ગર્ગસંહિતા · અધ્યાય 10.12

અશ્વમેધખણ્ડઃ - દ્વાદશોઽધ્યાયઃ
અનિરુદ્ધસ્ય વિજયાભિષેકમ્ -
ગર્ગ ઉવાચ -
અથ રાજા કુશસ્થલ્યાં પૂજયિત્વા તુરંગમમ્ ॥
મુમોચ બ્રહ્મઘોષેણ વિધિના બદ્ધચામરમ્

સુધાકુણ્ડલિકાઃ સોઽપિ ભુક્ત્વા તુરગરાટ્ તતઃ ॥
નિર્યયૌ સ્વર્ણમાલાભિઃ શોભિતઃ કુંકુમેન ચ

રક્ષણાર્થં હયસ્યાર્થે ચાદરેણ નૃપેશ્વરઃ ॥
અનિરુદ્ધં વૃકહણમૂચે રક્ષાર્થમુદ્યતમ્

ઉગ્રસેન ઉવાચ -
શ્રીકૃષ્ણપૌત્ર પ્રાદ્યુમ્ને ત્વયા યત્કથિતં વચઃ ॥
પાલનાર્થે તુરંગસ્ય સ્વેચ્છયા તત્કુરુ ત્વરમ્

મદ્‌રાજસૂયે પૂર્વં વૈ પ્રદ્યુમ્નેન જિતા મહી ॥
ત્વં તુ શૂરોઽસિ બલવાન્ધન્વી તસ્યાત્મજો મહાન્

વૃકસ્તુ શકુનેર્ભ્રાતા મહાદૈત્યો હતસ્ત્વયા ॥
રાજાનશ્ચ જિતાઃ સર્વે ભીષ્મો યુદ્ધે હિ તોષિતઃ

અહો મૃગાંકલોકેશૌ યસ્મિન્સંલીનતાં ગતૌ ॥
તસ્માત્વામૃષયઃ સર્વે પરિપૂર્ણં વદંતિ હિ

તસ્માત્પાલય ત્વં વીર સેનાયા ચ પરીવૃતઃ ॥
રાજન્યેભ્યશ્ચ સર્વેભ્યો હયમેધતુરંગમમ્

અર્ભકાન્વિરથાન્ભીતાન્-પ્રપન્નાન્દીનમાનસાન્ ॥
સુપ્તાન્પ્રમત્તાનુન્મત્તાન્-રણે તાન્મા નિપાતય

શ્રીકૃષ્ણસ્ય પ્રતાપેન નિર્વિઘ્નં તેઽસ્તુ કાર્ષ્ણિજ ॥
સાશ્વસ્ત્વં પુનરાગચ્છ કુશલી સેનયાન્વિતઃ

ગર્ગ ઉવાચ -
તતઃ શ્રુત્વાનિરુદ્ધસ્તુ નૃપસ્ય વચનં શુભમ્ ॥
તથેત્યુક્ત્વા હયસ્યાપિ પાલનાર્થં મનો દધે

અથાનિરુદ્ધં તે વિપ્રાઃ કૃષ્ણચન્દ્રાજ્ઞયા ત્વરમ્ ॥
તં મંત્રૈઃ સ્નાપયિત્વા ચ પૂજાં ચક્રુર્મુદાન્વિતાઃ

અનિરુદ્ધસ્ય તિલકં કૃત્વા રાજા વિધાનતઃ ॥
બલિં દત્વા ચ યુદ્ધાય કરવાલં દદૌ તતઃ

શૂરો દદૌ રત્‍નમાલાં તસ્મૈ શૌરિશ્ચ કુંડલે ॥
બલદેવશ્ચ કવચં સ્વચક્રં હરિરેવ ચ

પ્રદ્યુમ્નશ્ચાનિરુદ્ધાય કૃષ્ણદત્તં ધનુર્દદૌ ॥
તથા સ્વતૂણૌ રાજેંદ્ર તસ્મૈ ચાક્ષયસાયકૌ

સ્વત્રિશૂલાત્સમુત્પાટ્ય ત્રિશૂલં પ્રમથાધિપઃ ॥
ઉદ્ધવશ્ચ કિરીટં વૈ પીતવસ્ત્રં ચ દેવકઃ

પ્રચેતા નાગપાશં ચ શક્તિં શક્તિધરઃ કિલ ॥
શ્વસનો વ્યજને દિવ્યે સ્વદંડં યમરાટ્ પુનઃ

હીરહારં રાજરાજો પરિઘં તુ ધનંજય: ॥
ભદ્રકાલી ગદાં ગુર્વીં દદૌ કુન્તં દિવાકરઃ

ભૂઃ પાદુકે યોગમય્યૌ પદ્મં દિવ્યં ગણાધિપઃ ॥
શંખં ચ દક્ષિણાવર્તમક્રૂરો વિજયપ્રદમ્

સહસ્રવાજિસંયુક્તં વિશ્વકર્મવિનિર્મિતમ્ ॥
સહસ્રચક્રં સ્વર્ણાઢ્યં બ્રહ્માંડાંતર્બહિર્ગતિમ્

છત્રેણ શતકુંભૈશ્ચ પતાકાભિઃ શતૈરપિ ॥
શોભિતં મેઘનિર્ઘોષં ઘંટામંજીરનાદિતમ્

મનોવેગં મહાદિવ્યં જૈત્રં રત્‍નમયં રથમ્ ॥
અનિરુદ્ધાય પ્રદદૌ દ્વારકાયાં પુરંદરઃ

કંબુદુન્દુભયો નેદુઃ કાંસ્યવીણાદયસ્તદા ॥
મૃદંગવેણવો રાગૈર્જયધ્વનિસમાકુલૈઃ

બ્રહ્મઘોષૈર્લાજપુષ્પૈર્મુક્તાવર્ષસમન્વિતૈઃ ॥
અનિરુદ્ધોપરિ સુરાઃ પુષ્પવર્ષં પ્રચક્રિરે

ઇતિ શ્રીગર્ગસંહિતાયાં હયમેધખણ્ડે
અનિરુદ્ધવિજયાભિષેકો નામ દ્વાદશોઽધ્યાયઃ

હરિઃ ૐ તત્સત્ શ્રીકૃષ્ણાર્પણમસ્તુ ॥
વર્ગઃગર્ગ સંહિતા