ગણ્ડવ્યૂહસૂત્ર · અધ્યાય 15
39 સર્વનગરરક્ષાસંભવતેજઃશ્રીઃ ।
અથ ખલુ સુધનઃ શ્રેષ્ઠિદારકસ્તં વિપુલપ્રીતિવેગસંભવચિત્તક્ષણવ્યૂહં બોધિસત્ત્વવિમોક્ષં ભાવયન્ સંભાવયન્ પ્રશાન્તરુતસાગરવત્યા રાત્રિદેવતાયા અવવાદાનુશાસનીમનુસ્મરન્, નિગમયન્, એકૈકપદવ્યઞ્જનાનેકનયાપ્રમાણાશયં ધર્મતાનયજ્ઞાનમનુસ્મરન્, સ્મૃતાવુપનિબધ્નન્, મત્યા પ્રવિચિન્વન્, ગત્યા અનુગચ્છન્, બુદ્ધ્યા વિપુલીકુર્વન્, કાયેન સ્પૃષ્ટ્વા વિહરન્, અવતરન્, અનુપ્રવિશન્, અનુપૂર્વેણ યેન સર્વનગરરક્ષાસંભવતેજઃશ્રી રાત્રિદેવતા તેનોપસંક્રાન્તઃ । સો ઽપશ્યત્ સર્વનગરરક્ષાસંભવતેજઃશ્રિયં રાત્રિદેવતાં સર્વનગરભવનપ્રભાસમણિરાજગર્ભમહાપદ્માસને નિષણ્ણામનભિલાપ્યરાત્રિદેવતાપરિવારાં સર્વદિક્સત્ત્વજગદભિમુખેનકાયેન સર્વજગદ્રૂપસમેન કાયેન સર્વસત્ત્વાભિમુખેન કાયેન સર્વજગદનુલિપ્તેન કાયેન સર્વજગત્સમશરીરેણ કાયેન સર્વજગદભ્યુદ્ગતેન કાયેન સર્વજગત્પરિપાકવિનયાકૂલેન કાયેન સમન્તદિઙ્નિગર્જનેન કાયેન સર્વજગદસંક્રાન્તેન કાયેન સર્વાવરણાત્યન્તસમુદ્ધાટિતેન કાયેન તથાગતસ્વભાવેન કાયેન સર્વજગદ્વિનયનિષ્ઠાપર્યવસાનેન કાયેન ॥
દૃષ્ટ્વા ચ તુષ્ટ ઉદગ્ર આત્તમનાઃ પ્રમુદિતઃ પ્રીતિસૌમનસ્યજાતઃ સર્વનગરરક્ષાસંભવતેજઃશ્રિયો રાત્રિદેવતાયાઃ પાદૌ શિરસાભિવન્દ્ય સર્વનગરરક્ષાસંભવતેજઃશ્રિયં રાત્રિદેવતામનેકશતસહસ્રકૃત્વઃ પ્રદક્ષિણીકૃત્ય સર્વનગરરક્ષાસંભવતેજઃશ્રિયો રાત્રિદેવતાયાઃ પુરતઃ પ્રાઞ્જલિઃ સ્થિત્વા એવમાહ - અહં ખલુ દેવતે અનુત્તરાયાં સમ્યક્સંબોધૌ સંપ્રસ્થિતઃ । તદ્વદસ્વ મે દેવતે કથં બોધિસત્ત્વો બોધિસત્ત્વચર્યાયાં ચરન્નુપકારીભૂતો ભવતિ સત્ત્વાનામ્ । કથં ચ સત્ત્વાનનુત્તરેણ સંગ્રહેણ સંગૃહ્ણાતિ । કથં બોધિસત્ત્વસ્તથાગતાનુજ્ઞાતો બોધિસત્ત્વકર્મણિ પ્રયુક્તો ભવતિ, યથાપ્રયુક્તસ્ય બોધિસત્ત્વસ્ય આસન્નો ભવતિ ધર્મરાજઃ । એવમુક્તે સર્વનગરરક્ષાસંભવતેજઃશ્રી રાત્રિદેવતા સુધનં શ્રેષ્ઠિદારકમેતદવોચત્ - સાધુ સાધુ કુલપુત્ર, યસ્ત્વં સર્વજગત્પરિપાકવિનયનિષ્ઠાગમનતાયૈ સર્વતથાગતવંશસંધારણપ્રયોગનિષ્ઠાગમનતાયૈ સર્વદિક્પ્રસરસ્ફરણજ્ઞાનપ્રયોગતાયૈ સર્વધર્મધાતુનયસાગરાવતરણાભિમુખતાયૈ આકાશસમતલાનન્તજ્ઞાનજ્ઞેયસ્ફરણતાયૈ સર્વતથાગતધર્મચક્રપ્રતીચ્છનસંધારણતાયૈ યથાશયસર્વજગત્સમુદ્રધર્મમેઘાભિપ્રવર્ષણચર્યાનયં પરિપૃચ્છસિ । અહં કુલપુત્ર મનોજ્ઞરુતગમ્ભીરવિકુર્વિતપ્રવેશસ્ય બોધિસત્ત્વવિમોક્ષસ્ય લાભિની । સા ખલુ પુનરહં કુલપુત્ર અનેન વિમોક્ષેણ સમન્વાગતા અસઙ્ગમહાધર્મભાણકપટ્ટબદ્ધાધ્યાલમ્બનપ્રયોગા સર્વતથાગતધર્મકોશવિશ્રાણનપ્રણિધાના મહાકરુણામૈત્રીબલપ્રતિલબ્ધા સર્વસત્ત્વબોધિચિત્તપ્રતિષ્ઠાપનતાયૈ સર્વસત્ત્વાર્થક્રિયાસંપ્રસ્થિતા અપ્રતિપ્રસ્રબ્ધબોધિચિત્તકુશલમૂલસંભારોપચયાય સર્વજગત્સારથિભૂમિસંપ્રસ્થિતા સર્વસત્ત્વાનાં સર્વજ્ઞતામાર્ગપ્રતિષ્ઠાપનતાયૈ, સર્વલોકે ધર્મમેઘધર્મસૂર્યસંભવપ્રયોગા અપ્રમેયકુશલમૂલપ્રભવસર્વલોકાવભાસનતાયૈ, સર્વજગત્સમચિત્તપ્રસૃતાપ્રતિપ્રશ્રબ્ધા સર્વજગત્કુશલમૂલાભિસંસ્કારસંમાર્જનપ્રયોગવિજ્ઞાનતાયૈ, વિશુદ્ધચિત્તપ્રયોગા સર્વકુશલકર્મપથપ્રદક્ષિણકર્માન્તતયા સર્વસત્ત્વસાર્થવાહત્વાય સંપ્રસ્થિતા સર્વાકુશલકર્મપથપ્રહીણા ( ગ્વ્ 234 ) સર્વસત્ત્વકુશલધર્મપ્રતિષ્ઠાપનકર્મપ્રયોગા સર્વસત્ત્વક્ષેમગતિસંપ્રદર્શનપ્રયોગા સર્વસત્ત્વયાનવ્યૂહપૂર્વંગમસંપ્રસ્થિતા સર્વકુશલધર્મચક્રચરણસર્વસત્ત્વપ્રતિષ્ઠાપનપ્રયોગા સર્વકલ્યાણમિત્રાભેદ્યોપચરણાભિરાધનસંપ્રસ્થિતા સર્વસત્ત્વતથાગતશાસનપ્રતિષ્ઠાપનપ્રયોગા ધર્મદાનપૂર્વંગમસર્વશુક્લધર્મસમારમ્ભપ્રયોગા સર્વજ્ઞતાચિત્તોત્પાદાભિજાતદૃઢાભેદ્યાશયા વજ્રનારાયણગર્ભદૃઢબુદ્ધબલારમ્બણવિપુલચિત્તમણ્ડલા કલ્યાણમિત્રમુપનિશ્રિત્ય વિહરામિ । સર્વક્લેશકર્માવરણપર્વતવિકિરણચિત્તા સર્વજ્ઞતાસંભારસમારમ્ભા સર્વશુક્લધર્મસમર્જનપ્રયોગા અનન્તમધ્યસર્વજ્ઞતાભિમુખારમ્બણચેતનાપ્રયોગપ્રયુક્તા
॥
સા ખલુ પુનરહં કુલપુત્ર એવંરૂપં સર્વસત્ત્વવિજ્ઞાપનં ધર્માલોકમુખં પરિશોધયમાના કુશલમૂલોપચયસંભારપ્રત્યુપસ્થિતાં દશભિરાકારૈર્ધર્મધાતું વ્યવલોકયામિ અનુગચ્છામિ પ્રસરામિ । કતમૈર્દશભિઃ? યદુત અપ્રમેયં ધર્મધાતુમનુગચ્છામિ વિપુલજ્ઞાનાલોકપ્રતિલાભેન । અનન્તમધ્યધર્મધાતુમનુગચ્છામિ સર્વતથાગતવિકુર્વિતવિજ્ઞપ્તયે । અપર્યન્તધર્મધાતુમનુગચ્છામિ સર્વબુદ્ધક્ષેત્રાક્રમણતથાગતપૂજોપસ્થાનપરિપૂરયે । અસીમાપ્રાપ્તં ધર્મધાતુમવતરામિ સર્વલોકધાતુસમુદ્રેષુ બોધિસત્ત્વચર્યાસંદર્શનતાયૈ । અવ્યવચ્છિન્નં ધર્મધાતુમવતરામિ અસંભિન્નતથાગતજ્ઞાનમણ્ડલાવતરણતાયૈ । એકોતીભાવગતં ધર્મધાતુમવતરામિ યથાશયસર્વસત્ત્વવિજ્ઞપનતથાગતસ્વરમણ્ડલાવતરણતાયૈ । સ્વભાવવિમલં ધર્મધાતુમવતરામિ સર્વજગદ્વિનયનિષ્ઠાગતપૂર્વપ્રણિધાનનિષ્ઠાવતરણતાયૈ । સર્વજગત્સમતાનુગતં ધર્મધાતુમવતરામિ સમન્તભદ્રબોધિસત્ત્વચર્યાપ્રસરપ્રવેશાય । એકાલંકારં સર્વધર્મધાતુમવતરામિ સમન્તભદ્રબોધિસત્ત્વચર્યાવિકુર્વિતાલંકારાવતરણતાયૈ । અવિનાશનં ધર્મધાતુમવતરામિ સર્વકુશલધર્મધાતુસ્ફરણવિશુદ્ધ્યવિનાશધર્મતાયૈ । એભિરહં કુલપુત્ર દશભિરાકારૈઃ સર્વધર્મધાતું વ્યવલોકયામિ અનુગચ્છામિ પ્રસરામિ સર્વકુશલમૂલસંભારોપચયાય બુદ્ધમાહાત્મ્યાવતરણતાયૈ અચિન્ત્યબુદ્ધવિષયાનુગમાય ॥
પુનરપરં કુલપુત્ર અહમેવં તથાગતમાહાત્મ્યાનુગતૈર્મનસિકારૈર્દશભિર્ધારણીમણ્ડલપરિવર્તસહસ્રૈઃ સત્ત્વાનાં ધર્મં દેશયામિ । કતમૈર્દશભિઃ? યદુત સર્વધર્મસમુદ્રસમવસરણેન ચ નામ્ના ધારણીમણ્ડલેન । સર્વધર્માધિષ્ઠાનેન ચ ધારણીમણ્ડલેન । સર્વધર્મમેઘસંપ્રતીચ્છનેન ચ ધારણીમણ્ડલેન । સર્વતથાગતસ્મૃતિપ્રદીપેન ચ ધારણીમણ્ડલેન । સર્વસત્ત્વકર્મસમુદ્રપ્રદીપગર્ભેણ ચ ધારણીમણ્ડલેન । સર્વયાનનયસમુદ્રવિમલસમવસરણેન ચ ધારણીમણ્ડલેન । સર્વતથાગતનામચક્રાવર્તનિર્ઘોષેણ ચ ધારણીમણ્ડલેન । ત્ર્યધ્વબુદ્ધપૂર્વનિર્વાણપ્રણિધાનસાગરનિર્દેશસમવસરણેન ચ ધારણીમણ્ડલેન । સર્વધર્માભિમુખાવર્તવેગેન ચ ધારણીમણ્ડલેન । સર્વજ્ઞતાવેશપ્રભેણ ચ નામ્ના ધારણીમણ્ડલેન । એતાનિ ચ કુલપુત્ર દશ ધારણીમણ્ડલાનિ પ્રમુખં કૃત્વા દશભિર્ધારણીમણ્ડલપરિવર્તસહસ્રૈઃ સત્ત્વાનાં ધર્મં દેશયામિ ॥
પુનરપરં કુલપુત્ર શ્રુતમય્યા પ્રજ્ઞયા સત્ત્વાનાં ધર્મં દેશયામિ, ચિન્તામય્યા ભાવનામય્યા પ્રજ્ઞયા સત્ત્વાનાં ધર્મં દેશયામિ । એકમપિ ભવપરિવર્તમારભ્ય સત્ત્વાનાં ધર્મં દેશયામિ । ( ગ્વ્ 235 ) સર્વભવસમુદ્રપરિવર્તાનપ્યારભ્ય સત્ત્વાનાં ધર્મં દેશયામિ । એકસ્યાપિ તથાગતસ્ય નામચક્રસમુદ્રમારભ્ય ધર્મં દેશયામિ । એકમપિ લોકધાતુસમુદ્રમારભ્ય ધર્મં દેશયામિ । સર્વલોકધાતુસમુદ્રાનપ્યારભ્ય ધર્મં દેશયામિ । એકમપિ બુદ્ધવ્યાકરણસમુદ્રામારભ્ય ધર્મં દેશયામિ । સર્વતથાગતવ્યાકરણસમુદ્રાનપ્યારભ્ય ધર્મં દેશયામિ । એકમપિ તથાગતપર્ષન્મણ્ડલસમુદ્રમારભ્ય ધર્મં દેશયામિ । સર્વતથાગતપર્ષન્મણ્ડલસમુદ્રાનપ્યારભ્ય ધર્મં દેશયામિ । એકમપિ તથાગતધર્મચક્રમારભ્ય ધર્મં દેશયામિ । સર્વતથાગતધર્મચક્રસમુદ્રાનપ્યારભ્ય ધર્મં દેશયામિ । એકમપિ સૂત્રાન્તમારભ્ય ધર્મં દેશયામિ । સર્વતથાગતધર્મચક્રસમવસરણાનપિ સૂત્રાન્તમારભ્ય ધર્મં દેશયામિ । એકમપિ તથાગતપર્ષન્મણ્ડલસંનિપાતમારભ્ય ધર્મં દેશયામિ । સર્વતથાગતપર્ષન્મણ્ડલસમુદ્રાનપ્યારભ્ય ધર્મં દેશયામિ । એકમપિ સર્વજ્ઞતાચિત્તમારભ્ય ધર્મં દેશયામિ । સર્વબોધિચિત્તાઙ્ગસમુદ્રાનપ્યારભ્ય ધર્મં દેશયામિ । એકમપિ યાનમારભ્ય ધર્મં દેશયામિ । સર્વયાનનિર્યાણસમુદ્રાનપ્યારભ્ય ધર્મં દેશયામિ । એતત્પ્રમુખૈરહં કુલપુત્ર અનભિલાપ્યૈર્દેશનાનયાભિનિર્હારૈઃ સત્ત્વાનાં ધર્મં દેશયામિ । એવમહં કુલપુત્રં ધર્મધાતુનયાસંભિન્નાંસ્તથાગતસમુદ્રાનવતરમાણા સર્વસત્ત્વાનાં ધર્મદેશનયા અનુત્તરધર્મસંગ્રહં કુર્વાણા સમન્તભદ્રબોધિસત્ત્વચર્યાપરાન્તકોટીગતાન્ કલ્પસમુદ્રાન્ સંવસમાના એતન્મનોજ્ઞરૂતગમ્ભીરવિકુર્વિતપ્રવેશં બોધિસત્ત્વવિમોક્ષં ભાવયામિ એકૈકચિત્તક્ષણવિવર્ધનેન વિમોક્ષવિષયભાવનાનયેન । એકૈકેન ચ વિમોક્ષવિષયભાવનાનયેન પ્રતિચિત્તક્ષણં સર્વધર્મધાતું સ્ફરામિ ॥
સુધન આહ - આશ્ચર્યં દેવતે યાવદ્ગમ્ભીર એષ બોધિસત્ત્વવિમોક્ષઃ । કિયચ્ચિરપ્રતિલબ્ધઃ ત્વયાયમાર્યે બોધિસત્ત્વવિમોક્ષઃ? આહ - ભૂતપૂર્વં કુલપુત્ર અતીતે ઽધ્વનિ લોકધાતુપરિવર્તપરમાણુરજઃસમાનાં કલ્પાણાં પરેણ ધર્માર્ચિનગરમેઘા નામ લોકધાતુરભૂત્ ચાતુર્દ્વીપલોકધાતુપરમાણુરજઃસમગન્ધમણિસુમેરુજાલપ્રતિષ્ઠિતા સર્વતથાગતપૂર્વપ્રણિધાણનિર્ઘોષપદ્મસંધિવ્યૂહા સર્વસત્ત્વકર્મસમુદ્રસંભૂતમણિરાજસાગરશરીરા મહાપદ્મસંસ્થાના વિશુદ્ધસંક્લિષ્ટા સુમેરુપરમાણુરજઃસમપુષ્પચક્રવાલપરિવૃતા સુમેરુપરમાણુરજઃસમગન્ધમણિસુમેર્વભ્યુદ્ગતાલંકારા સુમેરુપરમાણુરજઃસમમહાચાતુર્દ્વીપિકાલંકારા । એકૈકસ્યાં ચાતુર્દ્વીપિકાયામનભિલાપ્યાનભિલાપ્યનગરકોટીનિયુતશતસહસ્રાણ્યભૂવન્ ॥
તસ્યાં ખલુ કુલપુત્ર લોકધાતૌ વિમલપ્રભો નામ કલ્પો ઽભૂત્ સુમેરુપરમાણુરજઃસમતથાગતપ્રભવઃ । તસ્યાં ચ ધર્માર્ચિનગરમેઘાયાં લોકધાતૌ મધ્યમા વિચિત્રધ્વજા નામ ચાતુર્દ્વીપિકાભૂત્ । તસ્યા મધ્યે સમન્તરત્નકુસુમપ્રભા નામ રાજધાન્યભૂત્ । તસ્યા રાજધાન્યા નાતિદૂરે ધર્મરાજભવનપ્રતિભાસો નામ બોધિમણ્ડો ઽભૂત્ । તત્ર બોધિમણ્ડે સર્વધર્મસાગરનિર્ઘોષપ્રભરાજો નામ તથાગત ઉદપાદિ તેષાં સુમેરુપરમાણુરજઃસમાનાં તથાગતાનાં પ્રથમકલ્પિકઃ । તેન ચ સમયેન વિમલવક્રભાનુપ્રભો નામ રાજા અભૂત્ ચક્રવર્તી । તેન તસ્ય ભગવતઃ સર્વધર્મસાગરનિર્ઘોષપ્રભરાજ્ઞસ્તથાગતસ્યાન્તિકાત્ સર્વધર્મસાગરો નામ સૂત્રાન્ત ઉદ્ગૃહીતઃ । ઉદ્ગૃહ્ય ચ ધર્મચક્રમનુપ્રવર્તિતમ્ । પરિનિર્વૃતસ્ય ચ પ્રવ્રજિત્વાશાસનં સંધારિતમ્ । ( ગ્વ્ 236 ) શાસનાન્તર્ધાનકાલે ચ સહસ્રધા ભિન્ને શાસને દશનયશતભિન્નાયાં ધર્મદેશનાયામનન્તરકલ્પકષાયે પ્રત્યુપસ્થિતે સર્વકર્મક્લેશાવરણાવૃતાનાં સત્ત્વાનાં કલહવિગ્રહવિવાદમાપન્નાનાં ભિક્ષૂણાં ચ બુદ્ધશાસનગુણાનર્થિકાનાં વિષયરતિપરાયણાનાં રાજચૌરકથાભિરતાનાં સ્ત્રીજનપદસમુદ્રકથાભિરતાનાં લોકાયતમન્ત્રાભિરતાનામુદ્વેગસંજનનાર્થં ધાર્મિક ઉત્કાસઃ કૃતો ઽભૂત્ - અહો બતેયમનેકકલ્પસમુદાનીતા મહાધર્મોલ્કા અન્તર્ધાસ્યતીતિ સંવેગજનનીયા કથા કૃતા । સ ઊર્ધ્વં ગગનતલે સપ્તતાલમાત્રમભ્યુદ્ગમ્ય અનન્તવર્ણાનર્ચિમેઘાન્નિશ્ચાર્ય નાનાવર્ણાન્ મહારશ્મિજાલવ્યૂહાન્ કાયાદુત્સૃજ્ય અનેકવર્ણયા પ્રભયા લોકે ક્લેશતાપં શમયિત્વા અનન્તમધ્યાન્ સત્ત્વાન્ બોધૌ પ્રતિષ્ઠાપયામાસ । તચ્ચ તથાગતશાસનં પુનર્જ્વાલયિત્વા ષષ્ટિવર્ષસહસ્રાણ્યસ્થાત્ ॥
તેન ચ સમયેન ધર્મચક્રનિર્માણપ્રભા નામ ભિક્ષુણ્યભૂત્ તસ્યૈવ વિમલચક્રભાનુપ્રભસ્ય ચક્રવર્તિનો દુહિતા ભિક્ષુણીશતસહસ્રપરિવારા । સા તં સંવેગશબ્દં શ્રુત્વા તચ્ચ મહાપ્રાતિહાર્યં દૃષ્ટ્વા સપરિવારા બોધાય ચિત્તમુત્પાદયામાસ । તચ્ચ ભિક્ષુણીશતસહસ્રમનુત્તરાયાં સમ્યક્સંબોધાવવૈવર્તિકમભૂત્ । તથાગતસંમુખીભાવસમવસરણં ચ નામ સમાધિં પ્રત્યલભત । સર્વતથાગતધર્મચક્રનિર્માણપ્રભં ચ નામ ધારણી સર્વધર્મસાગરનયપ્રવેશાં ચ નામ પ્રજ્ઞાપારમિતાં પ્રત્યલભત । ધર્મચક્રનિર્માણપ્રભા ચ ભિક્ષુણી સર્વતથાગતશાસનસંભવાવભાસપ્રદીપં ચ નામ સમાધિમ્, એતં ચ મનોજ્ઞરુતગમ્ભીરવિકુર્વિતપ્રવેશં ચ બોધિસત્ત્વવિમોક્ષં સૂક્ષ્મમૃદુકં પ્રત્યલભત, યત્પ્રતિલાભાદસ્ય સર્વધર્મસાગરનિર્ઘોષપ્રભરાજસ્ય તથાગતસ્ય તત્સર્વં વિકુર્વિતમામુખીભૂતમ્ ॥
તત્કિં મન્યસે કુલપુત્ર અન્યઃ સ તેન કાલેન તેન સમયેન વિમલવક્ત્રભાનુપ્રભો નામ રાજાભૂચ્ચક્રવર્તી યેન તત્સર્વધર્મસાગરનિર્ઘોષપ્રભરાજ્ઞસ્તથાગતસ્ય શાસને પ્રવ્રજિત્વા ધર્મચક્રમનુપ્રવર્તિતમ્, પરિનિર્વૃત્તસ્ય ચ શાસનાન્તર્ધાનકાલસમયે શાસનં સંધારિતમ્, મહાધર્મોલ્કા ચ જ્વલિતા? ન ખલુ પુનસ્તે કુલપુત્ર એવં દ્રષ્ટવ્યમ્ । સમન્તભદ્રો બોધિસત્ત્વઃ સ તેન કાલેન તેન સમયેન વિમલવક્ત્રભાનુપ્રભો નામ રાજા અભૂચ્ચક્રવર્તી । તત્કિં મન્યસે કુલપુત્ર અન્યા સા તેન કાલેન તેન સમયેન વિમલવક્ત્રભાનુપ્રભસ્ય રાજ્ઞશ્ચક્રવર્તિનો ધર્મચક્રનિર્માણપ્રભા નામ દુહિતા ભિક્ષુણ્યભૂદ્ભિક્ષુણીશતસહસ્રપરિવારા? ન ખલ્વેવં દ્રષ્ટવ્યમ્ । અહં સા તેન કાલેન તેન સમયેન ધર્મચક્રનિર્માણપ્રભા નામ ભિક્ષુણ્યભૂવમ્? મયા તત્તસ્ય સર્વધર્મસાગરનિર્ઘોષપ્રભરાજ્ઞસ્તથાગતસ્ય શાસનં સંધારિતમ્ । તચ્ચ ભિક્ષુણીશતસહસ્રં સર્વમવૈવર્તિકં કૃતમનુત્તરાયાં સમ્યક્સંબોધૌ । તથાગતસંમુખીભાવસમવસરણે ચ સમાધૌ પ્રતિષ્ઠાપિતમ્ । સર્વતથાગતધર્મચક્રવજ્રપ્રભાયાં ધારણ્યાં સર્વધર્મસાગરનયપ્રવેશાયાં ચ પ્રજ્ઞાપારમિતાયાં પ્રતિષ્ઠાપિતમ્ ॥
તસ્ય ચ મયા તથાગતસ્યાનન્તરં વિમલધર્મપર્વતજ્ઞાનશિખરાભો નામ તથાગત આરાગિતઃ । તસ્યાનન્તરં મણ્ડલાવભાસપ્રભચૂડો નામ તથાગત આરાગિતઃ । તસ્યાનન્તરં ધર્મભાસ્કરશ્રીમેઘો નામ તથાગત આરાગિતઃ । તસ્યાનન્તરં ધર્મસાગરનિર્દેશઘોષો નામ તથાગત ( ગ્વ્ 237 ) આરાગિતઃ । તસ્યાનન્તરં ધર્માદિત્યજ્ઞાનમણ્ડલપ્રદીપો નામ તથાગત આરાગિતઃ । તસ્યાનન્તરં ધર્મકુસુમકેતુધ્વજમેઘો નામ તથાગત આરાગિતઃ । તસ્યાનન્તરં ધર્માર્ચિઃપર્વતકેતુરાજો નામ તથાગત આરાગિતઃ । તસ્યાનન્તરં ધર્મનયગમ્ભીરશ્રીચન્દ્રો નામ તથાગત આરાગિતઃ । તસ્યાનન્તરં ધર્મજ્ઞાનસંભવસમન્તપ્રતિભાસગર્ભો નામ તથાગત આરાગિતઃ । તસ્યાનન્તરં જ્ઞાનાકરચૂડો નામ તથાગત આરાગિતઃ । તસ્યાનન્તરં શૈલેન્દ્રશ્રીગર્ભરાજો નામ તથાગત આરાગિતઃ । તસ્યાનન્તરં સમન્તમુખજ્ઞાનભદ્રમેરુર્નામ તથાગત આરાગિતઃ । તસ્યાનન્તરં સર્વધર્મવીર્યવેગધ્વજો નામ તથાગત આરાગિતઃ । તસ્યાનન્તરં ધર્મરત્નકુસુમશ્રીમેઘો નામ તથાગત આરાગિતઃ । તસ્યાનન્તરં શાન્તિપ્રભગમ્ભીરકૂટો નામ તથાગત આરાગિતઃ । તસ્યાનન્તરં રશ્મિનેત્રપ્રતિભાસપ્રભચન્દ્રો નામ તથાગત આરાગિતઃ । તસ્યાનન્તરં જ્ઞાનાર્ચિશ્રીસાગરો નામ તથાગત આરાગિતઃ । તસ્યાનન્તરં સમન્તજ્ઞાનભદ્રમણ્ડલો નામ તથાગત આરાગિતઃ । તસ્યાનન્તરં અધઊર્ધ્વદિગ્જ્ઞાનાવભાસો નામ તથાગત આરાગિતઃ । તસ્યાનન્તરં રશ્મિસંકુસુમિતપ્રદીપો નામ તથાગત આરાગિતઃ । તસ્યાનન્તરં જ્ઞાનસિંહકેતુધ્વજરાજો નામ તથાગત આરાગિતઃ । તસ્યાનન્તરં સમન્તસૂર્યાવભાસપ્રભરાજો નામ તથાગત આરાગિતઃ । તસ્યાનન્તરં રત્નલક્ષણવિભૂષિતમેરુર્નામ તથાગત આરાગિતઃ । તસ્યાનન્તરં સૂર્યવિક્રમસમન્તપ્રતિભાસો નામ તથાગત આરાગિતઃ । તસ્યાનન્તરં ધર્મજાલવિબુદ્ધશ્રીચન્દ્રો નામ તથાગત આરાગિતઃ । તસ્યાનન્તરં ધર્મપદ્મપ્રફુલ્લિતશ્રીમેઘો નામ તથાગત આરાગિતઃ । તસ્યાનન્તરં લક્ષણસૂર્યચક્રસમન્તપ્રભો નામ તથાગત આરાગિતઃ । તસ્યાનન્તરં સમન્તાવભાસધર્મશ્રીઘોષો નામ તથાગત આરાગિતઃ । તસ્યાનન્તરં વૈશારદ્યવજ્રનારાયણસિંહો નામ તથાગત આરાગિતઃ । તસ્યાનન્તરં સમન્તજ્ઞાનધ્વજશૂરો નામ તથાગત આરાગિતઃ । તસ્યાનન્તરં ધર્મપદ્મફુલ્લગાત્રો નામ તથાગત આરાગિતઃ । તસ્યાનન્તરં ગુણકુસુમશ્રીસાગરો નામ તથાગત આરાગિતઃ । તસ્યાનન્તરં ધર્મધનશિખરાભસ્કન્ધો નામ તથાગત આરાગિતઃ । તસ્યાનન્તરં જ્ઞાનશિખરાર્ચિમેઘો નામ તથાગત આરાગિતઃ । તસ્યાનન્તરં સમન્તધર્મદ્વારવહનશિખરાભો નામ તથાગત આરાગિતઃ । તસ્યાનન્તરં બોધિમણ્ડવિબુદ્ધશ્રીચન્દ્રો નામ તથાગત આરાગિતઃ । તસ્યાનન્તરં ધર્મોલ્કાજ્વલનશ્રીચન્દ્રો નામ તથાગત આરાગિતઃ । તસ્યાનન્તરં સમન્તપ્રતિભાસચૂડો નામ તથાગત આરાગિતઃ । તસ્યાનન્તરં ધર્મમેઘધ્વજપ્રદીપો નામ તથાગત આરાગિતઃ । તસ્યાનન્તરં વજ્રસાગરધ્વજમેઘો નામ તથાગત આરાગિતઃ । તસ્યાનન્તરં યશઃપર્વતશ્રીમેઘો નામ તથાગત આરાગિતઃ, તસ્યાનન્તરં ચન્દનશ્રીચન્દ્રો નામ તથાગત આરાગિતઃ । તસ્યાનન્તરં સમન્તશ્રીકુસુમતેજાભોનામ તથાગત આરાગિતઃ । તસ્યાનન્તરં સર્વસત્ત્વાવભાસતેજો નામ તથાગત આરાગિતઃ । તસ્યાનન્તરં ગુણપદ્મશ્રીગર્ભો નામ તથાગત આરાગિતઃ । તસ્યાનન્તરં ગન્ધાર્ચિરવભાસરાજો નામ તથાગત આરાગિતઃ । તસ્યાનન્તરં હેતુપદ્મો નામ તથાગત આરાગિતઃ । તસ્યાનન્તરં લક્ષણપર્વતવૈરોચનો નામ તથાગત આરાગિતઃ । તસ્યાનન્તરં સમન્તવિઘુષ્ટકીર્તિધ્વજો નામ તથાગત ( ગ્વ્ 238 ) આરાગિતઃ । તસ્યાનન્તરં સમજ્ઞાનપ્રભામેરુર્નામ તથાગત આરાગિતઃ । તસ્યાનન્તરં ધર્મનગરપ્રભશ્રીર્નામ તથાગત આરાગિતઃ । તસ્યાનન્તરં દ્રુમપર્વતતેજો નામ તથાગત આરાગિતઃ । તસ્યાનન્તરં સમન્તશ્રીવૈરોચનકેતુર્નામ તથાગત આરાગિતઃ । તસ્યાનન્તરં ધર્મસાગરનિર્નાદનિર્ઘોષો નામ તથાગત આરાગિતઃ । તસ્યાનન્તરં સર્વધર્મભાવનારમ્ભસંભવતેજો નામ તથાગત આરાગિતઃ । તસ્યાનન્તરં સમન્તજ્ઞાનાભપ્રવરો નામ તથાગત આરાગિતઃ । તસ્યાનન્તરં વરલક્ષણશ્રીર્નામ તથાગત આરાગિતઃ । તસ્યાનન્તરં ધર્મબલશૂલધ્વજો નામ તથાગત આરાગિતઃ । તસ્યાનન્તરં ધર્મચક્રપ્રભનિર્ઘોષો
નામ તથાગત આરાગિતઃ । તસ્યાનન્તરં રશ્મિગુણમકુટજ્ઞાનપ્રજ્ઞાપ્રભો નામ તથાગત આરાગિતઃ । તસ્યાનન્તરં ધર્મચક્રચન્દ્રોદ્ગતશ્રીર્નામ તથાગત આરાગિતઃ । તસ્યાનન્તરં ધર્મપદ્મવૈરોચનવિબુદ્ધકેતુર્નામ તથાગત આરાગિતઃ । તસ્યાનન્તરં રત્નપદ્માવભાસગર્ભો નામ તથાગતઃ આરાગિતઃ । તસ્યાનન્તરં રત્નશ્રીશિખરમેધપ્રદીપો નામ તથાગત આરાગિતઃ । તસ્યાનન્તરં સમન્તસૂચિસુવિશુદ્ધજ્ઞાનકુસુમો નામ તથાગત આરાગિતઃ । તસ્યાનન્તરં નાનારશ્મિશ્રીમેરુગર્ભો નામ તથાગત આરાગિતઃ । તસ્યાનન્તરં રશ્મિમણ્ડલશિખરરાજો નામ તથાગત આરાગિતઃ । તસ્યાનન્તરં પુણ્યમેઘચૂડો નામ તથાગત આરાગિતઃ । તસ્યાનન્તરં ધર્મશિખરધ્વજમેઘો નામ તથાગત આરાગિતઃ । તસ્યાનન્તરં ગુણપર્વતતેજો નામ તથાગત આરાગિતઃ । તસ્યાનન્તરં ધર્મસૂર્યમેઘપ્રદીપો નામ તથાગત આરાગિતઃ । તસ્યાનન્તરં ધર્મમેઘવિઘુષ્ટકીર્તિરાજો નામ તથાગત આરાગિતઃ । તસ્યાનન્તરં ધર્મમણ્ડલપટલમેઘો નામ તથાગત આરાગિતઃ । તસ્યાનન્તરં વિબુદ્ધજ્ઞાનબોધિધ્વજતેજો નામ તથાગત આરાગિતઃ । તસ્યાનન્તરં ધર્મમણ્ડલવિબુદ્ધશ્રીચન્દ્રો નામ તથાગત આરાગિતઃ । તસ્યાનન્તરં કનકમણિપર્વતતેજોભદ્રો નામ તથાગત આરાગિતઃ । તસ્યાનન્તરં ભદ્રશ્રીમેરુતેજો નામ તથાગત આરાગિતઃ । તસ્યાનન્તરં સમન્તપ્રજ્ઞપ્તિનિર્ઘોષમેઘો નામ તથાગત આરાગિતઃ । તસ્યાનન્તરં ધર્મમલશ્રીકૂટો નામ તથાગત આરાગિતઃ । તસ્યાનન્તરં ગન્ધાર્ચિમેઘશ્રીરાજો નામ તથાગત આરાગિતઃ । તસ્યાનન્તરં કનકમણિપર્વતઘોષો નામ તથાગત આરાગિતઃ । તસ્યાનન્તરં ઉષ્ણીષકોશસર્વધર્મપ્રભામણ્ડલમેઘો નામ તથાગત આરાગિતઃ । તસ્યાનન્તરં ધર્મચક્રજ્વલનતેજો નામ તથાગત આરાગિતઃ । તસ્યાનન્તરં શૈલશિખરાભ્યુદ્ગતતેજો નામ તથાગત આરાગિતઃ । તસ્યાનન્તરં સમન્તવીર્યોલ્કાવભાસમેઘો નામ તથાગત આરાગિતઃ । તસ્યાનન્તરં સમાધિમુદ્રાવિપુલમકુટપ્રજ્ઞાપ્રભો નામ તથાગત આરાગિતઃ । તસ્યાનન્તરં રત્નરુચિરશ્રીરાજો નામ તથાગત આરાગિતઃ । તસ્યાનન્તરં ધર્મોલ્કારત્નવિતાનઘોષો નામ તથાગત આરાગિતઃ । તસ્યાનન્તરં ધર્મગગનકાન્તસિંહપ્રભો નામ તથાગત આરાગિતઃ । તસ્યાનન્તરં લક્ષણવિભૂષિતધ્વજચન્દ્રો નામ તથાગત આરાગિતઃ । તસ્યાનન્તરં રશ્મિપર્વતવિદ્યોતિતમેઘો નામ તથાગત આરાગિતઃ । તસ્યાનન્તરં અનાવરણધર્મગગનપ્રભો નામ તથાગત આરાગિતઃ । ( ગ્વ્ 239 ) તસ્યાનન્તરં લક્ષણરુચિરસુપુષ્પિતાઙ્ગો નામ તથાગત આરાગિતઃ । તસ્યાનન્તરં લોકેન્દ્રપ્રવરપ્રભઘોષો નામ તથાગત આરાગિતઃ । તસ્યાનન્તરં સર્વધર્મસમાધિપ્રભઘોષો નામ તથાગત આરાગિતઃ । તસ્યાનન્તરં દ્વારસ્વરપ્રભૂતકોશો નામ તથાગત આરાગિતઃ । તસ્યાનન્તરં ધર્મજ્વલનાર્ચિઃસાગરઘોષો નામ તથાગત આરાગિતઃ । તસ્યાનન્તરં ત્ર્યધ્વલક્ષણપ્રતિભાસતેજો નામ તથાગત આરાગિતઃ । તસ્યાનન્તરં ધર્મમણ્ડલશ્રીશિખરાભપ્રભો નામ તથાગત આરાગિતઃ । તસ્યાનન્તરં ધર્મધાતુસિંહપ્રભો નામ તથાગત આરાગિતઃ । તસ્યાનન્તરં સર્વસમાધિસાગરાવભાસસિંહો નામ તથાગત આરાગિતઃ । તસ્યાનન્તરં સમન્તજ્ઞાનપ્રભાસો નામ તથાગત આરાગિતઃ । તસ્યાનન્તરં સમન્તપ્રજ્ઞાભધમર્નગરપ્રદીપો નામ તથાગત આરાગિતઃ ॥
ઇતિ હિ કુલપુત્ર એતદ્બુદ્ધશતં પ્રમુખં કૃત્વા તસ્મિન્ વિમલાભે કલ્પે સુમેરુપરમાણુરજઃસમાસ્તથાગતા ઉત્પન્ના અભૂવન્ । તેષાં પુનઃ કુલપુત્ર સુમેરુપરમાણુરજઃસમાનાં તથાગતાનાં સર્વપશ્ચિમો ધર્મધાતુનગરાભજ્ઞાનપ્રદીપરાજો નામ તથાગતો ઽભૂત્ । તે ખલુ મયા કુલપુત્ર સુમેરુપરમાણુરજઃસમાસ્તથાગતાઃ સર્વધર્મસાગરનિર્ઘોષપ્રભરાજપૂર્વંગમા ધર્મધાતુનગરાભજ્ઞાનપ્રદીપરાજપશ્ચિમાઃ સર્વે પૂજિતાઃ । સર્વેષાં ચ મે તથાગતાનામુપસ્થાનં કૃતમ્ । સર્વેષાં ચ ધર્મદેશના શ્રુતા । સર્વેષાં ચ તેષામહં તથાગતાનાં શાસને પ્રવ્રજિતા । સર્વેષાં ચ મે તેષાં તથાગતાનાં શાસનં સંધારિતમ્ । સર્વેષાં ચ મયા તેષાં તથાગતાનામન્તિકાદેષ મનોજ્ઞરુતગમ્ભીરવિકુર્વિતપ્રવેશો બોધિસત્ત્વવિમોક્ષો વિવિધૈઃ પ્રતિલાભનયૈઃ પ્રતિલબ્ધઃ । સર્વેષાં ચ મયા તેષાં તથાગતાનામન્તિકાદનન્તમધ્યાઃ સત્ત્વસાગરાઃ પરિપાચિતાઃ । તતો ઽર્વાગ્બુદ્ધક્ષેત્રપરમાણુરજઃસમેષુ યાવન્તસ્તથાગતા ઉત્પન્નાઃ, સર્વે તે મયા તથાગતાઃ ધર્મપ્રતિપત્ત્યા પૂજિતાઃ । સા ખલુ પુનરહં કુલપુત્ર તત ઉપાદાય સંસારરાત્રિગતેષુ સત્ત્વેષુ અજ્ઞાનનિદ્રાપ્રસુપ્તેષુ જાગર્મિ, ચિત્તનગરં ચૈષાં પરિપાલયામિ, ત્રૈધાતુકનગરાચ્ચૈનાનુચ્ચાલ્ય સર્વજ્ઞતાધર્મનગરે પ્રતિષ્ઠાપયામિ ॥
એતમહં કુલપુત્ર મનોજ્ઞરુતગમ્ભીરવિકુર્વિતપ્રવેશં બોધિસત્ત્વવિમોક્ષં લોકસંભિન્નપ્રલાપવિનિવર્તનમદ્વયભણિતાવિનિયોજનં સત્યપ્રતિષ્ઠાપનપર્યવસાનં જાનામિ । કિં મયા શક્યં બોધિસત્ત્વાનામવિપ્રતિબદ્ધસર્વવાક્પથસ્વભાવજ્ઞાનાનાં પ્રતિચિત્તક્ષણં સર્વધર્માભિસંબોધિવશવર્તિનાં સર્વસત્ત્વવચનરુતઘોષસાગરાવતીર્ણાનાં સર્વમન્ત્રસમુદ્રસંસ્કારકુશલાનાં સર્વધર્મસંખ્યાનામસમુદ્રનયવિધિજ્ઞાનાં સર્વધર્મસમવસરણધારણીસમુદ્રવશવર્તિનાં સર્વસત્ત્વયથાશયધર્મમેઘાભિનિર્હારકુશલાનાં સર્વસત્ત્વપરિપાકવિનયચર્યાપર્યવસાનાનાં ચર્યાં જ્ઞાતું ગુણાન્ વા વક્તુમ્, સર્વસત્ત્વસંગ્રહપ્રતિપત્તિર્વા જ્ઞાતુમ્, અનુત્તરો બોધિસત્ત્વકર્મસમારમ્ભપ્રયોગો વા બોધિસત્ત્વસૂક્ષ્મજ્ઞાનાનુગમો વા બોધિસત્ત્વધર્મનિધાનકોશવિભક્તવૃષભિતા બોધિસત્ત્વકર્મસાંકથ્યસિંહાસનાક્રમણં વા જ્ઞાતુમ્ । તત્કસ્ય હેતોઃ? તથા હિ તે સત્પુરુષાઃ સર્વધર્મભૂમિમણ્ડલધારણ્યવક્રાન્તાઃ ॥
ગચ્છ કુલપુત્ર, ઇયમિહૈવ ભગવતો વૈરોચનસ્ય પાદમૂલે સર્વવૃક્ષપ્રફુલ્લનસુખસંવાસા નામ રાત્રિદેવતા સંનિપતિતા, યા મમાનન્તરં સંનિષણ્ણા । તામુપસંક્રમ્ય પરિપૃચ્છ - કથં બોધિસત્ત્વાઃ સર્વજ્ઞતાયાં શિક્ષન્તે, કથં ચ પ્રતિપદ્યમાનાઃ સર્વસત્ત્વાન્ સર્વજ્ઞતાયાં પ્રતિષ્ઠાપયન્તિ ॥
અથ ખલુ સર્વનગરરક્ષાસંભવતેજઃશ્રી રાત્રિદેવતા તસ્યાં વેલાયામેતમેવ મનોજ્ઞરુતગમ્ભીરવિકુર્વિતપ્રવેશં બોધિસત્ત્વવિમોક્ષં ભૂયસ્યા માત્રયા સંદર્શયમાના સુધનં શ્રેષ્ઠિદારકં ગાથાભિરધ્યભાષત -
ગમ્ભીર દુર્દૃશુ વિમોક્ષ જિનાત્મજાનાં આકાશલક્ષણસમન્તતલપ્રવેશઃ ।
ત્ર્યધ્વસ્થિતાનવતરન્તિ જિનાનશેષાન્ યૈર્ધર્મધાતુપ્રસરાં ચ અનન્તમધ્યાન્
સંભારસંભવવિમોક્ષનયાનનન્તાન્ પ્રતિલાભ ધર્મત અચિન્તિય અપ્રમેયાન્ ।
સંવર્ધનામપિ સમન્ત અસઙ્ગવેગમ્ અવગાહ મૈત્રિષુ ત્રિયધ્વનયષ્પથેષુ
ઇતિ બુદ્ધક્ષેત્રપરિવર્તરજઃસમાનાં કલ્પાનમાદિગતમાસ પુરા હિ ક્ષેત્રમ્ ।
ધર્માર્ચિમેઘનગરઃ શિરિલોકધાતુ કલ્પો બભૂવ વિમલાભ મહાપ્રભશ્ચ
તત્રૈવ કલ્પિ જિનવંશિ અનૂપછિન્ને બુદ્ધાઃ સુમેરુપરમાણુસમા ઉપન્નાઃ ।
ધર્મસમુદ્રપ્રભગર્જિતરાજ બુદ્ધઃ પુર્વંગમઃ પ્રથમકલ્પિક આસિ તેષામ્
જિનુ ધર્મમેઘનગરાભપ્રદીપરાજો યઃ સર્વપશ્ચિમુ અભૂત્સુગતાન તેષામ્ ।
તે સર્વિ પૂજિત મયા ઉપસંક્રમિત્વા ધર્મશ્ચ તેષ મિ શ્રુતો જનયિત્વ પ્રીતિમ્
દૃષ્ટો મયા પ્રથમુ કાઞ્ચનવર્ણરશ્મિઃ ધર્મઃ સમુદ્રપ્રભગર્જિતઘોષરાજઃ ।
દ્વાત્રિંશલ્લક્ષણવિચિત્રિતુ મેરુકલ્પો દૃષ્ટ્વા ચ મે મતિરભૂત્સુગતો ભવેયમ્
સહદર્શનેન મમ તસ્ય તથાગતસ્ય પ્રાદુર્બભૂવ બલવજ્જિનચિત્તમાદ્યમ્ ।
સર્વજ્ઞતાપ્રસરસંભવપ્રત્યયેભિઃ આકાશધાતુવિમલં તથતાસ્વભાવમ્
યેન ત્રિયધ્વગત સર્વિ સ્ફુટાઃ સમન્તાત્ બુદ્ધાશ્ચ તત્સુતસમુદ્રવૃતા અશેષાઃ ।
ક્ષેત્રાર્ણવા અપિ સમુદ્ર સર્વે આસન્ કૃપામૃતમહોદધિ સંભવેત
કાયેન સર્વિ સ્ફરણાર્થમશેષ ક્ષેત્રા કાયં યથાશયજગદ્વિનિદર્શનાય ।
ક્ષેત્રાણ્યશેષમવભાસનકમ્પનાય પાકાય ચૈવ જગતાં જનિતં મનો મે
દ્વિતીયે યજ્જિનસ્ય ઉપસંક્રમણે ઽપિ દૃષ્ટાઃ ક્ષેત્રાર્ણવેષુ દશસુ સ્થિત યે જિનેન્દ્રાઃ ।
ક્ષેત્રાઃ સમુદ્રપરમાણુરજઃસમેષુ ક્ષેત્રાર્ણવેષુ જિન પશ્ચિમકે મિ દૃષ્ટાઃ
સર્વાન્તક્ષેત્રપરિવર્તરજઃસમેષુ કલ્પેષુ યે જિન ઉપન્ન જગત્પ્રદીપાઃ ।
તે સર્વિ પૂજિત મયા ઉપસંક્રમિત્વા એવં વિમોક્ષનયસાગરુ શોધયેયમ્
અથ ખલુ સુધનઃ શ્રેષ્ઠિદારકો મનોજ્ઞરુતગમ્ભીરવિકુર્વિતપ્રવેશં બોધિસત્ત્વવિમોક્ષં પ્રતિલબ્ધઃ અનન્તમધ્યસમાધિમુખસમુદ્રાવતીર્ણો વિપુલધારણીમુખસમુદ્રસંભૂતચેતા બોધિસત્ત્વમહાભિજ્ઞાવભાસપ્રતિલબ્ધો મહાપ્રીતિસંવિત્સાગરાવતીર્ણો વિપુલપ્રીતિવેગસાગરવિવર્ધિતચેતાઃ સર્વનગરરક્ષાસંભવતેજઃશ્રિયં રાત્રિદેવતામાભિઃ સારૂપ્યાભિર્ગાથાભિરભ્યષ્ટાવીત્ -
પ્રજ્ઞા હિ તે વિપુલ ધર્મસમુદ્રચારી ચીર્ણા ચ મે ભવસમુદ્ર અનન્તમધ્યાન્ ।
દીર્ઘાયુ નિર્જ્વર સુજ્ઞાનશરીરગર્ભે ત્વં દેવિ રોચસિ ઇમાં પરિષામુપેત્ય
બુધ્યિત્વ ધર્મપ્રકૃતિં ગગનપ્રકાશાં સર્વત્રિયધ્વનયમોતરસે અસઙ્ગમ્ ।
આરમ્બણાનિ તુલયસ્યપિ ચાવિકલ્પા ચિત્તક્ષણેન અપિ તાનિ અચિન્તિયાનિ
નિઃસત્ત્વધર્મત નિરીક્ષસિ જ્ઞાનચક્ષુઃ સત્ત્વોદધીન્ કરુણયાવતરસ્યનન્તાન્ ।
બુદ્ધ્યા વિમોક્ષ સુગભીર વિગાહમાના સર્વાન્ વિનેસિ પરિપાચયસે ઽપ્રમેયાન્
ત્વં ધર્મમણ્ડલવિચારનયે વિધિજ્ઞા ધર્મસ્વભાવપ્રતિવેધનયે વિબુદ્ધા ।
સર્વાર્યમાર્ગમમલં પરિભાવયન્તી નિર્યાત્યસે જગદશેષ વિશોધયન્તી
ત્વં સત્ત્વસારથિવરાનભિભૂત દેવિ સર્વજ્ઞજ્ઞાનમમલં પ્રતિગ્રાહમાના ।
ત્વં ધર્મધાતુગત સર્વિ સ્ફરિત્વ સત્ત્વાન્ ધર્મં પ્રકાશ્ય ભય સર્વિ શમેસિ લોકે
વૈરોચનપ્રણિધિમાર્ગનયેન દેવિ યાસ્યસ્યસઙ્ગવિપુલામલબુદ્ધિયુક્તા ।
સર્વત્ર જિનબલં પ્રતિપદ્યમાના સંપશ્યસે જિનવિકુર્વિત સર્વક્ષેત્રૈઃ
ચિત્તં દુરાસદુ તવા ગગનપ્રકાશં સર્વે કિલેશમલિ નિર્મલમાદિશુદ્ધમ્ ।
યસ્મિન્ સમોસરિ ત્રિયધ્વગ સર્વક્ષેત્રા બુદ્ધાશ્ચ સાત્મજગણાઃ સહ સર્વસત્ત્વૈઃ
રાત્રિંદિવં ક્ષણલવાનૃતુપક્ષમાસાન્ સંવત્સરાંશ્ચ સવિનાશવિતર્કકલ્પાન્ ।
કલ્પાર્ણવાનપિ સનામસમુદ્રસંખ્યાન્ સંજ્ઞોદધીન્ જગતાં વિદર્શયસિ ક્ષણેન
દિશતાસુ યાવત તુ સત્ત્વચ્યુતોપપાદા યે રૂપિણામપિ ચ સંજ્ઞિઅસંજ્ઞિનાં ચ ।
વ્યવહારસત્યનય ઓતરમાણા તેષાં માર્ગં વિદર્શ્ય વરબોધિપથે પ્રણેસિ
વૈરોચનપ્રણિધિજાલકુલાત્ પ્રસૃતા પ્રભૂતસર્વસુગતૈકસમુચ્છ્રયાચ્ચ ।
ત્વં ધર્મકાયપરિશુદ્ધ અસઙ્ગચિત્તા રૂપં વિદર્શયમિ લોકિ યથાશયાનામ્
અથ ખલુ સુધનઃ શ્રેષ્ઠિદારકઃ સર્વનગરરક્ષાસંભવતેજઃશ્રિયં રાત્રિદેવતામાભિઃ સારૂપ્યાભિર્ગાથાભિરભિષ્ટુત્ય સર્વનગરરક્ષાસંભવતેજઃશ્રિયો રાત્રિદેવતાયાઃ પાદૌ શિરસાભિવન્દ્ય સર્વનગરરક્ષાસંભવતેજઃશ્રિયં રાત્રિદેવતામનેકશતસહસ્રકૃત્વઃ પ્રદક્ષિણીકૃત્ય પુનઃ પુનરવલોક્ય સર્વનગરરક્ષાસંભવતેજઃશ્રિયો રાત્રિદેવતાયા અન્તિકાત્પ્રક્રાન્તઃ
મૂળ પાઠ: Gaṇḍavyūhasūtra · Edition: P.L. Vaidya. Gaṇḍavyūhasūtram, Darbhanga: The Mithila Institute, 1960 (Buddhist Sanskrit Texts No. 5). · Data entry members of the Digital Sanskrit Buddhist Canon Input Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0