ગર્ગસંહિતા · અધ્યાય 10.8

અશ્વમેધખણ્ડઃ - અષ્ટમોઽધ્યાયઃ
અશ્વમેધસ્ય અશ્વનિર્ણયમ્ -
શ્રીગર્ગ ઉવાચ -
ઇતિ તદ્વાક્યમાકર્ણ્ય સ્પષ્ટાક્ષરસમન્વિતમ્ ॥
રાજર્ષિઃ પ્રાહ દેવર્ષિં વિસ્મિતઃ પ્રહસન્નિવ

રાજોવાચ
મુને યજ્ઞં કરિષ્યેઽહં યજ્ઞયોગ્યં તુરંગમમ્ ॥
ગત્વા મમાશ્વશાલાયાં હયાનાં ત્વં વિલોકય

નૃપસ્ય વચનં શ્રુત્વા તથેત્યુક્ત્વા ચ નારદઃ ॥
વાજિશાલાં યયૌ તેન દુગ્ધાભાઞ્જલસન્નિભાન્

સ ગત્વા તત્ર તુરગાન્ધૂમ્રવર્ણાન્મનોહરાન્ ॥
શ્યામવર્ણાન્કૃષ્ણવર્ણાન્પદ્મવર્ણાન્દદર્શ વૈ

તથા ચાન્યત્ર શાલાયાં મુગ્ધાભાઞ્જલસન્નિભાન્ ॥
હરિદ્રાભાન્કુંકુમાભાન્પલાશકુસુમપ્રભાન્

તથા ચિત્રવિચિત્રાંગાન્સ્ફટિકાંગાન્મનોજવાન્ ॥
તથા ચાન્યત્ર શાલાયાં કૌસુંભાંગાઞ્શુકપ્રભાન્

ઇંદ્રગોપનિભાન્ગૌરાન્દિવ્યાન્પૂર્ણશશિપ્રભાન્ ॥
સિંદૂરાંગાનગ્નિવર્ણાન્બાલસૂર્યસમાન્નૃપ

ઈદૃશાંશ્ચ હયાન્દૃષ્ટ્વા નારદો વિસ્મયાન્વિતઃ ॥
ઉવાચ કૃષ્ણસહિતમુગ્રસેનં હસન્નિવ

નારદ ઉવાચ -
વાજિનસ્તે મહારાજ સર્વે હિ બહુસુંદરાઃ ॥
ઈદૃશા નૈવ સ્વર્લોકે પૃથિવ્યાં ચ રસાતલે

વર્તતે વાજિશાલાયાં કૃષ્ણસ્ય કૃપયા તવ ॥
એકોઽપિ શ્યામકર્ણસ્તુ તેષાં મધ્યે ન દૃશ્યતે

શ્રીગર્ગ ઉવાચ -
નિશમ્ય વાક્યં દેવર્ષેર્નૃપસ્તુ દુઃખિતોઽભવત્ ॥
યજ્ઞો ભવિષ્યતિ કથં મનસીતિ વિચારયન્

ઉદાસીનં નૃપં દૃષ્ટ્વા ભગવાન્મધુસૂદનઃ ॥
અવોચત્પ્રહસઞ્શીઘ્રં મેઘગંભીરયા ગિરા

શ્રીકૃષ્ણ ઉવાચ -
શૃણુ મદ્વચનં રાજન્સર્વં શોકં વિહાય ચ ॥
ગત્વા મમાશ્વશાલાં વૈ શ્યામકર્ણં વિલોકય

ઇત્યુદીરિતમાકર્ણ્ય કૃષ્ણેન ચ સુરર્ષિણા ॥
હરેશ્ચ વાજિશાલાં હિ જગામ નૃપસત્તમઃ

દદર્શ તાં સ ગત્વા ચ યજ્ઞયોગ્યાન્સહસ્રશઃ ॥
શ્યામકર્ણાન્પીતપુચ્છાંશ્ચન્દ્રવર્ણાન્મનોજવાન્

સર્વાંગસુંદરાન્દિવ્યાઁસ્તપ્તહેમમુખાઞ્શુભાન્ ॥
એતાન્દૃષ્ટ્વા હયાન્‌ રાજા વિસ્મયં પરમં ગતઃ

હર્ષેણ મહતા યુક્તઃ કૃષ્ણં નત્વાબ્રવીદ્વચઃ ॥
રાજોવાચ
શ્યામકર્ણાશ્ચ બહુશો મયા ચાદ્ય નિરીક્ષિતાઃ

દુર્લભં કિં જગન્નાથ ત્વદ્‌ભક્તાનાં ધરાતલે ॥
યથા મનોરથઃ પૂર્વં પ્રહ્લાદસ્ય ધ્રુવસ્ય ચ

આસીત્ત્વત્કૃપયા કૃષ્ણ તથા મમ મનોરથઃ ॥
ઇતિ શ્રુત્વા હરી રાજન્ શાર્ઙ્ગી ભૂપમવોચત

શ્રીકૃષ્ણ ઉવાચ -
એકં ત્વં શ્યામકર્ણાનામશ્વાનાં ચન્દ્રવર્ચસામ્ ॥
ગૃહીત્વા નૃપશાર્દૂલ કુરુ યજ્ઞં મમાજ્ઞયા

ગર્ગ ઉવાચ -
શ્રુત્વા વાક્યં હરિં પ્રાહ કરિષ્યેઽહં ક્રતૂત્તમમ્ ॥
ઇત્યુક્ત્વા તેન સહિતો નારદેન સભાં યયૌ

તતઃ કૃષ્ણમનુજ્ઞાપ્ય નારદઃ સહતુમ્બુરુઃ ॥
રાજાનમાશિષં દત્વા સ્વયંભૂસદનં યયૌ

ઇતિ શ્રીગર્ગસંહિતાયામશ્વમેધખંડે
તુરંગદર્શનં નામાષ્ટમોઽધ્યાયઃ

હરિઃ ૐ તત્સત્ શ્રીકૃષ્ણાર્પણમસ્તુ ॥
વર્ગઃગર્ગ સંહિતા