગામ હ

બહુલાશ્વ ઉવાચ -
સુદામ્ના માલિના બ્રહ્મન્ કિં કૃતં સુકૃતં વદ ।
યદ્‍ગૃહં જગ્મતુઃ સાક્ષાદ્‌રામકૃષ્ણૌ મનોહરૌ

શ્રીનારદ ઉવાચ -
રાજરાજવનં રમ્યં નામ્ના ચૈત્રરથં શુભમ્ ।
તસ્ય વૈ પુષ્પબટુકો હેમમાલીતિ નામભાક્

વિષ્ણુભક્તિરતઃ શાન્તો દાની સત્સંગકૃન્મહાન્ ।
શ્રીવિષ્ણુદેવપ્રાપ્ત્યર્થં દેવપૂજાં ચકાર હ

સમાઃ પંચસહસ્રાણિ પદ્માનાં ચ શતત્રયમ્ ।
નિત્યં નીત્વા ધૂર્જટયે પુરો ધૃત્વા નનામ હ

એકદાઽતિપ્રસન્નોઽભૂત્ત્ર્યમ્બકઃ કરુણાનિધિઃ ।
માલાકાર મહાબુદ્ધે વરં બ્રૂહીત્યુવાચ હ

હેમમાલી તદા દેવં નમસ્કૃત્ય કૃતાઞ્જલિઃ ।
પ્રદક્ષિણીકૃત્ય પુરઃ સ્થિત્વા પ્રાહ નતાનનઃ

હેમમાલ્યુવાચ -
પરિપૂર્ણતમં કૃષ્ણં ક્વચિન્નો ગૃહમાગતમ્ ।
પશ્યામિ દૃગ્ભ્યાં તં સાક્ષાત્ત્વદ્વરેણ ભવેદિદમ્

શ્રીમહાદેવ ઉવાચ -
દ્વાપરાંતે ભારતે ચ મથુરાયાં મહામતે ।
મનોરથસ્તે સફલો ભવિષ્યતિ ન સંશયઃ

શ્રીનારદ ઉવાચ -
મહેશ્વરવરેણાસૌ હેમમાલી મહામનાઃ ।
માલાકારો દ્વાપરાંતે સુદામા સંબભૂવ હ

તસ્માદસ્ય ગૃહં સાક્ષાત્ જગ્મતૂ રામકેશવૌ ।
શિવવાક્યામૃતં કર્તું કિં ભૂયઃ શ્રોતુમિચ્છસિ ॥ ૨‍૬ ॥
ઇતિ શ્રીગર્ગસંહિતાયાં મથુરાખંડે શ્રીનારદબહુલાશ્વસંવાદે
રજકવાયકસુદામોપાખ્યાનં નામ દશમોઽધ્યાયઃ