ગણ્ડવ્યૂહસૂત્ર · અધ્યાય 13

37 સમન્તસત્ત્વત્રાણોજઃશ્રીઃ ।
અથ ખલુ સુધનઃ શ્રેષ્ઠિદારકોઃ તત્ પ્રમુદિતનયનજગદ્વિરોચનાયા રાત્રિદેવતાયાઃ સમન્તભદ્રપ્રીતિવિપુલવિમલવેગધ્વજં બોધિસત્ત્વવિમોક્ષમધિમુચ્યમાનો ઽવતરન્, અધિગચ્છન્ પ્રવિશન્ પ્રસરન્ સ્ફરમાણો ઽનુગચ્છન્ અનુસરન્ પ્રતિલભમાનો ભાવયન્ પરિભાવયન્ કલ્યાણમિત્રાનુશાસનીં પ્રતિપદ્યમાનો ઽવવાદાનુશાસનીનિર્દેશાનન્તર્યતાયૈ પ્રમુદિતનયનજગદ્વિરોચનાયા રાત્રિદેવતાયાઃ સંપ્રેષણાનુશાસનીમનુસ્મરન્, કલ્યાણમિત્રદર્શનાનુગતેન સર્વેન્દ્રિયમણ્ડલેન સમન્તદિગભિમુખેન કલ્યાણમિત્રદર્શનપ્રતિલાભસમુદાચારેણ સર્વમાનવિગતેન કલ્યાણમિત્રગવેષણમનસિકારેણ મહાસંભારસંભવવ્યવસિતેન કલ્યાણમિત્રારાગણવિક્રમેણ કલ્યાણમિત્રૈકોતીભાવગતૈઃ સર્વકુશલમૂલૈઃ કલ્યાણમિત્રસર્વોપાયકૌશલ્યચરિતેષ્વભેદ્યાશયપ્રતિપન્નઃ કલ્યાણમિત્રસંનિશ્રયસંવર્ધનમહાવીર્યવેગસાગરસંજાતઃ સર્વકલ્પકલ્યાણમિત્રસમતાનુગતસંવાસપ્રણિધાનઃ સમન્તસત્ત્વત્રાણોજઃશ્રિયો રાત્રિદેવતાયા અન્તિકમુપસંક્રાન્તઃ ॥
તસ્યોપસંક્રામતઃ સમન્તસત્ત્વત્રાણોજઃશ્રી રાત્રિદેવતા સર્વલોકાભિમુખજગદ્વિનયનિદર્શનાનન્તબોધિસત્ત્વવિમોક્ષવૃષભિતાસંદર્શનાર્થં વિચિત્રલક્ષણાનુવ્યઞ્જનપરનિષ્પન્નકાયં સંદર્શ્ય ઊર્ણકોશાત્સમન્તજ્ઞાનાર્ચિઃપ્રદીપવિમલજ્યોતિધ્વજં નામ રશ્મિં પ્રામુઞ્ચદનન્તમધ્યરશ્મિપરિવારમ્ । સ સર્વલોકમવભાસ્ય સુધનસ્ય શ્રેષ્ઠિદારકસ્ય મૂર્ધ્નિ નિપત્ય સર્વશરીરમનુસ્ફરતિ સ્મ । સમનન્તરસ્પૃષ્ટશ્ચ સુધનઃ શ્રેષ્ઠિદારકસ્તેન રશ્મિના, અથ તાવદેવ અત્યન્તવિરજોમણ્ડલં નામ સમાધિં પ્રત્યલભત, યસ્ય પ્રતિલાભાત્પ્રમુદિતનયનજગદ્વિરોચનાયા રાત્રિદેવતાયાઃ સમન્તસત્ત્વત્રાણોજઃશ્રિયશ્ચ રાત્રિદેવતાયા માર્ગાન્તરે યત્પૃથિવીમણ્ડલં તત્ર યાવન્તિ તેજઃપરમાણુરજાંસિ વા અપ્સુ પરમાણુરજાંસિ વા પૃથિવીપરમાણુરજાંસિ વા વજ્રપરમાણુરજાંસિ વા વિવિધમહામણિરત્નરજઃપરમાણુરજાંસિ વા પુષ્પગન્ધચૂર્ણપરમાણુરજાંસિ વા રત્નવ્યૂહપરમાણુરજાંસિ વા સર્વારમ્બણપરમાણુરજાંસિ વા, તેષુ સર્વેષુ પરમાણુરજઃસુ એકૈકસ્મિન્ પરમાણુરજસિ બુદ્ધક્ષેત્રપરમાણુરજઃસમાન્ લોકધાતૂન્ સંવર્તમાનાન્ વિવર્તમાનાંશ્ચાપશ્યત્ । સાપ્સ્કન્ધાન્ સતેજઃસ્કન્ધાન્ સવાયુસ્કન્ધાન્ સપૃથિવીસ્કન્ધાન્ સમલોકધાતુસત્ત્વાન્ સાધિષ્ઠાનાન્ નાનાસંસ્થાનાન્ સંપ્રતિષ્ઠાનાન્ નાનાપૃથિવીતલવ્યૂહાન્ નાનાપર્વતપરિવારાન્ નાનાનદીતડાગવ્યૂહાન્ નાનાસાગરપરિસંસ્થાનાન્ નાનાદિવ્યવિભક્તિભવનવ્યૂહાન્ નાનાવૃક્ષસંસ્થાનાન્ નાનાગગનાલંકારાન્, સદેવનગરભવનાલંકારાન્ સનાગનગરભવનાલંકારાન્ સયક્ષનગરભવનાલંકારાન્ સગન્ધર્વનગરભવનાલંકારાન્ સાસુરનગરભવનાલંકારાન્ સગરુડનગરભવનાલંકારાન્, સકિન્નરનગરભવનાલંકારાન્, સમહોરગનગરભવનાલંકારાન્, સમનુષ્યનગરભવનાલંકારાન્, સસર્વદિગ્વિદિગ્વ્યવસ્થાનસર્વસત્ત્વનગરભવનાલંકારાન્, સનરકલોકગતિવિષયાન્, સતિર્યગ્યોનિલોકવિષયાન્, સયમલોકવિષયાન્, સમનુષ્યગતિવ્યવચારચ્યુત્યુપપત્તિવિષયાન્, નાનોપપત્ત્યભિસંભિન્નાન્, અનન્તગતિભેદસમવસરણાન્ । તેષુ ચ લોકધાતુષુ વિમાત્રતામદ્રાક્ષીત્ । યદુત કાંશ્ચિલ્લોકધાતૂન સંક્લિષ્ટાનપશ્યત્ । કાંશ્ચિત્પરિશુદ્ધાન્, કાંશ્ચિદેકાન્તસંક્લિષ્ટાન્, ( ગ્વ્ 204 ) કાંશ્ચિદ્ગતિપરિશુદ્ધાન્, કાંશ્ચિત્સંક્લિષ્ટવિશુદ્ધાન્,
કાંશ્ચિદ્વિશુદ્ધસંક્લિષ્ટાન્, કાંશ્ચિદેકાન્તપરિશુદ્ધાન્, કાંશ્ચિત્સમતલપ્રવેશાન્, કાંશ્ચિદવમૂર્ધપ્રતિષ્ઠાનાન્, કાંશ્ચિદ્વ્યત્યસ્તસંસ્થાનાન્, તેષુ લોકધાતુષુ સર્વસત્ત્વગતિષુ સર્વસત્ત્વોપપત્તિષુ સમન્તસત્ત્વત્રાણોજઃશ્રિયં રાત્રિદેવતાં પ્રતિવિનેયસત્ત્વસર્વસત્ત્વાભિમુખામપશ્યત્ । સર્વલોકાસંભિન્નદર્શનતયા યથાયુઃપ્રમાણાનાં સત્ત્વાનાં નાનાધિમુક્તિગોચરાણાં યથાત્મભાવાનાં યથાત્મવચનપ્રજ્ઞપ્તિનિરુક્તિસંસ્કારવ્યવહારાણાં યથાપ્રયોગાનાં યથાધિપતેયાનાં પરિપાકવિનયમુપાદાય સર્વસત્ત્વાસંભિન્નસંમુખાવસ્થિતામપશ્યત્ ॥
યદુત નાનાનરકગતિપર્યાપન્નાનાં સત્ત્વાનાં વિવિધનરકદુઃખભયવિનિવર્તનતાયૈ, નાનાતિર્યગ્યોન્યુપપન્નાનાં સત્ત્વાનામન્યોન્યસંભક્ષણભયવિનિવર્તનતાયૈ, યમલોકગતિપર્યાપન્નાનાં સત્ત્વાનાં ક્ષુત્પિપાસાદિદુઃખભયવિનિવર્તનતાયૈ, નાગલોકગતિપર્યાપન્નાનાં સત્ત્વાનાં સર્વનાગદુઃખભયવિનિવર્તનતાયૈ, સર્વકામધાતુપર્યાપન્નાનાં સત્ત્વાનાં સર્વકામધાતુકદુઃખભયવિનિવર્તનતાયૈ, મનુષ્યલોકગતિપર્યાપન્નાનાં સત્ત્વાનામન્ધકારતમિસ્રાયાં રાત્રૌ સર્વાન્ધકારભયવિનિવર્તનતાયૈ, અવર્ણાયશોકીર્તિશબ્દશ્લોકાભિનિવિષ્ટાનાં સત્ત્વાનાં સર્વાયશોકીર્તિભયવિનિવર્તનતાયૈ, પર્ષચ્છારદ્યભયનિવિષ્ટાનાં સત્ત્વાનાં પર્ષચ્છારદ્યભયવિનિવર્તનતાયૈ, મરણભયભીતાનાં સત્ત્વાનાં મરણભયવિનિવર્તનતાયૈ, દુર્ગતિપ્રપાતભયભીતાનાં સત્ત્વાનાં દુર્ગતિપ્રપાતભયવિનિવર્તનાયૈ, આજીવિકાભયભીતાનાં સત્ત્વાનામાજીવિકાભયવિનિવર્તનતાયૈ, કુશલમૂલવિપ્રણાશભયભીતાનાં સત્ત્વાનાં કુશલમૂલવિપ્રણાશભયવિનિવર્તનતાયૈ, બોધિચિત્તસંમોષણભયભીતાનાં સત્ત્વાનાં બોધિચિત્તસંમોષણભયવિનિવર્તનતાયૈ, પાપમિત્રસમવધાનભયભીતાનાં સત્ત્વાનાં પાપમિત્રસમવધાનભયવિનિવર્તનતાયૈ, કલ્યાણમિત્રવિપ્રવાસભયભીતાનાં કલ્યાણમિત્રવિપ્રવાસભયવિનિવર્તનતાયૈ, શ્રાવકપ્રત્યેકબુદ્ધભૂમિપ્રપાતભયભીતાનાં સત્ત્વાનાં શ્રાવકપ્રત્યેકબુદ્ધભૂમિપ્રપાતભયવિનિવર્તનતાયૈ, વિવિધસંસારસંવાસદુઃખભયભીતાનાં વિવિધસંસારદુઃખભયવિનિવર્તનતાયૈ, વિસભાગસર્વસમવધાનભીતાનાં સત્ત્વાનાં વિસભાગસર્વસમવધાનભયવિનિવર્તનતાયૈ, વિષમકાલોપપત્તિભયભીતાનાં સત્ત્વાનાં વિષમકાલોપપત્તિભયવિનિવર્તનતાયૈ, વિષમકુલોપપત્તિભયભીતાનાં સત્ત્વાનાં વિષમકુલોપપત્તિભયવિનિવર્તનતાયૈ, પાપકર્માધ્યાપત્તિભયભીતાનાં
પાપકર્માધ્યાપત્તિભયવિનિવર્તનતાયૈ, કર્મક્લેશાવરણભયભીતાનાં કર્મક્લેશાવરણભયવિનિવર્તનતાયૈ, વિવિધસંજ્ઞાગતનિકેતબન્ધનભયભીતાનાં સત્ત્વાનાં વિવિધસંજ્ઞાગતનિકેતભયવિનિવર્તનતાયૈ સર્વસત્ત્વાનામસંભિન્નસંમુખાવસ્થિતામપશ્યત્ ॥

યદુત અણ્ડજાનાં સત્ત્વાનાં જરાયુજાનાં સંસ્વેદજાનામુપપાદુકાનાં રૂપિણામરૂપિણાં સંજ્ઞિનાં નૈવસંજ્ઞિનાં નાસંજ્ઞિનાં સર્વસત્ત્વપરિત્રાણપ્રણિધાનબલાભિનિર્હૃતત્વાત્, વિપુલબોધિસત્ત્વસમાધિવેગવિક્રમબલેન બોધિસત્ત્વમહાભિજ્ઞાબલપરાક્રમેણ સમન્તભદ્રબોધિસત્ત્વચર્યાપ્રણિધ્યભિનિર્હાબલેન મહાકરુણાનયસાગરવેગસંજાતત્વાત્, સર્વજગદપ્રણિહિતમહામૈત્રીસ્ફરણતાયૈ ( ગ્વ્ 205 ) સર્વસત્ત્વસુખસમુદયપ્રીતિવેગવિવર્ધનતાયૈ સર્વસત્ત્વસંગ્રહજ્ઞાનપ્રયોગતાયૈ વિપુલબોધિસત્ત્વવિમોક્ષવિકુર્વિતવૃષભિતાસમન્વાગતત્વાત્, સર્વક્ષેત્રપરિશોધનાભિમુખીમપશ્યત્ । સર્વધર્મજ્ઞાનાનુબોધાભિમુખીં સર્વબુદ્ધપૂજોપસ્થાનાભિમુખીં સર્વતથાગતશાસનસંધારણાભિમુખીં સર્વકુશલોપચયાભિમુખીં સર્વબોધિસત્ત્વચર્યાવિવર્ધનાભિમુખીં સર્વસત્ત્વચિત્તાનાવરણાભિમુખસ્થિતાં સર્વસત્ત્વેન્દ્રિયપરિપાચનાભિમુખસ્થિતાં સર્વસત્ત્વાધિમુક્તિસમુદ્રવિશોધનાભિમુખીં સર્વસત્ત્વાવરણીયધર્મવિનિવર્તનાભિમુખીં સર્વસત્ત્વાજ્ઞાનાન્ધકારવિધમનાભિમુખીં સર્વકુશલાપર્યયાભિમુખીમપશ્યત્ સર્વજ્ઞજ્ઞાનાલોકસંજનનતાયૈ ॥
અથ ખલુ સુધનઃ શ્રેષ્ઠિદારકઃ સમન્તસત્ત્વત્રાણોજઃશ્રિયો રાત્રિદેવતાયા ઇદમચિન્ત્યં સર્વલોકાભિમુખજગદ્વિનયનિદર્શનબોધિસત્ત્વવિમોક્ષવૃષભિતાવિકુર્વિતં દૃષ્ટ્વા પ્રહર્ષજાતો મહાપ્રીતિવેગસાગરપ્રતિલબ્ધઃ સમન્તસત્ત્વત્રાણોજઃશ્રિયો રાત્રિદેવતાયાઃ સર્વશરીરેણ પ્રણિપત્ય ઊર્ધ્વં વદનમવલોકયામાસ । અથ ખલુ સમન્તસત્ત્વત્રાણોજઃશ્રી રાત્રીદેવતા તાં બોધિસત્ત્વરૂપલક્ષણવિશુદ્ધિસંપદમન્તર્ધાપ્ય રાત્રિદેવતારૂપેણ સર્વવિકુર્વિતાનિ પ્રવર્તયમાના અધ્યતિષ્ઠત્ । અથ ખલુ સુધનઃ શ્રેષ્ઠિદારકઃ સમન્તસત્ત્વત્રાણોજશ્રિયો રાત્રિદેવતાયાઃ પુરતઃ પ્રાઞ્જલિઃ સ્થિત્વા તસ્યાં વેલાયામિમા ગાથા અભાષત -
દૃષ્ટો મયા વિપુલકાયુ તવા વરલક્ષણો રતનઆભરણ ।
અનુવ્યઞ્જનૈઃ ચિત્રવિચિત્રશુભૈર્ગગનં જ્યોતિષગણેન યથા

તવનન્તક્ષેત્રરજધાતુસમં પ્રભમણ્ડલં પ્રવરકાયશુભમ્ ।
નાનાવિધાનુપમવર્ણનિભા યેન સ્ફરી દિશમનન્તતલા

બહુ રશ્મિજાલ જગચ્ચિત્તસમાસ્ત્વં સર્વરોમમુખતઃ સૃજસે ।
રશ્મીમુખે રુચિરપદ્મસ્થિતાઃ તવ નિર્મિતા જગિ સમેતિ દુઃખમ્

ગન્ધાર્ચિમેઘપટલાં સૃજસે જગરૂપસંસ્થિતસમન્તશુભામ્ ।
પુષ્પા પ્રવર્ષન્ત સમન્તમુખં સ્ફરતિ ધર્મધાતુગત સર્વજિનાન્

રતનાર્ચિપર્વતમેરુનિભં તવ આભકૂટુ વિપુલં વિમલમ્ ।
યેન પ્રભાસતિ સમન્તજગે મોહાન્ધકાર વિનિવર્તયસે

તવ સૂર્યમેઘપટલા વિપુલા સદ નિશ્ચરન્તિ વદનાદ્વિમલાઃ ।
વૈરોચનસ્ય વિષયં વિપુલં તવ સૂર્યમણ્ડલપ્રભોત્સૃજતિ

તવ ચન્દ્રજ્યોતિષપ્રભા વિમલા નયનેભિ મેઘ સદ નિશ્ચરિષુ ।
તે ચો દશદ્દિશિ સ્ફરિત્વ જગં દ્યોતન્તિ લોકિ તિમિરોપહતા

તવ લક્ષણૈર્જગશરીરસમા ગચ્છતિ નિર્મિતસમુદ્ર દિશઃ ।
તે ધર્મધાતુવિપુલસ્ફરણાઃ પરિપાચયન્ત્યમિતસર્વગણાન્

તવ કાયુ દૃશ્યતિ હિ દિક્પ્રસરૈઃ સર્વજગાભિમુખ પ્રીતિકરઃ ।
રાજાગ્નિચોરજલજાત્યમિતં સર્વં ભયં શમયસે વિનયન્

યદ પ્રેષિતસ્તવ સકાશમહં સમુપસ્થિતો ગુણ વિચિન્તયતા ।
તદ રશ્મિમણ્ડલ શુભા વિમલા ભ્રુમુખાન્તરાતુ તવ નિશ્ચરિષુ

ઓભાસયન્ દિશ સમુદ્રશતાનાલોક લોકિ વિપુલાં જનિય ।
નાનાવિકુર્વિત વિદર્શ્ય બહૂનસ્તંગતા મમ શરીરિ તદા

યદ રશ્મિણ્ડલ મમા નિપતી તદ સૌખ્યમદ્ભુતમુદારમભૂત્ ।
ઓક્રાન્ત ધારણિ સમાધિશતા પશ્યામિ દિક્ષુ ચ જિનાનમિતા

ક્રમવિક્રમે યદ ધરા ક્રમતઃ પરમાણુસંખ્યનયુ જ્ઞાતુ મયા ।
પશ્યામિ ક્ષેત્રપરમાણુસમા ક્ષેત્રાણિ એકપરમાણુરજે

રજસિ સ્થિતા પૃથગનેકવિધા નેકાન્તક્લિષ્ટ બહુ ક્ષેત્રશતા ।
દુઃખાનિ યેષ્વનુભવન્તિ જનાઃ પરિદેવરોદિતનિનાદરુતૈઃ

સંક્લિષ્ટશુદ્ધ પુન ક્ષેત્ર બહૂન્ અલ્પં સુખં વિપુલ યત્ર દુઃખ ।
સમુદેન્તિ યેષુ જિન કારુણિક જિનશ્રાવકા અપિ પ્રત્યેકજિનાઃ

પરિશુદ્ધક્લિષ્ટ પુન ક્ષેત્રનયા બહુબોધિસત્ત્વરચનાપ્રચિતાઃ ।
નરનારિમણ્ડિત સુદર્શનીયાઃ જિનવંશુ યત્ર સ્થિહતી રુચિરઃ

ક્ષેત્રસમુદ્ર વિપુલ વિમલા રજસિ સ્થિતા સમતલાનુગતા ।
વૈરોચને ચરિતા હિ પુરા પરિશોધિતા વિપુલકલ્પશતૈઃ

સર્વેષુ ક્ષેત્રપ્રસરેષુ જિનાઃ સંદૃશ્યિષુ દ્રુમવરેન્દ્રગતાઃ ।
બોધિ વિબુદ્ધ્યયુ વિકુર્વયતો ચક્રં પ્રવર્ત્યં વિનયન્તિ જગત્

પશ્યામિ ત્વામનુગતામપિ તાં વૈરોચનસ્ય વિષયે વિપુલે ।
પૂજા સહસ્રનયુતૈઃ અમિતૈઃ સર્વાન્ જિનાન્ સમભિપૂજયન્તી

અથ ખલુ સુધનઃ શ્રેષ્ઠિદારકઃ ઇમા ગાથા ભાષિત્વા સમન્તસત્ત્વત્રાણોજઃશ્રિયં રાત્રિદેવતામેતદવોચત્ - આશ્ચર્યં દેવતે, યાવદ્ભમ્ભીરો ઽયં બોધિસત્ત્વવિમોક્ષઃ । કિં નામ અયં વિમોક્ષઃ? કિયચ્ચિરપ્રતિલબ્ધશ્ચાયં ત્વયા? કથં ચ પ્રતિપદ્યમાનો બોધિસત્ત્વઃ ઇમં બોધિસત્ત્વવિમોક્ષં પરિશોધયતિ? આહ - દુરભિસંભવં કુલપુત્ર એતત્સ્થાનં સદેવકેન લોકેન સશ્રાવકપ્રત્યેકબુદ્ધેન । તત્કસ્ય હેતોઃ? સમન્તભદ્રબોધિસત્ત્વચર્યાપ્રણિધાનાનુગતાનાં હિ બોધિસત્ત્વાનામેષ ગોચરો મહાકરુણાગર્ભાણાં સર્વજગત્પરિત્રાણપ્રતિપન્નાનાં સર્વાક્ષણાપાયદુર્ગતિપથવિશોધનપ્રતિપન્નાનાં સર્વક્ષેત્રાનુત્તરબુદ્ધક્ષેત્રપરિશુદ્ધિપ્રતિપન્નાનાં સર્વબુદ્ધક્ષેત્રતથાગતવંશાનુપચ્છેદપ્રતિપન્નાનાં સર્વબુદ્ધશાસનસંધારણપ્રતિપન્નાનાં સર્વકલ્પબોધિસત્ત્વચર્યાસંવાસસંવસનમહાપ્રણિધાનસાગરાવતીર્ણાનાં સર્વધર્મસાગરવિતિમિરજ્ઞાનાલોકવિશોધનપ્રતિપન્નાનામેકક્ષણેન સર્વત્ર્યધ્વનયસાગરજ્ઞાનાલોકવિહારપ્રતિલબ્ધાનાં બોધિસત્ત્વાનામેષ વિષયઃ । અથ ચ પુનસ્તથાગતાધિષ્ઠાનેન નિર્દેક્ષ્યામિ -
ભૂતપૂર્વં કુલપુત્ર અતીતે ઽધ્વનિ બુદ્ધક્ષેત્રપરમાણુરજઃસમાનાં કલ્પાનાં પરેણ વૈરોચનતેજઃશ્રિયાં લોકધાતૌ વિરજોમણ્ડલો નામ કલ્પો ઽભૂત્ સુમેરુપરમાણુરજઃસમબુદ્ધોત્પાદપ્રભવઃ । સા ખલુ પુનર્વૈરોચનતેજઃશ્રીલોકધાતુઃ સર્વરત્નમેઘવ્યૂહા વજ્રમયવિમાનભવનપ્રતિમણ્ડિતાભૂત્ ॥
અથ સા લોકધાતુઃ સર્વવિમલપ્રભમણિરાજસાગરપ્રતિષ્ઠિતા સર્વગન્ધરાજમણિરત્નશરીરા સમન્તપરિમણ્ડલવિશુદ્ધસંક્લિષ્ટા સર્વાભરણમેઘવિતાનસંછાદિતા સર્વવ્યૂહમણિચક્રવાલસહસ્રપરિક્ષિપ્તા ચાતુર્દ્વીપિકકોટિનિયુતશતસહસ્રસુરચિતવ્યૂહા । કાચિત્તત્ર ચાતુર્દ્વીપિકા સંક્લિષ્ટાસંક્લિષ્ટકર્મણાં સત્ત્વાનામાવાસઃ, કાચિત્સંક્લિષ્ટવિશુદ્ધવ્યામિશ્રકર્મણાં સત્ત્વાનામાવાસઃ, કાચિદ્વિશુદ્ધસંક્લિષ્ટાનાં સત્ત્વાનામાવાસઃ ઉત્તપ્તકુશલમૂલાનામલ્પસાવદ્યાનામ્, કાચિદેકાન્તપરિશુદ્ધાનાં બોધિસત્ત્વાનામાવાસઃ ॥
તસ્યાઃ ખલુ પુનર્વૈરોચનશ્રિયો લોકધાતોઃ પૂર્વેણ ચક્રવાલાનુસંધૌ રત્નકુસુમપ્રદીપધ્વજા નામ ચાતુર્દ્વીપિકા ભૂમિશુદ્ધિસંક્લિષ્ટા અકૃષ્ટોપ્તશાલિપરિભોગા પૂર્વકર્મવિપાકાભિનિર્વૃત્તકૂટાગારભવનવિમાનપરિભોગા સમન્તાત્ કલ્પવૃક્ષસંછાદિતા નાનાગન્ધવૃક્ષસદાપ્રમુક્તકોશગન્ધમેઘા વિવિધમાલ્યવૃક્ષસદાપ્રવર્ષિતમાલ્યમેઘા વિચિત્રપુષ્પવૃક્ષા અચિન્ત્યવર્ણગન્ધપુષ્પવર્ષૌઘપ્રમુક્તા નાનાવર્ણચૂર્ણવૃક્ષસદાપ્રમુક્તકોશસર્વગન્ધરત્નરાજચૂર્ણવર્ષાભિપ્રવૃષ્ટા વિવિધરત્નવૃક્ષમહામણિરત્નકોશવિસૃતવર્ણાવભાષિતા દિવ્યવાદ્યવૃક્ષસર્વવાદ્યમેઘવાતસમીરિતગગનતલપ્રમુક્તમધુરનિર્ઘોષા ચન્દ્રસૂર્યરાત્રિંદિવાસુખપ્રભવા મણિરત્નસમન્તાવભાસસમભૂમિભાગા ॥
તસ્યાં ખલુ ચાતુર્દ્વીપિકાયાં દશ રાજધાનીકોટીનિયુતશતસહસ્રાણ્યભૂવન્ । એકૈકા ચ રાજધાની સમન્તાન્નદીસહસ્રપરિક્ષિપ્તા । સર્વાશ્ચ તા નદ્યો વિચિત્રદિવાપુષ્પૌઘસંકરવાહિન્યો દિવ્યતૂર્યસંગીતિમનોજ્ઞમધુરનિર્ઘોષાઃ સર્વરત્નદ્રુમતીરસુરુચિરવ્યૂહાઃ નાનારત્નપ્રતિમણ્ડિતાઃ નૌસંચારિણ્યો યથેચ્છાવિવિધસુખપરિભોગ્યાઃ । એકૈકસ્યાં ચ નદ્યન્તરિકાયાં દશ નગરકોટીનિયુતશતસહસ્રાણિ સંસ્થિતાન્યભૂવન્ । એકૈકં ચ નગરં દશગ્રામકોટીનિયુતશતસહસ્રપરિવારમ્ । સર્વે તે ગ્રામનગરનિગમા અનેકદિવ્યોદ્યાનભવનવિમાનકોટીનિયુતશતસહસ્રપરિવારા અભૂવન્ । તસ્યાં ખલુ પુનશ્ચાતુર્દ્વીપિકાયાં જમ્બુદ્વીપસ્ય મધ્યે રત્નકુસુમપ્રદીપા નામ મધ્યમા રાજધાન્યભૂત્, ઋદ્ધા ચ સ્ફીતા ચ ક્ષેમા ચ સુભિક્ષા ચ આકીર્ણબહુજનદેવમનુષ્યા ચ દશકુશલકર્મપથસમાત્તાનાં સત્ત્વાનામાલયઃ । તસ્યાં ખલુ પુના રત્નકુસુમપ્રદીપાયાં રાજધાન્યાં વૈરોચનરત્નપદ્મગર્ભશ્રીચૂડો નામ રાજ અભૂત ચક્રવર્તી ચતુર્દ્વીપેશ્વરઃ ઔપપાદુકઃ પદ્મગર્ભે દ્વાત્રિંશન્મહાપુરુષલક્ષણસમલંકૃતશરીરો ધાર્મિકો ધર્મરાજઃ સપ્તરત્નસમન્વાગતઃ । પૂર્ણં ચાસ્ય સહસ્રમભૂત્ પુત્રાણાં શૂરાણાં વીરાણાં વરાઙ્ગરૂપિણાં પરસૈન્યપ્રમર્દકાનાં સર્વાકારસુપરિપૂર્ણવરાઙ્ગાનામ્ । દશ ચાસ્ય સ્ત્રીકોટીનિયુતશતસહસ્રાણ્યન્તઃપુરમભૂત્ સર્વાસાં ચક્રવર્તિસભાગકુશલમૂલસંભવાનાં સભાગચરિતાનાં સહરત્નકાયાલંકારાણાં કલ્યાણચિત્તાનાં દેવકન્યાનિર્વિશેષસદૃશરૂપાણાં જામ્બૂનદસુવર્ણવર્ણકાયાનાં નાનાદિવ્યગન્ધરોમકૂપપ્રમુક્તગાત્રાણાં ( ગ્વ્ 208 ) દિવ્યગન્ધવિમલપ્રભાપ્રમુઞ્ચનશરીરાણામ્ । દશ ચાસ્ય અમાત્યકોટ્યો ઽભૂવન્ પરિણાયકરત્નપ્રમુખાઃ ॥
તસ્ય ખલુ વૈરોચનરત્નપદ્મગર્ભશ્રીચૂડસ્ય રાજ્ઞશ્ચક્રવર્તિનઃ સંપૂર્ણશ્રીવક્રા નામ ભાર્યા અભૂત્ સ્ત્રીરત્નમ્, અભિરૂપા પ્રાસાદિકા દર્શનીયા પરમશુભવર્ણપુષ્કલતયા સમન્વાગતા । અભિનીલકેશી અભિનીલનેત્રા સુવર્ણવર્ણચ્છવિર્બ્રહ્મસ્વરા સતતપ્રમુક્તપ્રભાશરીરા સમન્તાદ્યોજનસહસ્રમનેકવર્ણયા દિવ્યગન્ધપ્રભયા સ્ફરતિ સ્મ । તસ્યાશ્ચ સંપૂર્ણશ્રીવક્રાયા રાજભાર્યાયાપદ્મભદ્રાભિરામનેત્રશ્રીર્નામ ચક્રવર્તિદુહિતા અભૂત્, સર્વાઙ્ગસંપૂર્ણા અભિરૂપા પ્રાસાદિકા દર્શનીયા સર્વલોકાતૃપ્તદર્શના । તદ્યથાપિ નામ કુલપુત્ર રાજ્ઞશ્ચક્રવર્તિનો દર્શનેન ન કશ્ચિત્ તૃપ્યતિ, એવમેવ તસ્યાઃ પદ્મભદ્રાભિરામિનેત્રશ્રિયશ્ચક્રવર્તિદુહિતુર્ન કશ્ચિદ્દર્શનેન તૃપ્તિમાપદ્યતે સ્થાપયિત્વા પ્રજ્ઞાતૃપ્તાન્ । તેન ચ કાલેન તેન સમયેન અમિતાયુષઃ સત્ત્વા અભૂવન્ ન નિયતાયુષઃ, નાસ્તિ અન્તરેણ કાલક્રિયા । તેન ચ કાલેન સત્ત્વાનાં સંસ્થાનનાનાત્વમપિ પ્રજ્ઞાયતે સ્મ । વર્ણનાનાત્વમપિ સ્વરનાનાત્વમપિ નામધેયનાનાત્વમપિ કુલનાનાત્વમપિ આયુષ્પ્રમાણનાનાત્વમપિ આરોહપરિણાહવિમાત્રતામપિ ઉત્સાહબલપરાક્રમસ્થામવિમાત્રતામપિ મનાપામનાપકરણીયવિમાત્રતામપિ ઉદારહીનાધિમુક્તિનાનાત્વમપિ પ્રજ્ઞાયતે સ્મ । તત્ર યે સત્ત્વાઃ સુવર્ણા અભૂવન્નુદારાધિમુક્તિકાઃ સંપૂર્ણગાત્રા અભિરૂપા દર્શનીયાઃ, ત એવં વાચમભાષન્ત - અહં ભોઃ પુરુષ સુવર્ણતરસ્ત્વત્સકાશાદિતિ । એવં યે સત્ત્વાઃ સુસંસ્થિતશરીરા અભૂવન્, તે દુઃસંસ્થિતશરીરાન્ સર્વાનવમન્યન્તે સ્મ । તે તેન અન્યોન્યાવમાનનાસમુદિતેન અકુશલમૂલેન આયુઃપ્રમાણાદપિ પરિહીયન્તે સ્મ, વર્ણાદપિ બલાદપિ સૌખ્યાદપિ પરિહીયન્તે સ્મ ॥
તસ્યાં ખલુ રત્નકુસુમપ્રદીપાયાં રાજધાન્યામુત્તરેણ સમન્તાવભાસનધર્મમેઘનિર્ઘોષધ્વજો નામ બોધિમણ્ડવૃક્ષો ઽભૂત્ સર્વતથાગતબોધિમણ્ડવ્યૂહપ્રતિક્ષણદર્શનઃ અભેદ્યવજ્રમણિરાજસારમૂલઃ સર્વમણિરત્નનિચિતવિપુલોદ્વિદ્ધસ્કન્ધઃ સર્વરત્નમયસ્કન્ધશાખાપત્રપલાશપુષ્પફલઃ સંપન્નઃ સમન્તસુવિભક્તઃ સમભાગાભિપ્રલમ્બરચિતશાખઃ સમન્તસ્ફરણાક્ષયતાવ્યૂહો નાનારત્નાર્ચિવિદ્યુત્સમન્તભદ્રપ્રમુક્તાવભાસઃ સર્વતથાગતવિષયવિકુર્વિતનિર્ઘોષાનુરવિતઃ ॥

તસ્ય ખલુ બોધિમણ્ડસ્ય પુરતો રત્નકુસુમવિદ્યુદ્ધર્મનિગર્જિતમેઘઘોષં નામ ગન્ધોદકસરો ઽભૂદ્દશરત્નદ્રુમકોટીનિયુતશતસહસ્રપરિવારમ્ । સર્વે ચ તે રત્નવૃક્ષા બોધિવૃક્ષસંસ્થાના અભૂવન્ । તસ્ય ખલુ પુના રત્નકુસુમવિદ્યુદ્ધર્મનિગર્જિતમેઘઘોષસ્ય મહાગન્ધોદકસરસઃ સર્વમણિરત્નસુવિભક્તનિચિતાનિ કૂલાન્યભૂવન્, સર્વરત્નહારપ્રલમ્બિતાનિ વિશુદ્ધરત્નમયસર્વભવનવ્યૂહોપશોભિતાનિ વિશુદ્ધસર્વાભરણવ્યૂહસમલંકૃતાનિ । સર્વશ્ચ બોધિમણ્ડો ઽપ્રમાણૈઃ પદ્મગર્ભૈરચિન્ત્યવ્યૂહમહામણિરત્નકૂટાગારૈઃ સમન્તાત્પરિવૃતો ઽભૂત્ । તસ્ય ખલુ પુના રત્નકુસુમવિદ્યુદ્ધર્મનિગર્જિતમેઘઘોષસ્ય ગન્ધોદકસરસઃ મધ્યાત્ સર્વત્ર્યધ્વતથાગતવિષયપત્રસંધિવિદ્યોતિતમેઘવ્યૂહં નામ મહારત્નરાજપદ્મં પ્રાદુરભૂત્ ॥
તત્ર મહાપદ્મે સમન્તજ્ઞાનાર્ચિશ્રીગુણકેતુધ્વજો નામ તથાગતઃ પ્રાદુર્બભૂવ તેષાં સુમેરુપરમાણુરજઃસમાનાં તથાગતાનાં પ્રથમકલ્પિકઃ, યેન તસ્મિન્ કલ્પે સર્વપ્રથમમનુત્તરા સમ્યક્સંબોધિરભિસંબુદ્ધા । સો ઽનેકવર્ષસહસ્રાણિ ધર્મશ્રવણેન સત્ત્વાન્ પરિપાચ્ય દશવર્ષસહસ્રં રશ્મ્યવભાસવિકુર્વિતેન પરિપાચયામાસ તત્ર દશભિર્વર્ષસહસ્રૈઃ સ તથાગતઃ પ્રાદુર્ભવિષ્યતીતિ । યત્તતઃ સર્વત્ર્યધ્વતથાગતવિષયપત્રસંધિવિદ્યોતિતરશ્મિમેઘવ્યૂહમહારત્નરાજપદ્માત્ સર્વસત્ત્વવિરજઃપ્રદીપા નામ રશ્મિર્નિશ્ચચાર, યયા રશ્મ્યા તે સત્ત્વાઃ સ્પૃષ્ટાઃ સંજાનન્તિ સ્મ - દશભિર્વર્ષસહસ્રૈસ્તથાગત ઉત્પત્સ્યત ઇતિ, નવભિર્વર્ષસહસ્રૈઃ સ તથાગત ઉત્પત્સ્યત ઇતિ । યત્તતો મહાબોધિવૃક્ષાદ્વિરજોવતીશ્રીગર્ભા નામ રશ્મિર્નિશ્ચચાર, યયા રશ્મ્યા તે સત્ત્વાઃ સ્પૃષ્ટાઃ સર્વરૂપાણિ સૂક્ષ્માણ્યપશ્યન્ - અષ્ટાભિર્વર્ષસહસ્રૈઃ સ તથાગત ઉત્પત્સ્યત ઇતિ । યત્તત એવ મહાબોધિવૃક્ષાત્ સર્વસત્ત્વકર્મવિપાકનિર્ઘોષા નામ રશ્મિર્નિશ્ચચાર, યયા રશ્મ્યા તે સત્ત્વાઃ સ્પૃષ્ટાઃ સ્વકસ્વકાન્ કર્મસમુદ્રાનવતરન્તિ સ્મ, કર્મસ્મૃતિજ્ઞાનં ચ પ્રત્યલભન્ત - સપ્તભિર્વર્ષસહસ્રૈઃ સ તથાગત ઉત્પત્સ્યત ઇતિ । યત્તત એવ મહાબોધિવૃક્ષાત્ સર્વકુશલમૂલસંભવનિર્ઘોષા નામ રશ્મિર્નિશ્ચચાર, યયા રશ્મ્યા તે સત્ત્વાઃ સ્પૃષ્ટાઃ પરિપૂર્ણા અવિકલસર્વેન્દ્રિયાઃ સંતિષ્ઠન્તે સ્મ - ષડ્ભિર્વર્ષસહસ્રૈઃ સ તથાગત ઉત્પત્સ્યત ઇતિ । યત્તત એવ મહાબોધિવૃક્ષાદચિન્ત્યબુદ્ધવિષયનિદર્શનનિર્ઘોષા નામ રશ્મિર્નિશ્ચચાર, યયા તે સત્ત્વાઃ સ્પૃષ્ટાઃ ઉદારાતિશયતયા વિકુર્વન્તિ સ્મ - પઞ્ચભિર્વર્ષસહસ્રૈઃ સ તથાગત ઉત્પત્સ્યત ઇતિ । યત્તત એવ મહાબોધિવૃક્ષાત્ સર્વબુદ્ધક્ષેત્રપરિશુદ્ધિનિગર્જિતપ્રતિભાસવિજ્ઞાપના નામ રશ્મિર્નિશ્ચચાર, યયા તે સત્ત્વાઃ સ્પૃષ્ટાઃ સર્વાકારાં બુદ્ધક્ષેત્રપરિશુદ્ધિમદ્રાક્ષુઃ ચતુર્ભિર્વર્ષસહસ્રૈઃ સ તથાગત ઉત્પત્સ્યત ઇતિ । યત્તત એવ મહાબોધિવૃક્ષાત્ સર્વતથાગતવિષયાસંભેદપ્રદીપા નામ રશ્મિર્નિશ્ચચાર, યયા તે સત્ત્વાઃ સ્પૃષ્ટાઃ તસ્ય તથાગતસ્ય સર્વત્રાનુગતવિકુર્વિતમવતરન્તિ સ્મ - ત્રિભિર્વર્ષસહસ્રૈઃ સ તથાગત ઉત્પત્સ્યત ઇતિ । યત્તત એવ મહાબોધિવૃક્ષાત્સર્વજગદભિમુખપ્રદીપા નામ રશ્મિર્નિશ્ચચાર, યયા તે સત્ત્વાઃ સ્પૃષ્ટાઃ તથાગતમભિમુખમધિમુચ્યાપશ્યન્ - દ્વાભ્યાં વર્ષસહસ્રાભ્યાં સ તથાગત ઉત્પસ્યત ઇતિ । યત્તત એવ મહાબોધિવૃક્ષાત્ ત્ર્યધ્વજ્ઞાનવિદ્યુત્પ્રદીપા નામ રશ્મિર્નિશ્ચચાર સતથાગતપૂર્વયોગનિર્ઘોષા નામ, યયા તે સત્ત્વાઃ સ્પૃષ્ટાઃ તસ્ય તથાગતસ્ય પૂર્વયોગસમુદ્રાનવકલ્પયામાસુરવતરન્તિ
સ્મ - વર્ષસહસ્રેણ સ તથાગત ઉત્પત્સ્યત ઇતિ । યત્તતો મહાબોધિવૃક્ષાદ્વિતિમિરજ્ઞાનતથાગતપ્રદીપા નામ રશ્મિર્નિશ્ચચાર, યયા તે સત્ત્વાઃ સ્પૃષ્ટાઃ સમન્તચક્ષુષ્કતાં પ્રત્યલભન્ત સર્વતથાગતવિકુર્વિતબુદ્ધક્ષેત્રસર્વસત્ત્વદર્શનતાયૈ - વર્ષશતેન સ તથાગત ઉત્પત્સ્યત ઇતિ । યત્તત એવ મહાબોધિવૃક્ષાત્ સર્વજગદ્બુદ્ધદર્શનવિપાકકુશલમૂલસંભવા નામ રશ્મિર્નિશ્ચચાર, યયા તે સત્ત્વાઃ સ્પૃષ્ટાઃ તથાગતોત્પાદસંજ્ઞાં પ્રત્યલભન્ત - સપ્તાહેન સ તથાગત ઉત્પત્સ્યત ઇતિ । યત્તત એવ મહાબોધિવૃક્ષાત્ સર્વસત્ત્વપ્રહર્ષપ્રીતિપ્રામોદ્યસમુદયનિર્ઘોષા નામ રશ્મિર્નિશ્ચચાર, યયા તે સત્ત્વાઃ સ્પૃષ્ટાઃ બુદ્ધદર્શનમહાપ્રીતિવેગસંજાતા અભૂવન્ । ઇતિ હિ કુલપુત્ર એભિરેવંરૂપૈરપ્રમાણૈઃ રશ્મિપરિપાચનનયૈર્દશવર્ષસહસ્રાણિ સત્ત્વાન્ પરિપાચ્ય સપ્તમે દિવસે પૂર્ણે ( ગ્વ્ 210 ) સર્વં તં લોકધાતુમપ્રમાણૈઃ સંકમ્પનનયૈઃ સંકમ્પ્ય એકાન્તપરિશુદ્ધામધ્યતિષ્ઠત્ યાવદ્દશસુ દિક્ષુ સર્વતથાગતાનાં બુદ્ધક્ષેત્રપરિશુદ્ધિઃ । તામપિ સર્વાં પ્રતિચિત્તક્ષણં તત્ર બુદ્ધક્ષેત્રનાનાવિધાચિન્ત્યવ્યૂહાન્ સંદર્શયામાસ । અથ પશ્ચિમે સપ્તાહે યે તત્ર લોકધાતૌ સત્ત્વા બુદ્ધદર્શનપરિપક્વાઃ, તે સર્વે બોધિમણ્ડાભિમુખાઃ સ્થિતા અભૂવન્ ॥
અથ ખલુ તસ્મિન્ લોકધાતૌ સર્વચક્રવાલેભ્ય સર્વસુમેરુભ્યઃ સર્વપર્વતેભ્યઃ સર્વનદીભ્યઃ સર્વસાગરેભ્યઃ સર્વવૃક્ષેભ્યઃ સર્વપૃથિવીતલેભ્યઃ સર્વનગરેભ્યઃ સર્વપ્રાકારેભ્યઃ સર્વભવનેભ્યઃ સર્વવિમાનેભ્યઃ સર્વવસ્ત્રાભરણપરિભોગેભ્યઃ સર્વવાદ્યવૃક્ષેભ્યઃ સર્વતૂર્યસંગીતિભ્યઃ સર્વનિર્માણવ્યૂહેભ્યઃ એકૈકસ્માદારમ્બણાત્ સર્વતથાગતવિષયપ્રભવં નિગર્જમાનાઃ સર્વગન્ધધૂપમેઘાન્નિર્શ્ચાર્ય સર્વરત્નાર્ચિમેઘાન્ સર્વગન્ધધૂપાર્ચિગર્ભાન્ સર્વગન્ધમણિવિગ્રહમેઘાન્ સર્વમણિવસ્ત્રરત્નાભરણમેઘાન્ સર્વરત્નપુષ્પસુમેરુમેઘાન્ સર્વચૂર્ણમેઘાન્ સર્વતથાગતરશ્મિમેઘાન્ વિદ્યોતયમાનાઃ સર્વતથાગતપ્રભામણ્ડલમેઘાન્નિશ્ચારયમાણાઃ સર્વવાદ્યતૂર્યમેઘાન્ સંઘટ્ટયમાનાઃ સર્વતથાગતપ્રણિધાનનિર્ઘોષમેઘાન્ પ્રમુઞ્ચયમાનાઃ સર્વતથાગતસ્વરાઙ્ગરુતસમુદ્રમેઘાન્ નિગર્જયમાનાઃ સર્વતથાગતલક્ષણાનુવ્યઞ્જનવિચિત્રપ્રતિભાસમેઘાન્ નિદર્શયમાનાઃ અચિન્ત્યાનિ તથાગતોત્પાદપૂર્વનિમિત્તાનિ સંદર્શ્ય તસ્ય સર્વત્ર્યધ્વતથાગતવિષયપત્રસંધિદ્યોતિતરશ્મિમેઘવ્યૂહમહારત્નરાજપદ્મસ્ય બોધૌ દશબુદ્ધક્ષેત્રપરમાણુરજઃસમા મહારત્નરાજપદ્મપરિવારાઃ સમવતિષ્ઠન્ત । તેષાં ચ મહારત્નરાજપદ્મપરિવારાણાં મહારત્નપદ્માનાં કેસરકર્ણિકાસુ દશબુદ્ધક્ષેત્રપરમાણુરજઃસમાનિ મહામણિરત્નગર્ભાણિ સિંહાસનાનિ પ્રાદુરભૂવન્ । તેષુ ચ મણિરત્નગર્ભેષ્વાસનેષુ દશબુદ્ધક્ષેત્રશતસહસ્રપરમાણુરજઃસમા બોધિસત્ત્વાઃ પર્યઙ્કનિષણ્ણાઃ પ્રાદુર્બભૂવુઃ ॥

સમનન્તરાભિસંબુદ્ધસ્ય તસ્ય ભગવતઃ સમન્તજ્ઞાનરત્નાર્ચિશ્રીગુણકેતુરાજ્ઞઃ તથાગતસ્ય અનુત્તરાં સમ્યક્સંબોધિમ્, અથ તાવદેવ દશસુ દિક્ષુ સર્વલોકધાતુતથાગતા અનુત્તરાં સમ્યક્સંબોધિમભિસંબુધ્ય યથાશયાનાં સત્ત્વાનામભિમુખં ધર્મચક્રં પ્રવર્તયામાસુઃ । તેન તતો લોકધાતોરપ્રમેયાઃ સત્ત્વાઃ સર્વદુર્ગતિવિનિપાતેભ્યો વિનિવર્તિતાઃ । અપ્રમેયાઃ સત્ત્વાઃ સ્વર્ગોપપત્તિપ્રતિષ્ઠાપિતાઃ । અપ્રમેયાઃ સત્ત્વાઃ શ્રાવકભૂમૌ પ્રતિષ્ઠાપિતાઃ । અપ્રમેયાઃ સત્ત્વાઃ પ્રત્યેકબોધૌ પરિપાચિતાઃ । અપ્રમેયાઃ સત્ત્વા વેગપ્રભાનિર્યાણાયાં બોધૌ પરિપાચિતાઃ । અપ્રમેયાઃ સત્ત્વા વિમલપરાક્રમધ્વજાયાં બોધૌ પરિપાચિતાઃ । અપ્રમેયાઃ સત્ત્વાઃ ધર્મપ્રભાવનાભવનનિર્યાણાયાં બોધૌ પ્રતિષ્ઠાપિતાઃ । અપ્રમેયાઃ સત્ત્વા ઇન્દ્રિયપરિશુદ્ધિપ્રભાવનાનિર્યાણાયાં બોધૌ પરિપાચિતાઃ । અપ્રમેયાઃ સત્ત્વાઃ બલસમતાસમુદાચારાનુગમનિર્યાણાયાં બોધૌ પરિપાચિતાઃ । અપ્રમેયાઃ સત્ત્વા ધર્મનગરાભિમુખવિષયયાનસંભવનિર્યાણાયાં બોધૌ પ્રતિષ્ઠાપિતાઃ । અપ્રમેયાઃ સત્ત્વાઃ સર્વત્રાનુગતર્દ્ધ્યભિસંભિન્નનયયાનનનિર્યાણાયાં બોધૌ પ્રતિષ્ઠાપિતાઃ । અપ્રમેયાઃ સત્ત્વાઃ ચર્યાપ્રયોગસમવસરણનયનિર્યાણાયાં બોધૌ પ્રતિષ્ઠાપિતાઃ । અપ્રમેયાઃ સત્ત્વાઃ સમાધિપ્રસ્થાનનયનિર્યાણાયાં બોધૌ પ્રતિષ્ઠાપિતાઃ । અપ્રમેયાઃ સત્ત્વાઃ સર્વારમ્બણવિષયપરિશુદ્ધિમણ્ડલનયનિર્યાણાયાં બોધૌ પ્રતિષ્ઠાપિતાઃ । અપ્રમેયાઃ સત્ત્વા બોધિસત્ત્વબોધૌ ચિત્તમુત્પાદિતાઃ । અપ્રમેયાઃ સત્ત્વા બોધિસત્ત્વમાર્ગે ( ગ્વ્ 211 ) પ્રતિષ્ઠાપિતાઃ । અપ્રમેયાઃ સત્ત્વાઃ પારમિતામાર્ગવિશુદ્ધૌ પ્રતિષ્ઠાપિતાઃ । અપ્રમેયાઃ સત્ત્વાઃ પ્રથમાયાં બોધિસત્ત્વભૂમૌ પ્રતિષ્ઠાપિતાઃ । એવં તસ્ય તથાગતસ્ય અચિન્ત્યેન બુદ્ધવૃષભિતાવિકુર્વિતેન ધર્મચક્રં પ્રવર્તયતઃ પ્રતિચિત્તક્ષણમનન્તાપ્રમેયાઃ સત્ત્વા દ્વિતીયાયાં તૃતીયાયાં ચતુર્થ્યાં પઞ્ચભ્યાં ષષ્ઠ્યાં સપ્તમ્યામષ્ટભ્યાં નવમ્યામ્, અપ્રમેયાઃ સત્ત્વા દશભ્યાં ભૂમૌ પ્રતિષ્ઠાપિતાઃ । અપ્રમેયાઃ સત્ત્વાઃ પ્રણિધાનવૈશેષિકાયાં બોધિસત્ત્વચર્યાયામવતારિતાઃ । અપ્રમેયાઃ સત્ત્વાઃ સમન્તભદ્રબોધિસત્ત્વચર્યાપ્રણિધાનવિશુદ્ધૌ પ્રતિષ્ઠાપિતાઃ । એવં તસ્ય તથાગતસ્ય અચિન્ત્યેન બુદ્ધવૃષભિતાવિકુર્વિતેન ધર્મચક્રં પ્રવર્તયતઃ પ્રતિચિત્તક્ષણમનન્તમધ્યસત્ત્વધાતુર્વિનયમગમત્ । તસ્મિંશ્ચ લોકધાતૌ સર્વસત્ત્વા યથાશયાસ્તસ્ય તથાગતસ્ય નાનાત્મભાવોપાયકૌશલ્યપ્રમુક્તાં ધર્મદેશનામાજાનન્તિ સ્મ ॥
તસ્યાં ખલુ પુના રત્નકુસુમપ્રદીપાયાં રાજધાન્યાં રૂપવર્ણવિષયપરિભોગમદમત્તાનાં સત્ત્વાનામન્યોન્યમવમન્યમાનાનાં વિનયવશં સમુપાદાય સમન્તભદ્રો બોધિસત્ત્વ ઉદારવર્ણરૂપગતમભિનિર્માય તાં રાજધાનીમનુપ્રાપ્તઃ । તસ્યોદારયા પ્રભયા સર્વા સા રાજધાન્યવભાસિતા । યા ચ તસ્યા રાજધાન્યાઃ પ્રભા, યા ચ રાજ્ઞશ્ચક્રવર્તિનો વૈરોચનરત્નપદ્મગર્ભશ્રીચૂડસ્ય સ્વશરીરનિર્યાતા પ્રભા, યા ચ સ્ત્રીરત્નસ્ય પ્રભા, યા ચ રત્નવૃક્ષાણાં પ્રભા, યા ચ મહામણિરત્નસ્ય પ્રભા, યા ચ ચન્દ્રસૂર્યગ્રહનક્ષત્રજ્યોતિષાં પ્રભા, યા ચ સર્વજમ્બુદ્વીપે પ્રભા, સા ચ સર્વા ન પ્રજ્ઞાયતે સ્મ । તદ્યથાપિ નામ આદિત્યે ઉદિતે વિગતે ઽન્ધકારે ન ચન્દ્રગ્રહનક્ષત્રજ્યોતિષાં નાગ્નેર્ન મણીનાં પ્રભા પ્રજ્ઞાયતે સ્મ, એવમેવ સમન્તભદ્રસ્ય બોધિસત્ત્વસ્ય પ્રભયાભિભૂતાઃ તત્ર જમ્બુદ્વીપે સર્વપ્રભા ન પ્રજ્ઞાયતે સ્મ । તદ્યથાપિ નામ જામ્બૂનદકનકબિમ્બસ્ય પુરતો મષિવિગ્રહો ન શોભતે ન ભાસતે ન તપતિ ન વિરોચતે, એવમેવ સમન્તભદ્રસ્ય બોધિસત્ત્વસ્ય પુરતઃ તેષાં સત્ત્વાનાં રૂપકાયા ન શોભન્તે, ન ભાસન્તે, ન તપન્તિ, ન વિરોચન્તે ॥
તેષામેતદભવત્ - કો ઽન્વયં ભવિષ્યતિ દેવો વા બ્રહ્મા વા, યસ્ય પુરતો વયં ન શોભામહે, ન ભાસામહે, ન તપામો ન વિરોચામહે કાયેન વા પ્રભયા વા શુભયા વા વર્ણેન વા તેજસા વા? ન ચાસ્ય શક્નુમો નિમિત્તમુદ્ગ્રહીતુમ્ ॥
અથ ખલુ સમન્તભદ્રો બોધિસત્ત્વઃ તસ્યા રત્નકુસુમપ્રદીપાયા રાજધાન્યા મધ્યે વૈરોચનરત્નપદ્મગર્ભશ્રીચૂડસ્ય રાજ્ઞશ્ચક્રવર્તિનો વિમાનસ્યોપર્યન્તરિક્ષે સ્થિત્વા તં વૈરોચનરત્નપદ્મગર્ભશ્રીચૂડં રાજાનં ચક્રવર્તિનમેતદવોચત્ - યત્ ખલુ મહારાજ જાનીયાઃ - તથાગતો ઽર્હન્ સમ્યક્સંબુદ્ધો લોક ઉત્પન્નઃ । ઇહૈવ તવ વિજિતે સમન્તધર્માવભાસધર્મમેઘનિર્ઘોષધ્વજબોધિમણ્ડે વિહરતિ ॥
અથ ખલુ સમન્તજ્ઞાનાર્ચિપદ્મભદ્રાભિરામનેત્રશ્રીચન્દ્રા રાજદુહિતા સમન્તભદ્રસ્ય બોધિસત્ત્વસ્ય રૂપકાયં દૃષ્ટ્વા પ્રભાવિકુર્વિતમાભરણનિર્ઘોષં ચ શ્રુત્વા મહાપ્રીતિપ્રામોદ્યવેગજાતા તસ્યાં વેલાયામેવં ચિત્તમુત્પાદયામાસ - યન્મે કિંચિદુપચિતકુશલમૂલં તેનાહમીદૃશં કાયં પ્રતિલભેયમ્ । ( ગ્વ્ 212 ) ઈદૃશમલંકારમ્, ઈદૃશાનિ લક્ષણાનિ, ઈદૃશમીર્યાપથમ્, ઈદૃશીમૃદ્ધિમ્ । યથા અનેનાન્ધકારાયાં રાત્રૌ સત્ત્વાનામવભાસં સંજનય્ય બુદ્ધોત્પાદઃ સંપ્રકાશિતઃ, તથાહમપિ સત્ત્વાનામજ્ઞાનાન્ધકારં વિધૂય મહાજ્ઞાનાલોકં કુર્યામ્ । યત્ર યત્ર ચોત્પદ્યેયમ્, સર્વત્રાવિરહિતા સ્યામનેન કલ્યાણમિત્રેણ ॥
અથ ખલુ કુલપુત્ર વૈરોચનરત્નપદ્મગર્ભશ્રીચૂડશ્ચક્રવર્તી સાધ ચતુરઙ્ગેન બલકાયેન, સાર્ધં સપ્તભી રત્નૈઃ, સાર્ધં સ્ત્રીગણપરિવારેણ, સાર્ધં પુત્રામાત્યનૈગમૈર્જાનપદૈઃ, મહત્યા રાજર્દ્ધ્યા, મહતા રાજાનુભાવેન તસ્યા રત્નકુસુમપ્રદીપાયા રાજધાન્યા ઉચ્ચાલ્ય યોજનમૂર્ધ્વં વિહાયસ્યભ્યુદ્ગમ્ય સર્વં જમ્બુદ્વીપં સર્વાવતીં ચાતુર્દ્વીપિકલોકધાતું મહાવભાસેન સ્ફરિત્વા સર્વસત્ત્વાનાં બુદ્ધદર્શનસમાદાપનાર્થં સર્વરત્નપર્વતેષુ પ્રતિભાસં સંદર્શ્ય સર્વચાતુર્દ્વીપિકલોકધાતુપર્યાપન્નાનાં સત્ત્વાનામભિમુખં સ્થિત્વા તદ્બુદ્ધદર્શનં ગાથાભિગીતેન સંવર્ણયામાસ -
બુદ્ધ લોકે સમુત્પન્નસ્ત્રાતા યઃ સર્વદેહિનામ્ ।
સર્વે વ્રજન્ત ઉત્થાય દ્રષ્ટું લોકવિનાયકમ્

કદાચિત્કલ્પકોટીભિરુત્પદ્યન્તે તથાગતાઃ ।
પ્રકાશયન્તિ તે ધર્મં હિતાર્થં સર્વદેહિનામ્

દૃષ્ટ્વા લોકં વિપર્યસ્તમજ્ઞાનતિમિરાવૃતમ્ ।
સંસારદુઃખાભિહતં સંજન્ય મહતીં કૃપામ્

કલ્પકોટીરસંખ્યેયાશ્ચરિતા બોધિચારિકા ।
સત્ત્વાનાં પરિપાકાર્થં સર્વદુઃખોપશાન્તયે

પર્યત્યજન્ હસ્તપાદા કર્ણનાસા શિરાંસિ ચ ।
કલ્પાનનન્તપર્યન્તા બુદ્ધબોધ્યમૃતાપ્તયે

દુર્લભાઃ કલ્પકોટીભિર્લોકે લોકવિનાયકાઃ ।
અમોઘં શ્રવણં યેષાં દર્શનં પર્યુપાસનમ્

બોધ્યાસનનિષણ્ણો ઽયં દૃશ્યતે વદતાં વરઃ ।
મારં સસૈન્યં નિર્જિત્ય વિબુદ્ધો બોધિમુત્તમામ્

બુદ્ધકાયં ચ વીક્ષધ્વં અનન્તરશ્મિમણ્ડલમ્ ।
નાનાવર્ણં વિનિઃસૃત્ય પ્રહ્લાદયતિ યજ્જગત્

રશ્મિમેઘાનસંખ્યેયાન્ બુદ્ધરોમવિનિઃસૃતાન્ ।
વિન્દન્તિ પ્રીતિમતુલાં સત્ત્વા યૈરવભાસિતાઃ

સ્વકસ્વકેન ચિત્તેન પૂજયધ્વં વિનાયકમ્ ।
જનયિત્વા મહર્દ્વીર્યમેત યામસ્તદન્તિકમ્

અથ ખલુ રાજા વૈરોચનરત્નપદ્મગર્ભશ્રીચૂડશ્ચાભિર્ગાથાભિઃ સ્વવિજિતવાસિનઃ સર્વાન્ સત્ત્વાન્ સંચોદ્ય દશભિર્વિવિધપૂજામેઘસહસ્રૈશ્ચક્રવર્તિકુશલમૂલપરિનિષ્પન્નૈઃ સમન્તાવભાસધર્મમેઘનિર્ઘોષધ્વજં બોધિમણ્ડં સમન્તાદભિપ્રવર્ષન્ યેન સ ભગવાન્ સમન્તજ્ઞાનરત્નાર્ચિશ્રીગુણકેતુરાજસ્તથાગતઃ તેનોપસંક્રાન્તઃ સર્વરત્નચ્છત્રમેઘસંછાદિતમાકાશં કુર્વન્, સર્વપુષ્પવિતાનમેઘવિતતમાકાશં કુર્વન્, સર્વવસ્ત્રમેઘસંછાદિતાલંકારમાકાશં કુર્વન્, સર્વરત્નકિઙ્કિણીજાલમેઘૈર્ગગનમલંકુર્વન્, સર્વગન્ધસાગરનિર્ધૂપિતગન્ધાર્ચિમેઘાલંકારં ગગનતલમધિતિષ્ઠન્, સર્વરત્નાસનમણિરત્નવસ્ત્રપ્રજ્ઞપ્તવિરચનમેઘાલંકારં ગગનતલમધિતિષ્ઠન્, સર્વરત્નધ્વજમેઘોચ્છ્રિતાલંકારં ગગનતલમધિતિષ્ઠાન્, સર્વભવનવિમાનમેઘસંછન્નાલંકારં ગગનતલમધિતિષ્ઠન્, સર્વપુષ્પમેઘસંછન્નાલંકારં ગગનતલમધિતિષ્ઠન્, સર્વપૂજાવ્યૂહમેઘાભિપ્રવર્ષણાલંકારં ગગનતલમધિતિષ્ઠન્ । ઉપસંક્રમ્ય ભગવતઃ સમન્તજ્ઞાનરત્નર્ચિશ્રીગુણકેતુરાજસ્ય તથાગતસ્ય પાદૌ શિરસાભિવન્દ્ય તં ભગવન્તમનેકશતસહસ્રકૃત્વઃ પ્રદક્ષિણીકૃત્ય તસ્ય ભગવતઃ પુરતઃ સમન્તદિગ્વિદ્યોતિતમહામણિરત્નપદ્મગર્ભાસને ન્યષીદત્ ॥
અથ ખલુ સમન્તજ્ઞાનરત્નાર્ચિઃપદ્મભદ્રાભિરામનેત્રશ્રીચન્દ્રા ચક્રવર્તિદુહિતા સ્વાન્યાભરણાનિ કાયાન્નિર્મુચ્ય તૈરાભરણૈસ્તં ભગવન્તં સમન્તજ્ઞાનરત્નાર્ચિશ્રીગુણકેતુરાજાનં તથાગતમભ્યવકિરત્ । અથ તાન્યાભરણાનિ તસ્ય ભગવતઃ ઉપરિ મૂર્ધસંધૌ મહામણિરત્નાભરણચ્છત્રં સંસ્થિતમભૂવન્ વિચિત્રમણિરત્નજાલપરિક્ષિપ્તં નાગેન્દ્રકાયપરિગૃહીતં સર્વાભરણશરીરસુસંસ્થિતપરિમણ્ડલં દશાભરણચ્છત્રમણ્ડલપરિવારિતમેકાન્તપરિશુદ્ધં કૂટાગારસંસ્થાનવિચિત્રવ્યૂહં સર્વરત્નાભરણમેઘસંછાદિતં સર્વમણિરાજદ્રુમવ્યૂહસંછન્નં સર્વગન્ધસાગરમણિરાજસમલંકૃતમ્ । તસ્ય મધ્યે ધર્મધાતુપ્રભવસર્વરત્નમણિશાખાપ્રલમ્બં નામ મહાબોધિવૃક્ષમદ્રાક્ષીત્ અનન્તમધ્યવ્યૂહનિર્દેશં પ્રદક્ષિણનાનાવ્યૂહસંદર્શનમ્ । તત્ર વૈરોચનં નામ તથાગતમદ્રાક્ષીત્ અનભિલાપ્યબુદ્ધક્ષેત્રપરમાણુરજઃસમૈર્બોધિસત્ત્વૈઃ પરિવૃતં પુરસ્કૃતં સર્વૈઃ સમન્તભદ્રબોધિસત્ત્વચર્યાપ્રણિધાનનિર્યાતૈઃ નાનાબોધિસત્ત્વૈરચિન્ત્યવ્યૂહાસંભિન્નવિહારિભિઃ, સર્વલોકેન્દ્રાંશ્ચ તદભિમુખાનદ્રાક્ષીત્ । તસ્ય ભગવતો વૈરોચનસ્યાનન્તમધ્યં બુદ્ધવિકુર્વિતમદ્રાક્ષીત્, પૂર્વબોધિસત્ત્વચર્યાકલ્પપરંપરાં ચ અવતરતિ સ્મ । તસ્યાશ્ચ લોકધાતોઃ સંવર્તવિવર્તકલ્પાનવતરતિ સ્મ । તત્ર લોકધાતાવતીતાં બુદ્ધવંશપરંપરામવતરતિ સ્મ । તસ્યાં ચ લોકધાતૌ સમન્તભદ્રબોધિસત્ત્વમદ્રાક્ષીત્ । સર્વતથાગતપાદમૂલેષુ બુદ્ધપૂજાપ્રયુક્તસર્વસત્ત્વપરિપાકવિનયાભિમુખં ચાદ્રાક્ષીત્ । સર્વબોધિસત્ત્વાંશ્ચ સમન્તભદ્રસ્ય બોધિસત્ત્વસ્ય કાયે પ્રતિભાસપ્રાપ્તાન્, આત્માનં ચ તત્રૈવાનુગતમદ્રાક્ષીત્ સર્વતથાગતપાદમૂલેષુ । સમન્તભદ્રસ્ય બોધિસત્ત્વસ્ય કાયપ્રતિભાસપ્રાપ્તસર્વબોધિસત્ત્વપાદમૂલેષુ સર્વસત્ત્વભવનેષુ, તાસુ ચ લોકધાતુષ્વેકૈકસ્મિન્ લોકધાતૌ બુદ્ધક્ષેત્રપરમાણુરજઃસમાન્ લોકધાતૂનદ્રાક્ષીત્ । સસંધિવ્યૂહાન્, સપ્રતિષ્ઠાનાન્, સસંસ્થાનાન્, સશરીરાન્, સનાનાવ્યૂહપરિશુદ્ધાન્, નાનાવ્યૂહમેઘપરિસંછન્નાન્, નાનાકલ્પનામસંખ્યેયાન્, નાનાતથાગતવંશનિર્દેશાન્, નાનાત્ર્યધ્વનયાવતારાન્, નાનાદિક્પ્રસરપ્રવેશાન્, નાનાધર્મધાતુપ્રસરપર્યાપન્નાન્ ( ગ્વ્ 214 ) નાનાધર્મધાતુતલપ્રવેશાન્, નાનાકાશતલવ્યવસ્થાનાન્, નાનાબોધિગણ્ડવ્યૂહાન્, નાનાતથાગતવિકુર્વિતપ્રભાન્, નાનાબુદ્ધસિંહાસનવ્યૂહાન્, નાનાતથાગતપર્ષન્મણ્ડલસમુદ્રાન્ નાનાતથાગતપર્ષન્મણ્ડલપરિવર્તાન્ નાનાતથાગતોપાયકૌશલ્યપરિદીપનાન્, નાનાતથાગતધર્મચક્રપ્રવર્તનનયાન્, નાનાતથાગતસ્વરાઙ્ગરુતનિર્ઘોષમુક્તાન્
નાનામન્ત્રનયસાગરનિર્દેશાન્ નાનાસૂત્રાન્તમેઘાનુરવમાણાનદ્રાક્ષીત્ । દૃષ્ટ્વા ચ ભૂયસ્યા માત્રયા મહાપ્રીતિપ્રસાદવેગાન્ પ્રત્યલભત ॥
તસ્યા મહાપ્રીતિવેગસંજાતાયાઃ સ ભગવાન્ સમન્તજ્ઞાનરત્નાર્ચિઃશ્રીગુણકેતુરાજસ્તથાગતઃ સર્વતથાગતધર્મચક્રનિર્ઘોષં નામ સૂત્રાન્તં સંપ્રકાશયામાસ દશબુદ્ધક્ષેત્રપરમાણુરજઃસમસૂત્રાન્તપરિવારમ્ । તસ્યાસ્તં સૂત્રાન્તં શ્રુત્વા દશ સમાધિમુખશતસહસ્રાણ્યવક્રાન્તાનિ મૃદૂનિ સુખસંસ્પર્શનાનિ । તદ્યથાપિ નામ તદ્દિવસાવક્રાન્તસ્ય ગર્ભસ્ય માતુઃ કુક્ષૌ વિજ્ઞાનમ્, તદ્યથાપિ નામ સત્ત્વાનાં કર્માભિનિર્હારમ્, તદ્યથાપિ નામ તદ્દિવસાવરુપ્તસ્ય સાલકલ્યાણવૃક્ષસ્ય બીજાઙ્કુરહેતુઃ, એવમેવ તે સમાધયો મૃદવઃ કમનીયાઃ । યદુત સર્વતથાગતાભિમુખવિજ્ઞાપનો નામ સમાધિઃ । સર્વક્ષેત્રપ્રસરાનુગતાવભાસો નામ સમાધિઃ । સર્વત્ર્યધ્વનયાવતારપ્રવેશો નામ સમાધિઃ । સર્વતથાગતધર્મચક્રનિર્ઘોષો નામ સમાધિઃ । સર્વબુદ્ધપ્રણિધાનસાગરવિજ્ઞાપનો નામ સમાધિઃ । સર્વસંસારદુઃખપ્રતિપીડિતસર્વનિર્યાણનિર્ઘોષવિજ્ઞાપનો નામ સમાધિઃ । સર્વસત્ત્વતમોન્ધકારવિધમનપ્રણિધાનવ્યૂહો નામ સમાધિઃ । સર્વસત્ત્વદુઃખવિપ્રમોક્ષપ્રણિધિવિલમ્બો નામ સમાધિઃ । સર્વસત્ત્વસુખનિષ્પત્તિસંભવો નામ સમાધિઃ । સર્વસત્ત્વપરિપાકવિનયાપરિખેદગર્ભો નામ સમાધિઃ । સર્વબોધિસત્ત્વમાર્ગાવતરણધ્વજો નામ સમાધિઃ । સર્વબોધિસત્ત્વભૂમ્યાક્રમણસંભવવ્યૂહો નામ સમાધિઃ । એવંપ્રમુખાનિ અસ્યા દશ સમાધિમુખશતસહસ્રાણ્યવક્રાન્તાનિ ॥

સા સૂક્ષ્મસમાહિતચિત્તા અનિઞ્જનચિત્તા પ્રહર્ષિતચિત્તા સમાશ્વાસિતચિત્તા અનાભાસચિત્તા કલ્યાણમિત્રેષ્વનુગતચિત્તા ગમ્ભીરસર્વજ્ઞતારમ્બણચિત્તા મૈત્રાનુગમનસાગરપ્રસૃતચિત્તા સર્વાભિનિવેશોચ્ચલિતચિત્તા સર્વલોકવિષયાસંવાસચિત્તા તથાગતવિષયાવતરણચિત્તા સર્વબુદ્ધરૂપવર્ણસાગરાવભાસિતચિત્તા અક્ષુભિતચિત્તા અનીરિતચિત્તા અપ્રતિહતચિત્તા અભિન્નચિત્તા અનુન્નતચિત્તા અનવનતચિત્તા અખિન્નચિત્તા અનિવર્ત્યચિત્તા અસંસીદનચિત્તા સર્વધર્મસ્વભાવનિધ્યપ્તિચિત્તા સર્વધર્મસ્વભાવનયસાગરાનુગતચિત્તા સર્વધર્મપ્રવિચયનયાનુગતચિત્તા સર્વસત્ત્વસમુદ્રાવતરણચિત્તા સર્વજગત્પરિત્રાણચિત્તા વિપુલબુદ્ધસમુદ્રાવભાસસંજાતચિત્તા, સર્વતથાગતપ્રણિધાનસાગરાવતરણચિત્તા સર્વાવરણપર્વતવિકિરણચિત્તા વિપુલપુણ્યસંભારસમુદાનયનચિત્તા દશતથાગતબલપ્રતિલાભાભિમુખચિત્તા સર્વબોધિસત્ત્વવિષયાવભાસપ્રતિલબ્ધચિત્તા સર્વબોધિસત્ત્વસંભારસંવર્તનચિત્તા સર્વદિક્સમુદ્રસ્ફરણચિત્તા સમન્તભદ્રમહાપ્રણિધાનાધ્યાલમ્બનતાયૈ, દશબુદ્ધક્ષેત્રપરમાણુરજઃસમૈઃ પ્રણિધાનસમુદ્રૈઃ સર્વતથાગતાનાં પૂર્વપ્રણિધાનં સ્વબુદ્ધક્ષેત્રપરિશુદ્ધયે ઽભિનિર્હરતિ સ્મ, યદુત સર્વસત્ત્વપરિપાકવિનયાય ધર્મધાતુનયસમુદ્રપ્રસરપરિજ્ઞાયૈ ધર્મધાતુનયસમુદ્રાવતરણતાયૈ સર્વબુદ્ધક્ષેત્રેષ્વપરાન્તકલ્પબોધિસત્ત્વચર્યાવતરણતાયૈ સર્વબોધિસત્ત્વચર્યામણ્ડલાપરાન્તકલ્પસંવાસનતાયૈ સર્વતથાગતોપસંક્રમણતાયૈ સર્વકલ્યાણમિત્રારાગણતાયૈ ( ગ્વ્ 215 ) સર્વતથાગતપૂજોપસ્થાનપરિપૂરણતાયૈ પ્રતિચિત્તક્ષણં સર્વજ્ઞજ્ઞાનવિરોહણવિબોધનબોધિસત્ત્વચર્યાનુપચ્છેદનતાયૈ । એવંપ્રમુખૈર્દશબુદ્ધક્ષેત્રપ્રમાણુરજઃસમૈઃ પ્રણિધાનાભિનિર્હારમુખસમુદ્રૈઃ સમન્તભદ્રાયાં બોધિસત્ત્વચર્યાયાં પ્રણિધિમભિનિર્હરતિ સ્મ તસ્યાઃ સમન્તભદ્રબોધિસત્ત્વચર્યાપ્રણિધ્યભિનિર્હારાય ॥
સ ભગવાન્ સમન્તજ્ઞાનરત્નાર્ચિશ્રીગુણકેતુરાજસ્તથાગતઃ પૂર્વકુશલમૂલાનિ સંચોદયતિ ઉદ્યોતયતિ સંદર્શયતિ વિવૃણોતિ વિભજતિ સંપ્રકાશયતિ સારીકરોતિ અવિપ્રણાશતાયૈ, વિપુલીકરોતિ મહાસ્ફરણતાયૈ, સ્થાપયતિ સર્વજ્ઞતાપ્રમાણીકરણતાયૈ, યદુત પ્રથમચિત્તોત્પાદમુપાદાય તથાગતપૂર્વપ્રણિધિસમુદ્રાસંખ્યેયપ્રતિલાભાય ॥
ભૂતપૂર્વં કુલપુત્ર અતીતે ઽધ્વનિ તતઃ પરેણ દશમે કલ્પે મણિસૂર્યચન્દ્રવિદ્યોતિતપ્રભાયાં લોકધાતૌ ચન્દ્રધ્વજશ્રીકેતોઃ તથાગતસ્ય પ્રવચને સમન્તજ્ઞાનાર્ચિઃપદ્મભદ્રાભિરામનેત્રશ્રીચન્દ્રયા દારિકયા સમન્તભદ્રબોધિસત્ત્વસમાદાપિતયા પ્રલુગ્નસ્તથાગતવિગ્રહઃ પદ્મનિષણ્ણઃ પ્રતિસંસ્કારિતઃ । પ્રતિસંસ્કાર્ય ચિત્રિતઃ । ચિત્રયિત્વા રત્નપ્રતિમણ્ડિતઃ કૃતઃ । અનુત્તરાયાં સમ્યક્સંબોધૌ ચિત્તમુત્પાદિતં સમન્તભદ્રબોધિસત્ત્વકલ્યાણમિત્રમાગમ્ય । સા તેન કુશલમૂલેન અવિનિપાતધર્મિણી સદા દેવેન્દ્રકુલેષુ મનુષ્યેન્દ્રકુલેષુ ચોપપન્ના, સર્વત્ર ચાભિરૂપાભૂત્ પ્રાસાદિકા દર્શનીયા પરમશુભવર્ણપુષ્કલતયા સમન્વાગતા । સદા ચ અવિરહિતાભૂત્તથાગતદર્શનેન સમન્તભદ્રબોધિસત્ત્વેન । તેનૈવ ચ કલ્યાણમિત્રેણ તસ્યાં તસ્યાં જાતૌ પરિપાચિતા સંચોદિતા સ્મારિતા । એતર્હિ ચ પુનસ્તયા સમન્તભદ્રો બોધિસત્ત્વ આરાગિતો ઽત્યન્તાવિરાગણતયા ॥
તત્કિં મન્યસે કુલપુત્ર - અન્યઃ સ તેન કાલેન તેન સમયેન વૈરોચનરત્નપદ્મગર્ભશ્રીપ્રભાચૂડો નામ રાજચક્રવર્તી? ન ખલુ પુનસ્તે કુલપુત્ર એવં દ્રષ્ટવ્યમ્ । મૈત્રેયઃ સ બોધિસત્ત્વઃ તેન કાલેન તેન સમયેન વૈરોચનરત્નપદ્મગર્ભશ્રીપ્રભાચૂડો નામ રાજાભૂચ્ચક્રવર્તી । સ્યાત્ખલુ પુનસ્તે કુલપુત્ર એવમ્ - અન્યા સા તેન કાલેન તેન સમયેન સંપૂર્ણશ્રીવક્રા નામ રાજભાર્યાભૂત્? ન ખલુ એવં દ્રષ્ટવ્યમ્ । ઇયં પ્રશાન્તરુતસાગરવતી નામ રાત્રિદેવતા, યા મમાનન્તરં સંનિષણ્ણા । તત્કિં મન્યસે કુલપુત્ર - અન્યા સા તેન કાલેન તેન સમયેન સમન્તજ્ઞાનાર્ચિઃપદ્મભદ્રાભિરામનેત્રશ્રીચન્દ્રા નામ રાજદુહિતા અભૂત્? ન ખલ્વેવં દ્રષ્ટવ્યમ્ । અહં સા તેન કાલેન તેન સમયેન સમન્તજ્ઞાનાર્ચિઃપદ્મભદ્રાભિરામનેત્રશ્રીચન્દ્રા નામ રાજદુહિતા અભૂવમ્ । યન્મે દારિકાભૂતયા ઇન્દ્રધ્વજકેતોસ્તથાગતસ્ય પ્રવચને પ્રલુગ્નસ્તથાગતવિગ્રહઃ પદ્મોદ્ગતઃ પ્રતિસંસ્કારિતઃ, સ મે હેતુરભૂત્ યાવદનુત્તરાયાઃ સમ્યક્સંબોધેઃ । યદા ચાસ્મિ સમન્તભદ્રેણ બોધિસત્ત્વેન અનુત્તરાયાં સમ્યક્સંબોધૌ સમાદાપિતા, સ મે કુલપુત્ર પ્રથમચિત્તોત્પાદો બોધાય અભૂત્ । યદા ચ સ મે ભગવાન્ સમન્તજ્ઞાનાર્ચિઃશ્રીગુણકેતુરાજઃ તથાગત ઉપસંક્રમ્ય આભરણૈરવકીર્ણઃ, તથાગતવિકુર્વિતપ્રાતિહાર્યં ચ દૃષ્ટ્વા ધર્મશ્ચ મે તસ્ય ભગવતો ઽન્તિકાચ્છ્રુતઃ, તદા મયૈષ સર્વલોકાભિમુઇખજગદ્વિનયનિદર્શનો બોધિસત્ત્વવિમોક્ષઃ પ્રતિલબ્ધઃ । સર્વે ચ તે સુમેરુપરમાણુરજઃસમાસ્તથાગતા આરાગિતા અભિરાધિતાઃ, ( ગ્વ્ 216 ) સર્વોપકરણપૂજાસત્કારેણ ચ સત્કૃતાઃ । યશ્ચ તૈસ્તથાગતૈર્ધર્મો ભાષિતઃ, સ મે સર્વં શ્રુતઃ । તેષાં ચાસ્મિ તથાગતાનામવવાદાનુશાસનીષુ પ્રતિપન્ના । તેષુ ચ મે તથાગતેષુ તીવ્રં ગૌરવં પ્રતિલબ્ધં યથારૂપેણ ગૌરવેણ એકચિત્તક્ષણે તાન્ સર્વાંસ્તથાગતાંસ્તાનિ બોધિસત્ત્વપર્ષન્મણ્ડલાનિ તાનિ ચ સર્વાણિ બુદ્ધક્ષેત્રાણિ પશ્યામિ ॥

તસ્યાં ચ વૈરોચનશ્રિયાં લોકધાતૌ સંવૃત્તાયાં તત્ર ચ વિરજોમણ્ડલે કલ્પે નિર્ગતે ઽનન્તરે મણિચક્રવિચિત્રપ્રતિમણ્ડિતવ્યૂહા નામ લોકધાતુર્મહાપ્રભશ્ચ નામ કલ્પો ઽભૂત્ । તત્ર પઞ્ચ બુદ્ધશતાન્યુત્પન્નાનિ । તાનિ મયા સર્વાણ્યારાગિતાનિ । તસ્મિંશ્ચ ખલુ મહાપ્રભે કલ્પે મહાકરુણમેઘધ્વજો નામ તથાગતઃ પ્રાથમકલ્પિકો ઽભૂત્ । સ મયા રાત્રિદેવતાભૂતયા અભિનિષ્ક્રામન્ પૂજિતઃ । તસ્યાનન્તરં વજ્રનારાયણકેતુર્નામ તથાગત ઉત્પન્નઃ । સ મયા ચક્રવર્તિભૂતયા પૂજિતઃ । તેન ચ મે સર્વબુદ્ધોત્પાદસંભવો નામ સૂત્રાન્તઃ સંપ્રકાશિતો દશબુદ્ધક્ષેત્રપરમાણુરજઃસમસૂત્રાન્તપરિવારઃ । સ ચ મે શ્રુતઃ ઉદ્ગૃહીતઃ । તસ્યાનન્તરં જ્વલનાર્ચિઃપર્વતશ્રીવ્યૂહો નામ તથાગત ઉત્પન્નઃ । સ મે શ્રેષ્ઠિદુહિતૃભૂતયા પૂજિતઃ । તેન ચ મે ત્ર્યધ્વાવભાસગર્ભો નામ સૂત્રાન્તઃ સંપ્રકાશિતો જમ્બુદ્વીપપરમાણુરજઃસમસૂત્રાન્તપરિવારઃ । સ ચ મે શ્રુતઃ ઉદ્ગૃહીતઃ । તસ્યાનન્તરં સર્વધર્મસમુદ્રાભ્યુદ્ગતવેગરાજો નામ તથાગતો લોક ઉદપાદિ । સ મયા અસુરરાજભૂતયા પૂજિતઃ । તેન ચ મે સર્વધર્મધાતુતલજ્ઞાનભેદો નામ સૂત્રાન્તઃ સંપ્રકાશિતઃ પઞ્ચસૂત્રાન્તશતપરિવારઃ । સ ચ મે શ્રુતઃ ઉદ્ગૃહીતઃ । તસ્યાનન્તરં ગમ્ભીરધર્મશ્રીસમુદ્રપ્રભો નામ તથાગત ઉત્પન્નઃ । સ મે નાગેન્દ્રકન્યાભૂતયા પૂજિતશ્ચિન્તારાજમણિરત્નમેઘવર્ષમભિપ્રવર્ષન્ત્યા । તેન ચ મે પ્રીતિસાગરવિવર્ધનવેગો નામ સૂત્રાન્તઃ સંપ્રકાશિતો દશસૂત્રાન્તકોટીશતસહસ્રપરિવારઃ । સ ચ મે શ્રુત્વોદ્ગૃહીતઃ । તસ્યાનન્તરં રત્નશિખરાર્ચિઃપર્વતપ્રદીપો નામ તથાગતઃ ઉત્પન્નઃ । સ ચ મે સાગરદેવતાભૂતયા રત્નપદ્મમેઘવર્ષૈરુપસંક્રમ્ય પૂજિતઃ । તેન ચ મે ધર્મધાતુસાગરનયપ્રભો નામ સૂત્રાન્તઃ સંપ્રકાશિતો દશબુદ્ધક્ષેત્રપરમાણુરજઃસમસૂત્રાન્તપરિવારઃ । સ ચ મે શ્રુત્વોદ્ગૃહીતઃ, સ્મૃત્યા ચ સંધારિતઃ । તસ્યાનન્તરં ગુણસમુદ્રાવભાસમણ્ડલશ્રીર્નામ તથાગત ઉત્પન્નઃ । સ મે પઞ્ચાભિજ્ઞઋષિભૂતયા મહર્દ્ધિવિકુર્વિતેન ષષ્ટિઋષિસહસ્રપરિવૃતયા ઉપસંક્રમય ગન્ધપુષ્પશિખરમેઘાનભિપ્રવર્ષન્ત્યા પૂજિતઃ । તેન ચ મે અનાલયધર્મપ્રદીપો નામ સૂત્રાન્તઃ સંપ્રકાશિતઃ ષષ્ટિસૂત્રાન્તસહસ્રપરિવારઃ । સ ચ મે શ્રુત્વોદ્ગૃહીતઃ, તસ્યાનન્તરં વૈરોચનશ્રીગર્ભો નામ તથાગત ઉત્પન્નઃ । અહં ચ સમતાર્થસંભવા નામ પૃથિવીદેવતા અભુવમ્ । સા અહમપ્રમેયપૃથિવીદેવતાપરિવારા સર્વરત્નદ્રુમકોશેભ્યો રત્નપુષ્પમેઘવર્ષાણ્યુત્સૃજમાના સર્વરત્નહારમેઘાન્ પ્રવર્ષમાણા ઉપસંક્રાન્તા તસ્ય તથાગતસ્ય પૂજાકર્મણે । તેન ચ મે સર્વતથાગતસંભવજ્ઞાનાકરગર્ભો નામ સૂત્રાન્તઃ સંપ્રકાશિતો ઽપ્રમેયસૂત્રાન્તપરિવારઃ । સ ચ મે શ્રુત્વા ધારિતો ન વિપ્રણાશિતઃ ।
તેષાં ખલુ કુલપુત્ર પઞ્ચાનાં બુદ્ધશતાનાં સર્વપશ્ચિમો ધર્મધાતુગગનપૂર્ણરત્નશિખરશ્રીપ્રદીપો નામ તથાગતો લોક ઉદપાદિ । અહં ચ તેન કાલેન અભિરામશ્રીવક્રા નામ ( ગ્વ્ 217 ) નટદારિકા અભૂવમ્ । સા અહં તસ્ય તથાગતસ્ય નગરપ્રવેશસમયે નાટકે પ્રવૃત્તે બુદ્ધાનુભાવેન ઊર્ધ્વં ગગનતલે સ્થિત્વા ગાથાસહસ્રેણ તં તથાગતમભિષ્ટુવન્તી ઉપસંક્રાન્તા । તેન ચ મે ધર્મધાતુવિદ્યોતિતવ્યૂહં નામ રશ્મિમૂર્ણકોશાદુત્સૃજ્ય સર્વકાયો ઽવભાસિતઃ । તયા ચ મે રશ્મ્યા સમનન્તરસ્પૃષ્ટયા ધર્મધાતુનયાવર્તગર્ભો નામ વિમોક્ષઃ પ્રતિલબ્ધઃ ॥
ઇતિ હિ કુલપુત્ર એતાન્ પ્રમુખાન્ કૃત્વા યાનિ તત્ર મણિચક્રવિચિત્રપ્રતિમણ્ડિતવ્યૂહાયાં લોકધાતૌ મહાપ્રભે કલ્પે પઞ્ચ બુદ્ધશતાન્યુત્પન્નાનિ, તાનિ મયા સર્વાણ્યારાગિતાનિ, પૂજા ચ મે તેષાં તથાગતાનાં કૃતા । યશ્ચ મે તૈસ્તથાગતૈર્ધર્મો દેશિતઃ, તં સર્વં સ્મરામિ । એકપદવ્યઞ્જનમપિ મે તતો ધર્મનયાન્ન વિપ્રમુષિતમ્ । એકૈકસ્ય ચ મે તથાગતસ્યાન્તિકમુપસંક્રામન્ત્યા અપરિમાણાનાં સત્ત્વાનામર્થઃ કૃતો બુદ્ધધર્મસંવર્ણનતયા । એકૈકસ્ય ચ મે તથાગતસ્ય અન્તિકાત્ ત્ર્યધ્વજ્ઞાનગર્ભધર્મધાતુવિપુલો નામ ધર્મધાતુશરીરસાગરઃ સર્વજ્ઞતાવિદ્યુદવભાસઃ પ્રતિલબ્ધઃ સર્વસમન્તભદ્રચર્યાસંવાસસમવસરણઃ । એતર્હ્યપિ મે કુલપુત્ર પ્રતિચિત્તક્ષણમનન્તમધ્યાસ્તથાગતા આભાસમાગચ્છન્તિ । સર્વેષાં ચ મે તેષાં તથાગતાનાં સહદર્શનાત્ સર્વજ્ઞતાવિદ્યુદવભાસા આશયે ઽવક્રાન્તા અપ્રતિલબ્ધપૂર્વા અદૃષ્ટપૂર્વાઃ । ન ચ સમન્તભદ્રાયા બોધિસત્ત્વચર્યાયા ઉચ્ચલામિ । તત્કસ્ય હેતોઃ? અનન્તમધ્યનિર્દેશ એષ સર્વજ્ઞતાવિદ્યુદવભાસપ્રતિલમ્ભઃ ॥
અથ ખલુ સમન્તસત્ત્વત્રાણોજઃશ્રી રાત્રિદેવતા તસ્યાં વેલાયાં તમેવ સર્વલોકાભિમુખજગદ્વિનયનિદર્શનં બોધિસત્ત્વવિમોક્ષં ભૂયસ્યા માત્રયા પ્રદર્શયમાના બુદ્ધાધિષ્ઠાનેન સુધનં શ્રેષ્ઠિદારકં ગાથાભિરધ્યભાષત -
શૃણુ સૂધના વચનમેતુ મમા ગમ્ભીર દુર્દૃશ દુરાવગહમ્ ।
સર્વત્રિયધ્વતલભેદનયં ધર્માભમણ્ડલસમન્તપ્રભમ્

યથ સંભુત પ્રથમ ચિત્તુ મમા બોધાય બુદ્ધગુણપ્રાર્થનયા ।
યથ બોધિવિમોક્ષુ અયુ લબ્ધુ મંયા એતં શૃણોહિ પ્રવિભાગનયમ્

ઇતુ બુદ્ધક્ષેત્રપરમાણુરજઃસમકલ્પપૂર્વતુ પરેણ તતઃ ।
વૈરોચનધ્વજપ્રદીપશિરી અત્ર લોકધાતુ વિપુલા વિમલા

કલ્પો અભૂ વિરજમણ્ડલુ યો અચ્છિન્નુ યત્ર જિનવંશુ અભૂત્ ।
તસ્મિન્ સુમેરુપરમાણુસમા ઉપપદ્યિષૂ દશબલા અનિઘા

તસ્મિન્ સમન્તરતનાર્ચિશિરી ગુણકેતુરાજ પ્રથમઃ સુગતઃ ।
ધર્મધ્વજઃ શિરિસુમેરુ જિનો ગુણકેશરીશ્વરુ ચતુર્થ જિનઃ

જિનુ શાન્તિરાજ સમિતાયુરથો યશપર્વતો ગુણસુમેરુશિરી ।
જિનભાસ્કરઃ શશિમુખો ભગવાનેતે દશ પ્રથમ અત્ર નયે

ગગનાલયો જિનુ સમતપ્રભો દિશસંભવઃ સ્મૃતિસમુદ્રમુખઃ ।
અભ્યુદ્ગતા જિનુ સુમેરુશિરી ધર્માર્ચિપર્વતશિરી સુગતઃ

પદ્મોદ્ગતો નવમુ કારુણિકો જિનુ ધર્મધાતુકુસુમો દશમઃ ।
બુદ્ધોસમુદ્ર પરિદીપયતો એષા દશા દ્વિતિય અત્ર નયે

પ્રભકેતુરાજમતિ જ્ઞાનમતિ ચિત્રાર્થ ઇન્દ્રશિરિ દેવમતિ ।
જિનુ વેગરાજમતિ જ્ઞાનશિરી અવભાસરાજ પ્રભકેતુશિરી

વિક્રાન્તદેવગતિ નામ જિનો તથ ધર્મધાતુપદુમો દશમઃ ।
એવં નયં વિપુલ દર્શયતો તૃતિયા દશા ભવતિ અત્ર નયે

રત્નાર્ચિપર્વતશિરી ભગવાંસ્તદનન્તરં ગુણસમુદ્રશિરી ।
ધર્મપ્રભો પદુમગર્ભશિરી ગતિચન્દ્રનેત્રનયનઃ સુગતઃ

ગન્ધપ્રભો મણિસુમેરુશિરી ગન્ધર્વકાયુ પ્રભરાજઃ ।
મણિગર્ભરાજ શિરિતેજવતી દશમો જિનઃ પ્રશમરૂપગતિઃ

તદનન્તરં વિપુલબુદ્ધિ જિનો રતનપ્રભો ગગનમેઘશિરી ।
વરલક્ષણઃ શિરિ બભૂવ જિનો બ્રતમણ્ડલશ્ચ સ્વશરીરપ્રભઃ

નારાયણવ્રત સુમેરુશિરી ગુણચક્રવાલશિરિરાજુ જિનઃ ।
અપરાજિતવ્રતધ્વજો ભગવાન્ દ્રુમપર્વતો દશમુ તેષ જિનઃ

સાલેન્દ્રરાજશિરિગર્ભુ જિનો લોકેન્દ્રકાયપ્રતિભાસપ્રભઃ ।
અભ્યુદ્ગતપ્રભશિરી ભગવાન્ વિરજપ્રભો ધરણિતેજશિરી

ગમ્ભીરધર્મગુણરાજશિરી જિનુ ધર્મસાગરનિર્ઘોષમતિઃ ।
મેરુધ્વજઃ શિરિપ્રભાસમતિર્દશમો જિનો રતનરાજશિરિઃ

બ્રહ્મપ્રભો ગગનઘોષ જિનસ્તથ ધર્મધાતુપ્રતિભાસશિરિઃ ।
આલોકમણ્ડલપ્રભો ભગવાન્ દશભેદજ્ઞાનપ્રભેકેતુમતિઃ

ગગનપ્રદીપ અભિરામશિરી વૈરોચનપ્રભશિરી સુગતઃ ।
પુણ્યપ્રભાસશિરિ શાન્તશિરી દશમો મહાકરુણમેઘશિરી

તથતાપ્રભો બલપ્રભાસમતિઃ સર્વજગાભિમુખરૂપ જિનઃ ।
અભ્યુદ્ગતાભુ અભુ તત્ર જિનસ્તદનન્તરં સમશરીરુ જિનઃ

ધર્મોદ્ગતો ઽથ સ અભૂત્સુગતસ્તદનન્તરં અનિલવેગશિરી ।
શૂરધ્વજો રતનગાત્રશિરી દશમસ્ત્રિયધ્વપ્રતિભાસપ્રભઃ

પ્રણિધાનસાગરપ્રભાસશિરી વજ્રાશયો ગિરિશિરી દ્વિતિયઃ ।
તૃતીયો જિનો હરિસુમેરુશિરી સ્મૃતિકેતુરાજશિરિ ધર્મમતિઃ

પ્રજ્ઞાપ્રદીપ પ્રભકેતુશિરી તદનન્તરં વિપુલબુદ્ધિ જિનઃ ।
જિનુ ધર્મધાતુનયજ્ઞાનગતિધર્મઃ સમુદ્રમતિજ્ઞાનશિરિઃ

ધર્મધરો રતનદાનશિરિ ગુણચક્રવાલશિરિ મેઘુ જિનઃ ।
ક્ષાન્તિપ્રદીપશિરિ તેજવતિવેગપ્રભઃ શમથઘોષુ જિનઃ

શાન્તિધ્વજો જગપ્રદીપશિરિ બુદ્ધો મહાપ્રણિધિવેગશિરિ ।
અપરાજિતધ્વજબલો ભગવાન્ જ્ઞાનાર્ચિસાગરશિરિશ્ચ જિનઃ

ધર્મેશ્વરો જિન અસઙ્ગમતિર્જગમન્ત્રસાગરનિર્ઘોષમતિઃ ।
સર્વસ્વરાઙ્ગરુતઘોષશિરી વશવર્તિયજ્ઞયશયષ્ટિમતિઃ

દિશદેશઆમુખજગો ભગવાન્ સત્ત્વાશયૈઃ સમશરીરિશિરિઃ ।
બુદ્ધો પરાર્થસવિહારશિરી પ્રકૃતીશરીરશિરિ ભદ્રજિનઃ

એતે જિના પ્રમુખ તત્ર અભૂદુપપદ્યિ યે જિન પ્રદીપકરાઃ ।
કલ્પૈઃ સુમેરુપરમાણુસમૈઃ યે પૂજિતા જિનસમુદ્રનયે

તૈર્બુદ્ધક્ષેત્રપરમાણુસમૈઃ કલ્પૈરુપપદ્યિષુ યે કેચિ જિનાઃ ।
તે સર્વિ પૂજિત મયા સુગતા એતં વિમોક્ષનયમોતરિયા

કલ્પાનનન્ત અહુ ચીર્ણ પુરા એતં વિમોક્ષનયુ ભાવયતી ।
ત્વમપિ શ્રુણિત્વ પ્રતિપદ્ય લઘુ પ્રતિલપ્સ્યસે નયમિમં નચિરાત્

એતમહં કુલપુત્ર સર્વલોકાભિમુખજગદ્વિનયનિદર્શનં બોધિસત્ત્વવિમોક્ષં જાનામિ । કિં મયા શક્યમનન્તમધ્યબોધિસત્ત્વચર્યાસાગરનાનાધિમુક્તિસંવાસાનાં બોધિસત્ત્વાનાં નાનાશયશરીરાણાં વિવિધેન્દ્રિયસાગરપરિનિષ્પન્નાનાં વિચિત્રબોધિસત્ત્વપ્રણિધાનસુપ્રતિવિદ્ધાનાં ચર્યાં જ્ઞાતું ગુણાન્ વા વક્તુમ્ ॥
ગચ્છ કુલપુત્ર, ઇયમિહૈવ બોધિમણ્ડે પ્રશાન્તરુતસાગરવતી નામ રાત્રિદેવતા, યા મમાનન્તરં જ્યોતિર્ધ્વજમણિરાજપ્રતિમણ્ડિતગર્ભે પદ્માસને નિષણ્ણા દશરાત્રિદેવતાસંખ્યેયશતસહસ્રપરિવારા । તામુપસંક્રમ્ય પરિપૃચ્છ - કથં બોધિસત્ત્વેન બોધિસત્ત્વચર્યાયાં શિક્ષિતવ્યમ્, કથં પ્રતિપત્તવ્યમ્ ॥
અથ ખલુ સુધનઃ શ્રેષ્ઠિદારકઃ સમન્તસત્ત્વત્રાણોજઃશ્રિયો રાત્રિદેવતાયાઃ પાદૌ શિરસાભિવન્દ્ય સમન્તસત્ત્વત્રાણોજઃશ્રિયં રાત્રિદેવતામનેકશતસહસ્રકૃત્વઃ પ્રદક્ષિણીકૃત્ય પુનઃ પુનરવલોક્યં સમન્તસત્ત્વત્રાણોજઃશ્રિયો રાત્રિદેવતાયા અન્તિકાત્ પ્રક્રાન્તઃ