ગર્ગસંહિતા · અધ્યાય 2.12

કાલિયમર્દનં તથા દાવાગ્નિપાનમ્ -
બલં વિનાથ ગોપાલૈશ્ ચારયન્ ગા હરિઃ સ્વયમ્ ।
કાલિન્દીકૂલમાગત્ય યયૌ વારિવિષાવૃતમ્

કાલિયેન ફણીન્દ્રેણ જલં યત્ર વિદૂષિતમ્ ।
પીત્વા નિપેતુર્વસવો ગાવો ગોપા જલાન્તિકે

તદા તાન્ જીવયામાસ દૃષ્ટ્યા પીયૂષપૂર્ણયા ।
આર્દ્રચિત્તો હરિઃ સાક્ષાદ્‌ભગવાન્ વૃજિનાર્દનઃ

કટૌ પીતપટં બદ્ધ્વા નીપમારુહ્ય માધવઃ ।
પપાતોત્તુંગવિટપાત્તત્તોયે વિષદૂષિતે

ઉચ્ચચાલ જલં દુષ્ટં કૃષ્ણસંઘાતઘૂર્ણિતમ્ ।
તત્સર્પમન્દિરે નદ્યાં ભૃંગીભૂતં બભૂવ હ

તદૈવ કાલિયઃ ક્રુદ્ધઃ ફણી ફણશતાવૃતઃ ।
દશન્દન્તૈશ્ચ ભુજયા ચચ્છાદ નૃપ માધવમ્

કૃષ્ણો દીર્ઘં વપુઃ કૃત્વા બન્ધનાન્નિર્ગતશ્ચ તમ્ ।
પુચ્છે ગૃહીત્વા સર્પેંદ્રં ભ્રામયિત્વા ત્વિતસ્તતઃ

જલેનિપાત્ય હસ્તાભ્યાં ચિક્ષેપાશુ ધનુઃશતમ્ ।
પુનરુત્થાય સર્પેન્દ્રો લેલિહાનો ભયંકરઃ

વામહસ્તે હરિં સર્પો રુષા જગ્રાહ માધવમ્ ।
હરિર્દક્ષિણહસ્તેન ગૃહીત્વા તં મહાખલમ્

તજ્જલે પોથયામાસ સુપર્ણ ઇવ પન્નગમ્ ।
સર્પો મુખશતં દીર્ઘં પ્રસાર્ય પુનરાગતઃ

પુચ્છે ગૃહીત્વા તં કૃષ્ણઃ ચકર્ષાશુ ધનુઃશતમ્ ।
કૃષ્ણહસ્તાદ્‌વિનિષ્ક્રમ્ય સર્પસ્તં વ્યદશત્પુનઃ

તતાડ મુષ્ટિના સર્પં ત્રૈલોક્યબલધારકઃ ।
કૃષ્ણમુષ્ટિપ્રહારેણ મૂર્ચ્છિતો વિગતસ્મૃતિઃ

નતં કૃત્વાઽઽનનશતં સ્થિતોઽભૂત્ કૃષ્ણસંમુખે ।
આરુહ્ય તત્ફણિશતં મણિવૃન્દમનોહરમ્

નનર્ત નટવત્કૃષ્ણો નટવેષો મનોહરઃ ।
ગાયન્ સપ્તસ્વરૈ રાગં સંગીતં ચ સતાલકમ્

પુષ્પૈર્દેવેષુ વર્ષત્સુ તાંડવે નટરાજવત્ ।
વાદયન્ સ મુદા વીણાઽઽનકદુન્દુભિવેણુકાન્

સતાલં પદવિન્યાસૈસ્તત્ફણાં સોજ્જ્વલાન્ બહૂન્ ।
બભંજ શ્વસતઃ કૃષ્ણઃ કાલિયસ્ય મહાત્મનઃ

તદૈવ નાગપત્‍ન્યસ્તા આગતા ભયવિહ્વલાઃ ।
નત્વા કૃષ્ણપદં દેવમૂચુર્ગદ્‌ગદયા ગિરા

નાગપત્‍ન્ય ઊચુઃ -
નમઃ શ્રીકૃષ્ણચંદ્રય ગોલોકપતયે નમઃ ।
અસંખ્યાંડાધિપતે પરિપૂર્ણતમાય તે

શ્રીરાધાપતયે તુભ્યં વ્રજાધીશાય તે નમઃ ।
નમઃ શ્રીનંદપુત્રાય યશોદાનંદનાય તે

પાહિ પાહિ પરદેવ પન્નગં
ત્વત્પરં ન શરણં જગત્ત્રયે ।
ત્વમ્ પદાત્પરતરો હરિઃ સ્વયં
લીલયા કિલ તનોષિ વિગ્રહમ્

શ્રીનારદ ઉવાચ -
નાગપત્‍નીસ્તુતઃ કૃષ્ણઃ કાલિયં વિગતસ્મયમ્ ।
વિસસર્જ હરિઃ સાક્ષાત્પરિપૂર્ણતમઃ સ્વયમ્

પાહીતિ પ્રવદંતં તં કાલિયં ભગવાન્ હરિઃ ।
પ્રણતં સંમુખે પ્રાપ્તં પ્રાહ દેવો જનાર્દનઃ

શ્રીભગવાનુવાચ -
દ્વીપં રમણકં ગચ્છ સકલત્રસુહૃદ્‌વૃતઃ ।
સુપર્ણો‍દ્યતનાત્ત્વાં વૈ નાદ્યાન્ મત્પાદલાંછિતમ્

શ્રીનારદ ઉવાચ -
સર્પઃ કૃષ્ણં તુ સંપૂજ્ય પરિક્રમ્ય પ્રણમ્ય તમ્ ।
કલત્રપુત્રસહિતો દ્વીપં રમણકં યયૌ

અથ શ્રુત્વા કાલિયેન સંગ્રસ્તં નંદનંદનમ્ ।
તત્રાજગ્મુર્ગોપગણા નંદાદ્યાઃ સકલા જનાઃ

જલાદ્‌વિનિર્ગતં કૃષ્ણં દૃષ્ટ્વા મુમુદિરે જનાઃ ।
આશ્લિષ્ય સ્વસુતં નંદઃ પરાં મુદમવાપ હ

સુતં લબ્ધ્વા યશોદા સા સુતકલ્યાણહેતવે ।
દદૌ દાનં દ્વિજાતિભ્યઃ સ્નેહસ્નુતપયોધરા

તત્રૈવ શયનં ચક્રુર્ગોપાઃ સર્વે પરિશ્રમાત્ ।
કાલિંદીનિકટે રાજન્ ગોપીગોપગણૈઃ સહ

વેણુસંઘર્ષણોદ્‌ભૂતો દાવાગ્નિઃ પ્રલયાગ્નિવત્ ।
નિશીથે સર્વતો ગોપાન્ દગ્ધુમાગતવાન્ સ્ફુરન્

ગોપા વયસ્યાઃ શ્રીકૃષ્ણં સબલં શરણં ગતાઃ ।
નત્વા કૃતાંજલિં કૃત્વા તમૂચુર્ભયકાતરાઃ

ગોપા ઊચુઃ -
કૃષ્ણ કૃષ્ણ મહાબાહો શરણાગતવત્સલ ।
પાહિ પાહિ વને કષ્ટાદ્દાવાગ્નેઃ સ્વજનાન્ પ્રભો

શ્રીનારદ ઉવાચ -
સ્વલોચનાનિ માભૈષ્ટ ન્યમીલયત માધવઃ ।
ઇત્યુક્ત્વા વહ્નિમપિબદ્દેવો યોગેશ્વરેશ્વરઃ

પ્રાતર્ગોપગણૈઃ સાર્દ્ધં વિસ્મિતૈર્નંદનંદનઃ ।
ગોગણૈઃ સહિતઃ શ્રીમદ્‌વ્રજમંડલમાયયૌ

ઇતિ શ્રીગર્ગસંહિતાયાં વૃન્દાવનખણ્ડે
કાલિયદમનં દાવાગ્નિપાનં નામ દ્વાદશોઽધ્યાયઃ