ગર્ગસંહિતા · અધ્યાય 1.3

આગમનોદ્યોગ વર્ણનમ્
મુને દેવા મહાત્માનં કૃષ્ણં દૃષ્ટ્વા પરાત્પરમ્ ।
અગ્રે કિં ચક્રિરે તત્ર તન્મે બ્રૂહિ કૃપાં કુરુ

નારદ ઉવાચ -
સર્વેષાં પશ્યતાં તેષાં વૈકુંઠોઽપિ હરિસ્તતઃ ।
ઉત્થાયાષ્ટભુજઃ સાક્ષાલ્લીનોઽભૂત્કૃષ્ણવિગ્રહે

તદૈવ ચાગતઃ પૂર્ણો નૃસિંહશ્ચણ્ડવિક્રમઃ ।
કોટિસૂર્યપ્રતીકાશો લીનોઽભૂત્કૃષ્ણતેજસિ

રથે લક્ષહયે શુભ્રે સ્થિતશ્ચાગતવાંસ્તતઃ ।
શ્વેતદ્વીપાધિપો ભૂમા સહસ્રભુજમંડિતઃ

શ્રિયા યુક્તઃ સ્વાયુધાઢ્યઃ પાર્ષદૈઃ પરિસેવિતઃ ।
સંપ્રલીનો બભૂવાશુ સોઽપિ શ્રીકૃષ્ણવિગ્રહે

તદૈવ ચાગતઃ સાક્ષાદ્‌રામો રાજીવલોચનઃ ।
ધનુર્બાણધરઃ સીતાશોભિતો ભ્રાતૃભિર્વૃતઃ

દશકોટ્યર્કસંકાશે ચામરૈર્દોલિતે રથે ।
અસંખ્યવાનરેંદ્રાઢ્યે લક્ષચક્રઘનસ્વને

લક્ષધ્વજે લક્ષહયે શાતકૌંભે સ્થિતસ્તતઃ ।
શ્રીકૃષ્ણવિગ્રહે પૂર્ણઃ સંપ્રલીનો બભૂવ હ

તદૈવ ચાગતઃ સાક્ષાદ્‌યજ્ઞો નારાયણો હરિઃ ।
પ્રસ્ફુરત્પ્રલયાટોપજ્વલદગ્નિશિખોપમઃ

રથે જ્યોતિર્મયે દૃશ્યો દક્ષિણાઢ્યઃ સુરેશ્વરઃ ।
સોઽપિ લીનો બભૂવાશુ શ્રીકૃષ્ણે શ્યામવિગ્રહે

તદા ચાગતવાન્ સાક્ષાન્નરનારાયણઃ પ્રભુઃ ।
ચતુર્ભુજો વિશાલાક્ષો મુનિવેષો ઘનદ્યુતિઃ

તડિત્કોટિજટાજૂટઃ પ્રસ્ફુરદ્દીપ્તિમંડલઃ ।
મુનીન્દ્રમણ્ડલૈર્દિવ્યૈર્મણ્ડિતોઽખણ્ડિતવ્રતઃ

સર્વેષાં પશ્યતાં તેષામાશ્ચર્ય મનસા નૃપ ।
સોઽપિ લીનો બભૂવાશુ શ્રીકૃષ્ણે શ્યામસુંદરે

પરિપૂર્ણતમં સાક્ષાચ્છ્રીકૃષ્ણં ચ સ્વયં પ્રભુમ્ ।
જ્ઞાત્વા દેવાઃ સ્તુતિં ચક્રુઃ પરં વિસ્મયમાગતાઃ

દેવા ઊચુઃ -
કૃષ્ણાય પૂર્ણપુરુષાય પરાત્પરાય
યજ્ઞેશ્વરાય પરકારણકારણાય ।
રાધાવરાય પરિપૂર્ણતમાય સાક્ષા-
દ્‌ગોલોકધામ ધિષણાય નમઃ પરસ્મૈ

યોગેશ્વરાઃ કિલ વદન્તિ મહઃ પરં ત્વાં
તત્રૈવ સાત્વતમનાઃ કૃતવિગ્રહં ચ ।
અસ્માભિરદ્ય વિદિતં યદદોઽદ્વયં તે
તસ્મૈ નમોઽસ્તુ મહસાં પતયે પરસ્મૈ

વ્યઙ્ગેન વા ન ન હિ લક્ષણયા કદાપિ
સ્ફોટેન યચ્ચ કવયો ન વિશંતિ મુખ્યાઃ ।
નિર્દેશ્યભાવરહિતઃ પ્રકૃતેઃ પરં ચ
ત્વાં બ્રહ્મ નિર્ગુણમલં શરણં વ્રજામઃ

ત્વાં બ્રહ્મ કેચિદવયંતિ પરે ચ કાલં
કેચિત્પ્રશાંતમપરે ભુવિ કર્મરૂપમ્ ।
પૂર્વે ચ યોગમપરે કિલ કર્તૃભાવ-
મન્યોક્તિભિર્ન વિદિતં શરણં ગતાઃ સ્મઃ

શ્રેયસ્કરીં ભગવતસ્તવપાદસેવાં
હિત્વાથ તીર્થયજનાદિ તપશ્ચરન્તિ ।
જ્ઞાનેન યે ચ વિદિતા બહુવિઘ્નસઙ્ઘૈઃ
સન્તાડિતાઃ કિમુ ભવન્તિ ન તે કૃતાર્થાઃ

વિજ્ઞાપ્યમદ્ય કિમુ દેવ અશેષસાક્ષી
યઃ સર્વભૂતહૃદયેષુ વિરાજમાનઃ ।
દેવૈર્નમદ્‌ભિરમલાશયમુક્ત દેહૈ-
સ્તસ્મૈ નમો ભગવતે પુરુષોત્તમાય

યો રાધિકાહૃદયસુન્દરચન્દ્રહારઃ
શ્રીગોપિકાનયનજીવનમૂલહારઃ ।
ગોલોકધામધિષણધ્વજ આદિદેવઃ
સ ત્વં વિપત્સુ વિબુધાન્ પરિપાહિ પાહિ

વૃન્દાવનેશ ગિરિરાજપતે વ્રજેશ
ગોપાલવેષકૃતનિત્યવિહારલીલ ।
રાધાપતે શ્રુતિધરાધિપતે ધરાં ત્વં
ગોવર્દ્ધનોદ્ધરણ ઉદ્ધર ધર્મધારામ્

શ્રીનારદ ઉવાચ -
ઇત્યુક્તો ભવાન્ સાક્ષાચ્છ્રીકૃષ્ણો ગોકુલેશ્વરઃ ।
પ્રત્યાહ પ્રણતાન્દેવાન્મેઘગંભીરયા ગિરા

શ્રીભગવાનુવાચ -
હે સુરજ્યેષ્ઠ હે શંભો દેવાઃ શૃણુત મદ્‌વચઃ ।
યાદવેષુ ચ જન્યધ્વમંશૈઃ સ્ત્રીભિર્મદાજ્ઞયા

અહં ચ અવતરિષ્યામિ હરિષ્યામિ ભુવો ભરમ્ ।
કરિષ્યામિ ચ વઃ કાર્યં ભવિષ્યામિ યદોઃ કુલે

વેદા મે વચનં વિપ્રા મુખં ગાવસ્તનુર્મમ ।
અંગાનિ દેવતા યૂયં સાધવો હ્યસવો હૃદિ

યુગે યુગે ચ બાધ્યેત યદા પાખંડિભિર્જનૈઃ ।
ધર્મઃ ક્રતુર્દયા સાક્ષાત્તદાત્માનં સૃજામ્યહમ્

શ્રીનારદ ઉવાચ -
ઇત્યુક્તવન્તં જગદીશ્વરં હરિં
રાધા પતિપ્રાણવિયોગવિહ્વલા ।
દાવાગ્નિના દુઃખલતેવ મૂર્છિતા-
શ્રુકંપરોમાંચિતભાવસંવૃતા

શ્રીરાધોવાચ -
ભુવો ભરં હર્તુમલં વ્રજેર્ભુવં
કૃતં પરં મે શપથં શૃણોત્વતઃ ।
ગતે ત્વયિ પ્રાણપતે ચ વિગ્રહં
કદાચિદત્રૈવ ન ધારયામ્યહમ્

યદા ત્વમેવં શપથં ન મન્યસે
દ્વિતીયવારં પ્રદદામિ વાક્પથમ્ ।
પ્રાણોઽધરે ગન્તુમતીવ વિહ્વલઃ
કર્પૂરધૂમઃ કણવદ્‌ગમિષ્યતિ

શ્રીભગવાનુવાચ -
ત્વયા સહ ગમિષ્યામિ મા શોકં કુરુ રાધિકે ।
હરિષ્યામિ ભુવો ભારં કરિષ્યામિ વચસ્તવ

શ્રીરાધિકોવાચ -
યત્ર વૃન્દાવનં નાસ્તિ યત્ર નો યમુના નદી ।
યત્ર ગોવર્દ્ધનો નાસ્તિ તત્ર મે ન મનઃસુખમ્

શ્રીનારદ ઉવાચ -
વેદનાગક્રોશભૂમિં સ્વધામ્નઃ શ્રીહરિઃ સ્વયમ્ ।
ગોવર્ધનં ચ યમુનાં પ્રેષયામાસ ભૂપરિ

તદા બ્રહ્મા દેવગણૈર્નત્વા નત્વા પુનઃ પુનઃ ।
પરિપૂર્ણતમં સાક્ષાચ્છ્રીકૃષ્ણં સમુવાચ હ

શ્રીબ્રહ્મોવાચ -
અહં કુત્ર ભવિષ્યામિ કુત્ર ત્વં ચ ભવિષ્યસિ ।
એતે કુત્ર ભવિષ્યન્તિ કૈર્ગૃહૈઃ કૈશ્ચ નામભિઃ

શ્રીભગવાનુવાચ -
વસુદેવસ્ય દેવક્યાં ભવિષ્યામિ પરઃ સ્વયમ્ ।
રોહિણ્યાં મત્કલા શેષો ભવિષ્યતિ ન સંશયઃ

શ્રી સાક્ષાદ્‌રુક્મિણી ભૈષ્મી શિવા જાંબવતી તથા ।
સત્યા ચ તુલસી ભૂમૌ સત્યભામા વસુંધરા

દક્ષિણા લક્ષ્મણા ચૈવ કાલિન્દી વિરજા તથા ।
ભદ્રા હ્રીર્મિત્રવિન્દા ચ જાહ્નવી પાપનાશિની

રુક્મિણ્યાં કામદેવશ્ચ પ્રદ્યુમ્ન ઇતિ વિશ્રુતઃ ।
ભવિષ્યતિ ન સન્દેહસ્તસ્ય ત્વં ચ ભવિષસિ

નંદો દ્રોણો વસુઃ સાક્ષાદ્‌યશોદા સા ધરા સ્મૃતા ।
વૃષભાનુઃ સુચન્દ્રશ્ચ તસ્ય ભાર્યા કલાવતી

ભૂમૌ કીર્તિરિતિ ખ્યાતા તસ્યા રાધા ભવિષ્યતિ ।
સદા રાસં કરિષ્યામિ ગોપીભિર્વ્રજમણ્ડલે

ઇતિ શ્રીગર્ગસંહિતાયાં ગોલોકખણ્ડે નારદબહુલાશ્વસંવાદે
આગમનોદ્યોગવર્ણનં નામ તૃતીયોઽધ્યાયઃ