દ્વાવિંશત્યવદાનકથા · શ્લોક 14.13-15

એવં ભિક્ષવઃ કૃષ્ણાનિ કર્માણ્ય્ અપાસ્ય, શુક્લેષ્વ્ એવ કર્મસ્વાભોગ ઃ કરણીય ઇત્ય્ એવં ભિક્ષવઃ શિક્ષિતવ્યમ્ ॥
ઇદમ્ અવોચદ્ ભગવાન્ આત્તમનસસ્ તે ભિક્ષવો ભાષિતમ્ અભ્યનન્દન્ન્ ઇતિ ॥
ઇતિ દ્વાવિંશત્યવદાનકથાયાં વસ્ત્રકથા ચતુર્દશમઃ પરિચ્છેદઃ ॥
xવ્. પુષ્પકથા
અથ ખલુ મૈત્રેયો બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વો ભગવન્તમ્ એતદ્ અવોચત્ ॥
ભગવઞ્ શ્રોતુમ્ ઇચ્છામિ પુષ્પસ્યારોહણં ફલમ્ ।
પુષ્પાણાં વર્ણભેદેન ભાષસ્વ કૌસુમાં કથામ્

ભગવાન્ આહ ॥
શક્રાધિકા ઃ પ્રવરભોગસમન્વિતાસ્ તે
પદ્મેન્દુકાન્તિવપુષો વરકીર્તિયુક્તાઃ ।
શક્રાન્ વિજિત્ય રભસા સતતં ભવન્તિ
બુદ્ધાય યે સુકુસુમૈઃ પ્રકિરન્તિ પૂજામ્

એવં બહુગુણં મત્વા મત્વા મહાફલં પુનઃ ।
બુદ્ધપૂજાં પ્રકુર્વન્તુ વિવિધૈઃ કુસુમૈર્ નરાઃ

તદ્યથા ॥
અસ્તિ દેવેષુ ત્રાયત્રિંશેષુ કુસુમગન્ધિની નામ દેવકન્યા । સા પુષ્પવિમાનમ્ આરુહ્ય સ્વર્ગં સ્વર્ગાદ્ ભ્રમતિ પઞ્ચશતદેવકન્યાસહાયપરિવૃતા ॥ તતઃ ક્રમતઃ સા કુસુમગન્ધિની દેવકન્યા શક્રસ્ય દેવેન્દ્રસ્ય સુધર્મયા દેવસભાયાઃ સમીપમ્ ઉપસંક્રાન્તા ॥ અથ દૂરાદ્ દદર્શ શક્રો દેવેન્દ્રસ્ તાં દેવકન્યાં નાનાપુષ્પવિમાનાલંકૃતામ્ ઉત્તપ્તકુશલમૂલાં દૃષ્ટ્વા ગાથયા પ્રત્યભાષત ॥
અહો આશ્ચર્યમહાનુભાવ મ્ કુશલમૂલ મ્ યસ્યા દેવકન્યાયાહ્ ॥
અથ સા કુસુમગન્ધિની દેવકન્યા તેજસા પ્રભયા શરસ્ય દેવેન્દ્રસ્ય પ્રભા ં દિવ્યાં પ્રશાન્તા, યથા શરત્કાલે ધવલમેઘૈ ઃ પ્રચ્છન્નશશી તથાભૂત્ ॥ અથ સ સુધર્મો દેવપુત્રસ્ તાં દૃષ્ટ્વાવર્જિતમનાઃ કથયતિ ॥
ગાત્રં કેન વિમૃષ્ટકાઞ્ચનનિભં વક્ત્રં ચ ચન્દ્રોપમં
ગાત્રશ્રીર્ અતુલા સુકાન્તિવિભવા શક્રાધિકા નિઃસૃતા ।
સૌગન્ધં સુરભિં સુદેહમ્ અતુલં યસ્યા દૃષૌ નો ભવેત્
ધન્યૈષા કુશલાકૃતા કથમ્ અહો સ્વર્ગોપપન્ના ત્વ્ ઇતિ

ભિક્ષવો ભગવન્તમ્ એતદ્ અવોચત્ ॥ ભગવન્ ન્ અસ્યાઃ કુસુમગન્ધિન્યા દેવકન્યાયાઃ કુતોજન્મોત્પત્તિનામાભિશ્રોતુમ્ અભિલષન્તિ તજ્જનૌઘાઃ ॥
ભગવાન્ આહ ॥
ભૂતપૂર્વં ભિક્ષવો મલયવતી નામ નગરી મનોરમૈકાસ્તિ નાનોત્સવસમાપન્ના બહુલોકસમાકુલા વિદ્વજ્જનસમાયુક્તા મહર્દ્ધિકજનાકુલા નારીબહુસમાકીર્ણા રૂપયૌવનમણ્ડિતા નગરી લક્ષણોપેતા વૃક્ષપ્રાકારાવૃતા ॥ તસ્યાં નગર્યાં કેતુવિક્રમો નામ શ્રેષ્ઠી પ્રતિવસતિ મહાઢ્યો મહાભોગો વિસ્તીર્ણપરિગ્રહો ધનસમુદિતઃ ।
અસ્ય ચેતિકા એકાસ્તિ । તયા ચેતિકયા પ્રતિદિનં તસ્યોદ્યાનપુષ્પાણિ નિચિત્વા પરિનિવૃત્ય કાલે માર્ગે તથાગતસ્ય કેશનખસ્તૂપે કવલૈકાનિ પુષ્પાણ્ય્ અવરોહયતિ સાગત્ય, કેતુવિક્રમસ્ય દેવાર્ચનાય દદાતીતિ । એવં સા ચેતિકા પ્રતિદિનં તદ્વ્યપારે નિયોજિતા । તેન ઉદ્યાનચારિણી ભવતિ ॥ તદનન્તરે કાલે લક્ષસંખ્યાયાં ગચ્છન્તિ । તદા ચૈત્યદેવતા પ્રસન્નીભૂય તયા પ્રસાદઃ પ્રતિલબ્ધઃ ॥ ઇહૈવ ફલમ્ આપ્યતે । સા ચેતિકા પરમસુન્દરીભૂય સુશીલસ્વભાવાભૂત્, પુનર્ અપિ તસ્યાઃ કોષ્ઠાગારે ધનધાન્યસમૃદ્ધ્યા નાનાલંકારપરિપૂર્ણાનિ ભવન્તિ ॥ તદા સુખમ્ અનુભૂયતે ॥ તદા કેતુવિક્રમઃ પરમાશ્ચર્યપ્રાપ્તઃ, કથં મે ચેતિકાયાઃ કલેવરં સુષ્ઠુ ભૂતં કો હેતુઃ કઃ પ્રત્યયઃ ॥ તથૈવાન્યલોકા અપિ ઉક્તાઃ કે ચિદ્ આહુઃ, બત ભો કથં ચેતિકા વિવિધવસ્ત્રસંપન્ના ભવતિ ॥ એવમ્ એવાન્યજનાસ્ તાં દૃષ્ટ્વાશ્ચર્યપ્રાપ્તા અભૂવન્ ॥ તતસ્ તસ્યા અ લ્પાયુઃ કાલં કૃત્વા, શ્રાવસ્ત્યાં મહાનગર્યામ્ અન્યતમધર્મશીલો નામ શ્રેષ્ઠી, તસ્ય પ્રજાપત્યા ઃ કુક્ષાવ્ ઉપપન્ના ॥ તતો દશમાસાત્યયા દારિકા જાતા અભિરૂપા પ્રાસાદિકા પરમસુન્દરી, ક્રમતઃ સા મહતી પ્રવૃત્તા ॥
તદાહમ્ એવ શ્રાવકસંઘૈઃ શ્રાવસ્ત્યાં વિહરામિ જેતવને ઽનાથપિણ્ડદસ્યારામે । તેન ખલુ પુનઃ સમયેન શ્રાવસ્ત્યાં સાલપ્રભઞ્જિકા નામ પર્વ પ્રત્યુપસ્થિતમ્ । તત્રાનેકાનિ પ્રાણિશતસહસ્રાણિ સંનિપાત્ય સાલપુષ્પાણ્ય્ આદાય ક્રીડન્તિ રમન્તિ પરિચારયન્તિ ॥ તદા સા શ્રેષ્ઠિદારિકા સાલપુષ્પાણ્ય્ આદાય શ્રાવસ્તીં પ્રવિશતિ । ભગવાંશ્ ચ ભિક્ષુસંઘપરિવૃતઃ શ્રાવસ્તીં પિણ્ડાય ચરિત્વા નિર્ગચ્છતિ ॥ દદર્શ બુદ્ધં ભગવન્તં દ્વાત્રિંશતા મહાપુરુષલક્ષણૈઃ સમલંકૃતમ્ અશીત્ય ચાનુવ્યઞ્જનૈર્ વિરાજિતગાત્રં વ્યામપ્રભાલંકૃતં સૂર્યસહસ્રાતિરેકપ્રભં જઙ્ગમમ્ ઇવ રત્નપર્વતં સમન્તતો ભદ્રકં દૃષ્ટ્વા પુનઃ પ્રસાદજાતયા સાલપુષ્પૈર્ અવકીર્ણઃ । તતઃ પ્રદક્ષિણીકૃત્ય પ્રતિનિવૃત્તા । ભૂયો ઽન્યાનિ ગૃહસ્યાર્થે આનેષ્યામીતિ ॥ યાવદ્ અસૌ સાલવૃક્ષમ્ અધિરૂઢા પતિતા ભગવતઃ કૃતોપસ્થાના સા કાલગતા પ્રણીતેષુ દેવેષુ ત્રાયત્રિંશેષૂપપન્ના ॥ યાવદ્ સાલપુષ્પવિમાનાલંકૃતા સ્વર્ગં સ્વર્ગાદ્ ભ્રમન્તી રમન્તી ॥
એવમ્ એવ ભિક્ષવઃ સા દારિકા, યયા અર્હન્ માર્ગે સાલપુષ્પૈર્ અવકીર્ણઃ । તસ્માદ્ ભિક્ષવસ્ તથાગતેષુ કારાપયિતવ્યા ઃ સત્કર્તવ્યાઃ । ઈદૃશં ફલમ્ આપ્યતે । અથ ભગવતો વચનં ( દક્: 153 ) પ્રતિશ્રુત્ય પ્રસાદજાતેન આનન્દો ભગવન્તમ્ એતદ્ અવોચત્ ॥
ભગવન્ કીદૃશં નાથ લક્ષપુષ્પસ્ય યત્ ફલમ્ ।
શ્રોતુકામ ં મહાબાહો વદ ત્વં પરમેશ્વર

ભગવાન્ આહ ॥
પ્રવક્ષ્યામિ સમાસેન લોકાનાં હિતહેતવે ।
ક્રમતો લક્ષપુષ્પાણાં શૃણ્વ્ આનન્દ અતન્દ્રિતઃ

બ્રહ્મહત્યાશતં પાપં શતજન્મકૃતાનિ વૈ ।
રોહણં માઘ્યપુષ્પાણાં શમયતિ ન સંશયઃ

કૃષ્ણાપરાજિતા યેન પ્રરોહન્તે નરાઃ ક્વ ચિત્ ।
સર્વપાપહરા ઘોરા ન્ સર્વશત્રૂન્ નિકૃન્તનમ્

નાનાવિઘ્નવિનાશં ચ ભુક્તિમુક્તિફલં ભવેત્ ।
ભૂપાલસુખ સંપ્રાપ્ય દેવરાજપદં વરમ્

શ્વેતાપરાજિતા નૂનં પ્રરોહન્તિ ચ માનવાઃ ।
શાન્તભૂતા ધનાઢ્યાશ્ ચ નાનાશાસ્ત્રેષુ પારગાઃ

ધૈર્યવીર્યસુસંપન્ના નાનાબુદ્ધિસમન્વિતાઃ ।
ભૂપતેઃ પદં સંપ્રાપ્ય જાયન્તે સ્વર્ગગામિનઃ

સુવર્ણયૂથિકાપુષ્પં યે પ્રરોહન્તિ માનવાઃ ।
ધનવાન્ ભોગવાન્ ભૂત્વા વિભવૈઃ ધનદસમાઃ

આરોહન્તિ નરાઃ શ્રેષ્ઠાઃ કરવીરકુસુમં પરમ્ ।
સર્વલોકવશીપ્રાપ્તા દેવાનાં રતિવર્ધનાઃ

દમનપુષ્પં રોહન્તે મનુજા યે સુશ્રદ્ધયા ।
સુગન્ધદેહગા નિત્યમ્ અતૃપ્તરૂપ લભ્યતે

કોકિલાક્ષં પ્રરોહન્તે જનવાન્ ધનવાન્ ભવેત્ ।
યિદ્યાવતાં કુલે જાતઃ સર્વલોકૈઃ પ્રપૂજ્યતે