દિવ્યાવદાન · અધ્યાય 2

007.024. શ્રોણ, ગમિષ્યસિ ત્વં વાસવગ્રામકમ્।
007.024. તત્ર મમ પુત્રો બ્રાહ્મણઃ પારદારિકઃ।
007.024. સ વક્તવ્યહ્--દૃષ્ટસ્તે મયા પિતા।
007.025. સ કથયતિ--અનિષ્ટો ઽસ્ય કર્મણઃ ફલવિપાકઃ।
007.025. વિરમાસ્માત્ પાપકાદસદ્ધર્માત્।
007.026. ભોઃ પુરુષ, ત્વમેવં કથયસિ--દુષ્કુહકા જામ્બુદ્વીપકા મનુષ્યા ઇતિ।
007.026. એતન્મે કઃ શ્રદ્દધાસ્યતિ? શ્રોણ યન્ન શ્રદ્દધાસ્યતિ, વક્તવ્યહ્--તવ પિત્રા અગ્નિષ્ટોમસ્યાધસ્તાત્ સુવર્ણકલશઃ પૂરયિત્વા સ્થાપિતઃ।
007.028. તમુદ્ધૃત્યાત્માનં સમ્યક્સુખેન પ્રીણય।
007.028. આર્યં ચ મહાકાત્યાયનં કાલેન કાલં પિણ્ડકેન પ્રતિપાદય।
007.029. અસ્માકં ચ નાંના દક્ષિણાં દેશય।
007.029. અપ્યેવૈતત્ કર્મ તનુત્વં પરિક્ષયં પર્યાદાનં ગચ્છેત્।
007.030. સ સંપ્રસ્થિતઃ।
007.030. યાવત્ પશ્યતિ વિમાનમ્।
007.030. તત્રૈકા સ્ત્રી અભિરૂપા દર્શનીયા પ્રાસાદિકા અઙ્ગદકુણ્ડલવિચિત્રમાલ્યાભરણાનુલેપના।
007.031. તસ્યાશ્ચતુર્ષુ પર્યઙ્કપાદકેષુ ચત્વારઃ પ્રેતા બદ્ધાસ્તિષ્ઠન્તિ।
007.032. સા તં દૂરત એવ દૃષ્ટ્વા પ્રત્યવભાષિતુમારબ્ધા--<8>શ્રોણ, સ્વાગતમ્।
008.001. મા તૃષિતો ઽસિ મા બુભુક્ષિતો ઽસિ વા? સ સંલક્ષયતિ--નૂનં દેવીયં વા નાગી વા યક્ષી વા ભવિષ્યતિ।
008.002. સ કથયતિ--આર્યે, તૃષિતો ઽસ્મિ બુભુક્ષિતો ઽસ્મિ।
008.002. તયાસાવુદ્વર્તિતઃ સ્નાપિત આહારો દત્તઃ।
008.003. ઉક્તં ચ--શ્રોણ, યદિ એતે કિંચિન્મૃગયન્તિ, મા દાસ્યસીતિ ઉક્ત્વા તેષાં સત્ત્વાનાં કર્મસ્વકટાં પ્રત્યક્ષીકર્તુકામા વિમાનં પ્રવિશ્યાવસ્થિતા।
008.004. તે મૃગયિતુમારબ્ધાહ્--શ્રોણ કારુણિકસ્ત્વમ્।
008.005. બુભુક્ષિતા વયમ્।
008.005. અસ્માકમનુપ્રયચ્છ।
008.005. તેનૈકસ્ય ક્ષિપ્તમ્--બુસપ્લાવી પ્રાદુર્ભૂતા।
008.006. અપરસ્ય ક્ષિપ્તમ્--અયોગુડં ભક્ષયિતુમારબ્ધઃ।
008.006. અપરસ્ય ક્ષિપ્તમ્--સ્વમાંસં ભક્ષયિતુમારબ્ધહ્--અપરસ્ય ક્ષિપ્તમ્--પૂયશોણિતં પ્રાદુર્ભૂતમ્।
008.007. સા વિસ્રગન્ધેન નિર્ગતા।
008.008. શ્રોણ નિવારિતસ્ત્વં મયા।
008.008. કસ્માત્ ત્વયૈષાં દત્તમ્? કિં કથયતિ--અયં મે સ્વામી, અયં મે પુત્રઃ, ઇયં મે સ્નુષા, ઇયં મે દાસી।
008.010. સ આહ--કે યૂયમ્, કેન વા કર્મણા ઇહોપપન્નાહ્? તયોક્તમ્--શ્રોણ, દુષ્કુહકા જામ્બુદ્વીપકા મનુષ્યા ઇતિ નાભિશ્રદ્દધાસ્યસિ।
008.011. અહં પ્રત્યક્ષદર્શી કસ્માન્નાભિશ્રદ્દધાસ્યે? સા કથયતિ--અહં વાસવગ્રામકે બ્રાહ્મણી આસીત્।
008.012. મયા નક્ષત્રરાત્ર્યાં પ્રત્યુપસ્થિતાયાં પ્રણીતમાહારં સજ્જીકૃતમ્।
008.013. આર્યમહાકાત્યાયનો મમાનુકમ્પયા વાસવગ્રામકે પિણ્ડાય પ્રાવિક્ષત્।
008.014. સ મયા દૃષ્ટઃ કાયપ્રાસાદિકશ્ચિત્તપ્રાસાદિકઃ।
008.014. ચિત્તમભિપ્રસન્નં દૃષ્ટ્વા સ મયા પ્રસાદજાતયા પિણ્ડકેન પ્રતિપાદિતઃ।
008.015. તસ્યા મમ બુદ્ધિરુત્પન્ના--સ્વામિનમનુમોદયામિ, પ્રામોદ્યમુત્પાદયિષ્યતીતિ।
008.016. સ સ્નાત્વા આગતઃ।
008.016. મયોક્તમ્--આર્યપુત્ર, અનુમોદસ્વ, મયાર્યો મહાકાત્યાયનઃ પિણ્ડકેન પ્રતિપાદિતઃ।
008.017. સ રુષિતો યાવદ્ બ્રાહ્મણાનાં ન દીયતે, જ્ઞાતીનાં વા જ્ઞાતિપૂજા ન ક્રિયતે, તાવત્ત્વયા તસ્મૈ મુણ્ડકાય શ્રમણકાયાગ્રપિણ્ડકં દત્તમ્? સો ઽમર્ષજાતઃ કથયતિ--કસ્માત્ સ મુણ્ડકઃ શ્રમણકો બુસપ્લાવીં ન ભક્ષયતીતિ? તસ્ય કર્મણો વિપાકેનાયં બુસપ્લાવીં ભક્ષયતિ।
008.020. મમ બુદ્ધિરુત્પન્ના--પુત્રમપિ અનુમોદયામિ, પ્રામોદ્યમુત્પાદયિષ્યતીતિ।
008.021. સો ઽપિ મયોક્તહ્--પુત્ર, અનુમોદસ્વ, મયાર્યો મહાકાત્યાયનઃ પિણ્ડકેન પ્રતિપાદિતઃ।
008.021. સો ઽપિ રુષિતો યાવદ્ બ્રાહ્મણાનાં ન દીયતે, જ્ઞાતીનાં વા જ્ઞાતિપૂજા ન ક્રિયતે, તાવત્ત્વયા તસ્મૈ મુણ્ડકાય શ્રમણકાયાગ્રપિણ્ડં દત્તમ્? સો ઽપિ અમર્ષજાતઃ કથયતિ--કસ્માત્ સ મુણ્ડકઃ શ્રમણકો ઽયોગુડં ન ભક્ષયતીતિ? તસ્ય કર્મણો વિપાકેનાયમયોગુડં ભક્ષયતિ।
008.024. નક્ષત્રરાત્ર્યાં પ્રત્યુપસ્થિતાયાં મમ જ્ઞાતયઃ પ્રહેણકાનિ પ્રેષયન્તિ।
008.025. તાનિ અહં સ્નુષાયાઃ સમર્પયામિ।
008.025. સા પ્રણીતાનિ પ્રહેણકાનિ ભક્ષયિત્વા મમ લૂહાનિ ઉપનામયતિ।
008.026. અહં તેષાં જ્ઞાતીનાં સંદિશામિ--કિં નુ યૂયં દુર્ભિક્ષે યથા લૂહાનિ પ્રહેણકાનિ પ્રેષયત? તે મમ સંદિશન્તિ--ન વયં લૂહાનિ પ્રેષયામઃ, અપિ તુ પ્રણીતાન્યેવ પ્રહેણકાનિ પ્રેષયામઃ।
008.029. મયા સ્નુષાભિહિતા--વધૂકે, મા ત્વં પ્રણીતાનિ પ્રહેણકાનિ ભક્ષયિત્વાસ્મકં લૂહાનિ ઉપનામયસિ? સા કથયતિ--કિં સ્વમાંસં ન ભક્ષયતિ યા ત્વદીયાનિ પ્રહેણકાનિ ભક્ષયતીતિ? ઇયં તસ્ય કર્મણો વિપાકેન સ્વમાંસાનિ ભક્ષયતિ।
008.032. નક્ષત્રરાત્ર્યાં પ્રતુપસ્થિતાયાં પ્રણીતાનિ પ્રહેણકાનિ દત્ત્વા જ્ઞાતીનાં પ્રેષયામિ।
008.033. સા દારિકા તાનિ પ્રણીતાનિ પ્રહેણકાનિ માર્ગે ઽન્તર્ભક્ષયિત્વા તેષાં લૂહાનિ ઉપનામયતિ।
009.001. <9>તે મમ સંદિશન્તિ--કિં નુ ત્વં દુર્ભિક્ષે યથા લૂહાનિ અસ્માકં પ્રહેણકાનિ પ્રેષયસિ? અહં તેષાં સંદિશામિ--નાહં લૂહાનિ પેર્ષયામિ, અપિ તુ પ્રણીતાન્યેવાહં પ્રેષયામીતિ।
009.002. મયા દારિકાભિહિતા--દારિકે, મા ત્વં પ્રણીતાનિ પ્રહેણકાનિ ભક્ષયિત્વા તેષાં લૂહાનિ ઉપનામયસિ।
009.004. સા કથયતિ--કિં નુ પૂયશોણિતં ન ભક્ષયતિ, યા ત્વદીયાનિ પ્રહેણકાનિ ભક્ષયતીતિ? તસ્ય કર્મણો વિપાકેનેયં પૂયશોણિતં ભક્ષયતિ।
009.005. મમ બુદ્ધિરુત્પન્ના--તત્ર પ્રતિસંધિં ગૃહ્ણીયામ્ યત્રૈતાન્ સર્વાન્ સ્વકં સ્વકં કર્મફલં પરિભુઞ્જાનાન્ પશ્યેયમિતિ।
009.006. યયા મયાર્યમહાકાત્યાયનં પિણ્ડકેન પ્રતિપાદ્ય પ્રણીતે ત્રાયસ્ત્રિંશે દેવનિકાયે ઉપપત્તવ્યમ્, સાહં મિથ્યાપ્રણિધાનવશાત્ પ્રેતમહર્દ્ધિકા સંવૃત્તા।
009.008. શ્રોણ, ગમિષ્યસિ ત્વં વાસવગ્રામકમ્? તત્ર મમ દુહિતા વેશ્યં વાહયતિ।
009.009. સા ત્વયા વક્તવ્યા--દૃષ્ટાસ્તે મયા પિતા માતા ભ્રાતા ભ્રાતુર્જાયા દાસી।
009.010. તે કથયન્તિ--અનિષ્ટો ઽસ્ય કર્મણઃ ફલવિપાકઃ।
009.010. વિરમાસ્માદસદ્ધર્માત્।
009.010. ભગિનિ, ત્વમેવ કથયસિ--દુષ્કુહકા જામ્બુદ્વીપકા મનુષ્યાઃ, નાભિશ્રદ્દધાસ્યન્તિ।
009.011. શ્રોણ, યદિ ન શ્રદ્દધાસ્યતિ, વક્તવ્યા--તવ પૌરાણે પૈતૃકે વાસગૃહે ચત્વારો લોહસંઘાટાઃ સુવર્ણસ્ય પૂર્ણાસ્તિષ્ઠન્તિ, મધ્યે ચ સૌવર્ણદણ્ડકમણ્ડલુઃ।
009.013. તે કથયન્તિ--તમુદ્ધૃત્યાત્માનં સમ્યક્સુખેન પ્રીણય, આર્યં ચ મહાકાત્યાયનં કાલેન કાલં પિણ્ડકેન પ્રતિપાદય, અસ્માકં ચ નાંના દક્ષિણામાદેશય।
009.015. અપ્યેવૈતત્ કર્મ તનુત્વં પરિક્ષયં પર્યાદાનં ગચ્છેત્।
009.015. તેન તસ્યાઃ પ્રતિજ્ઞાતમ્।
009.016. એવં તસ્ય પરિભ્રમતો દ્વાદશ વર્ષા અતિક્રાન્તાઃ॥
009.017. તયોક્તહ્--શ્રોણ, ગમિષ્યસિ ત્વં વાસવગ્રામકમ્? ભગિનિ, ગમિષ્યામિ।
009.017. સ તસ્મિન્નેવ વિમાને ઉષિતઃ।
009.018. તયા તેષામેવ પ્રેતાનામાજ્ઞા દત્તા--ભવન્તો ગચ્છત, શ્રોણં કોટિકર્ણં સુપ્તમેવ વાસવગ્રામકે પૈતૃકે ઉદ્યાને સ્થાપયિત્વા આગચ્છત।
009.019. સ તૈર્વાસવગ્રામકે પૈતૃકે ઉદ્યાને સ્થાપિતઃ।

009.020. સ પ્રતિવિબુદ્ધો યાવત્ પશ્યતિ ઘણ્ટાછત્રાણિ વ્યજનાનિ, અક્ષરાણિ લિખિતાનિ--યદિ તાવચ્છ્રોણઃ કોટિકર્ણો જીવતિ, લઘ્વાગમનાય, ક્ષિપ્રમાગમનાય, ચ્યુતઃ કાલગતો ગત્યુપપત્તિસ્થાનાત્ સ્થાનાન્તરવિશેષતાયૈ।
009.022. સ સંલક્ષયતિ--યદિ અહં માતાપિતૃભ્યાં મૃત એવ ગૃહીતઃ, કસ્માદ્ભૂયો ઽહં ગૃહં પ્રવિશામિ? ગચ્છામિ, આર્ય મહાકાત્યાયનસ્યાન્તિકાત્ પ્રવ્રજામીતિ।
009.024. અથ શ્રોણઃ કોટિકર્ણો યેનાયુષ્માન્ મહાકાત્યાયનસ્તેનોપસંક્રાન્તઃ।
009.025. અદ્રાક્ષીદાયુષ્માન્ મહાકત્યાયનઃ શ્રોણં કોટિકર્ણં દૂરાદેવ।
009.025. દૃષ્ટ્વા ચ પુનઃ શ્રોણં કોટિકર્ણમિદમવોચત્--એહિ શ્રોણ, શ્વાગતં તે।
009.026. દૃષ્ટસ્તે શ્રોણ અયં લોકઃ પરશ્ચ લોકહ્? સ કથયતિ--દૃષ્ટો ભદન્ત મહકાત્યાયન।
009.027. લભેયાહં ભદન્ત મહાકાત્યાયન સ્વાખ્યાતે ધર્મવિનયે પ્રવ્રજ્યામુપસમ્પદં ભિક્ષુભાવમ્।
009.028. ચરેયમહં ભવતો ઽન્તિકે બ્રહ્મચર્યમ્।
009.028. સ આર્યેણોક્તહ્--શ્રોણ, તાં તાવત્ પૂર્વિકાં પ્રતિજ્ઞાં પરિપૂરય।
009.029. યથાગૃહીતાન્ સંદેશાન્ સમર્પયેતિ।
009.029. સ તસ્યૈરભ્રિકસ્ય સકાશમુપસંક્રાન્તઃ।
009.030. વિરમાસ્માદસદ્ધર્માત્।
009.031. ભોઃ પુરુષ, અદ્ય મમ પિતુર્દ્વાદશવર્ષાણિ કાલગતસ્ય।
009.032. અસ્તિ કશ્ચિદ્ દૃષ્ટઃ પરલોકાત્ પુનરાગચ્છન્? ભદ્રમુખ, એષો ઽહમાગતઃ।
009.032. નાસૌ શ્રદ્દધાતિ।
009.033. ભદ્રમુખ, યદિ ન શ્રદ્દધાસિ, સ તવ પિતા કથયતિ--અસ્તિ સૂનાધસ્તાત્ સુવર્ણસ્ય કલશઃ।
010.001. <10>પૂર્ણસ્તિષ્ઠતિ।
010.001. તમુદ્ધૃત્યાત્માનં સમ્યક્સુખેન પ્રીણય।
010.001. આર્યં ચ મહાકાત્યાયનં કાલેન કાલં પિણ્ડકેન પ્રતિપાદય, અસ્માકં ચ નાંના દક્ષિણામાદેશય।
010.002. અપ્યેવૈતત્ કર્મ તનુત્વં પરિક્ષયં પર્યાદાય ગચ્છેત્।
010.003. સ સંલક્ષયતિ--ન કદાચિદેવં મયા શ્રુતપૂર્વમ્।
010.003. પશ્યામિ, સચેદ્ ભૂતં ભવિષ્યતિ, સર્વમેતત્ સત્યમ્।
010.004. તેન ગત્વા ખનિતમ્।
010.004. યાવત્ તત્ સર્વં તત્ તથૈવ।
010.004. તેનાભિશ્રદ્દધાતમ્।
010.005. તતઃ પશ્ચાત્ સ પારદારિકાસ્ય સકાશમુપસંક્રાન્તઃ।
010.005. ઉપસંક્રમ્ય કથયતિ--ભદ્રમુખ, દૃષ્ટસ્તે મયા પિતા।
010.006. સ કથયતિ--અનિષ્ટો ઽસ્ય કર્મણઃ ફલવિપાકઃ।
010.006. વિરમાસ્માત્ પાપકાદસદ્ધર્માત્।
010.007. સ કથયતિ--ભોઃ પુરુષ, અદ્ય મમ પિતુર્દ્વાદશ વર્ષાણિ કાલં ગતસ્ય।
010.007. અસ્તિ કશ્ચિત્ ત્વયા દૃષ્ટઃ પરલોકં ગત્વા પુનરાગચ્છન્? ભદ્રમુખ, એષો ઽહમાગતઃ।
010.008. નાસૌ શ્રદ્દધાતિ।
010.009. સ ચાઅહ--ભદ્રમુખ, સચેન્નાભિશ્રદ્દધાસિ, તવ પિત્રા અગ્નિષ્ટોમસ્યાધસ્તાત્ સુવર્ણસ્ય કલશઃ પૂરયિત્વા સ્થાપિતઃ।
010.010. સ કથયતિ--તમુદ્ધૃત્યાત્માનં સમ્યક્સુખેન પ્રીણય, આર્યં ચ મહાકાત્યાયનં કાલેન કાલં પિણ્ડકેન પ્રતિપાદય, અસ્માકં ચ નાંના દક્ષિણામાદેશય।
010.011. અપ્યેવૈતત્ કર્મ તનુત્વં પરિક્ષયં પર્યાદાનં ગચ્છેત્।
010.012. સ સંલક્ષયતિ--ન કદાચિદેતન્મયા શ્રુતપૂર્વમ્।
010.013. પશ્યામિ, સચેદ્ ભૂતં ભવિષ્યતિ, સર્વમેતત્ સત્યમ્।
010.013. તેન ગત્વા ખનિતમ્।
010.013. યાવત્ તત્સર્વં તત્તથૈવ।
010.014. તેનાભિશ્રદ્દધાતમ્।
010.014. સ તસ્યા વેશ્યાયાઃ સકાશમુપસંક્રાન્તઃ।
010.014. ઉપસંક્રમ્ય કથયતિ--ભગિનિ, દૃષ્ટાસ્તે મયા માતા પિતા ભ્રાતા ભ્રાતુર્જાયા દાસી।
010.015. તે કથયન્તિ--અનિષ્ટો ઽસ્ય કર્મણઃ ફલવિપાકઃ।
010.016. વિરમાસ્માત્ પાપકાદસદ્ધર્માત્।
010.016. સા કથયતિ--ભોઃ પુરુષ, મમ માતાપિત્રોર્દ્વાદશ વર્ષાણિ કાલગતયોઃ।
010.017. અસ્તિ કશ્ચિત્ ત્વયા દૃષ્ટઃ પરલોકં ગત્વા પુનરાગચ્છન્? સ કથયતિ--એષો ઽહમાગતઃ।
010.018. સા ન શ્રદ્દધાતિ।
010.018. સ કથયતિ--ભગિનિ, સચેન્નાભિશ્રદ્દધાસિ, તવ પૌરાણે પૈતૃકે વાસગૃહે ચતસ્રો લોહસંઘાટાઃ સુવર્ણપૂર્ણાસ્તિષ્ઠન્તિ, મધ્યે ચ સૌવર્ણદણ્ડકમણ્ડલુઃ।
010.020. તે કથયન્તિ--તમુદ્ધૃત્યાત્માનં સમ્યક્સુખેન પ્રીણય, આર્યં ચ મહાકાત્યાયનં કાલેન કાલં પિણ્ડકેન પ્રતિપાદય, અસ્માકં ચ નાંના દક્ષિણામાદેશય।
010.022. અપ્યેવૈતત્ કર્મ તનુત્વં પરિક્ષયં પર્યાદાનં ગચ્છેત્।
010.022. સા સંલક્ષયતિ--ન કદાચિન્મયા શ્રુતપૂર્વમ્।
010.023. પશ્યામિ, સચેદ્ ભૂતં ભવિષ્યતિ, સર્વમેતત્ સત્યમ્।
010.023. તયા ગત્વા ખનિતમ્।
010.023. યાવત્ તત્ સર્વં તત્તથૈવ।
010.024. તયાભિશ્રદ્દધાતમ્।
010.024. શ્રોણઃ કોટિકર્ણઃ સંલક્ષયતિ--સર્વો ઽયં લોકઃ સુવર્ણસ્ય શ્રદ્દધાતિ, ન તુ કશ્ચિન્મમ શ્રદ્ધયા ગચ્છતીતિ।
010.025. તેન વૈપુષ્પિતમ્।
010.025. શિશુત્વે સુવર્ણેન દશના બદ્ધાઃ।
010.026. તયાસૌ પ્રત્યભિજ્ઞાતઃ।
010.026. સ્યાદાર્યઃ શ્રોણઃ કોટિકર્ણ એવ તે ભગિનીજનઃ સંજાનતે(?)।
010.027. તયા ગત્વા તસ્ય માતાપિતૃભ્યામારોચિતમ્।
010.027. અમ્બ તાત કોટિકર્ણો ઽભ્યાગત ઇતિ।
010.028. અનેકૈસ્તેષામારોચિતમ્।
010.028. તે ન કસ્યચિત્ શ્રદ્ધયા ગચ્છન્તિ।
010.028. તે કથયન્તિ--પુત્રિ ત્વમપ્યસ્માકમુત્પ્રાસયસિ।
010.029. યાવદસૌ સ્વયમેવ ગતઃ।
010.029. તેન દ્વારકોષ્ઠકે સ્થિત્વોત્કાશનશબ્દઃ કૃતઃ।
010.030. હિરણ્યસ્વરો ઽસૌ મહાત્મા।
010.030. તસ્ય શબ્દેન સર્વં ગૃહમાપૂરિતમ્।
010.030. સ તૈઃ સ્વરેણ પ્રત્યભિજ્ઞાતઃ।
010.031. તે કણ્ઠે પરિષ્વજ્ય રુદિતુમારબ્ધૌ।
010.031. તેષાં બાષ્પેણ પટલાનિ સ્ફુટિતાનિ।
010.032. દ્રષ્ટુમારબ્ધૌ।
010.032. સ કથયતિ--અમ્બ તાત અનુજાનીધ્વમ્।
010.032. પ્રવ્રજિષ્યામિ સમ્યગેવ શ્રદ્ધયા <11>અગારાદનગારિકામ્।
011.001. તૌ કથયતહ્--પુત્ર આવાં ત્વદીયેન શોકેન રુદન્તાવન્ધીભૂતૌ।
011.001. ઇદાનીં ત્વામેવાગમ્ય ચક્ષુઃ પ્રતિલબ્ધમ્।
011.002. યાવદાવાં જીવામઃ, તાવન્ન પ્રવ્રજિતવ્યમ્।
011.002. યદા કાલં કરિષ્યામઃ, તદા પ્રવ્રજિષ્યસિ।
011.003. તેનાયુષ્મતો મહાકાત્યાયનસ્યાન્તિકાદ્ધર્મં શ્રુત્વા સ્રોતાપત્તિફલં સાક્ષાત્કૃતમ્, માતાપિતરૌ ચ શરણગમનશિક્ષાપદેષુ પ્રતિષ્ઠાપિતૌ।
011.004. આગમચતુષ્ટયમધીતમ્, સકૃદાગામિફલં સાક્ષાત્કૃતમ્।
011.005. માતાપિતરૌ સત્યેષુ પ્રતિષ્ઠાપિતૌ॥
011.006. અપરેણ સમયેન તસ્ય માતાપિતરૌ કાલગતૌ।
011.006. સ તં ધનજાતં દીનાનાથકૃપણેભ્યો દત્ત્વા દરિદ્રાનદરિદ્રાન્ કૃત્વા યેનાયુષ્માન્ મહાકાત્યાયનસ્તેનોપસંક્રાન્તઃ।
011.007. ઉપસંક્રમ્યાયુષ્મતો મહાકાત્યાયનસ્ય પાદૌ શિરસા વન્દિત્વા એકાન્તે ઽસ્થાત્।
011.008. એકાન્તે સ્થિતઃ શ્રોણઃ કોટિકર્ણ આયુષ્મન્તં મહાકાત્યાયનમિદમવોચત્--લભેયાહમાર્યમહાકાત્યાયન સ્વાખ્યાતે ધર્મવિનયે પ્રવ્રજ્યામ્, યાવચ્ચરેયાહં ભગવતો ઽન્તિકે બ્રહ્મચર્યમ્।
011.010. સ આયુષ્મતા મહાકાત્યાયનેન પ્રવ્રજિતઃ।
011.011. તેન પ્રવ્રજ્ય માતૃકાધીતા, અનાગામિફલં સાક્ષાત્કૃતમ્।
011.011. અસ્માત્ પરાન્તકેષુ જનપદેષ્વલ્પભિક્ષુકમ્।
011.012. કૃચ્છ્રેણ દેશવર્ગો ગણઃ પરિપૂર્યતે।
011.012. સ ત્રૈમાસીં શ્રામણેરો ધારિતઃ।

011.012. ધર્મતા ખલુ યથા બુદ્ધાનાં ભગવતાં શ્રાવકાણાં દ્વૌ સંનિપાતૌ ભવતઃ।
011.013. યચ્ચાષાઢ્યાં વર્ષોપનાયિકાયામ્ યચ્ચ કાર્તિક્યાં પૂર્ણમાસ્યામ્।
011.014. તત્ર યે આષાઢ્યાં વર્ષોપનાયિકાયાં સંનિપતન્તિ, તે તાંસ્તાનુદ્દેશયોગમનસિકારાનુદ્ગૃહ્ય પર્યવાપ્ય તાસુ ગ્રામનગરનિગમરાષ્ટ્રરાજધાનીષુ વર્ષામુપગચ્છન્તિ।
011.015. યે કાર્તિક્યાં પૌર્ણમાસ્યાં સંનિપતન્તિ, તે યથાધિગતમારોચયન્તિ, ઉત્તરે ચ પરિપૃચ્છન્તિ સૂત્રસ્ય વિનયસ્ય માતૃકાયાઃ।
011.017. એવમેવ મહાશ્રાવકાણામપિ।
011.017. અથ યે આયુષ્મતો મહાકાત્યાયનસ્ય સાર્ધંવિહાર્યન્તેવાસિકા ભિક્ષવસ્ તાંસ્તાનુદ્દેશયોગમનસિકારવિશેષાન્ ગૃહ્ય પર્યવાપ્ય તાસુ તાસુ ગ્રામનગરનિગમરાષ્ટ્રરાજધાનીષુ વર્ષામુપગતાઃ, તે ત્રયાણાં વાર્ષિકાણાં માસાનામત્યયાત્ કૃતચીવરા નિષ્ઠિતચીવરાઃ સમાદાય પાત્રચીવરમ્ યેનાયુષ્માન્ મહાકાત્યાયનસ્તેનોપસંક્રાન્તાઃ।
011.021. ઉપસંક્રમ્યાયુષ્મતો મહાકાત્યાયનસ્ય પાદૌ શિરસા વન્દિત્વૈકાન્તે નિષણ્ણાઃ।
011.021. એકાન્તે નિષદ્ય યથાધિગતમારોચયન્તિ, ઉત્તરે ચ પરિપૃચ્છન્તિ।
011.022. દેશવર્ગો ગણઃ પરિપૂર્ણઃ।
011.022. સ તેનોપસમ્પાદિતઃ।
011.023. તેન તૃતીયપિટકમધીતમ્।
011.023. સર્વક્લેશપ્રહાણાદર્હત્ત્વં સાક્ષાત્કૃતમ્।
011.023. અર્હન્ સંવૃત્તસ્ ત્રૈધાતુકવીતરાગો યાવદ્ અભિવાદ્યશ્ચ સંવૃત્તઃ॥
011.025. અથાયુષ્મતો મહાકાત્યાયનસ્ય સાર્ધંવિહાર્યન્તેવાસિકા આયુષ્મન્તં મહાકાત્યાયનમ્ યાવત્તાવત્ પર્યુપાસ્યાયુષ્મન્તં મહાકાત્યાયનમિદમવોચન્--દૃષ્ટો ઽસ્માભિરુપાધ્યાયઃ પર્યુપાસિતશ્ચ।
011.027. ગચ્છામો વયમ્, ભગવન્તં પર્યુપાસિષ્યામહે।
011.027. સ ચાહ--વત્સા એવં કુરુધ્વમ્।
011.027. દ્રષ્ટવ્યા એવ પર્યુપાસિતવ્યા એવ હિ તથાગતા અર્હન્તઃ સમ્યક્સમ્બુદ્ધાઃ।
011.027. તેન ખલુ પુનઃ સમયેન શ્રોણઃ કોટિકર્ણસ્તસ્યામેવ પર્ષદિ સંનિષણ્ણો ઽભૂત્ સંનિપતિતઃ।
011.029. અથાયુષ્માઞ્ શ્રોણઃ કોટિકર્ણ ઉત્થાયાસનાદ્ એકાંસમુત્તરાસઙ્ગં કૃત્વા દક્ષિણં જાનુમણ્ડલં પૃથિવ્યાં પ્રતિષ્ઠાપ્ય યેનાયુષ્માન્ મહાકાત્યાયનસ્તેનાઞ્જલિં કૃત્વા પ્રણમ્યાયુષ્મન્તં મહાકાત્યાયનમિદમવોચત્--દૃષ્ટો મયોપાધ્યાયાનુભાવેન સ ભગવાન્ ધર્મકાયેન, નો તુ રૂપકાયેન।
011.032. ગચ્છામિ ઉપાધ્યાય, રૂપકાયેનાપિ તં ભગવન્તં દ્રક્ષ્યામિ।
011.032. સ <12>આહ--એવં વત્સ કુરુષ્વ।
012.001. દુર્લભદર્શના હિ વત્સ તથાગતા અર્હન્તઃ સમ્યક્સમ્બુદ્ધાસ્ તદ્યથા ઔદુમ્બરપુષ્પમ્।
012.002. અસ્માકં ચ વચનેન ભગવતઃ પાદૌ શિરસા વન્દસ્વ, અલ્પાબાધતાં ચ યાવત્ સુખસ્પર્શવિહારતાં ચ।
012.003. પઞ્ચ પ્રશ્નાંશ્ચ પૃચ્છ--અસ્માત્ પરાન્તકેષુ ભદન્ત જનપદેષુ અલ્પભિક્ષુકમ્।
012.004. કૃચ્છ્રેણ દશવર્ગગણઃ પરિપૂર્યતે।
012.004. તત્રાસ્માભિઃ કથં પ્રતિપત્તવ્યમ્? ખરા ભૂમી ગોકણ્ટકા ધાનાઃ।
012.005. અસ્માકમપરાન્તકેષુ જનપદેષુ ઇદમેવમ્રૂપમાસ્તરણં પ્રત્યાસ્તરણં તદ્યથા અવિચર્મ ગોચર્મ ચ્છાગચર્મ।
012.006. તદન્યેષુ જનપદેષુ ઇદમેવમ્રૂપમાસ્તરણં પ્રત્યાસ્તરણં તદ્યથા એરકો મેરકો જન્દુરકો મન્દુરકઃ।
012.007. એવમેવાસ્માત્ પરાન્તકેષુ જનપદેષ્વિદમેવમ્રૂપમાસ્તરણં પ્રત્યાસ્તરણં તદ્યથા અવિચર્મ પૂર્વવત્।
012.008. ઉદકસ્તબ્ધિકા મનુષ્યાઃ સ્નાતોપવિચારાઃ।
012.008. ભિક્ષુર્ભિક્ષોશ્ચીવરકાનિ પ્રેષયતિ ઇતશ્ચ્યુતાનિ તત્રાસમ્પ્રાપ્તાનિ કસ્યૈતાનિ નૈઃસર્ગિકાનિ।
012.009. અધિવાસયતિ આયુષ્માઞ્છ્રોણઃ કોટિકર્ણ આયુષ્મતો મહાકાત્યાયનસ્ય તૂષ્ણીભાવેન।
012.010. અથાયુષ્માઞ્છ્રોણઃ કોટિકર્ણસ્ તસ્યા એવ રાત્રેરત્યયાત્ પૂર્વાહ્ણે નિવાસ્ય પાત્રચીવરમાદાય વાસવગ્રામકં પિણ્ડાય પ્રાવિક્ષત્।
012.012. યાવદનુપૂર્વેણ શ્રાવસ્તીમનુપ્રાપ્તઃ।
012.012. અથાયુષ્માઞ્છ્રોણઃ કોટિકર્ણઃ પાત્રચીવરં પ્રતિસામય્ય પાદૌ પ્રક્ષાલ્ય યેન ભગવાંસ્તેનોપસંક્રાન્તઃ।
012.013. ઉપસંક્રમ્યૈકાન્તે નિષણ્ણઃ।
012.014. તત્ર ભગવાનાયુષ્મન્તમાનન્દમામન્ત્રયતે સ્મ--ગચ્છ આનન્દ તથાગતસ્ય શ્રોણસ્ય ચ કોટિકર્ણસ્યૈકવિહારે મઞ્ચં પ્રજ્ઞાપય।
012.015. એવં ભદન્તેતિ આયુષ્માનાનન્દસ્તથાગતસ્ય શ્રોણસ્ય ચ કોટિકર્ણસ્ય યાવત્ પ્રજ્ઞાપ્ય યેન ભગવાંસ્તેનોપસંક્રાન્તઃ।
012.016. ઉપસંક્રમ્ય ભગવન્તમિદમવોચત્--પ્રજ્ઞપ્તો ભદન્ત તથાગતસ્ય શ્રોણસ્ય કોટિકર્ણસ્ય વિહારસ્તેનોપસંક્રાન્તઃ, યાવદ્વિહારં પ્રવિશ્ય નિષણ્ણઃ।
012.019. યાવત્ પશ્યતિ સ્મૃતિં પ્રતિમુખમુપસ્થાપ્ય।
012.019. અથાયુષ્માનપિ શ્રોણઃ કોટિકર્ણો બહિર્વિહારસ્ય પાદૌ પ્રક્ષાલ્ય વિહારં પ્રવિશ્ય નિષણ્ણઃ પર્યઙ્કમાભુજ્ય યાવત્ પ્રતિમુખં સ્મૃતિમુપસ્થાપ્ય।
012.021. તાં ખલુ રાત્રિં ભગવાન્ આયુષ્માંશ્ચ શ્રોણઃ કોટિકર્ણ આર્યેણ તૂષ્ણીભાવેનાધિવાસિતવાન્।
012.022. અથ ભગવાન્ રાત્ર્યાઃ પ્રત્યૂષસમયે આયુષ્મન્તં શ્રોણં કોટિકર્ણમામન્ત્રયતે સ્મ--પ્રતિભાતુ તે શ્રોણ ધર્મો યો મયા સ્વયમભિજ્ઞાયાભિસમ્બુધ્યાખ્યાતઃ।
012.023. અથાયુષ્માઞ્ શ્રોણો ભગવતા કૃતાવકાશહ્ અસ્માત્ પરાન્તિકયા ગુપ્તિકયા ઉદાનાત્ પારાયણાત્ સત્યદૃષ્ટઃ શૈલગાથા મુનિગાથા અર્થવર્ગીયાણિ ચ સૂત્રાણિ વિસ્તરેણ સ્વરેણ સ્વાધ્યાયં કરોતિ।
012.025. અથ ભગવાઞ્છ્રોણસ્ય કોટિકર્ણસ્ય કથાપર્યવસાનં વિદિત્વા આયુષ્મન્તં શ્રોણં કોટિકર્ણમિદમવોચત્--સાધુ સાધુ શ્રોણ, મધુરસ્તે ધર્મો ભાષિતઃ પ્રણીતશ્ચ, યો મયા સ્વયમભિજ્ઞાયાભિસમ્બુધ્યાખ્યાતઃ।
012.028. અથાયુષ્મતઃ શ્રોણસ્ય કોટિકર્ણસ્યૈતદભવત્--અયં મે કાલો ભગવત ઉપાધ્યાયસ્ય વચસારોચયિતુમિતિ વિદિત્વોત્થાયાસનાદ્ યાવદ્ ભગવન્તં પ્રણમ્યેદમવોચત્--અસ્માત્ પરાન્તકેષુ જનપદેષુ વાસવગ્રામકે ભદન્તમહાકાત્યાયનઃ પ્રતિવસતિ, યો મે ઉપાધ્યાયઃ।
012.031. સ ભગવતઃ પાદૌ શિરસા વન્દતે અલ્પાબાધતાં ચ પૃચ્છતિ યાવત્ સ્પર્શવિહારતાં ચ।
012.032. પઞ્ચ ચ પ્રશ્નાન્ પૃચ્છતિ વિસ્તરેણોચ્ચારયિતવ્યાનિ।
012.032. અથ ભગવાઞ્ચ્છ્રોણં કોટિકર્ણમિદમવોચત્<13>--અકાલં તે શ્રોણ પ્રશ્નવ્યાકરણાય।
013.001. સંઘમેલકસ્ તત્ર કાલો ભવિષ્યતિ પ્રશ્નસ્ય વ્યાકરણાય।
013.002. અથ ભગવાન્ કાલ્યમેવોત્થાય પુરસ્તાદ્ભિક્ષુસંઘસ્ય પ્રજ્ઞપ્ત એવાસને નિષણ્ણઃ।
013.003. અથાયુષ્માઞ્ચ્છ્રોણઃ કોટિકર્ણો યેન ભગવાંસ્તેનોપસંક્રમ્ય ભગવતઃ પાદૌ શિરસા વન્દિત્વૈકાન્તે ઽસ્થાત્।
013.004. એકાન્તસ્થિતો ભગવન્તમિદમવોચત્--અસ્માત્ પરાન્તકેષુ જનપદેષુ વાસવગ્રામકે ભદન્તમહાકાયાયનઃ પ્રતિવસતિ, યો મે ઉપાધ્યાયઃ।
013.005. સ ભગવતઃ પાદૌ શિરસા વન્દતે અલ્પાબાધતાં ચ પૃચ્છતિ યાવત્ સ્પર્શવિહારતાં ચ।
013.006. પઞ્ચ ચ પ્રશ્નાતિ વિસ્તરેણોચ્ચારયિતવ્યાનિ યથાપૂર્વમુક્તાનિ યાવત્ કસ્ય નૈઃસર્ગિકાનિ।
013.007. ભગવાનાહ--તસ્માદનુજાનામિ।
013.008. પ્રત્યન્તિમેષુ જનપદેષુ વિનયધરપઞ્ચમેનોપસમ્પદા, સદા સ્નાતઃ, એકપલાશિકે ઉપાનહે ધારયિતવ્યે ન દ્વિપુટાં ન ત્રિપુટામ્।

013.009. સા ચેત્ ક્ષયધર્મિણી ભવતિ, તાં ત્યક્ત્વા પુનર્ નવા ગ્રહીતવ્યા।
013.010. ભિક્ષુર્ભિક્ષોશ્ચીવરકાનિ પ્રેષયતિ ઇતશ્ચ્યુતાનિ તત્રાસમ્પ્રાપ્તાનિ ન કસ્યચિન્નૈઃસર્ગિકાણિ।
013.011. આયુષ્માન્ ઉપાલી બુદ્ધં ભગવન્તં પૃચ્છતિ--યદુક્તં ભદન્ત ભગવતા પ્રત્યન્તિમેષુ જનપદેષુ વિનયધરપઞ્ચમેનોપસમ્પદમ્, તત્ર કતમો ઽન્તઃ કતમઃ પ્રત્યન્તહ્? પૂર્વેણોપાલિ પુણ્ડવર્ધનં નામ નગરમ્, તસ્ય પૂર્વેણ પુણ્ડકક્ષો નામ પર્વતઃ, તતઃ પરેણ પ્રત્યન્તઃ।
013.013. દક્ષિણેન શરાવતી નામ નગરી, તસ્યાઃ પરેણ સરાવતી નામ નદી, સો ઽન્તઃ, તતઃ પરેણ પ્રત્યન્તઃ।
013.015. પશ્ચિમેન સ્થૂણોપસ્થૂણકૌ બ્રામણગ્રામકૌ, સો ઽન્તઃ, તતઃ પરેણ પ્રત્યન્તઃ।
013.015. ઉત્તરેણ ઉશીરગિરિઃ સો ઽન્તઃ, તતઃ પરેણ પ્રત્યન્તઃ॥
013.017. કિં ભદન્ત આયુષ્મતા શ્રોણેન કોટિકર્ણેન કર્મ કૃતમિતિ વિસ્તરઃ।
013.017. ભગવાનાહ--ભૂતપૂર્વમ્ યાવત્ કાશ્યપો નામ તથાગતો ઽર્હન્ સમ્યક્સમ્બુદ્ધો ભગવાઞ્ શાસ્તા લોક ઉત્પન્નઃ।
013.019. તેન ખલુ સમયેન વારાણસ્યાં દ્વૌ જાયાપતિકૌ।
013.019. તાભ્યાં કાશ્યપસ્ય સમ્યક્સમ્બુદ્ધસ્યાન્તિકે શરણગમનશિક્ષાપદાનિ ઉદ્ગૃહીતાનિ।
013.020. યદા કાશ્યપઃ સમ્યક્સમ્બુદ્ધઃ સકલં બુદ્ધકાર્યં કૃત્વા નિરુપધિશેષુ નિર્વાણધાતૌ પરિનિર્વૃતઃ, તસ્ય રાજ્ઞા કૃકિના ચતૂરત્નમયં ચૈત્યં કારિતં સમન્તાદ્યોજનમુચ્ચત્વેન।
013.022. તેન તત્ર ખણ્ડસ્ફુટપ્રતિસંસ્કરણાય યે પૂર્વનગરદ્વારે કરપ્રત્યાયા ઉત્તિષ્ઠન્તે, તે તસ્મિન્ સ્તૂપે ઽનુપ્રદત્તાઃ।
013.023. યદા કૃકી રાજા કાલગતઃ, તસ્ય પુત્રઃ સુજાતો નાંના સ રાજ્યે પ્રતિષ્ઠાપિતઃ।
013.024. તસ્યામાત્યૈઃ સ્તોકાઃ કરપ્રત્યાયા ઉપનામિતાઃ।
013.025. સો ઽમાત્યાનામન્ત્રયતે--કિંકારણમસ્માકં ભવદ્ભિઃ સ્તોકકરપ્રત્યાયા ઉપનામિતાહ્? કિમસ્માકં વિજિતે કરપ્રત્યાયા નોત્તિષ્ઠન્તે? તે કથયન્તિ--દેવ, કુતઃ કરપ્રત્યાયા પ્રજ્ઞાપિતાઃ।
013.028. યદિ દેવો ઽનુજાનીયાત્, તે વયં તાન્ કરપ્રત્યાયાન્ સમુચ્છિન્દામઃ।
013.028. સ કથયતિ--ભવન્તઃ, યન્મમ પિત્રા કૃતમ્, દેવકૃતં ન તુ બ્રહ્મકૃતં તત્।
013.029. તે સંલક્ષયન્તિ--યદિ દેવો ઽનુજાનીતે, વયં તથા કરિષ્યામો યથા સ્વયમેવ તે કરપ્રત્યાયા નોત્થાસ્યન્તિ।
013.030. તૈઃ સ દ્વારે બદ્ધ્વા સ્થાપિતઃ।
013.031. ન ભૂયઃ કરપ્રત્યાયા ઉત્થિષ્ઠન્તે।
013.031. તસ્મિન્ સ્તૂપે ચટિતકાનિ પ્રાદુર્ભૂતાનિ।
013.032. તૌ જાયાપતી વૃદ્ધીભૂતૌ તત્રૈવ સ્તૂપે પરિકર્મ કુર્વાણૌ તિષ્ઠતઃ।
013.032. ઉત્તરાપથાત્ સાર્થવાહહ્ <14>પણ્યમાદાય વારાણસીમનુપ્રાપ્તઃ।
014.001. તેનાસૌ દૃષ્ટઃ સ્તૂપઃ।
014.001. ચટિતસ્ફુટિતકઃ પ્રાદુર્ભૂતઃ।
014.001. સ દૃષ્ટ્વા પૃચ્છતિ--અમ્બ તાત કસ્યૈષ સ્તૂપ ઇતિ।
014.002. તૌ કથયતહ્--કાશ્યપસ્ય સમ્યક્સમ્બુદ્ધસ્ય।
014.003. કેન કારિતહ્? કૃકિના રાજ્ઞા।
014.003. ન તેન રાજ્ઞાસ્મિન્ સ્તૂપે ખણ્ડસ્ફુટપ્રતિસંસ્કારકરણાય કિંચિત્ પ્રજ્ઞાપ્તમ્? તૌ કથયતહ્--પ્રજ્ઞાપ્તમ્।
014.004. યે પૂર્વનગરદ્વારે કરપ્રત્યાયાસ્તે ઽસ્મિન્ સ્તૂપે ખણ્ડસ્ફુટપ્રતિસંસ્કરણાય નિર્યાતિતાઃ।
014.005. કૃકી રાજા કાલગતઃ।
014.005. તસ્ય પુત્રઃ સુજાતો નામ, સ રાજ્યે પ્રતિષ્ઠિતઃ।
014.006. તેન તે કરપ્રત્યાયાઃ સમુચ્છિન્નાઃ।
014.006. તેનાસ્મિન્ સ્તૂપે ચટિતસ્ફુટિતકાનિ પ્રાદુર્ભૂતાનિ।
014.007. તસ્ય રત્નકર્ણિકા કર્ણે આમુક્તિકા।
014.007. તેન સા રત્નકર્ણિકાવતાર્ય તયોર્દત્તા।
014.008. અમ્બ તાત અનયા કર્ણિકયાસ્મિન્ સ્તૂપે ખણ્ડસ્ફુટપ્રતિસંસ્કારં કુરુતમિતિ।
014.008. યાવદહં પણ્યં વિસર્જયિત્વા આગચ્છામિ।
014.009. તતઃ પશ્ચાદ્ ભૂયો ઽપિ દાસ્યામિ।
014.009. તૈસ્તાં વિક્રીય તસ્મિન્ સ્તૂપે ખણ્ડસ્ફુટિતપ્રતિસંસ્કારઃ કૃતઃ।
014.010. અપરમુત્સર્પિતમ્।
014.010. અથાપરેણ સમયેન સાર્થવાહઃ પણ્યં વિસર્જયિત્વા આગતઃ।
014.011. તેન સ દૃષ્ટઃ સ્તૂપો ઽસેચનકદર્શનઃ।
014.011. દૃષ્ટ્વા ચ ભૂયસ્યા માત્રયાભિપ્રસન્નઃ।
014.012. સ પ્રસાદજાતઃ પૃચ્છતિ--અમ્બ તાત યુષ્માભિઃ કિંચિદુદ્ધારિકૃતમ્।
014.013. તૌ કથયતહ્--પુત્ર નાસ્માભિઃ કિંચિદુદ્ધારિકૃતમ્।
014.013. કિં ત્વપરમુત્સર્પિતં તિષ્ઠતિ।
014.014. તેન પ્રસાદજાતેન યત્તત્રાવશિષ્ટમ્ અપરં ચ દત્ત્વા મહતીં પૂજાં કૃત્વા પ્રણિધાનં ચ કૃતમ્--અનેનાહં કુશલમૂલેનાઢ્યે મહાધને મહાભોગે કુલે જાયેયમ્।
014.015. એવંવિધાનાં ચ ધર્માણાં લાભી સ્યામ્।
014.016. એવંવિધમેવ શાસ્તારમારાગયેયં મા વિરાગયેયમિતિ।
014.016. કિં મન્યધ્વે ભિક્ષવો યો ઽસૌ સાર્થવાહઃ, એષ એવાસૌ શ્રોણઃ કોટિકર્ણઃ।
014.017. યદનેન કાશ્યપસ્ય સમ્યક્સમ્બુદ્ધસ્ય સ્તૂપે કારાં કૃત્વા પ્રણિધાનં કૃતમ્, તસ્ય કર્મણો વિપાકેનાઢ્યે મહાધને મહાભોગે કુલે જાતઃ।
014.018. મમ શાસને પ્રવ્રજ્ય સર્વક્લેશપ્રહાણાદર્હત્ત્વં સાક્ષાત્કૃતમ્।
014.019. અહમનેન કાશ્યપેન સમ્યક્સમ્બુદ્ધેન સાર્ધં સમજવઃ સમબલઃ સમધુરઃ સમસામાન્યપ્રાપ્તઃ શાસ્તા આરાગિતો ન વિરાગિતઃ।
014.020. ઇતિ ભિક્ષવ એકાન્તકૃષ્ણાનામેકાન્તકૃષ્ણો વિપાકઃ, એકાન્તશુક્લાનાં ધર્માણામેકાન્તશુક્લો વિપાકઃ, વ્યતિમિશ્રાણાં વ્યતિમિશ્રઃ।
014.022. તસ્માત્તર્હિ ભિક્ષવ એકાન્તકૃષ્ણાનિ કર્માણ્યપાસ્ય વ્યતિમિશ્રાણિ ચ, એકાન્તશુક્લેષ્વેવ કર્મસ્વાભોગઃ કરણીયઃ।
014.023. ઇત્યેવં વો ભિક્ષવઃ શિક્ષિતવ્યમ્॥
014.024. ભિક્ષવ ઊચુહ્--કિં ભદન્ત આયુષ્મતા શ્રોણેન કોટિકર્ણેન કર્મ કૃતમ્ યસ્ય કર્મણો વિપાકેન દૃષ્ટ એવ ધર્મે અપાયા દૃષ્ટાહ્? ભગવાનાહ--યદનેન માતુરન્તિકે ખરવાક્કર્મ નિશ્ચારિતમ્, તસ્ય કર્મણો વિપાકેન દૃષ્ટ એવ ધર્મે અપાયા દૃષ્ટા ઇતિ॥
014.027. ઇદમવોચદ્ભગવાન્।
014.027. આત્તમનસસ્તે ભિક્ષવો ભગવતો ભાષિતમભ્યનન્દન્॥
014.028. ઇતિ શ્રીદિવ્યાવદાને કોટિકર્ણાવદાનં પ્રથમમ્॥
********** અવદાન 2 **********
015.000. દિવ્2 પૂર્ણાવદાનમ્।
015.001. ભગવાઞ્ શ્રાવસ્ત્યાં વિહરતિ સ્મ જેતવને ઽનાથપિણ્ડદસ્યારામે।
015.001. તેન ખલુ સમયેન સૂર્પારકે નગરે નામ ગૃહપતિઃ પ્રતિવસતિ આઢ્યો મહાધનો મહાભોગો વિસ્તીર્ણવિશાલપરિગ્રહો વૈશ્રવણધનસમુદિતો વૈશ્રવણધનપ્રતિસ્પર્ધી।
015.003. તેન સદૃશાત્ કુલાત્ કુલત્રમાનીતમ્।
015.004. સ તયા સાર્ધં ક્રીડતિ રમતે પરિચારયતિ।
015.004. તસ્ય ક્રીડતો રમમાણસ્ય પરિચારયતઃ કાલાન્તરેણ પત્ની આપન્નસત્ત્વા સંવૃત્તા।
015.005. સા અષ્ટાનાં નવાનાં વા માસાનામત્યયાત્ પ્રસૂતા।
015.005. દારકો જાતઃ।
015.006. તસ્ય ત્રીણિ સપ્તકાનિ એકવિંશતિદિવસાનિ વિસ્તરેણ જાતસ્ય જાતમહં કૃત્વા નામધેયં વ્યવસ્થાપ્યતે--કિં ભવતુ દારકસ્ય નામેતિ।
015.007. જ્ઞાતય ઊચુહ્--અયં દારકો ભવસ્ય ગૃહપતેઃ પુત્રઃ, તસ્માદ્ભવતુ ભવિલેતિ નામધેયં વ્યવસ્થાપિતમ્।
015.008. ભૂયો ઽપ્યસ્ય ક્રીડતો રમમાણસ્ય પરિચારયતઃ પુત્રો જાતઃ।
015.009. તસ્ય ભવત્રાતેતિ નામધેયં વ્યવસ્થાપિતમ્।
015.009. પુનરપ્યસ્ય પુત્રો જાતઃ।

015.010. તસ્ય ભવનન્દીતિ નામધેયં વ્યવસ્થાપિતમ્।
015.010. યાવદપરેણ સમયેન ભવો ગૃહપતિર્ ગ્લાનં સંવૃત્તઃ।
015.011. સો ઽત્યર્થં પરુષવચનસમુદાચારી યતઃ, પત્ન્યા પુત્રૈશ્ચાપ્યુપેક્ષિતઃ।
015.011. તસ્ય પ્રેષ્યદારિકા।
015.012. સા સંલક્ષયતિ--મમ સ્વામિના અનેકૈરુપાયશતૈર્ભોગાઃ સમુદાનીતાઃ।
015.013. સેદાનીં ગ્લાનઃ સંવૃત્તઃ।
015.012. સૈષ પત્ન્યા પુત્રૈશ્ચાપ્યુપેક્ષિતઃ।
015.013. ન મમ પ્રતિરૂપં સ્યાદ્ યદહં સ્વામિનમધ્યુપેક્ષેયમિતિ।
015.014. સા વૈદ્યસકાશં ગત્વા કથયતિ--આર્ય જાનીષે ત્વં ભવં ગૃહપતિમ્? જાને, કિં તસ્ય? તસ્યૈવંવિધં ગ્લાન્યં સમુપજાતમ્।
015.015. સ પત્ન્યા પુત્રૈશ્ચાપ્યુપેક્ષિતઃ।
015.015. તસ્ય ભવિષજ્યમ્ (ભૈષજ્યમ્) વ્યપદિશેતિ।
015.016. સ કથયતિ--દારિકે ત્વમેવ કથયસિ--સ પત્ન્યા પુત્રૈશ્ચાપ્યુપેક્ષિત ઇતિ।
015.017. અથ કસ્તસ્યોપસ્થાનં કરોતિ? સા કથયતિ--અહમસ્યોપસ્થાનં કરોમિ।
015.018. કિં ત્વલ્પમૂલ્યાનિ ભૈષજ્યાનિ વ્યપદિશેતિ।
015.018. તેન વ્યપદિષ્ટમ્--ઇદં તસ્ય ભૈષજ્યમિતિ।
015.018. તતસ્તયા કિંચિત્ સ્વભક્તાત્તસ્માદેવ ગૃહાદપહૃત્યોપસ્થાનં કૃતમ્।
015.019. સ સ્વસ્થીભૂતઃ સંલક્ષયતિ--અહં પત્ન્યા પુત્રૈશ્ચાધ્યુપેક્ષિતઃ।
015.020. યદહં જીવિતઃ, તદસ્યા દારિકાયાઃ પ્રભાવાત્।
015.020. તદસ્યાઃ પ્રત્યુપપકારઃ કર્તવ્ય ઇતિ।
015.021. સા તેનોક્તા--દારિકે, અહં પત્ન્યા પુત્રૈશ્ચાપ્યુપેક્ષિતઃ।
015.021. યત્ કિંચિદહં જીવિતઃ, સર્વં તવ પ્રભાવાત્।
015.022. અહં તે વરમનુપ્રયચ્છામીતિ।
015.022. સા કથયતિ--સ્વામિન્, યદિ મે પરિતુષ્ટો ઽસિ, ભવતુ મે ત્વયા સાર્ધં સમાગમ ઇતિ।
015.023. સ કથયતિ--આર્યપુત્ર, દૂરમપિ પરમપિ ગત્વા દાસ્યેવાહમ્, યદિ તુ આર્યપુત્રેણ સાર્ધં સમાગમો ભવતિ, એવમદાસી ભવામીતિ।
015.026. તેનાવશ્યં નિર્બન્ધં જ્ઞાત્વા અભિહિતા--યદા સંવૃત્તા ઋતુમતી તદા મમારોચયિષ્યસીતિ।
015.026. સા અપરેણ સમયેન કલ્યા સંવૃત્તા ઋતુમતી।
015.027. તયા તસ્યારોચિતમ્।
015.027. તતો ભવેન ગૃહપતિના તયા સાર્ધં પરિચારિતમ્।
015.028. સા આપન્નસત્ત્વા સંવૃત્તા।
015.028. યમેવ દિવસમાપન્નસત્ત્વા સંવૃત્તા તમેવ દિવસમુપાદાય ભવસ્ય ગૃહપતેઃ સર્વાર્થાઃ સર્વકર્માન્તાશ્ચ પરિપૂર્ણાઃ।
015.029. સા ત્વષ્ટાનાં વા નવાનાં માસાનામત્યયાત્ પ્રસૂતા।
015.030. દારકો જાતો ઽભિરૂપો દર્શનીયઃ પ્રાસાદિકો ગૌરઃ કનકવર્ણશ્છત્રાકારશીર્ષઃ પ્રલમ્બબાહુર્વિસ્તીર્ણલલાટઃ સંગતભ્રૂસ્તુઙ્ગનાસઃ।
015.031. યસ્મિન્નેવ દિવસે <16>દારકો જાતઃ, તસ્મિન્નેવ દિવસે ભવસ્ય ગૃહપતેર્ભૂયસ્યા માત્રયા સર્વાર્થાઃ સર્વકર્માન્તાઃ પરિપૂર્ણાઃ।
016.002. તસ્ય જ્ઞાતયઃ સંગમ્ય સમાગમ્ય ત્રીણિ સપ્તકાન્યેકવિંશતિદિવસાનિ વિસ્તરેણ જાતસ્ય જાતમહં કૃત્વા પૂર્વવત્ યાવત્પૂર્ણેતિ નામધેયં વ્યવસ્થાપિતમ્।
016.003. પૂર્ણો દારકો ઽષ્ટાભ્યો ધાત્રીભ્યો દ્વાભ્યામંસધાતીભ્યાં દત્તો વિસ્તરેણ યાવદાશુ વર્ધતે હ્રદસ્થમિવ પઙ્કજમ્।
016.004. યદા મહાન્ સંવૃત્તઃ, તદા લિપ્યામુપન્યસ્તઃ સંખ્યાયાં ગણનાયાં મુદ્રાયામુદ્ધારે ન્યાસે નિક્ષેપે વસ્તુપરીક્ષાયાં રત્નપરીક્ષાયાં હસ્તિપરીક્ષાયામશ્વપરીક્ષાયાં કુમારપરીક્ષાયાં કુમારિકાપરીક્ષાયામ્।
016.006. અષ્ટાસુ પરીક્ષાસૂદ્ધટકો વાચકઃ પણ્ડિતઃ પટુપ્રચારઃ સંવૃત્તઃ।
016.007. તતો ભવેન ગૃહપતિના ભવિલાદીનાં પુત્રાણામ્ યથાનુપૂર્વ્યા નિવેશાઃ કૃતાઃ।
016.008. તે પત્નીભિઃ સાર્ધમતીવ સંરક્તા નિવૃત્તા મણ્ડનપરમા વ્યવસ્થિતાઃ।
016.009. તતો ભવો ગૃહપતિઃ કરે કપોલં દત્ત્વા ચિન્તાપરો વ્યવસ્થિતઃ।
016.009. સ પુત્રૈર્દૃષ્ટઃ પુષ્ટશ્ચ--તાત, કસ્માત્ત્વં કરે કપોલં દત્ત્વા ચિન્તાપરો વ્યવસ્થિત ઇતિ।
016.010. સ કથયતિ--પુત્રકાઃ, ન તાવન્મયા નિવેશઃ કૃતો યાવત્સુવર્ણલક્ષઃ સમુદાનીત ઇતિ।
016.011. તે યૂયં નિરસ્તવ્યાપારાઃ પત્નીષ્વત્યર્થં સંરક્તા મણ્ડનપરમા વ્યવસ્થિતાઃ।
016.012. મમાત્યયાત્ ગૃહં શોચનીયં ભવિષ્યતિ।
016.012. કથં ન ચિન્તાપરો ભવિષ્યામીતિ? ભવિલેન રત્નકર્ણિકા પિનદ્ધા।
016.013. સ તામવતાર્યદારુકર્ણિકાં પિનહ્ય પ્રતિજ્ઞામારૂઢહ્--ન તાવત્ રત્નકર્ણિકાં પિનહ્યામિ યાવત્ સુવર્ણલક્ષઃ સમુપાર્જિત ઇતિ।
016.014. અપરેણ સ્તવકર્ણિકા।
016.015. અપરેણ ત્રપુકર્ણિકા।
016.015. તેષામ્ યાસ્તાઃ સંજ્ઞા ભવિલો ભવત્રાતો ભવનન્દીતિ તા અન્તર્હિતાઃ।
016.016. દારુકર્ણી સ્તવકર્ણી ત્રપુકર્ણીતિ પ્રાદુર્ભૂતાઃ।
016.016. તે પણ્યમાદાય મહાસમુદ્રં સંપ્રસ્થિતાઃ।
016.016. પૂર્ણઃ કથયતિ--તાત, અહમપિ મહાસમુદ્રં ગચ્છામીતિ।
016.017. સ કથયતિ--પુત્ર બાલસ્ત્વમ્।
016.017. અત્રૈવ તિષ્ઠ, આવાર્યાં વ્યાપારં કુરુ।
016.018. સ તત્રૈવાવસ્થિતઃ।
016.018. તે ઽપિ સંસિદ્ધયાનપાત્રા આગતાઃ।
016.018. માર્ગશ્રમં પ્રતિવિનોદ્ય કથયન્તિ--તાત કલ્યતામસ્મદીયં પણ્યમિતિ।
016.019. તેન્ કલિતમ્--એકૈકસ્ય સુવર્ણલક્ષાઃ સંવૃત્તાઃ।
016.020. પૂર્ણેનાપિ તત્રૈવ ધર્મેણ ન્યાયેન વ્યવહારિતાઃ સાતિરેકાઃ સુવર્ણલક્ષાઃ સમુદાનીતાઅઃ।
016.020. પૂર્ણો ઽપિ પિતુઃ પાદયોર્ નિપત્ય કથયતિ--તાત, મમાપિ કલ્યતામાવારીસમુત્થિતં દ્રવ્યમિતિ।
016.021. સ કથયતિ--પુત્ર ત્વમત્રૈવાવસ્થિતઃ।
016.022. કિં તવ કલ્યતે? સ કથયતિ--તાત કલ્યતામ્।
016.022. તથાપિ જ્ઞાતં ભવિષ્યતીતિ।
016.023. કલિતમ્ યાવન્ન્યાયોપાર્જિતસ્ય સુવર્ણસ્ય મૂલ્યં વર્જયિત્વા સાતિરિક્તા લક્ષાઃ સંવૃત્તાઃ।
016.024. ભવો ગૃહપતિઃ પ્રીતિસૌમનસ્યજાતઃ સંલક્ષયતિ--પુણ્યમહેશાખ્યો ઽયં સત્ત્વો યેનેહૈવ સ્થિતેનેયત્સુવર્ણં સમુપાર્જિતમિતિ।
016.025. યાવદપરેણ સમયેન ભવો ગૃહપતિર્ગ્લાનઃ સંવૃત્તઃ।
016.025. સ સંલક્ષયતિ--મમાત્યયાદેતે ભેદં ગમિષ્યન્તિ।
016.026. ઉપાયસંવિધાનં કર્તવ્યમિતિ।
016.026. તેન તે ઽભિહિતાહ્--પુત્રકાઃ, કાષ્ઠાનિ સમુદાનયતેતિ।
016.027. તૈઃ કાષ્ઠાનિ સમુદાનીતાનિ।
016.027. સ કથયતિ--અગ્નિં પ્રજ્વાલયતેતિ।
016.028. તૈરગ્નિઃ પ્રજ્વાલિતઃ।
016.028. ભવો ગૃહપતિઃ કથયતિ--એકૈકમલાતમપનયતેતિ।
016.029. તૈરપનીતમ્।
016.029. સો ઽગ્નિર્ નિવાર્ણઃ।
016.029. સ કથયતિ--પુત્રકાઃ, દૃષ્ટો વહ્? તાત દૃષ્ટઃ।
016.029. સ ગાથાં ભાષતે--
016.030. જ્વલન્તિ સહિતાઙ્ગારા ભ્રાતરઃ સહિતાસ્તથા।
016.031. પ્રવિભક્તા નિશામ્યન્તિ યથાઙ્ગારસ્તથા નરાઃ

017.001. <17>પુત્રકાઃ, ન યુષ્માભિર્મમાત્યયાત્ સ્ત્રીણાં શ્રોતવ્યમ્।
017.002. કુટુમ્બં ભિદ્યતે સ્ત્રીભિર્વાગ્ભિર્ભિદ્યન્તિ કાતરાઃ।
017.003. દુર્ન્યસ્તો ભિદ્યતે મન્ત્રઃ પ્રીતિર્ભિદ્યતે લોભતઃ

ઇતિ॥
017.004. તે નિષ્ક્રાન્તાઃ।
017.004. ભવિલસ્તત્રૈવાવસ્થિતઃ।
017.004. સ તેનોક્તહ્--પુત્ર, ન કદાચિત્ ત્વયા પૂર્ણો મોક્તવ્યઃ।
017.005. પુણ્યમહેશાખ્યો ઽયં સત્ત્વઃ।
017.005. ઇત્યુક્ત્વા--
017.006. સર્વે ક્ષયાન્તા નિચયાઃ પતનાન્તાઃ સમુચ્છ્રયાઃ।
017.007. સમ્યોગા વિપ્રયોગાન્તા મરણાન્તં ચ જીવિતમ્

017.008. ઇતિ કાલધર્મેણ સમ્યુક્તઃ।
017.008. તૈર્ નીલપીતલોહિતાવદાતૈર્વસ્ત્રૈઃ શિબિકામલંકૃત્ય મહતા સંસ્કારેણ શ્મશાનં નીત્વા ધ્માપિતઃ।
017.009. તતસ્તે શોકવિનોદનં કૃત્વા કથયન્તિ--યદા અસ્માકં પિતા જીવતિ, તદા તદધીનાઃ પ્રાણાઃ।
017.010. યદિદાનીં નિરસ્તવ્યાપારાસ્તિષ્ઠામઃ, ગૃઃપમવસાદં ગમિષ્યતિ।
017.011. ન શોભનં ભવિષ્યતિ।
017.011. યન્નુ વયં પણ્યમાદાય દેશાન્તરં ગચ્છામ ઇતિ।
017.011. પૂર્ણઃ કથયતિ--યદ્યેવમહમપિ ગચ્છામીતિ।
017.012. તે કથયન્તિ--ત્વમત્રૈવાવાર્યાં વ્યાપારં કુરુ, વયમેવ ગચ્છામ ઇતિ।
017.013. તે પણ્યમાદાય દેશાન્તરં ગતાઃ।
017.013. પૂર્ણો ન્યસ્તસર્વકાર્યસ્તત્રૈવાવસ્થિતઃ॥
017.014. ધર્મતા ખલુ ઈશ્વરગૃહેષુ દિવસપરિવ્યયો દીયતે।
017.014. તાસ્તેષાં પત્ન્યો દારિકાઃ પરિવ્યયનિમિત્તં પ્રેષયન્તિ।
017.015. પૂર્ણો ઽપિ ધનિભિઃ શ્રેષ્ઠિભિઃ સાર્થવાહૈરન્યૈશ્ચાજીવિભિઃ પરિવૃતો ઽવતિષ્ઠતે।
017.016. તાસ્ત્વવકાશં ન લભન્તે।
017.016. યદા તે ઉપસ્થાય પ્રક્રાન્તા ભવન્તિ, તદા તાસાં દિવસપરિવ્યયં દદાતિ।
017.016. તા દારિકાશ્ચિરચિરાદાગચ્છન્તીત્યુપાલભ્યન્તે।
017.017. તા એવમર્થં વિસ્તરેણારોચયન્તિ।
017.018. તાઃ કથયન્તિ--એવં હિ તેષાં ભવતિ, યેષાં દાસીપુત્રાઃ કુલેષ્વૈશ્વચર્યં વશે વર્તયન્તીતિ।
017.019. ભવિલપત્ન્યા દારિકા અભિહિતા--ત્વયા કાલં જ્ઞાત્વા ગન્તવ્યમિતિ।
017.019. સા કાલં જ્ઞાત્વા ગચ્છતિ, શીઘ્રં લભતે।
017.020. અન્યાશ્ચિરયન્તિ।
017.020. તાભિઃ સા પૃષ્ઠા--તયા સમાખ્યાતમ્।
017.020. તા અપિ તયા સાર્ધં ગન્તુમારબ્ધાઃ।
017.021. તા અપિ શીઘ્રં પ્રતિલભન્તે।
017.021. તાઃ સ્વાભિનીભિરુક્તાહ્--કિમત્ર કારણમિદાનીં શીઘ્રમાગચ્છથેતિ।
017.022. તાઃ કથયન્તિ--આરોગ્યં જ્યેષ્ઠભવિકાયાઅ ભવતુ।
017.022. યદા તસ્યા દારિકા ગતા ભવતિ, તદા લભ્યતે।
017.023. વયં તયા સાર્ધં ગચ્છામ ઇતિ।
017.023. તાઃ સંજાતામર્ષાઃ કથયન્તિ--એવં હિ તેષાં ભવતિ યેષાં દાસીપુત્રાઃ કુલેસ્વૈશ્ચર્યં વશે વર્તયન્તીતિ।
017.024. યાવદપરેણ સમયેન ભવિલો ભવત્રાતો ભવનન્દી ચ સહિતાઃ સમગ્રાઃ સંમોદમાના મહાસમુદ્રાત્ સંસિદ્ધયાનપાત્રા આગતાઃ।
017.026. ભવિલેન પત્ની પૃષ્ટા--ભદ્રે, શોભનં પૂર્ણેન પ્રતિપાલિતા ત્વમિતિ? સા કથયતિ--યથા ભ્રાત્રા પુત્રેણ વેતિ।
017.027. તે અન્યે ઽપિ સ્વામિભ્યાં પૃષ્ટે કથયતહ્--એવં હિ તેષાં ભવતિ, યેષાં દાસીપુત્રાઃ કુલેષ્વૈશ્ચર્યં વશે વર્તયન્તીતિ।
017.028. તૌ સંલક્ષયતહ્--સુહૃદ્ભેદકાઃ સ્ત્રિયો ભવન્તીતિ।
017.029. યાવદપરેણ સમયેન કાશિકવસ્ત્રાવારી ઉદ્ઘાટિતા।
017.029. તત્સમનન્તરં ભવિલસ્ય પુત્રો ગતઃ।
017.030. સ પૂર્ણેન કાશિકવસ્ત્રયુગેનાચ્છાદિતઃ।
017.030. અન્યાભ્યાં દૃષ્ટ્વા સ્વપુત્રાઃ પ્રેષિતા યાવત્ કાશિકવસ્ત્રાવારી ઘટ્ટિતા, ફુટ્ટકવસ્ત્રાવારી ઉદ્ઘાટિતા।
017.031. તે ચ દૈવયોગાત્ સંપ્રાપ્તાઃ।
017.031. તે પૂર્ણેન ફુટ્ટકૈર્વસ્ત્રૈરાચ્છાદિતાઃ।
017.032. તે દૃષ્ટ્વા સ્વામિનોઃ કથયતહ્--દૃષ્ટમ્ યુવાભ્યામપરેષાં કાશિકવસ્ત્રાણિ<18> દીયન્તે, પરેષાં ફુટ્ટકાનીતિ।
018.001. તાભ્યામનુસંજ્ઞપ્તિર્દત્તા।
018.001. કિમેતદેવ ભવિષ્યતિ? નૂનં કાશિકવસ્ત્રાવારી ઘટ્ટિતા, ફુટ્ટકવસ્ત્રાવારી ઉદ્ઘાટિતેતિ।
018.002. યાવદપરેણ સમયેન શર્કરાવારી ઉદ્ઘટિતા।
018.003. ભવિલસ્ય ચ પુત્રો ગતઃ।
018.003. તેન શર્કરાખો{મો}દકો લબ્ધઃ।
018.003. તં દૃષ્ટ્વા અન્યાભ્યાં સ્વપુત્રાઃ પ્રેષિતાઃ।
018.004. તે દૈવયોગાદ્ ગુડાવાર્યામુદ્ઘાટિતાયાં ગતાઃ।
018.004. તૈર્ગુડો લબ્ધઃ।
018.004. તાભિસ્તં દૃષ્ટ્વા સ્વામિનૌ તથા તથા ભગ્નૌ યથા ગૃહવિભાગં કર્તુમારબ્ધૌ।
018.005. તૌ પરસ્પરં સંજલ્પં કુરુતહ્--સર્વથા વિનષ્ટા વયમ્, ગૃહં ભાજયામેતિ।
018.006. એકઃ કથયતિ--જ્યેષ્ઠતરં શબ્દયામઃ।
018.006. એકઃ કથયતિ--વિચારયામસ્તાવત્ કથં ભાજયામેતિ।
018.007. તૌ સ્વબુદ્ધ્યા વિચારયતઃ।
018.007. એકસ્ય ગૃહગતં ક્ષેત્રગતં ચ, એકસ્યાવારીગતં દેશાન્તરગતં ચ, એકસ્ય પૂર્ણકઃ।
018.008. યદિ જ્યેષ્ઠતરો ગૃહગતં ક્ષેત્રગતં ચ ગ્રહીષ્યતિ, શક્નુમો વયમાવારીગતેન દેશાન્તરગતેન ચાત્માનં સંધારયિતુમ્।
018.010. અથાવારીગતં દેશાન્તરગતં ચ ગ્રહીષ્યતિ, તથાપિ વયં શ્ક્નુમો ગૃહગતેન ક્ષેત્રગતેન ચાત્માનં સંધારયિતુમ્, પૂર્ણકસ્ય ચ માર્યાદાબન્ધં કર્તુમિતિ।
018.011. તાવેવં સંજલ્પં કૃત્વા ભવિલસ્ય સકાશં ગતૌ।
018.012. ભ્રાતઃ, વિનષ્ટા વયં ભાજયામો ગૃહમિતિ।
018.012. સ કથયતિ--સુપરીક્ષિતં કર્તવ્યમ્, ગૃહભેદિકાઃ સ્ત્રિયો ભવન્તીતિ।
018.013. તૌ કથયતહ્--પ્રત્યક્ષીકૃતમસ્માભિઃ, ભાજયામેતિ।
018.014. સ કથયતિ--યદેવમ્, આહૂયન્તાં કુલાનીતિ।
018.014. તૌ કથયતહ્--પૂર્વમેવાસ્માભિર્ભાજિતમ્।
018.015. એકસ્ય ગૃહગતં ક્ષેત્રગતં ચ, એકસ્યાવારીગતં દેશાન્તરગતં ચ, એકસ્ય પૂર્ણકઃ।
018.016. સ કથયતિ--પૂર્ણસ્ય પ્રત્યંશં નાનુપ્રયચ્છથ? તૌ કથયતહ્--દાસીપુત્રઃ સઃ।
018.016. કસ્તસ્ય પ્રત્યંશં દદ્યાત્? અપિ તુ સ એવાસ્માભિર્ભાજિતઃ।
018.017. યદિ તવાભિપ્રેતં તમેવ ગૃહાણેતિ।
018.017. સ સંલક્ષયતિ--અહં પિત્રા અભિહિતહ્--સર્વસ્વમપિ તે પરિત્યજ્ય પૂર્ણો ગ્રહીતવ્ય ઇતિ।
018.018. ગૃહ્ણામિ પૂર્ણમિતિ વિદિત્વા કથયતિ--એવં ભવતુ મમ પૂર્ણકેતિ।
018.019. યસ્ય ગૃહગતં ક્ષેત્રગતં ચ, સ ત્વરમાણો ગૃહં ગત્વા કથયતિ--જ્યેષ્ઠભવિકે નિર્ગચ્છ।
018.020. સા નિર્ગતા।
018.020. મા ભૂયઃ પ્રવેક્ષ્યસિ।
018.021. કસ્યાર્થાય? અસ્માભિર્ભાજિતં ગૃહમ્।
018.021. યસ્યાવારીગતં દેશાન્તરગતં ચ, સો ઽપિ ત્વરમાણ આવારીં ગત્વા કથયતિ--પૂર્ણક અવતરેતિ।
018.022. સો ઽવતીર્ણઃ।
018.022. મા ભૂયો ઽભિરોક્ષ્યસિ।
018.022. કિં કારણમ્? અસ્માભિર્ભાજિતમ્।
018.023. યાવત્ ભવિલપત્ની પૂર્ણકેન સાર્ધં જ્ઞાતિગૃહં સંપ્રસ્થિતા।
018.024. દારકા બુભિક્ષિતા રોદિતુમારબ્ધાઃ।
018.024. સા કથયતિ--પૂર્ણ, દારકાણાં પૂર્વભક્ષિકામનુપ્રયચ્છેતિ।
018.025. સ કથયતિ--કાર્ષાપણં પ્રયચ્છ।
018.025. સા કથયતિ--ત્વયા ઇયતીભિઃ સુવર્ણલક્ષાભિર્વ્યવહૃતમ્, દારકાણાં પૂર્વભિક્ષિકાપિ નાસ્તિ? પૂર્ણઃ કથયતિ--કિમહં જાને યુષ્માકં ગૃહે ઈદૃશીયમવસ્થા ભવિષ્યતીતિ।
018.027. યદિ મયા જ્ઞાતમભવિષ્યત્, મયા અનેકાઃ સુવર્ણલક્ષાઃ સંહારિતા અભવિષ્યન્।
018.028. ધર્મતૈષા સ્ત્રિય આરકૂટાકાર્ષાપણાન્ વસ્ત્રાન્તે બધ્નન્તિ।
018.028. તયારકૂટમાષકો દત્તહ્--પૂર્વભક્ષિકામાનયેતિ।
018.029. સ તમાદાય વીથીં સંપ્રસ્થિતઃ।
018.029. અન્યતમશ્ચ પુરુષઃ સમુદ્રવેલાપ્રેરિતાનાં કાષ્ઠાનાં ભારમાદાય શીતેનાભિદ્રુતો વેપમાન આગચ્છતિ।
018.030. સ તેન દૃષ્ટઃ પૃષ્ટશ્ચ--ભોઃ પુરુષ, કસ્માદેવં વેપસે? સ કથયતિ--અહમપિ ન જાને।
018.031. મયા ચાયં ભારક ઉત્ક્ષિપ્તો ભવતિ, મમ ચેદૃશી સમવસ્થા।
018.032. સ દારુપરીક્ષાયાં કૃતાવી।

018.032. સ તત્ કાષ્ઠં નિરીક્ષિતુમારબ્ધઃ।
018.032. પશ્યતિ તત્ર <19>ગોશીર્ષચન્દનમ્।
019.001. સ તેનાભિહિતહ્--ભો પુરુષ, કિયતા મૂલ્યેન દીયતે? પઞ્ચભિઃ કાર્ષાપણશતૈઃ।
019.002. તેન તં કાષ્ઠભારં ગૃહીત્વા તદ્ગોશીર્ષચન્દનમપનીય વીથીં ગત્વા કરપત્રિકયા ચતસ્રઃ ખણ્ડિકાઃ કૃતાઃ।
019.003. તચ્ચૂર્ણકસ્યાર્થં કાર્ષાપણસહસ્રેણ વિક્રીતં વર્તતે।
019.003. તતસ્તસ્ય પુરુષસ્ય પઞ્ચકાર્ષાપણશતાનિ દત્તાનિ।
019.004. ઉક્તં ચ--એનં કાષ્ઠભારકમમુષ્મિન્ ગૃહે ભવિલપત્ની તિષ્ઠતિ તત્ર નય, વક્તવ્યા પૂર્ણેન પ્રેષિતેતિ।
019.005. તેનાસૌ નીતો યથાવૃત્તં ચારોચિતમ્।
019.005. સા ઉરસિ પ્રહારં દત્ત્વા કથયતિ--યદ્યસાવર્થાત્પરિભ્રષ્ટઃ, કિં પ્રજ્ઞયાપિ પરિભ્રષ્ટહ્? પક્વમાનયેતિ પાચનં પ્રેષિતમ્।
019.007. તદેવ નાસ્તિ યત્ પક્તવ્યમિતિ।
019.007. પૂર્ણેન શેષકતિપયકાર્ષાપણૈર્દાસદાસીગોમહિષીવસ્ત્રાણિ જીવિતોપકરણાનિ પક્વમાદાયાગત્ય દમ્પત્યોરુપનામિતવાન્।
019.008. તેન કુટુમ્બં સંતોષિતમ્॥
019.009. અત્રાન્તરે સૌર્પારકીયો રાજા દાહજ્વરેણ વિક્લવીભૂતઃ।
019.009. તસ્ય વૈદ્યૈર્ગોશીર્ષચન્દનમુપા દિષ્ટમ્।
019.010. તતો ઽમાત્યા ગોશીર્ષચન્દનં સમન્વેષયિતુમારબ્ધાઃ।
019.010. તૈર્વીથ્યાં પારમ્પર્યેણ શ્રુતમ્।
019.010. તે પૂર્ણસ્ય સકાશં ગત્વા કથયન્તિ--તવાસ્તિ ગોશીર્ષચન્દનમ્? સ આહ--અસ્તિ।
019.011. તે ઊચુહ્--કિયતા મૂલ્યેન દીયતે? સ આહ--કાર્ષાપણસહસ્રેણ।
019.012. તૈઃ કાર્ષાપણસહસ્રેણ ગૃહીત્વા રાજ્ઞઃ પ્રલેપો દત્તઃ, સ્વસ્થીભૂતઃ।
019.013. રાજા સંલક્ષયતિ--કીદૃશો ઽસૌ યસ્ય ગૃહે ગોશીર્ષચન્દનં નાસ્તિ।
019.013. રાજા પૃચ્છતિ--કુત એતત્? દેવ પૂર્ણાત્।
019.014. આહૂયતાં પૂર્ણકઃ।
019.014. સ દૂતેન ગત્વા ઉક્તહ્--પૂર્ણ, દેવસ્ત્વાં શબ્દાપયતીતિ।
019.015. સ વિચારયિતુમારબ્ધહ્--કિમર્થં માં રાજા શબ્દાપયતિ? સ સંલક્ષયતિ--ગોશીર્ષચન્દનેનાસૌ રાજા સ્વસ્થીભૂતઃ।
019.016. તદર્થં માં શબ્દાયતિ।
019.016. સર્વથા ગોશીર્ષચન્દનમાદાય ગન્તવ્યમ્।
019.017. સ ગોશીર્ષચન્દનસ્ય તિસ્રો ગણ્ડિકા વસ્ત્રેણ પિધાયૈકં પાણિના ગૃહીત્વા રાજ્ઞઃ સકાશં ગતઃ।
019.018. રાજ્ઞા પૃષ્ટહ્--પૂર્ણ, અસ્તિ કિંચિદ્ ગોશીર્ષચન્દનમ્।
019.018. સ કથયતિ--દેવ ઇદમસ્તિ।
019.019. કિમસ્ય મૂલ્યમ્? દેવ સુવર્ણલક્ષાઃ।
019.019. અપરમસ્તિ? દેવ અસ્તિ।
019.019. તેન તાસ્તિસ્રો ગણ્ડિકા દર્શિતાઃ।
019.020. રાજ્ઞામાત્યાનામાજ્ઞા દત્તા--પૂર્ણસ્ય ચતસ્રઃ સુવર્ણલક્ષાઃ પ્રયચ્છતેતિ।
019.021. પૂર્ણઃ કથયતિ--દેવ, તિસ્રો દીયન્તામ્।
019.021. એકગણ્ડિકા દેવસ્ય પ્રાભૃતમિતિ।
019.021. તતસ્તસ્ય તિસ્રો દત્તાઃ।
019.022. રાજા કથયતિ--પૂર્ણ, પરિતુષ્ટો ઽહમ્।
019.022. વદ કિં તે વરમનુપ્રયચ્છામીતિ।
019.022. પૂર્ણઃ કથયતિ--યદિ મે દેવઃ પરિતુષ્ટો દેવસ્ય વિજતે ઽપરિભૂતો વસેયમિતિ।
019.023. રાજ્ઞા અમાત્યાનામાજ્ઞા દત્તા--ભવન્તઃ, અદ્યાગ્રેણ કુમારાણામાજ્ઞા દેયા ન ત્વેવં પૂર્ણસ્યેતિ।
019.024. યાવન્મહાસમુદ્રાત્ પઞ્ચમાત્રાણિ વણિક્શતાનિ સંસિદ્ધયાનપાત્રાણિ સૂર્પારકં નગરમનુપ્રાપ્તાનિ।
019.025. વણિગ્ગ્રામેણ ક્રિયાકારઃ કૃતહ્--ન કેનચિદસ્માકં સમસ્તાનાં નિર્ગત્યૈકાકિના વણિજાં સકાશમુપસંક્રમિતવ્યમ્।
019.026. ગણ એવ સંભૂય ભાણ્ડં ગ્રહીષ્યતીતિ।
019.027. અપરે કથયન્તિ--પૂર્ણમપિ શબ્દાપયામઃ।
019.027. અન્યે કથયન્તિ--કિં તસ્ય કૃપણસ્યાસ્તિ યઃ શબ્દાયત ઇતિ।
019.028. તેન ખલુ સમયેન પૂર્ણો બહિર્નિર્ગતઃ।
019.028. તેન શ્રુતં મહાસમુદ્રાત્ પઞ્ચ વણિક્છતાનિ સંસિદ્ધયાનપાત્રાણિ સૂર્પારકં નગરમનુપ્રાપ્તાનીતિ।
019.030. સો ઽપ્રવિશ્યૈવ નગરં તેષાં સકાશમુપસંક્રાન્તઃ।
019.030. પૃચ્છતિ--ભવતઃ, કિમિદં દ્રવ્યમિતિ? તે કથયન્તિ--ઇદં ચેદં ચેતિ।
019.031. કિં મૂલ્યમ્? તે કથયન્તિ--સાર્થવાહ, દૂરમપિ પરમપિ ગત્વા ત્વમેવ પ્રષ્ટવ્યઃ।
019.032. યદ્યપ્યેવં તથાપિ ઉચ્યતાં મૂલ્યમ્।
019.032. તૈરષ્ટાદશ સુવર્ણલક્ષા મૂલ્યમુપદિષ્ટમ્।
019.032. સ <20>કથયતિ--ભવન્તસ્તિસ્રો લક્ષા અવદ્રંગં ગૃહ્ણીત, મમૈતત્।
020.001. પણ્યમવશિષ્ટં દાસ્યામિ।
020.001. તથા ભવતુ।
020.002. તેન તિસ્રો લક્ષા આનાય્ય દત્તાઃ।
020.002. સ્વમુદ્રાલક્ષિતં ચ કૃત્વા પ્રક્રાન્તઃ।
020.002. તતો વણિગ્ગ્રામેણાવચરકાઃ પુરુષાઃ પ્રેષિતાહ્--પશ્યત કિં દ્રવ્યમિતિ।
020.003. તૈર્ગત્વા પૃષ્ટાહ્--કિં દ્રવ્યમ્? ઇદં ચેદં ચ।
020.004. અસ્માકમપિ પૂર્ણાનિ કોશકોષ્ઠાગારાણિ તિષ્ઠન્તિ।
020.004. પૂર્ણાનિ વા ભવન્તુ મા વા।
020.004. અપિ વિક્રીતમ્।
020.005. કસ્યાન્તિકે? પૂર્ણસ્ય।
020.005. પ્રભૂતમાસાદયિષ્યથ પૂર્ણસ્યાન્તિકાદ્ વિક્રીય।
020.005. તે કથયન્તિ--યત્તેનાવદ્રઙ્ગે દત્તં તદ્ યૂયં મૂલ્યે ઽપિ ન દાસ્યથ।
020.006. કિં તેનાવદ્રઙ્ગે દત્તમ્? તિસ્રઃ સુવર્ણલક્ષાઃ।
020.007. સુમુષિતાસ્તેન ભ્રાતરઃ કૃતાઃ।
020.007. તૈરાગત્ય વણિગ્ગ્રામસ્યારોચિતમ્।
020.007. તત્પણ્યં વિક્રીતમ્।
020.008. કસ્યાન્તિકે? પૂર્ણસ્ય।
020.008. પ્રભૂતમાસાદયિષ્યન્તિ પૂર્ણસ્યાન્તિકે વિક્રીય।
020.008. યાતેનાવદ્રઙ્ગે દત્તં તદ્યૂયં મૂલ્યે ઽપિ ન દાસ્યથ।
020.009. કિં તેનાવદ્રઙ્ગે દત્તમ્? તિસ્રઃ સુવર્ણલક્ષાઃ।
020.010. સુમુષિતાસ્તેન તે ભ્રાતરઃ કૃતાઃ।
020.010. સ તૈરાહૂયોક્તહ્--પૂર્ણ વણિગ્ગ્રામેણ ક્રિયાકારઃ કૃતહ્--ન કેનચિદેકાકિના ગ્રહીતવ્યમ્।
020.011. વણિગ્ગ્રામ એવ ગ્રહીષ્યતીત્યેવ।
020.011. કસ્માત્તે ગૃહીતમ્? સ કથયતિ--ભવન્તઃ, યદા યુષ્માભિઃ ક્રિયાકારઃ કૃતસ્તદા કિમહં ન શબ્દિતો મમ ભ્રાતા વા? યુષ્માભિરેવ ક્રિયાકારઃ કૃતો યૂયમેવ પાલયત।
020.013. તતો વણિગ્ગ્રામેણ સંજાતામર્ષેણ ષષ્ટેઃ કાર્ષાપણાનામર્થાયાતપે ધારિતઃ।
020.014. રાજ્ઞઃ પૌરુષેયૈર્દૃષ્ટઃ।
020.014. તૈ રાજ્ઞે આરોચિતમ્।
020.014. રાજા કથયતિ--ભવન્તઃ, શબ્દયતૈતાન્।
020.015. તૈઃ શબ્દિતાઃ।
020.015. કથયતિ રાજા--ભવન્તઃ, કસ્યાર્થે યુષ્માભિઃ પૂર્ણ આતપે વિધારિતહ્? તે કથયન્તિ--દેવ વણિગ્ગ્રામેણ ક્રિયાકારઃ કૃતો ન કેનચિદેકાકિના પણ્યં ગ્રહીતવ્યમિતિ।
020.017. તદનેનૈકાકિના ગૃહીતમ્।
020.017. પૂર્ણઃ કથયતિ--દેવ, સમનુયુજ્યન્તામ્ યદૈભિઃ ક્રિયાકારઃ કૃતસ્તદા કિમહમેભિઃ શબ્દિતો મમ ભ્રાતા વા? તે કથયન્તિ--દેવ નેતિ।
020.019. રાજા કથયતિ--ભવન્તઃ, શોભનં પૂર્ણઃ કથયતિ--સ તૈર્વ્રીડિતૈર્મુક્તઃ।
020.019. યાવદપરેણ સમયેન રાજ્ઞસ્તેન દ્રવ્યેણ પ્રયોજનમુત્પન્નમ્।
020.020. તેન વણિગ્ગ્રામ આહૂયોક્તહ્--ભવન્તઃ, મમામુકેન દ્રવ્યેણ પ્રયોજનમ્।
020.021. અનુપ્રયચ્છતેતિ।
020.021. તે કથયન્તિ--દેવ પૂણસ્યાસ્તિ।
020.021. રાજા કથયતિ--બહ્વન્તઃ, નાહં તસ્યાજ્ઞાં દદામિ।
020.022. યૂયમેવ તસ્યાન્તિકાત્ ક્રીત્વાનુપ્રયચ્છત।
020.022. તૈઃ પૂર્ણસ્ય દૂતઃ પ્રેષિતહ્--વણિગ્ગ્રામઃ શબ્દયતીતિ।
020.023. સ કથયતિ--નાહમાગચ્છામિ।

020.023. તે વણિગ્ગ્રામાઃ સર્વ એવ સંભૂય તસ્ય નિવેશનં ગત્વા દ્વારિ સ્થિત્વા તૈર્દૂતઃ પ્રેષિતઃ।
020.024. પૂર્ણ, નિર્ગચ્છ વણિગ્ગ્રામો દ્વારિ તિષ્ઠતીતિ।
020.025. સ સાહંકારઃ કામકારમદત્ત્વા નિર્ગતઃ।
020.025. વણિગ્ગ્રામઃ કથયતિ--સાર્થવાહ યથાક્રીતકં પણ્યમનુપ્રયચ્છ।
020.026. સ કથયતિ--અતિવાણિજકો ઽહમ્ યદિ યથાકૃતં પણ્યમનુપ્રયચ્છામીતિ।
020.026. તે કથયન્તિ--સાર્થવાહ, દ્વિગુણમૂલ્યેન દત્તમ્।
020.027. પઞ્ચદશ લક્ષાણિ તેષાં વણિજ્યં દત્તમવશિષ્ટં સ્વગૃહં પ્રવેશિતમ્।
020.028. સ સંલક્ષયતિ--કિં શક્યમવશ્યાયબિન્દુના કુમ્ભં પૂરયિતુમ્? મહાસમુદ્રમવતરામીતિ।
020.029. તેન સૂર્પારકે નગરે ઘણ્ટાવઘોષણં કારિતમ્--શૃણ્વન્તુ ભવન્તઃ સૌર્પારકીયા વણિજઃ।
020.030. પૂર્ણઃ સાર્થવાહો મહાસમુદ્રમવતરતિ।
020.030. યો યુષ્માકમુત્સહતે પૂર્ણેન સાર્થવાહેન સાર્ધમશુલ્કેનાગુલ્મેનાતરપણ્યેન મહાસમુદ્રમવતર્તું સ મહાસમુદ્રગમનીયં પણ્યં સમુદાનયત્વિતિ।
020.032. પઞ્ચમાત્રૈર્વણિક્શતૈર્મહાસમુદ્રગમનીયં પણ્યં સમુદાનીતમ્।
020.032. તતઃ પૂર્ણઃ સાર્થવાહઃ કૃતકુતૂહલમઙ્ગલસ્વસ્ત્યયનહ્<21> પઞ્ચવણિક્શતપરિવારો મહાસમુદ્રમવતીર્ણઃ।
021.001. મઙ્ગલસ્વસ્ત્યયનઃ પઞ્ચવણિક્શતપરિવારો મહાસમુદ્રમવતીર્ણઃ।
021.001. સ સંસિદ્ધયાનપાત્રશ્ચ પ્રત્યાગતઃ।
021.002. એવમ્ યાવત્ ષટ્કૃત્વઃ।
021.002. સામન્તકેન શબ્દો વિશ્રુતઃ।
021.002. પૂર્ણઃ ષટ્કૃત્વો મહાસમુદ્રમવતીર્ણઃ સંસિદ્ધયાનપાત્રશ્ચ પ્રત્યાગત ઇતિ।
021.003. શ્રાવસ્તેયા વણિજઃ પણ્યમાદાય સૂર્પારકં નગરં ગતાઃ।
021.004. તે માર્ગશ્રમં પ્રતિવિનોદ્ય યેન પૂર્ણઃ સાર્થવાહસ્તેનોપસંક્રાન્તાઃ।
021.004. ઉઅપ્સંક્રમ્ય કથયન્તિ--સાર્થવાહ મહાસમુદ્રમવતરામેતિ।
021.005. સ કથયતિ--ભવન્તઃ, અસ્તિ કશ્ચિદ્યુષ્માભિર્દૃષ્ટઃ શ્રુતો વા ષટ્કૃત્વો મહાસમુદ્રાત્સંસિદ્ધયાનપાત્રાગતઃ સપ્તમં વારમવતરન્? તે કથયન્તિ--પૂર્ણ, વયં ત્વામુદ્દિશ્ય દૂરાદાગતાઃ।
021.007. યદિ નાવતરસિ, ત્વમેવ પ્રમાણમિતિ।
021.007. સ સંલક્ષયતિ--કિં ચાપ્યહં ધનેનાનર્થી તથાપ્યેષામર્થાયાવતરામીતિ।
021.008. સ તૈઃ સાર્ધં મહાસમુદ્રં સંપ્રસ્થિતઃ।
021.009. તે રાત્ર્યાઃ પ્રત્યૂષસમયે ઉદાનાત્ પારાયણાત્ સત્યદૃશઃ સ્થવિરગાથાઃ શૈલગાથા મુનિગાથા અર્થવર્ગીયાણિ ચ સૂત્રાણિ વિસ્તરેણ સ્વરેણ સ્વાધ્યાયં કુર્વન્તિ।
021.010. તેન તે શ્રુતાઃ।
021.010. સ કથયતિ--ભવન્તઃ, શોભનાનિ ગીતાનિ ગાયથ।
021.011. તે કથયન્તિ--સાર્થવાહ, નૈતાનિ? કિંતુ ખલ્વેતદ્બુદ્ધવચનમ્।
021.012. સ બુદ્ધ ઇત્યશ્રુતપૂર્વં શબ્દં શ્રુત્વા સર્વરોમકૂપાનિ આહૃષ્ટાનિ।
021.012. સ આદરજાતઃ પૃચ્છતિ--ભવન્તઃ, કો ઽયં બુદ્ધનામેતિ।
021.013. તે કથયન્તિ--અસ્તિ શ્રમણો ગૌતમઃ શાક્યપુત્રઃ શાક્યકુલાત્કેશશ્મશ્રૂણ્યવતાર્ય કાષાયાણિ વસ્ત્રાણિ આચ્છાદ્ય સમ્યગેવ શ્રદ્ધયા અગારાદનગારિકાં પ્રવ્રજિતઃ।
021.015. સો ઽનુત્તરાં સમ્યક્સમ્બોધિમભિસમ્બુદ્ધઃ।
021.015. સ એષ સાર્થવાહ બુદ્ધો નામ।
021.016. કુત્ર ભવન્તઃ સ ભગવાનેતર્હિ વિહરતિ? સાર્થવાહ, શ્રાવ્સ્ત્યાં જેતવને ઽનાથપિણ્ડદસ્યારામે।
021.017. સ તં હૃદિ કૃત્વા તૈઃ સાર્ધં મહાસમુદ્રમવતીર્ણઃ સંસિદ્ધયાનપાત્રશ્ચ પ્રત્યાગતઃ।
021.017. ભ્રાતાસ્ય ભવિલઃ સંલક્ષયતિ--પરિખિન્નો ઽયં મહાસમુદ્રગમનેન, નિવેશો ઽસ્ય કર્તવ્ય ઇતિ।
021.018. સ તેનોક્તહ્--ભ્રાતઃ, કથય કતરસ્ય ધનિનઃ સાર્થવાહસ્ય વા તવાર્થાય દુહિતરં પ્રાર્થયામીતિ।
021.019. સ કથયતિ--નાહં કામૈરર્થી।
021.020. યદ્યનુજાનાસિ, પ્રવ્રજામીતિ।
021.020. સ કથયતિ--યદાસ્માકં ગૃહે વાર્તા નાસ્તિ, તદા ન પ્રવ્રજિતઃ।
021.021. ઇદાનીં કામાર્થં પ્રવ્રજસિ।
021.021. પૂર્ણઃ કથયતિ--ભ્રાતઃ, તદાનીં ન શોભતે, ઇદાનીં તુ યુક્તમ્।
021.022. સ તેનાવશ્યં નિર્બન્ધં જ્ઞાત્વાનુજ્ઞાતઃ।
021.022. સ કથયતિ--ભ્રાતઃ, મહાસમુદ્રો બહ્વાદીનવો ઽલ્પાસ્વાદઃ।
021.023. બહવો ઽવતરન્તિ, અલ્પા વ્યુત્તિષ્ઠન્તિ।
021.023. સર્વથા ન ત્વયા મહાસમુદ્રમવતર્તવ્યમ્।
021.023. ન્યાયોપાર્જિતં તે પ્રભૂતં ધનમસ્તિ, એષાં તુ તવ ભ્રાતૃર્ણામન્યાયોપર્જિતમ્।
021.024. યદ્યેતે કથયન્તિ એકધ્યે વસામેતિ, ન વસ્તવ્યમ્।
021.025. ઇત્યુક્ત્વોપસ્થાયકમાદાય શ્રાવસ્તીં સંપ્રસ્થિતઃ।
021.025. અનુપૂર્વેણ શ્રાવસ્તીમનુપ્રાપ્તઃ॥
021.026. શ્રાવસ્ત્યામુદ્યાને સ્થિતેન અનાથપિણ્ડદસ્ય ગૃહપતેર્દૂતો ઽનુપ્રેષિતઃ।
021.026. તેન ગત્વા અનાથપિણ્ડદસ્ય ગૃહપ્તેરારોચિતમ્--ગૃહપતે, પૂર્ણઃ સાર્થવાહ ઉદ્યાને તિષ્ઠતિ ગૃહપતિં દ્રષ્ટુકામ ઇતિ।
021.028. અનાથપિણ્ડદો ગૃહપતિઃ સંલક્ષયતિ--નૂનં જલયાનેન ખિન્ન ઇદાનીં સ્થલયાનેનાગતઃ।
021.029. તતઃ પૃચ્છતિ--ભોઃ પુરુષ, કિયત્પ્રભૂતં પણ્યમાનીતમ્।
021.029. સ કથયતિ--કુતો ઽસ્ય પણ્યમ્? ઉપસ્થાયકદ્વિતીયઃ।
021.030. સ ચાહં ચ।
021.030. અનાથપિણ્ડદઃ સંલક્ષયતિ--ન મમ પ્રતિરૂપમ્ યદહં પ્રધાનપુરુષમસત્કારેણ પ્રવેશયેયમિતિ।
021.031. સ તેન મહતા સત્કારેણ પ્રવેશિત ઉદ્વર્તિતઃ સ્નાપિતો ભોજિતઃ।
021.032. સ્વૈરાલાપેણાવસ્થિતયોરનાથપિણ્ડદઃ પૃચ્છતિ--<22>સાર્થવાહ, કિમાગમનપ્રયોજનમ્? અપૂર્વેણ ગૃહપતે ઇચ્છામિ સ્વાખ્યાતે ધર્મવિનયે પ્રવ્રજ્યામુપસમ્પદં ભિક્ષુભાવમિતિ।
022.002. તતો ઽનાથપિણ્ડદો ગૃહપતિઃ પૂર્વં કાયમભ્યુન્નમય્ય દક્ષિણં બાહું પ્રસાર્યોદાનમુદાનયતિ--અહો બુદ્ધઃ।
022.003. અહો ધર્મઃ।
022.003. અહો સંઘસ્ય સ્વાખ્યાતતા।
022.003. યત્રેદાનીમીદૃશાઃ પ્રધાનપુરુષા વિસ્તીર્ણસ્વજનબન્ધુવર્ગમપહાય સ્ફીતાનિ ચ કોશકોષ્ઠાગારાણિ આકાઙ્ક્ષન્તિ સ્વાખ્યાતે ધર્મવિનયે પ્રવ્રજ્યામુપસમ્પદં ભિક્ષુભાવમિતિ।
022.005. તતો ઽનાથપિણ્ડદો ગૃઃપતિઃ પૂર્ણં સાર્થવાહમાદાય યેન ભગવાંસ્તેનોપસંક્રાન્તઃ।
022.006. તેન ખલુ સમયેન ભગવાનનેકશતાયા ભિક્ષુપરિષદઃ પુરસ્તાન્નિષણ્ણો ધર્મં દેશયતિ।
022.007. અદ્રાક્ષીદ્ ભગવાનનાથપિણ્ડદં ગૃહપતિં સપ્રાભૃતમાગચ્છન્તમ્।
022.008. દૃષ્ટ્વા ચ પુનર્ભિક્ષૂનામન્ત્રયતે સ્મ--એષ ભિક્ષવો ઽનાથપિણ્ડદો ગૃહપતિઃ સપ્રાભૃત આગચ્છતિ।
022.009. નાસ્તિ તથાગતસ્યૈવંવિધઃ પ્રાભૃતો યથા વૈનેયપ્રાભૃત ઇતિ।
022.010. તતો ઽનાથપિણ્ડદો ગૃહપતિર્ભગવતઃ પાદાભિવન્દનં કૃત્વા પૂર્ણેન સાર્થવાહેન સાર્ધમેકાન્તે નિષણ્ણઃ।
022.011. એકાન્તનિષણ્ણો ઽનાથપિણ્ડદો ગૃહપતિર્ભગવન્તમિદમવોચત્--અયં ભદન્ત પૂર્ણઃ સાર્થવાહ આકાઙ્ક્ષતિ સ્વાખ્યાતે ધર્મવિનયે પ્રવ્રજ્યામુપસમ્પદં ભિક્ષુભાવમ્।
022.012. તં ભગવાન્ પ્રવ્રાજયતુ ઉપસમ્પાદયેદનુકમ્પામુપાદાયેતિ।
022.013. અધિવાસયતિ ભગવાનનાથપિણ્ડદસ્ય ગૃહપતેસ્તૂષ્ણીભાવેન।
022.014. તતો ભગવાન્ પૂર્ણં સાર્થવાહમામન્ત્રયતે--એહિ ભિક્ષો ચર બ્રહ્મચર્યમિતિ।

022.014. સ ભગવતો વાચાવસાને મુણ્ડઃ સંવૃત્તઃ સંઘાટિપ્રાવૃતઃ પાત્રકરકવ્યગ્રહસ્તઃ સપ્તાહાવરોપિતકેશશ્મશ્રુર્વર્ષશતોપસમ્પન્નસ્ય ભિક્ષોરીર્યાપથેનાવાસ્થિતઃ।
022.017. એહીતિ ચોક્તઃ સ તથાગતેન મુણ્ડશ્ચ સંઘાટિપરીતદેહઃ।
022.019. સદ્યઃ પ્રશાન્તેન્દ્રિય એવ તસ્થૌ એવં સ્થિતો બુદ્ધમનોરથેન

022.021. અથાપરેણ સમયેનાયુષ્માન્ પૂર્ણો યેન ભગવાંસ્તેનોપસંક્રાન્તઃ।
022.021. ઉપસંક્રમ્ય ભગવતઃ પાદૌ શિરસા વન્દિત્વૈકાન્તે ઽસ્થાત્।
022.022. એકાન્તે સ્થિત આયુષ્માન્ પૂર્ણો ભગવન્તમિદમવોચત્--સાધુ મે ભગવાંસ્તથા સંક્ષિપ્તેન ધર્મં દેશયતુ યથાહં ભગવતો ઽન્તિકાત્ સંક્ષિપ્તેન ધર્મં શ્રુત્વૈકો વ્યપકૃષ્ટો ઽપ્રમત્ત આતાપી પ્રહિતાત્મા વિહરેયમ્।
022.024. યદર્થં કુલપુત્રાઃ કેશશ્મશ્રૂણિ અવતાર્ય કાષાયાણિ વસ્ત્રાણિ આચ્છાદ્ય સમ્યગેવ શ્રદ્ધયા અગારાદનગારિકાં પ્રવ્રજન્તિ, તદનુત્તરં બ્રહ્મચર્યપર્યવસાનં દૃષ્ટધર્મે સ્વયમભિજ્ઞાય સાક્ષાત્કૃત્વોપસમ્પદ્ય પ્રવ્રજયેયમ્--ક્ષીણા મે જાતિરુષિતં બ્રહ્મચર્યં કૃતં કરણીયં નાપરમસ્માદ્ભવં પ્રજાનામીતિ।
022.027. એવમુક્તે ભગવાનાયુષ્મન્તં પૂર્ણમિદમવોચત્--સાધુ પૂર્ણ, સાધુ ખલુ ત્વં પૂર્ણ યસ્ત્વમેવં વદસિ--સાધુ મે ભગવાંસ્તથા સંક્ષિપ્તેન ધર્મં દેશયતુ પૂર્વવદ્યાવન્નાપરમસ્માદ્ ભવં પ્રજાનામીતિ।
022.029. તેન હિ પૂર્ણ શૃણુ, સાધુ ચ સુષ્ઠુ ચ મનસિ કુરુ, ભાષિષ્યે॥
022.031. સન્તિ પૂર્ણ ચક્ષુર્વિજ્ઞેયાનિ રૂપાણીષ્ટકાનિ કાન્તાનિ પ્રિયાણિ મનાપાનિ કામોપસંહિતાનિ રઞ્જનીયાનિ।
022.032. તાનિ ચેદ્ભિક્ષુર્દૃષ્ટ્વાભિનન્દતિ અભિવદાતિ અધ્યવસ્યતિ અધ્યવસાય <23>તિષ્ઠતિ, તાનિ અભિનન્દતો ઽભિવદતો ઽધ્યવસતો ઽધ્યવસાય તિષ્ઠત આનન્દી ભવતિ।
023.001. આનન્દ્યાનન્દીસૌમનસ્યં ભવતિ।
023.002. નન્દીસૌમનસ્યે સતિ સરાગો ભવતિ।
023.002. નન્દીસરાગે સતિ નન્દીસરાગસમ્યોજનં ભવતિ।
023.003. નન્દીસરાગસમ્યોજનસમ્યુક્તઃ પૂર્ણ ભિક્ષુરાઅરન્નિર્વાણસ્યોચ્યતે।
023.003. સન્તિ પૂર્ણ શ્રોત્રવિજ્ઞેયાઃ શબ્દાઃ, ઘ્રાણવિજ્ઞેયા ગન્ધાઃ, જિહ્વાવિજ્ઞેયા રસાઃ, કાયવિજ્ઞેયાનિ સ્પ્રષ્ટવ્યાનિ, મનોવિજ્ઞેયા ધર્મા ઇષ્ટાઃ કાન્તાઃ પ્રિયા મનાપાઃ કામોપસંહિતા રઞ્જનીયાઃ।
023.006. તાંશ્ચ ભિક્ષુર્દૃષ્ટ્વા પૂર્વવદ્ યાવદારાન્નિર્વાણસ્યેતિ ઉચ્યતે।
023.006. સન્તિ તુ પૂર્ણ ચક્ષુર્વિજ્ઞેયાનિ રૂપાણિ ઇષ્ટાનિ કાન્તાનિ પ્રિયાણિ મનાપાનિ પૂર્વવદ્ યવત્ શુક્લપક્ષેણાન્તિકે નિર્વાણસ્યેતિ ઉચ્યતે।
023.008. અનેન ત્વં પૂર્ણ મયા સંક્ષિપ્તેનાવવાદેન ચોદિતઃ।
023.008. કુત્રેચ્છસિ વસ્તું કુત્રેચ્છસિ વાસં કલ્પયિતુમ્? અનેનાહં ભદન્ત ભગવતા સંક્ષિપ્તેનાવવાદેન ચોદિત ઇચ્છામિ શ્રોણાપરાન્તકેષુ જનપદેષુ વસ્તું શ્રોણાપરાન્તકેષુ જનપદેષુ વાસં કલ્પયિતુમ્।
023.010. ચણ્ડાઃ પૂર્ણ શ્રોણાપરાન્તિકા મનુષ્યા રભસાઃ કર્કશા આક્રોશકા રોષકાઃ પરિભાષકાઃ।
023.011. સચેત્ ત્વાં પૂર્ણ શ્રોણાપરાન્તકા મનુષ્યા સંમુખં પાપિકયા અસત્યયા પરુષયા વાચા આક્રોક્ષ્યન્તિ રોષયિષ્યન્તિ પરિભાષિષ્યન્તે, તસ્ય તે કથં ભવિષ્યતિ? સચેન્માં ભદન્ત શ્રોણાપરાન્તકા મનુષ્યાઃ સંમુખં પાપિકયા અસાત્યયા પરુષયા વાચા આક્રોક્ષ્યન્તિ રોષયિષ્યન્તિ પરિભાષિષ્યન્તે, તસ્ય મમૈવં ભવિષ્યતિ--ભદ્રકા બત શ્રોણાપરાન્તકા મનુષ્યાઃ, સ્નિગ્ધકા બત શ્રોણાપરાન્તકા મનુષ્યાઃ, યે માં સંમુખં પાપિકયા અસત્યયા પરુષયા
વાચા આક્રોશન્તિ રોષયન્તિ પરિભાષન્તે।
023.017. નો તુ પાણિના વા લોષ્ટેન વા પ્રહરન્તીતિ।
023.017. ચણ્ડાઃ પૂર્ણ શ્રોણાપરાન્તકા મનુષ્યાઃ પૂર્વવત્ યાવત્ પરિભાષકાઃ।
023.018. સચેત્ ત્વાં પૂર્ણ શ્રોણાપરાન્તકા મનુષ્યાઃ પાણિના વા લોષ્ટેન વા પ્રહરિષ્યન્તિ, તસ્ય તે કથં ભવિષ્યતિ? સચેન્માં ભદન્ત શ્રોણાપરાન્તકા મનુષ્યાઃ પાણિના વા લોષ્ટેન વા પ્રહરિષ્યન્તિ, તસ્ય મમૈવં ભવિષ્યતિ--ભદ્રકા બત શ્રોણાપરાન્તકા મનુષ્યાઃ, સ્નેહકા બત શ્રોણાપરાન્તકા મનુષ્યાઃ, યે માં પાણિના વા લોષ્ટેન વા પ્રહરન્તિ, નો તુ દણ્ડેન વા શસ્ત્રેણ વા પ્રહરન્તીતિ।
023.022. ચણ્ડાઃ પૂર્ણ શ્રોણાપરાન્તકા મનુષ્યાઃ પૂર્વવદ્ યાવત્ પરિભાષકાઃ।
023.023. સચેત્ ત્વાં પૂર્ણ શ્રોણાપરાન્તકા મનુષ્યા દણ્ડેન વા શસ્ત્રેણ વા પ્રહરિષ્યન્તિ, તસ્ય તે કથં ભવિષ્યતિ? સચેન્માં ભદન્ત શ્રોણાપરાન્તકા મનુષ્યા દણ્ડેન વા શસ્ત્રેણ વા પ્રહરિષ્યન્તિ, તસ્ય મમૈવં ભવિષ્યતિ--ભદ્રકા બત શ્રોણાપરાન્તકા મનુષ્યાઃ, સ્નેહકા બત શ્રોણાપરાન્તકા મનુષ્યાઃ, યે માં દણ્ડેન વા શસ્ત્રેણ વા પ્રહરન્તિ, નો તુ સર્વેણ સર્વં જીવિતાદ્ વ્યપરોપયન્તિ।
023.027. ચણ્ડાઃ પૂર્ણ શ્રોણાપરાન્તકા મનુષ્યા યાવત્ પરિભાષકાઃ।
023.027. સચેત્ ત્વાં પૂર્ણ શ્રોણાપરાન્તકા મનુષ્યાઃ સર્વેણ સર્વં જીવિતાદ્ વ્યપરોપયિષ્યન્તિ, તસ્ય તે કથં ભવિષ્યતિ? સચેન્માં ભદન્ત શ્રોણાપરાન્તકા મનુષ્યાઃ સર્વેણ સર્વં જીવિતાદ્ વ્યપરોયિષ્યન્તિ, તસ્ય મે એવં ભવિષ્યતિ--સન્તિ ભગવતઃ શ્રાવકા યે અનેન પૂતિકાયેનાર્દીયમાના જેહ્રીયન્તે, વિજુગુપ્સમાનાઃ શસ્ત્રમપિ આધારયન્તિ, વિષમપિ ભિક્ષયન્તિ, રજ્જ્વા બદ્ધા અપિ મ્રિયન્તે, પ્રપાતાદપિ પ્રપતન્ત્યપિ।
023.032. ભદ્રકા બત શ્રોણાપરાન્તકા મનુષ્યકાઃ, સ્નેહકા <24>બત શ્રોણાપરાન્તકા મનુષ્યાઃ, યે મામસ્માત્ પૂતિકલેવરાદલ્પકૃચ્છ્રેણ પરિમોચયન્તીતિ।
024.002. સાધુ સાધુ પૂર્ણ, શક્યસ્ત્વં પૂર્ણ અનેન ક્ષાન્તિસૌરભ્યેન સમન્વાગતઃ શ્રોણાપરાન્તકેષુ જનપદેષુ વસ્તું શ્રોણાપરાન્તકેષુ વાસં કલ્પયિતુમ્।
024.003. ગચ્છ ત્વં પૂર્ણ, મુક્તો મોચય, તીર્ણસ્તારય, આશ્વસ્ત આશ્વસય, પરિનિર્વૃતઃ પરિનિર્વાપયેતિ॥
024.005. અથાયુષ્માન્ પૂર્ણો ભગવતો ભાષિતમભિનન્દ્યાનુમોદ્ય ભગવતઃ પાદૌ શિરસા વન્દિત્વા ભગવતો ઽન્તિકાત્ પ્રક્રાન્તઃ।
024.006. અથાયુષ્માન્ પૂર્ણસ્તસ્યા એવ રાત્રેરત્યયાત્ પૂર્વાહ્ણે નિવાસ્ય પાત્રચીવરમાદાય શ્રાવસ્તીં પિણ્ડાય પ્રાવિક્ષત્।
024.007. શ્રાવસ્તીં પિણ્ડાય ચરિત્વા કૃતભક્તકૃત્યઃ પશ્ચાદ્ભક્તપિણ્ડપાત્રઃ પ્રતિક્રાન્તઃ।
024.008. યથાપરિભુક્તશયનાસનં પ્રતિસમય્ય સમાદાય પાત્રચીવરમ્ યેન શ્રોણાપરાન્તકા જનપદાસ્તેન ચારિકાં ચરઞ્ શ્રોણાપરાન્તકાઞ્ જનપદાનનુપ્રાપ્તઃ।
024.010. અથાયુષ્માન્ પૂર્ણઃ પૂર્વાહ્ણે નિવાસ્ય પાત્રચીવરમાદાય શ્રોણાપરાન્તકં પિણ્ડાય પ્રાવિક્ષત્।
024.011. અન્યતમશ્ચ લુબ્ધકો ધનુષ્પાણિર્મૃગયાં નિર્ગચ્છતિ।
024.011. તેન દૃષ્ટઃ।
024.011. સ સંલક્ષયતિ--અમઙ્ગલો ઽયં મુણ્ડકઃ શ્રમણકો મયા દૃષ્ટ ઇતિ વિદિત્વા આ કર્ણાદ્ ધનુઃ પૂરયિત્વા યેનાયુષ્માન્ પૂર્ણસ્તેન પ્રધાવિતઃ।
024.013. સ આયુષ્મતા પૂર્ણેન દૃષ્ટઃ।
024.013. દૃષ્ટ્વા ચેત્તરાસઙ્ગં વિવર્ત્ય કથયતિ--ભદ્રમુખ, અસ્ય દુષ્પૂરસ્યાર્થે પ્રવિશામિ, અત્ર પ્રહરેતિ।
024.014. ગાથાં ચ ભાષતે--
024.015. યસ્યાર્થે ગહને ચરન્તિ વિહગા ગચ્છન્તિ બન્ધં મૃગાઃ સંગ્રામે શરશક્તતોમરધરા નશ્યન્ત્યજસ્રં નરાઃ।
024.017. દીના દુર્દિનચારિણશ્ચ કૃપણા મત્સ્યા ગ્રસન્ત્યાયસમ્ અસ્યાર્થે ઉદરસ્ય પાપકલિલે દૂરાદિહાભ્યાગતઃ

ઇતિ॥
024.019. સ સંલક્ષયતિ--અયં પ્રવ્રજિત ઈદૃશેન ક્ષાન્તિસૌરભ્યેન સમન્વાગતઃ।
024.019. કિમસ્ય પ્રહરામીતિ મત્વા અભિપ્રસન્નઃ।
024.020. તતો ઽસ્યાયુષ્મતા પૂર્ણેન ધર્મો દેશ્યિતઃ, શરણગમનશિક્ષાપદેશેષુ ચ પ્રતિષ્ઠાપિતઃ।
024.021. અન્યાનિ ચ પઞ્ચોપાસકશતાનિ કૃતાનિ પઞ્ચોપાસિકાશતાનિ।
024.021. પઞ્ચવિહારશતાનિ કારિતાનિ, અનેકાનિ ચ મઞ્ચપીઠવૃષિકોચ્ચકબિમ્બોપધાનચતુરસ્રકશતાનિ અનુપ્રદાપિતાનિ।
024.023. તસ્યૈવ ચ ત્રિમાસસ્યાત્યયાત્ તિસ્રો વિદ્યાઃ કાયેન સાક્ષાત્કૃતાઃ।
024.023. અર્હન્ સંવૃત્તઃ।
024.024. ત્રૈધાતુકવીતરાગો યાવત્ સેન્દ્રોપેન્દ્રાણાં દેવાનાં પૂજ્યો માન્યો ઽભિવાદ્યશ્ચ સંવૃત્તઃ॥
024.025. યાવદપરેણ સમયેન દારુકર્ણિભ્રાત્રોર્ભોગાસ્તનુત્વં પરિક્ષયં પર્યાદાનં ગતાઃ।
024.025. તૌ કથયતહ્--ગતો ઽસૌ અસ્માકં ગૃહાત્ કાલકર્ણિપ્રખ્યઃ।
024.026. આગચ્છ, એકધ્યે પ્રતિવસામઃ।
024.026. સ કથયતિ--કતરો ઽસૌ કાલકર્ણિપ્રખ્યહ્? તૌ કથયતહ્--પૂર્ણકશ્રીઃ।
024.027. સા મમ ગૃહાન્નિષ્ક્રાન્તા।
024.028. નાસૌ કાલકર્ણિપ્રખ્યઃ।
024.028. તૌ કથયતહ્--શ્રીર્વા ભવતુ કાલકર્ણી વા, આગચ્છ એકધ્યે પ્રતિવસામઃ।
024.029. સ કથયતિ--યુવયોરન્યાયોપાર્જિતં ધનમ્, મમ ન્યાયોપાર્જિતમ્।
024.029. નાહમ્ યુવાભ્યાં સાર્ધમેકધ્યે વાસં કલ્પયામીતિ।
024.030. તૌ કથયતહ્--તેન દાસીપુત્રેણ મહાસમુદ્રમવતીર્યાવતીર્ય ભોગાઃ સમુદાનીતા યેન ત્વં ભુઞ્જાનો વિકત્થસે।
024.031. કુતસ્તવ સામર્થ્યં મહાસમુદ્રમવતર્તુમિતિ।
024.031. સ તાભ્યાં માનં ગ્રાહિતઃ।
024.032. સ સંલક્ષયતિ--અહમપિ મહાસમુદ્રમવતરામિ।
024.032. પૂર્વવત્ યાવન્મહાસમુદ્રમવતીર્ણહ્<25>।
025.001. યાવત્તદ્વહનં વાયુના ગોશીર્ષચન્દનવનમનુપ્રેરિતમ્।
025.001. કર્ણધારઃ કથયતિ--ભવન્તઃ, યત્તત્ શ્રૂયતે ગોશીર્ષચન્દનવનમિતિ, ઇદં તત્।
025.002. ગૃહ્ણન્તુ અત્ર યત્સારમિતિ।
025.002. તેન ખલુ સમયેન ગોશીર્ષચન્દનવનં મહેશ્વરસ્ય યક્ષસ્ય પરિગ્રહો ઽભૂત્।
025.003. સ ચ યક્ષાણામ્ યક્ષસમિતિં ગતઃ।
025.003. તતો ગોશીર્ષચન્દનવને પઞ્ચમાત્રાણિ કુઠારશતાનિ વોઢુમારબ્ધાનિ।
025.004. અદ્રાક્ષીદપ્રિયાખ્યો યો યક્ષો ગોશીર્ષચન્દનવને પઞ્ચમાત્રાણિ કુઠારશતાનિ વહતઃ।
025.005. દૃષ્ટ્વા ચ યેન મહેશ્વરો યક્ષઃ, તેનોપસંક્રાન્તઃ।
025.006. ઉપસંક્રમ્ય મહેશ્વરમ્ યક્ષમિદમવોચત્--યત્ ખલુ ગ્રામણીર્જાનીયા ગોશીર્ષચન્દનવને પઞ્ચમાત્રાણિ કુઠારશતાનિ વહન્તિ।
025.007. યત્તે કૃત્યં વા કરણીયં વા તત્કુરુષ્વેતિ।
025.007. અથ મહેશ્વરો યક્ષો યક્ષાણાં સમિતિમસમિતિં કૃત્વા સંજાતામર્ષો મહાન્તં કાલિકાવાતભયં સંજન્ય યેન ગોશીર્ષચન્દનવનં તેન સંપ્રસ્થિતઃ।
025.009. કર્ણધારેણારોચિતમ્--શૃણ્વન્તુ ભવન્તો જામ્બુદ્વીપકા વણિજહ્--યત્તત્ શ્રૂયતે મહાકાલિકાવાતભયમિતિ, ઇદં તત્।
025.010. કિં મન્યધ્વમિતિ? તતસ્તે વણિજો ભીતાસ્ત્રસ્તાઃ સંવિગ્ના આહૃષ્ટરોમકૂપા દેવતાયાચનં કર્તુમારબ્ધાઃ।
025.012. શિવવરુણકુબેરશક્રબ્રહ્માદ્યા સુરમનુજોરગયક્ષદાનવેન્દ્રાઃ।
025.014. વ્યસનમતિભયં વયં પ્રપન્ના વિગતભયા હિ ભવન્તુ નો ઽદ્ય નાથાઃ

025.016. કેચિન્નમસ્યન્તિ શચીપતિં નરા બ્રહ્માણમન્યે હરિશંકરાવપિ।
025.018. ભૂમ્યાશ્રિતાન્ વૃક્ષવનાશ્રિતાંશ્ચ ત્રાણાર્થિનો વાતપિશાચદસ્થાહ્(યક્ષાહ્?)

025.020. દારુકર્ણી અલ્પોત્સુકસ્તિષ્ઠતિ।
025.020. વણિજઃ કથયન્તિ--સાર્થવાહ, વયં કૃચ્છ્રસંકટસમ્બાધપ્રાપ્તાઃ।
025.021. કિમર્થમલ્પોત્સુકસ્તિષ્ઠસીતિ? સ કથયતિ--ભવન્તઃ, અહં ભ્રાત્રા અભિહિતહ્--મહાસમુદ્રો ઽલ્પાસ્વાદો બહ્વાદીનવઃ।
025.022. તૃષ્ણાન્ધા બહવો ઽવતરન્તિ, સ્વલ્પા વ્યુત્થાસ્યન્તિ।
025.022. ન ત્વયા કેનચિત્ પ્રકારેણ મહાસમુદ્રમવતર્તવ્યમિતિ।
025.023. સો ઽહં તસ્ય વચનમવચનં કૃત્વા મહાસમુદ્રમવતીર્ણઃ।
025.024. કિમિદાનીં કરોમિ? કસ્તવ ભ્રાઅતા? પૂર્ણઃ।
025.024. વણિજઃ કથયન્તિ--ભવન્તઃ, સ એવાર્યપૂર્ણઃ પુણ્યમહેશાખ્યઃ।
025.025. તમેવ શરણં પ્રપદ્યામ ઇતિ।
025.025. તૈરેકસ્વરેણ સર્વૈરેવં નાદો મુક્તહ્--નમસ્તસ્મૈ આર્યાય પૂર્ણાય, નમો નમસ્તસ્મૈ આર્યાય પૂર્ણાયેતિ।
025.026. અથ યા દેવતા આયુષ્મતી પૂર્ણે ઽભિપ્રસન્ના, સા યેનાયુષ્માન્ પૂર્ણસ્તેનોપસંક્રાન્તા।
025.027. ઉપસંક્રમ્ય આયુષ્મન્તં પૂર્ણમિદમવોચત્--આર્ય, ભ્રાતા તે કૃચ્છ્રસંકટસમ્બાધપ્રાપ્તઃ, સમન્વાહરેતિ।
025.028. તેન સમન્વાહૃતમ્।
025.029. તત આયુષ્માન્ પૂર્ણસ્તદ્રૂપં સમાધિં સમાપન્નો યથા સમાહિતે ચિત્તે શ્રોણાપરાન્તકે ઽન્તર્હિતો મહાસમુદ્રે વહનસીમાયાં પર્યઙ્કં બદ્ધ્વા અવસ્થિતઃ।
025.030. તતો ઽસૌ કાલિકાવાતઃ સુમેરુપ્રત્યાહત ઇવ પ્રતિનિવૃત્તઃ।
025.031. અથ મહેશ્વરો યક્ષઃ સંલક્ષયતિ--પૂર્વમ્ યત્ કિંચિદ્વહનં કાલિકાવાતેન સ્પૃશ્યતે, તત્તૂલપિચુવત ક્ષિપ્યતે વિશીર્યતે ચ।
025.032. ઇદાનીં કો યોગો યેન કાલિકાવાતહ્ <26>સુમેરુપ્રત્યાહત ઇવ પ્રતિનિવૃત્તહ્? સ ઇતશ્ચામુતશ્ચ પ્રત્યવેક્ષિતુમારબ્ધો યાવત્ પશ્યતિ આયુષ્મન્તં પૂર્ણં વહનસીમાયાં પર્યઙ્કં બદ્ધ્વાવસ્થિતમ્।
026.002. દૃષ્ટ્વા ચ પુનઃ કથયતિ--આર્ય પૂર્ણ, કિં વિહેઠયસીતિ? આયુષ્માન્ પૂર્ણઃ કથયતિ--જરાધર્મો ઽહમ્।
026.003. કિં મામેવ વિહેઠયસિ? યદિ મયેદૃશા ગુણગણા નાધિગતાઃ સ્યુર્ભ્રાતા મે ત્વયા નામાવશેષઃ કૃતઃ સ્યાત્।
026.004. મહેશ્વરો યક્ષઃ કથયતિ--આર્ય ઇદં ગોશીર્ષચન્દનવનં રાજ્ઞશ્ચકરવર્તિનો ઽર્થાય ધાર્યતે।
026.005. કિં મન્યસે ગ્રામણીઃ કિં વરં રાજા ચક્રવર્તી ઉત તથગતો ઽર્હન્ સમ્યક્સમ્બુદ્ધ? કિમ્ આર્ય ભગવાંલ્ લોક ઉત્પન્નહ્? ઉત્પન્નઃ।
026.007. યદિ એવમ્ યદપરિપૂર્ણં તત્પરિપૂર્યતામ્।
026.007. તતસ્તે વણિજો ગતપ્રત્યાગતપ્રાણા આયુષ્મતિ પૂર્ણે ચિત્તમભિપ્રસાદ્ય તદ્વહનં ગોશીર્ષચન્દનસ્ય પૂરયિત્વા સંપ્રસ્થિતાઃ।
026.008. અનુપૂર્વેણ સૂર્પારકં નગરમનુપ્રાપ્તાઃ॥
026.010. તત આયુષ્માન્ પૂર્ણો ભ્રાતુઃ કથયતિ--યસ્ય નાંના વહનં સંસિદ્ધયાનપાત્રમાગચ્છતિ, તત્તસ્ય ગમ્યં ભવતિ।
026.011. ત્વમેષાં વણિજાં રત્નસવિભાગં કુરુ।
026.011. અહમનેન ગોશીર્ષચન્દનેન ભગવતો ઽર્થાય ચન્દનમાલં પ્રાસાદં કારયામીતિ।
026.012. તેન તેષાં વણિજાં રત્નૈઃ સંવિભાગઃ કૃતઃ।
026.013. તત આયુષ્માન્ પૂર્ણો ગોશીર્ષચન્દનેન પ્રાસાદં માપયિતુમારબ્ધઃ।
026.013. તેન શિલ્પાનાહૂયોક્તાહ્--ભવન્તઃ, કિં દિવસે દિવસે પઞ્ચ કાર્ષાપણશતાનિ ગૃહ્ણીધ્વમાહોસ્વિત્ ગોશીર્ષચન્દનચૂર્ણસ્ય બિડાલપદમ્? તે કથયન્તિ--આર્ય ગોશીર્ષચન્દનચૂર્ણસ્ય બિડાલપદમ્।
026.015. યાવત્ અલ્પીયસા કાલેન ચન્દનમાલઃ પ્રાસાદઃ કૃતઃ।
026.016. રાજા કથયતિ--બહ્વન્તઃ, શોભનં પ્રાસાદમ્।
026.016. સર્વજાતકૃતનિષ્ઠતઃ સંવૃત્તઃ।
026.017. યત્તત્ર સંકલિકા ચૂર્ણં ચાવશિષ્ટમ્, તત્ પિષ્ટ્વા તત્રૈવ પ્રલેપો દત્તઃ।
026.018. તે ચ ભ્રાતર પરસ્પરં સર્વે ક્ષમિતા ઉક્તાશ્ચ--બુદ્ધપ્રમુખં ભિક્ષુસંઘમુપનિમન્ત્ર્ય ભોજયત।
026.018. આર્ય, કુત્ર ભગવાન્? શ્રાવસ્ત્યામ્।
026.019. કિયદ્દૂરમિતઃ શ્રાવસ્તી? સાતિરેકમ્ યોજનશતમ્।
026.019. રાજાનં તાવદવલોકયામઃ।
026.020. એવં કુરુત।
026.020. તે રાજ્ઞઃ સકાશમુપસંક્રાન્તાઃ।
026.020. ઉપસંક્રમ્ય શિરસા પ્રણામં કૃત્વા કથયન્તિ--દેવ, ઇચ્છામો વયં બુદ્ધપ્રમુખં ભિક્ષુસંઘમુપનિમન્ત્ર્ય ભોજયિતુમ્।
026.021. દેવો ઽસ્માકં સાહાય્યં કલ્પયતુ।
026.022. રાજા કથયતિ--તતઃ શોભનમ્।
026.022. તથા ભવતુ।
026.022. કલ્પયામિ।
026.022. તત આયુષ્માન્ પૂર્ણઃ શરણપૃષ્ઠમભિરુહ્ય જેતવનાભિમુખં સ્થિત્વા ઉભે જાનુમણ્ડલે પૃથિવ્યાં પ્રતિષ્ઠાપ્ય પુષ્પાણિ ક્ષિપ્ત્વા ધૂપં સંચાર્ય આરામિકેન ચ સૌવર્ણભૃઙ્ગારં ગ્રાહયિત્વા આરાધિતું પ્રવૃત્તઃ।
026.025. વિશુદ્ધશીલં સુવિશુદ્ધબુદ્ધે ભક્તાભિસારે સતતાર્થદર્શિન્।
026.027. અનાથભૂતાન્ પ્રસમીક્ષ્ય સાધો કૃત્વા કૃપામાગમનં કુરુષ્વ

ઇતિ।
026.029. તતસ્તાનિ પુષ્પાણિ બુદ્ધાનાં બુદ્ધાનુભાવેન દેવતાનાં ચ દેવતાનુભાવેનોપરિ પુષ્પમણ્ડપં કૃત્વા જેતવને ગત્વા સ્થિતાનિ દૂઉપો ઽભ્રકૂટવદુદકં વૈદૂર્યશલાકાવત્।
026.030. આયુષ્માનાનન્દો નિમિત્તકુશલઃ।
026.031. સ કૃતકરપુટો ભગવન્તં પપ્રચ્છ--કુતો ભગવન્ નિમન્ત્રણમાગતમ્? સૂર્પારકાત્ આનન્દ નગરાત્।
026.032. કિયદ્દૂરે ભદન્ત સૂર્પારકં નગરમ્? સાતિરેકમ્ આનન્દ <27>યોજનશતમ્।
027.001. ગચ્છામહ્? આનન્દ, ભિક્ષૂનારોચય--યો યુષ્માકમુત્સહતે શ્વઃ સૂર્પારકં નગરં ગત્વા ભોક્તુમ્, સ શલાકાં ગૃહ્ણાતુ ઇતિ।
027.002. એવં ભદન્તેતિ આયુષ્માનાનન્દો ભગવતઃ પ્રતિશ્રુત્ય શલાકાં ગૃહીત્વા ભગવતઃ પુરસ્તાત્ સ્થિતઃ।
027.003. ભગવતા શલાકા ગૃહીતા, સ્થવિરસ્થવિરૈશ્ચ ભિક્ષુભિઃ॥
027.004. તેન ખલુ સમયેનાયુષ્માન્ પૂર્ણઃ કુણ્ડોપધાનીયકઃ સ્થવિરઃ પ્રજ્ઞાવિમુક્તસ્ તસ્યામેવ પરિષદિ સંનિષણ્ણો ઽભૂત્।
027.005. સંનિપતિતઃ।
027.005. સો ઽપિ શલાકાં ગૃહીતુમારબ્ધઃ।
027.005. તમાયુષ્માનાનન્દો ગાથયા પ્રત્યભાષત--
027.007. નૈતદ્ભોક્તવ્યમાયુષ્મન્ કોશલાધિપતેર્ગૃહે।
027.008. અગારે વા સુજાતસ્ય મૃગારભવને ઽથવા

027.009. સાધિકમ્ યોજનશતં સૂર્પારકમિતઃ પુરમ્।
027.010. ઋદ્ધિભિર્યત્ર ગન્તવ્યં તૂષ્ણી ત્વં ભવ પૂર્ણક

ઇતિ॥
027.011. સ પ્રજ્ઞાવિમુક્તઃ।
027.011. તેન ઋદ્ધિર્ નોત્પાદિતા।
027.011. તસ્યૈતદભવત્--યેન મયા સકલં ક્લેશગણં વાન્તં છર્દિતં ત્યક્તં પ્રતિનિઃસૃષ્ટમ્, સો ઽહં તીર્થિકસાધારણાયામ્ ઋદ્ધ્યાં વિષણ્ણઃ।
027.012. તેન વીર્યમાસ્થાય ઋદ્ધિમુત્પાદ્ય યાવદાયુષ્માનાનન્દસ્ તૃતીયસ્થવિરસ્ય શલાકાં ન દદાતિ, તાવત્ તેન ગજભુજસદૃશં બાહુમભિપ્રસાર્ય શલાકા ગૃહીતા।
027.014. તતો ગાથાં ભાષતે--
027.015. વપુષ્મત્તયા શ્રુતેન વા ન બલાત્કારગુણૈશ્ચ ગૌતમ।
027.016. પ્રબલૈરપિ વાન્મનોરથૈઃ ષડભિજ્ઞત્વમિહાધિગમ્યતે

027.017. શમશીલવિપશ્યનાબલૈર્વિવિધૈર્ધ્યાનબલૈઃ પરીક્ષિતાઃ।
027.018. જરયા હિ નિપીડિતયૌવનાઃ ષડભિજ્ઞા હિ ભવન્તિ મદ્વિધાઃ

ઇતિ॥
027.019. તત્ર ભગવાન્ ભિક્ષૂનામન્ત્રયતે સ્મ--એષો ઽગ્રો મે ભિક્ષવો ભિક્ષૂણાં મમ શ્રાવકાણાં ચૈત્યશલાકાગ્રહણે।
027.020. તત્પ્રથમતઃ શલાકાં ગૃહ્ણતામ્ યદુત પૂર્ણઃ કુણ્ડોપધાનીયકઃ સ્થવિરઃ।
027.020. તત્ર ભગવાનાયુષ્મન્તમાનન્દમામન્ત્રયતે--ગચ્છ આનન્દ ભિક્ષૂણામારોચય।
027.021. કિં ચાપિ ઉક્તં મયા--પ્રતિચ્છન્નકલ્યાણૈર્વો ભિક્ષવો વિહર્તવ્યં વિવૃતપાપૈરિતિ, અપિ તુ તીર્થિકાવસ્તબ્ધં તન્નગરમ્।
027.023. યો વો યસ્યા ઋદ્ધેર્લાભી, તેન તયા તત્ર સૂર્પારકં નગરં ગત્વા ભોક્તવ્યમિતિ।
027.023. એવં ભદન્તેતિ આયુષ્માનાનન્દો ભગવતઃ પ્રતિશ્રુત્ય ભિક્ષૂણામારોચયતિ--આયુષ્મન્તઃ, ભગવાનેવમાહ--કિં ચાપિ ઉક્તં મયા પ્રતિચ્છન્નકલ્યાણૈર્વો ભિક્ષવો વિહર્તવ્યમિતિ પૂર્વવત્ યાવત્ ગત્વા ભોક્તવ્યમિતિ।
027.026. તતઃ સૂર્પારકરાજ્ઞા સૂર્પારકનગરમપગતપાષાણશર્કરકઠલ્લં વ્યવસ્થાપિતં ચન્દનવારિપરિષિક્તં નાનાવિધસુરભિધૂપઘટિકાસમલંકૃતમામુક્તપટ્ટદામકલાપં નાનાપુષ્પાભિકીર્ણં રમણીયમ્।
027.028. સૂર્પારકસ્ય નગરસ્યાષ્ટાદશ દ્વારાણિ।
027.028. તસ્યાપિ રાજ્ઞઃ સપ્તદશ પુત્રાઃ।
027.029. પ્રત્યેકમેકૈકસ્મિન્ દ્વારે પરમયા વિભૂત્યા રાજપુત્રા વ્યવસ્થિતાઃ।
027.029. મૂલદ્વારે ચ મહતા રાજાનુભાવેન સૂર્પારકાધિપતી રાજા આયુષ્માન્ પૂર્ણો દારુકર્ણી સ્તવકર્ણી ત્રપુકર્ણી ચ વ્યવસ્થિતઃ।
027.031. યાવત્ પત્રચારિકા ઋદ્ધ્યા હરિતચારિકા ભાજનચારિકાશ્ચાગતાઃ।
027.031. તાન્ દૃષ્ટ્વા રાજા કથયતિ--ભદન્ત પૂર્ણ, કિં ભગવાનાગતહ્? આયુષ્માન્ પૂર્ણઃ કથયતિ--મહારાજ <28>પત્રચારિકા હરિતચારિકા ભાજનચારિકાશ્ચૈતે, ન તાવત્ ભગવાન્।
028.001. યાવત્ સ્થવિરસ્થવિરા ભિક્ષવો ઽનેકવિધાભિર્ધ્યાનસમાપત્તિભિઃ સંપ્રાપ્તઃ।
028.002. પુનરપિ પૃચ્છતિ--ભદન્ત પૂર્ણ, કિં ભગવાનાગતહ્? આયુષ્માન્ પૂર્ણઃ કથયતિ--મહારાજ ન ભગવાન્, અપિ તુ ખલુ સ્થવિરસ્થવિરા એવ તે ભિક્ષવ ઇતિ।
028.004. અથાન્યતમોપાસકસ્તસ્યાં વેલાયાં ગાથાં ભાષતે--
028.005. સિંહવ્યાઘ્રગજાશ્વનાગવૃષભાનાશ્રિત્ય કેચિત્ શુભાન્ કેચિદ્રત્નવિમાનપર્વતતરૂંશ્ચિત્રાન્ રથાંશ્ચોજ્જ્વલાન્।
028.007. અન્યે તોયધરા ઇવામ્બરતલે વિદ્યુલ્લતાલંકૃતા ઋદ્ધ્યા દેવપુરીમિવ પ્રમુદિતા ગન્તું સમભ્યુદ્યતાઃ

028.009. ગાં ભિત્ત્વા હ્યુત્પતન્ત્યેકે પતન્ત્યન્ત્યે નભસ્તલાત્।
028.010. આસને નિર્મિતાશ્ચૈકે પશ્ય ઋદ્ધિમતાં બલમ્

ઇતિ॥
028.011. તતો ભગવાન્ બહિર્વિહારસ્ય પાદૌ પ્રક્ષાલ્ય વિહારં પ્રવિશ્ય ઋજું કાયં પ્રણિધાય પ્રતિમુખં સ્મૃતિમુપસ્થાપ્ય પ્રજ્ઞપ્ત એવાસને નિષણ્ણઃ।
028.012. યાવદ્ ભગવતા ગન્ધકુટ્યાં સાભિસંસ્કારં પાદો ન્યસ્તઃ, ષડ્વિકારઃ પૃથિવીકમ્પો જાતહ્--ઇયં મહાપૃથિવી ચલતિ સંચલતિ સંપ્રચલતિ।
028.014. વ્યધતિ પ્રવ્યધતિ સંપ્રવ્યધતિ।
028.014. પૂર્વદિગ્ભાગ ઉન્નમતિ, પશ્ચિમો ઽવનમતિ।
028.015. પશ્ચિમ ઉન્નમતિ, પૂર્વો ઽવનમતિ।
028.015. દક્ષિણ ઉન્નમતિ, ઉત્તરો ઽવનમતિ।
028.015. ઉત્તર ઉન્નમતિ, દક્ષિણો ઽવનમતિ।
028.016. અન્ત ઉન્નમતિ, મધ્યો ઽવનમતિ।
028.016. મધ્ય ઉન્નમતિ, અન્તો ઽવનમતિ।
028.016. રાજા આયુષ્મન્તં પૂર્ણં પૃચ્છતિ--આર્ય પૂર્ણ, કિમેતત્? સ કથયતિ--મહારાજ, ભગવતા ગન્ધકુટ્યાં સાભિસંસ્કારઃ પાદો ન્યસ્તઃ, તેન ષટ્વિકારઃ પૃથિવીકમ્પો જાતઃ।
028.018. તતો ભગવતા કનકમરીચિવર્ણપ્રભા ઉત્સૃષ્ટા યયા જમ્બુદ્વીપો વિલીનકનકાવભાસઃ સંવૃત્તઃ।
028.019. પુનરપિ રાજા વિસ્મયોત્ફુલ્લલોચનઃ પૃચ્છતિ--આર્ય પૂર્ણ, ઇદં કિમ્? સ કથયતિ--મહારાજ ભગવતા કનકમરીચિવર્ણપ્રભા ઉત્સૃષ્ટેતિ॥
028.021. તતો ભગવાન્ દાન્તો દાન્તપરિવારઃ શાન્તઃ શાન્તપરિવારઃ પઞ્ચભિરર્હચ્છાન્તૈઃ સાર્ધં સૂર્પારકાભિમુખઃ સંપ્રસ્થિતઃ।
028.022. અથ વા જેતવનનિવાસિની દેવતા, સા બકુલશાખાં ગૃહીત્વા ભગવતશ્છાયાં કુર્વન્તી પૃષ્ટતઃ સંપ્રસ્થિતા।
028.023. તસ્યા ભગવતા આશયં ધાતું પ્રકૃતિં ચ જ્ઞાત્વા તાદૃશી ચતુરાર્યસત્યસમ્પ્રતિવેધકી ધર્મદેશના કૃતા, યાં શ્રુત્વા તયા દેવતયા વિંશતિશિખરસમુદ્ગતં સત્કાયદૃષ્ટિશૈલં જ્ઞાનવજ્રેણ ભિત્ત્વા શ્રોતાપત્તિફલં સાક્ષાત્કૃતમ્।
028.025. યાવદન્યતમસ્મિન્ પ્રદેશે પઞ્ચમાત્રાણિ ઘરિણીશતાનિ પ્રતિવસન્તિ।
028.026. અદ્રાક્ષુસ્તા બુદ્ધં ભગવન્તં દ્વાત્રિંશતા મહાપુરુષલક્ષણૈઃ સમલંકૃતમશીત્યાનુવ્યઞ્જનૈર્વિરાજિતગાત્રં વ્યામપ્રભાલંકૃતં સૂર્યસહસ્રાતિરેકપ્રભં જઙ્ગમમિવ રત્નપર્વતં સમન્તતો ભદ્રકમ્।
028.028. સહદર્શનાચ્ચ તાસાં ભગવતિ મહાપ્રસાદ ઉત્પન્નઃ।
028.029. ધર્મતૈષા--ન તથા દ્વાદશવર્ષાભ્યસ્તઃ શમથશ્ચિત્તસ્ય કલ્યતાં જનયતિ અપુત્રસ્ય ચ પુત્રલાભો દરિદ્રસ્ય વા નિધિદર્શનં રાજ્યાભિનન્દિનો વા રાજ્યાભિષેકો યથોપચિતકુશલમૂલહેતુકસ્ય સત્ત્વસ્ય તત્પ્રથમતો બુદ્ધદર્શનમ્।
028.031. તતો ભગવાંસ્તાસાં વિનયકાલમવેક્ષ્ય પુરસ્તાદ્ ભિક્ષુસંઘસ્ય <29>પ્રજ્ઞપ્ત એવાસને નિષણ્ણઃ।
029.001. તા અપિ ભગવતઃ પાદૌ શિરસા વન્દિત્વૈકાન્તે નિષણ્ણાઃ।
029.001. તતો ભગવતા તાસામાશયાનુશયં ધાતું પ્રકૃતિં ચ જ્ઞાત્વા યાવત્ સ્રોતાઅપત્તિફલં સાક્ષાત્કૃતમ્।
029.003. તા દૃષ્ટસત્યાસ્ ત્રિરુદાનમુદાનયન્તિ--ઇદમસ્માકં ભદન્ત ન માત્રા કૃતં ન પિત્રા કૃતં ન રાજ્ઞા નેષ્ટસ્વજનબન્ધુવર્ગેણ ન દેવતાભિર્ ન પૂર્વપ્રેતૈર્ ન શ્રમણબ્રાહ્મણૈર્યદ્ ભગવતાસ્માકં તત્કૃતમ્।
029.005. ઉચ્છોષિતા રુધિરાશ્રુસમુદ્રાઃ, લઙ્ઘિતા અસ્થિપર્વતાઃ, પિહિતાન્યપાયદ્વારાણિ, પ્રતિષ્ઠાપિતા વયં દેવમનુષ્યેષુ અતિક્રાન્તાતિક્રાન્તાઃ।
029.006. એતા વયં ભગવતં શરણં ગચ્છામો ધર્મં ચ ભિક્ષુસંઘં ચ।
029.007. ઉપાસિકાશ્ચાસ્માન્ ભગવાન્ ધારયતુ।
029.007. તત ઉત્થાયાસનાત્ યેન ભગવાંસ્તેનાઞ્જલિં પ્રણમ્ય ભગવન્તમિદમવોચન્--અહો બત ભગવાનસ્માકં કિંચિદત્ર પ્રયચ્છેત્ યત્ર વયં કારાં કરિષ્યામઃ।
029.009. તતો ભગવતા ઋદ્ધ્યા કેશનખમુત્સૃષ્ટમ્।
029.009. તાભિર્ભગવતઃ કેશનખસ્તૂપઃ પ્રતિષ્ઠાપિતઃ।
029.010. તતસ્તયા જેતવનનિવાસિન્યા તસ્મિન્ સ્તૂપે યષ્ટ્યાં સા બકુલશાખારોપિતા।
029.010. ભગવાંશ્ચોક્તહ્--ભગવન્, અહમસ્મિન્ સ્તૂપે કારાં કુર્વન્તી તિષ્ઠામીતિ।
029.011. સા તત્રૈવ આસ્થિતા।
029.012. તત્ર કેચિત્ ઘરિણીસ્તૂપ ઇતિ સંજાનતે, કેચિત્ બકુલમેધીતિ, યમદ્યાપિ ચૈત્યવન્દકા ભિકવો વન્દન્તે।
029.013. તતો ભગવાન્ સંપ્રસ્થિતઃ॥
029.014. યાવદન્યસ્મિન્નાશ્રમપદે પઞ્ચ ઋષિશતાનિ પ્રતિવસન્તિ।
029.014. તત્તેષામાશ્રમપદં પુષ્પફલસલિલસમ્પન્નમ્।
029.015. તે તેન મદેન મત્તા ન કિંચિન્મન્યન્તે।
029.015. તતો ભગવાંસ્તેષાં વિનયકાલમવેક્ષ્ય તદાશ્રમપદમુપસંક્રાન્તઃ।
029.016. ઉપસંક્રમ્ય તસ્માદાશ્રમપદાત્ પુષ્પફલમૃદ્ધ્યા શામિતમ્, સલિલં શોષિતમ્, હરિતશાડ્વલં કૃષ્ણં સ્થણ્ડિલાનિ પાતિતાનિ।
029.017. તતસ્તે ઋષયઃ કરે કપોલં દત્ત્વા ચિન્તાપરા વ્યવસ્થિતાઃ।
029.018. તતો ભગવતા અભિહિતાહ્--મહર્ષયઃ, કિમર્થં ચિન્તાપરાસ્તિષ્ઠતેતિ।
029.018. તે કથયન્તિ--ભગવંસ્ત્વં દ્વિપાદકં પુણ્યક્ષેત્રમિહ પ્રવિષ્ટો ઽસ્માકં ચેદૃશી સમવસ્થા।
029.019. ભગવાનાહ--કિમ્? તે કથયન્તિ--ભગવન્, પુષ્પફલસલિલસમ્પન્નમાશ્રમપદં વિનષ્ટમ્ યથાપૌરાણં ભવતુ।
029.021. ભવતુ ઇત્યાહ ભગવાન્।
029.021. તતો ભગવતા ઋદ્ધિઃ પ્રસ્રબ્ધા, યથાપૌરાણં સંવૃત્તમ્।
029.021. તતસ્તે પરં વિસ્મયમુપગતા ભગવતિ ચિત્તમભિપ્રસાદયામાસુઃ।
029.022. તતો ભગવતા તેષામાશયાનુશયં ધાતું પ્રકૃતિં ચ જ્ઞાત્વા તાદૃશી ચતુરાર્યસત્યસમ્પ્રતિવેધિકી ધર્મદેશના કૃતા, યાં શ્રુત્વા તૈઃ પઞ્ચભિરૃષિશતૈરનાગામિફલં સાક્ષાત્કૃતમ્, ઋદ્ધિશ્ચાભિનિર્હૃતા।
029.024. તતો યેન ભગવાંસ્તેનાઞ્જલિં પ્રણમ્ય ભગવન્તમિદમવોચન્--લભેમ વયં ભદન્ત સ્વાખ્યાતે ધર્મવિનયે પ્રવ્રજ્યામુપસમ્પદં ભિક્ષુભાવમ્।
029.026. ચરેમ વયં ભગવતો ઽન્તિકે બ્રહ્મચર્યમ્।
029.026. તતસ્તે ભગવતા એહિભિક્ષુકયા આભાષિતાહ્--એત ભિક્ષવશ્ચરત બ્રહ્મચર્યમિતિ।
029.027. ભગવતો વાચાવસાને મુણ્ડાઃ સંવૃત્તાઃ સંઘાટિપ્રાવૃતાઃ પાત્રકરવ્યગ્રહસ્તાઃ સપ્તાહાવરોપિતકેશશ્મશ્રવો વર્ષશતોપસમ્પન્નસ્ય ભિક્ષોરીર્યાપથેન અવસ્થિતાઃ।
029.029. એહીતિ ચોક્તા હિ તથાગતેન મુણ્ડાશ્ચ સંઘાટિપરીતદેહાઃ।
029.031. સદ્યઃ પ્રશાન્તેન્દ્રિયા એવ તસ્થુરેવં સ્થિતા બુદ્ધમનોરથેન

030.001. <30>તૈર્યુજ્યમાનૈર્ઘટમાનૈર્વ્યાયચ્છમાનૈરિદમેવ પઞ્ચગણ્ડકં પૂર્વવત્ યાવદભિવાદ્યાશ્ચ સંવૃત્તાઃ।
030.002. યસ્તેષામ્ ઋષિરવવાદકઃ સ કથયતિ--ભગવન્, મયા અનેન વેષેણ મહાજનકાયો વિપ્રલબ્ધઃ।
030.002. તમ્ યાવદભિપ્રસાદયામિ પશ્ચાત્ પ્રવ્રજિષ્યામીતિ।
030.003. તતો ભગવાન્ પઞ્ચભિરૃષિશતૈઃ પૂર્વકૈશ્ચ પઞ્ચભિર્ભિક્ષુઃશતૈરર્ધચન્દ્રાકારોપગૂઢસ્તત્ એવ ઋદ્ધ્યા ઉપરિ વિહાયસા પ્રક્રાન્તો ઽનુપૂર્વેણ મુસલકં પર્વતમનુપ્રાપ્તઃ।
030.005. તેન ખલુ સમયેન મુસલકે પર્વતે વક્કલી નામ ઋષિઃ પ્રતિવસતિ।
030.006. અદ્રાક્ષીત્ સ ઋષિર્ભગવન્તં દૂરાદેવ દ્વાત્રિંશતા મહાપુરુષલક્ષણૈઃ સમલંકૃતં પૂર્વવત્ યાવત્ સમન્તતો ભદ્રકમ્।
030.007. સહદર્શનાચ્ચાનેન ભગવતો ઽન્તિકે ચિત્તમભિપ્રસાદિતમ્।
030.007. સ પ્રસાદજાતશ્ચિન્તયતિ--યન્ન્વહં પર્વતાદવતીર્ય ભગવન્તં દર્શનાયોપસંક્રમિષ્યામિ।
030.008. ભગવાન્ વૈનેયાપેક્ષયા અતિક્રમિષ્યતિ।
030.009. યન્ન્વહમાત્માનં પર્વતાન્મુઞ્ચેયમિતિ।
030.009. તેન પર્વતાદાત્મા મુક્તઃ।
030.009. અસંમોષધર્માણો બુદ્ધા ભગવન્તઃ।
030.010. ભગવતા ઋદ્ધ્યા પ્રતીષ્ટઃ।
030.010. તતો ઽસ્ય ભગવતા આશયાનુશયં ધાતું પ્રકૃતિં ચ જ્ઞાત્વા તાદૃશી ધર્મદેશના કૃતા, યાં શ્રુત્વા વક્કલિના અનાગામિફલં સાક્ષાત્કૃતમ્, ઋદ્ધિશ્ચાભિનિર્હૃતા।
030.012. તતો ભગવન્તમિદમવોચત્--લભેયાહં ભદન્ત સ્વાખ્યાતે ધર્મવિનયે પ્રવ્રજ્યામુપસમ્પદં ભિક્ષુભાવં પૂર્વવત્ યાવત્ ભગવતા એહિભિક્ષુકયા પ્રવ્રાજિતો યાવદેવં સ્થિતો બુદ્ધમનોરથેન॥
030.014. તત્ર ભગવાન્ ભિક્ષૂનામન્ત્રયતે સ્મ--એષો ઽગ્રો મે ભિક્ષવો ભિક્ષૂણાં મમ શ્રદ્ધાધિમુક્તાનામ્ યદુત વક્કલી ભિક્ષુરિતિ।
030.015. તતો ભગવાન્ ભિક્ષુસહસ્રપરિવૃતો વિચિત્રાણિ પ્રાતિહાર્યાણિ કુર્વન્ સૂર્પારકં નગરમનુપ્રાપ્તઃ।
030.016. ભગ્વાન્ સંલક્ષયતિ--યદિ એકેન દ્વારેણ પ્રવિશામિ, અપરેષાં ભવિષ્યતિ અન્યથાત્વમ્।
030.017. યન્ન્વહમ્ ઋદ્ધ્યૈવ પ્રવિશેયમિતિ।
030.017. તત ઋદ્ધ્યા ઉપરિ વિહાયસા મધ્યે સૂર્પારકસ્ય નગરસ્યાવતીર્ણઃ।
030.018. તતઃ સૂર્પારકાધિપતી રાજા આયુષ્માન્ પૂર્ણો દારુકર્ણી સ્તવકર્ણી ત્રપુકર્ણી તે ચ સપ્તદશ પુત્રાઃ સ્વકસ્વકેન પરિવારેણ યેન ભગવાંસ્તેનોપસંક્રાન્તાઃ, અનેકાનિ ચ પ્રાણિશતસહસ્રાણિ।
030.020. તતો ભગવાનનેકૈઃ પ્રાણિશતસહસ્રૈરનુગમ્યમાનો યેન ચન્દનમાલઃ પ્રાસાદસ્ તેનોપસંક્રાન્તઃ।
030.021. ઉપસંક્રમ્ય પુરસ્તાદ્ભિક્ષુસંઘસ્ય પ્રજ્ઞપ્ત એવાસને નિષણ્ણઃ।
030.022. સ જનકાયો ભગવન્તમપશ્યંશ્ ચન્દનમાલં પ્રાસાદં ભેત્તુમારબ્ધઃ।
030.022. ભગવાન્ સંલક્ષયતિ--યદિ ચન્દનમાલઃ પ્રાસાદો ભેત્સ્યતે, દાતૃર્ણાં પુણ્યાન્તરાયો ભવિષ્યતિ।
030.023. યન્ન્વહમેનં સ્ફટિકમયં નિર્મિનુયામિતિ।
030.024. સ ભગવતા સ્ફટિકમયો નિર્મિતઃ।
030.024. તતો ભગવતા તસ્યાઃ પરિષદ્ આશયાનુશયં ધાતું પ્રકૃતિં ચ જ્ઞાત્વા તાદૃશી ધર્મદેશના કૃતા, યાં શ્રુત્વા અનેકૈઃ પ્રાણિશતસહસ્રૈર્મહાન્ વિશેષો ઽધિગતઃ।
030.026. કૈશ્ચિન્મોક્ષભાગીયાનિ કુશલમૂલાનિ ઉત્પાદિતાનિ, કૈશ્ચિન્નિર્વેધભાગીયાનિ, કૈશ્ચિત્ સ્રોતાપત્તિફલં સાક્ષાત્કૃતમ્, કૈશ્ચિત્ સકૃદાગામિફલમ્, કૈશ્ચિદનાગામિફલમ્, કૈશ્ચિત્ સર્વક્લેશપ્રહાણાદર્હત્ત્વં સાક્ષાત્કૃતમ્, કૈશ્ચિત્ શ્રાવકબોધૌ ચિત્તાન્યુત્પાદિતાનિ, કૈશ્ચિત્ પ્રત્યેકબોધૌ, કૈશ્ચિદનુત્તરાયાં સમ્યક્સમ્બોધૌ ચિત્તાન્યુત્પાદિતાનિ।
030.030. યદ્ભૂયસા સા પર્ષદ્ બુદ્ધનિંના ધર્મપ્રવણા સંઘપ્રાગ્ભારા વ્યવસ્થાપિતા॥
030.031. અથ દારુકર્ણી સ્તવકર્ણી ત્રપુકર્ણી ચ પ્રણીતં ખાદનીયં ભોજનીયં સમુદાનીય આસનાનિ પ્રજ્ઞાપ્ય ભગવતો દૂતેન કાલમારોચયન્તિ--સમયો ભદન્ત, સજ્જં ભક્તમ્ યસ્યેદાનીં ભગવાન્ કાલમ્ <31>મન્યત ઇતિ।
031.001. તેન ખલુ સમયેન કૃષ્ણગૌતમકૌ નાગરાજૌ મહાસમુદ્રે પ્રતિવસતઃ।
031.001. તૌ સંલક્ષયતહ્--ભગવાન્ સૂર્પારકે નગરે ધર્મં દેશયતિ।
031.002. ગચ્છાવઃ, ધર્મં શ્રોષ્યાવ ઇતિ।
031.002. તતસ્તૌ પઞ્ચનાગશતપરિવારૌ પઞ્ચનદીશતાનિ સંજન્ય સૂર્પારકં નગરં સંપ્રસ્થિતૌ।
031.003. અસંમોષધર્માણો બુદ્ધા ભગવન્તઃ।
031.004. ભગવાન્ સંલક્ષયતિ--ઇમૌ કૃષ્ણગૌતમૌ નાગરાજૌ યદિ સૂર્પારકં નગરમાગમિષ્યતઃ, અગોચરીકરિષ્યતઃ।
031.005. તત્ર ભગવાનાયુષ્મન્તં મહામૌદ્ગલ્યાયનમામન્ત્રયતે--પ્રતિગૃહાણ મહામૌદ્ગલ્યાયન તથાગતસ્યાત્યયિકપિણ્ડપાતમ્।
031.006. તત્કસ્ય હેતોહ્? પઞ્ચ મે મૌદ્ગલ્યાયન આત્યયિકપિણ્ડપાતાઃ।
031.007. કતમે પઞ્ચ? આગન્તુકસ્ય ગમિકસ્ય ગ્લાનસ્ય ગ્લાનોપસ્થાયકસ્યોપધિવારિકસ્ય ચ।
031.007. અસ્મિંસ્ત્વર્થે ભગવાનુપાધૌ વર્તતે।
031.008. અથ ભગવાન્ મૌદ્ગલ્યાયનસહાયો યેન કૃષ્ણગૌતમકૌ નાગરાજૌ તેનોપસંક્રાન્તઃ।
031.009. તૌ કથયતહ્--સમન્વાહરત નાગેન્દ્રૌ સૂર્પારકં નગરમગોચરીભવિષ્યતિ।
031.010. તૌ કથયતહ્--તાદૃશેન ભદન્ત પ્રસાદેન વયમાગતા યન્ન શક્યમસ્માભિઃ કુન્તપિપીલિકસ્યાપિ પ્રાણિનઃ પીડામુત્પાદયિતું પ્રાગેવ સૂર્પારકનગરનિવાસિનો જનકાયસ્યેતિ।
031.012. તતો ભગવતા કૃષ્ણગૌતમકયોર્ નાગરાજયોસ્તાદૃશો ધર્મો યં શ્રુત્વા બુદ્ધં શરણં ગતૌ, ધર્મં સંઘં ચ શરણં ગતૌ, શિક્ષાપદાનિ ચ ગૃહીતાનિ।
031.013. ભગવાન્ ભક્તકૃત્યં કર્તુમારબ્ધઃ।
031.014. એકૈકો નાગઃ સંલક્ષયતિ--અહો બત ભગવાન્ મમ પાનીયં પિબતુ ઇતિ।
031.015. ભગવાન્ સંલક્ષય્તિ--યદિ એકસ્યેઇવ પાનીયં પાસ્યામિ, એષાં ભવિષ્યતિ અન્યથાત્વમ્।
031.015. ઉપાયસંવિધાનં કર્તવ્યમિતિ।
031.016. તત્ર ભગવાનાયુષ્મન્તં મહામૌદ્ગલ્યાયનમામન્ત્રયતે--ગચ્છ મૌદ્ગલ્યાયન, યત્ર પઞ્ચાનાં નદીશતાનાં સંભેદઃ, તસ્માદુદકસ્ય પાત્રપૂરમાનય।
031.017. એવં ભદન્તેતિ આયુષ્માન્ મહામૌદ્ગલ્યાયનો ભગવતઃ પ્રતિશ્રુત્ય યત્ર પઞ્ચાનાં નદીશતાનાં સંભેદસ્તત્રોદકસ્ય પાત્રપૂરમાદાય યેન ભગવાંસ્તેનોપસંક્રાન્તઃ।
031.019. ઉપસંક્રમ્ય ભગવત ઉદકસ્ય પાત્રપૂરમુપનામયતિ।
031.020. ભગવતા ગૃહીત્વા પરિભુક્તમ્।
031.020. આયુષ્માન્ મહામૌદ્ગલ્યાયનઃ સંલક્ષયતિ--પૂર્વમુક્તં ભગવતા--દુષ્કરકારકૌ હિ ભિક્ષવઃ પુત્રસ્ય માતાપિતરૌ આપ્યાયકૌ પોષકૌ સંવર્ધકૌ સ્તન્યસ્ય દાતારૌ ચિત્રસ્ય જમ્બુદ્વીપસ્ય દર્શયિતારૌ।
031.022. એકેનાંશેન પુત્રો માતરં દ્વિતીયેન પિતરં પૂર્ણવર્ષશતં પરિચરેત્, યદ્વા અસ્યાં મહાપૃથિવ્યાં મણયો મુક્તા વૈદૂર્યશઙ્ખશિલાપ્રવાલં રજતં જાતરૂપમશ્મગર્ભો મુસારગલ્વો લોહિતિકા દક્ષિણાવર્ત ઇતિ, એવમ્રૂપે વા વિવિધૈશ્વર્યાધિપત્યે પ્રતિષ્ઠાપયત્, નેયતા પુત્રેણ માતાપિતરોઃ કૃતં વા સ્યાદુપકૃતં વા।

031.025. યસ્તુ અસાવશ્રાદ્ધં માતાપિતરં શ્રદ્ધાસમ્પદિ સમાદાપયતિ વિનયતિ નિવેશયતિ પ્રતિષ્ઠાપયતિ, દુઃશીલં શીલસમ્પદિ, મત્સરિણં ત્યાગસમ્પદિ, દુષ્પ્રજ્ઞં પ્રજ્ઞાસમ્પદિ સમાદાપયતિ વિનયતિ નિવેશયતિ પ્રતિષ્ઠાપયતિ, ઇયતા પુત્રેણ માતાપિત્રોઃ કૃતં વા સ્યાદુપકૃતં વેતિ।
031.028. મયા ચ માતુર્ ન કશ્ચિદુપકારઃ કૃતઃ।
031.028. યદહં સમન્વાહરેયં કુત્ર મે માતા ઉપપન્નેતિ।
031.029. સમન્વાહર્તું સંવૃત્તઃ પશ્યતિ મરીચિકે લોકધાતૌ ઉપપન્ના।
031.030. સ સંલક્ષયતિ--કસ્ય વિનેયા? પશ્યતિ ભગવતઃ।
031.030. તસ્યૈતદભવત્--દૂરં વયમિહાગતાઃ।
031.031. યન્ન્વહમેતમર્થં ભગવતો નિવેદયેયમિતિ ભગવન્તમિદમવોચત્--ઉક્તં ભદન્ત ભગવતા પૂર્વમ્--દુષ્કરકારકૌ હિ ભિક્ષવઃ પુત્રસ્ય માતાપિતરૌ ઇતિ।
031.032. તન્મમ માતા મરીચિકે લોકધાતૌ ઉપપન્ના, <32>સા ચ ભગવતો વિનેયા।
032.001. તદર્હતિ ભગવાંસ્ તાં વિનેતુમનુકમ્પામુપાદાયેતિ।
032.001. ભગવાન્ કથયતિ--મૌદ્ગલ્યાયન, કસ્ય ઋદ્ધ્યા ગચ્છામહ્? ભગવન્ મદીયયા।
032.002. તતો ભગવાનાયુષ્માંશ્ચ મહામૌદ્ગલ્યાયનઃ સુમેરુમૂર્ધ્નિ પાદાન્ સ્થાપયન્તૌ સંપ્રસ્થિતૌ।
032.003. સપ્તમે દિવસે મરીચિકં લોકધાતુમનુપ્રાપ્તઃ।
032.004. અદ્રાક્ષીત્ સા ભદ્રકન્યા આયુષ્મન્તં મહામૌદ્ગલ્યાયનં દૂરાદેવ।
032.004. દૃષ્ટ્વા ચ પુનઃ સસમ્ભ્રમાત્ તત્સકાશમુપસંક્રમ્ય કથયતિ--ચિરાદ્બત પુત્રકં પશ્યામીતિ।
032.005. તતો જનકાયઃ કથયતિ--ભદન્તો ઽયં પ્રવ્રજિતો વૃદ્ધઃ।
032.006. ઇયં ચ કન્યા।
032.006. કથમસ્ય માતા ભવતીતિ? આયુષ્માન્ મૌદ્ગલ્યાયનઃ કથયતિ--ભવન્તઃ, મમ ઇમે સ્કન્ધા અન્યાઃ સંવૃદ્ધાઃ।
032.007. તેન મમેયં માતેતિ।
032.008. તતો ભગવતા તસ્યા ભદ્રકન્યાયા આશયાનુશયં ધાતું પ્રકૃતિં ચ જ્ઞાત્વા તાદૃશી ચતુરાર્યસત્યસમ્પ્રતિવેધિકી ધર્મદેશના કૃતા, યાં શ્રુત્વા તયા ભદ્રકન્યયા વિંશતિશિખરસમુદ્ગતં સત્કાયદૃષ્ટિશૌલં જ્ઞાનવજ્રેણ ભિત્ત્વા સ્રોતાપત્તિફલં સાક્ષાત્કૃતમ્।
032.010. સા દૃષ્ટસત્યા ત્રિરુદાનમુદાનયતિ પૂર્વવત્ યાવત્ પ્રતિષ્ઠાપિતા દેવમનુષ્યેષુ।
032.011. આહ ચ--
032.012. તવાનુભાવાત્પિહિતઃ સુઘોરો હ્યપાયમાર્ગો બહુદોષદુષ્ટઃ।
032.013. અપાવૃતા સ્વર્ગગતિઃ સુપુણ્યા નિર્વાણમાર્ગં ચ મયોપલબ્ધમ્

032.014. ત્વદાશ્રયાચ્ચાપ્તમપેતદોષં મમાદ્ય શુદ્ધં સુવિશુદ્ધચક્ષુઃ।
032.015. પ્રાપ્તં ચ કાન્તં પદમાર્યકાન્તં તીર્ણા ચ દુઃખાર્ણવપારમસ્મિ

032.016. જગતિ દૈત્યનરામરપૂજિત વિગતજન્મજરામરણામય।
032.017. ભવસહસ્રસુદુર્લભદર્શન સફલમદ્ય મુને તવ દર્શનમ્

032.018. અતિક્રાન્તાહં ભદન્ત અતિક્રાન્તા।
032.018. એષાહં ભગવન્તં શરણં ગચ્છામિ ધર્મં ચ ભિક્ષુસંઘં ચ।
032.019. ઉપાસિકાં ચ માં ધારય અદ્યાગ્રેણ યાવજ્જીવં પ્રાણોપેતાં શરણં ગતામભિપ્રસન્નામ્।
032.020. અધિવાસયતુ મે ભગવાનદ્ય પિણ્ડપાતેન સાર્ધમાર્યમહામૌદ્ગલ્યાયનેનેતિ।
032.020. અધિવાસયતિ ભગવાંસ્ તસ્યા ભદ્રકન્યાયાસ્તૂષ્ણીભાવેન।
032.021. અથ સા ભદ્રકન્યા ભગવન્તમાયુષ્મન્તં ચ મહામૌદ્ગલ્યાયનં સુખોપનિષણ્ણં વિદિત્વા શુચિના પ્રણીતેન ખાદનીયેન ભોજનીયેન સ્વહસ્તં સંતર્પ્ય સંપ્રવાર્ય ભગવન્તં ભુક્તવન્તં વિદિત્વા ધાતહસ્તમપનીતપાત્રં નીચતરમાસનં ગૃહીત્વા ભગવતઃ પુરસ્તાન્નિષણ્ણા ધર્મશ્રવણાય।
032.024. ભગવતા તસ્યા ધર્મો દેશિતઃ।
032.024. આયુષ્માન્ મહામૌદ્ગલ્યાયનો ભગવતઃ પાત્રગ્રાહકઃ પાત્રં નિર્યાતયતિ।
032.025. ભગવતા અભિહિતહ્--મૌદ્ગલ્યાયન ગચ્છામઃ।
032.026. ગચ્છામો ભગવન્।
032.026. કસ્ય ઋદ્ધ્યા? તથાગતસ્ય ભગવતઃ।
032.026. યદિ એવમ્, સમન્વાહર જેતવનમ્।
032.027. આગતાઃ સ્મો ભગવન્, આગતાઃ।
032.027. મૌદ્ગલ્યાયનસ્તતો વિસ્મયાવર્જિતમતિઃ કથયતિ--કિં નામેયં ભગવન્ન્ ઋદ્ધિહ્? મનોજવા મૌદ્ગલ્યાયન।
032.028. ન મયા ભદન્ત વિજ્ઞાતમેવં ગમ્ભીરમેવં ગમ્ભીરા બુદ્ધધર્મા ઇતિ।
032.029. યદિ વિજ્ઞાતમભવિષ્યત્, તિલશો ઽપિ મે સંચૂર્ણિતશરીરેણાનુત્તરાયાઃ સમ્યક્સમ્બોધેશ્ચિત્તં વ્યાવર્તિતમભવિષ્યત્।
032.030. ઇદાનીં કિં કરોમિ દગ્ધેન્ધન ઇતિ॥
032.031. તતો ભિક્ષવઃ સંશયજાતાઃ સર્વસંશયચ્છેત્તારં બુદ્ધં ભગવન્તં પપ્રચ્છુહ્--કિં ભદન્ત આયુષ્મતા પૂર્ણેન કર્મ કૃતમ્ યેનાઢ્યે મહાધને મહાભોગે કુલે જાતઃ, કિં કર્મ કૃતમ્ યેન <33>દાસ્યાઃ કુક્ષૌ ઉપપન્નઃ, પ્રવ્રજ્ય ચ સર્વક્લેશપ્રહાણાદર્હત્ત્વં સાક્ષાત્કૃતમ્? ભગવાનાહ--પૂર્ણેન ભિક્ષવો ભિક્ષુણા કર્માણિ કૃતાનિ ઉપચિતાનિ લબ્ધસમ્ભારાણિ પરિણતપ્રત્યયાનિ ઓઘવત્પ્રત્યુપસ્થિતાઅનિ અવશ્યમ્ભાવીનિ।
033.003. પૂર્ણેન કર્માણિ કૃતાનિ ઉપચિતાનિ।
033.003. કો ઽન્યઃ પ્રત્યનુભવિષ્યતિ? ન ભિક્ષવઃ કર્માણિ કૃતાનિ ઉપચિતાનિ બાહ્યે પૃથિવીધાતૌ વિપચ્યન્તે, નાબ્ધાતૌ, ન તેજોધાતૌ, ન વાયુધાતૌ, અપિ તૂપાત્તેષ્વેવ સ્કન્ધધાત્વાયતનેષુ કર્માણિ કૃતાન્યુપચિતાનિ વિપચ્યન્તે શુભાન્યશુભાનિ ચ।
033.007. ન પ્રણશ્યન્તિ કર્માણિ અપિ કલ્પશતૈરપિ।
033.008. સામગ્રીં પ્રાપ્ય કાલં ચ ફલન્તિ ખલુ દેહિનામ્