દિવ્યાવદાન · અધ્યાય 15

121.022. અથ શક્રો દેવાનામિન્દ્રો ભગવતો ભાષિતમભિનન્દ્યાનુમોદ્ય ભગવતઃ પાદૌ શિરસા વન્દિત્વા ભગવન્તં ત્રિઃ પ્રદક્ષિણીકૃત્ય પ્રાઞ્જલિકૃતસમ્પુટો ભગવન્તં નમસ્યમાનસ્તત્રૈવાન્તર્હિતઃ॥
121.024. ઇદમવોચદ્ભગવાન્।
121.024. આત્તમનસસ્તે ભિક્ષવો ઽભ્યનન્દન્॥
121.025. ઇતિ શ્રીદિવ્યાવદાને સૂકરિકાવદાનં ચતુર્દશમમ્॥
********** અવદાન 15 **********
122.001. દિવ્15 ચક્રવર્તિવ્યાકૃતાવદાનમ્।
122.002. બુદ્ધો ભગવાઞ્ શ્રાવસ્ત્યાં વિહરતિ જેતવને ઽનાથપિણ્ડદસ્યારામે।
122.002. ધર્મતા ખલુ બુદ્ધાનાં ભગવતાં જીવતાં ધ્રિયમાણાનામ્ યાપયતાં કેશનખસ્તૂપા ભવન્તિ।
122.002. યદા બુદ્ધા ભગવન્તઃ પ્રતિસમ્લીના ભવન્તિ, તદા ભિક્ષવઃ કેશનખસ્તૂપે પુજાં કૃત્વા કેચિત્ પુણ્ડાય પ્રવિશન્તિ, કેચિદ્ધ્યાનવિમોક્ષસમાધિસમાપત્તિસુખાન્યનુભવન્તિ।
122.005. તેન ખલુ સમયેન બુદ્ધો ભગવાંસ્ તથાગતમાકારતઃ સમનુસ્મરંશ્ચિત્તમભિપ્રસાદયતિ--ઇત્યપિ સ ભગવાંસ્તથાગતો ઽર્હન્ સમ્યક્સમ્બુદ્ધો વિદ્યાચરણસમ્પન્નઃ સુગતો લોકવિદનુત્તરઃ પુરુષદમ્યસારિથઃ શાસ્તા દેવમનુષ્યાણાં બુદ્ધો ભગવાનિતિ।
122.009. અથ ભગવાન્ સાયાહ્ણે પ્રતિસમ્લયનાદ્વ્યુત્થાય પુરસ્તાદ્ભિક્ષુસંઘસ્ય પ્રજ્ઞપ્ત એવાસને નિષણ્ણઃ।
122.010. અદ્રાક્ષીદ્ભગવાંસ્તં ભિક્ષું કેશનખસ્તૂપે સર્વશરીરેણ પ્રણિપત્ય ચિત્તમભિપ્રસાદયન્તમ્।
122.011. દૃષ્ટ્વા ચ પુનર્ભિક્ષૂનામન્ત્રયતે સ્મ--પશ્યત યૂયં ભિક્ષવ એતં ભિક્ષું કેશનખસ્તૂપે સર્વશરીરેણ પ્રણિપત્ય ચિત્તમભિપ્રસાદયન્તમ્? એવં ભદન્ત।
122.012. અનેન ભિક્ષુણા યાવતી ભૂમિરાક્રાન્તા અધો ઽશીતિયોજનસહસ્રાણિ યાવત્ કાઞ્ચનચક્રમિત્યત્રાન્તરા યાવત્યો વાલુકાસ્તાવન્ત્યનેન ભિક્ષુણા ચક્રવર્તિરાજ્યસહસ્રાણિ પરિભોક્તવ્યાનિ।
122.014. અથ તેષાં ભિક્ષૂણામેતદભવત્--પુરુષમાત્રાયામ્ યાવદ્ગર્તાયાં ન શક્યતે વાલુકા ગણયિતુમ્, કૃતઃ પુનરશીતિયોજનસહસ્રાણિ યાવત્ કાઞ્ચનચક્રમિતિ।
122.016. કઃ શક્યતે ઇયત્કાલં સંસારે સંસરિતુમિતિ।
122.016. અથ તે ભિક્ષવો ન ભૂયઃ કેશનખસ્તૂપે કારાં કર્તુમારબ્ધાઃ।
122.017. અથ ભગવાંસ્તેષાં ભિક્ષૂણાં ચેતસા ચિત્તમાજ્ઞાય ભિક્ષૂનામન્ત્રયતે સ્મ--અનવરાગ્રો ભિક્ષવઃ સંસારો ઽવિદ્યાનીવરણાનાં સત્ત્વાનાં તુષ્ણાસમ્યોજનાનાં તૃષ્ણાર્ગલબદ્ધાનાં દીર્ઘમધ્વાનં સંધાવતાં સંસરતામ્।
122.019. પૂર્વા કોટ્તિર્ ન પ્રજ્ઞાયતે દુઃખસ્ય।
122.020. આયુષ્માનુપાલી બુદ્ધં ભગવન્તં પપ્રચ્છ--યદુક્તં ભગવતા અસ્ય ભિક્ષોરિયત્પુણ્યસ્કન્ધ ઇતિ, કુત્ર ભદન્ત ઇયત્પુણ્યસ્કન્ધસ્તનુત્વં પરિક્ષયં પર્યાદાનં ગમિષ્યતિ? નાહમુપાલિન્ન્ ઇતો બહિઃ સમનુપશ્યામ્યેવ ક્ષતિં ચોપહતિં ચ યથા સબ્રહ્મચારી સબ્રહ્મચારિણો ઽન્તિકે।
122.023. તત્રોપાલિન્ન્ ઇમાનિ મહાન્તિ કુશલમૂલાનિ તનુત્વં પરિક્ષયં પર્યાદાનં ગચ્છન્તિ।
122.023. તસ્માત્તર્હિ તે ઉપાલિન્ન્ એવં શિક્ષિતવ્યમ્, યદ્દગ્ધસ્થૂણાયા અપિ ચિત્તં ન પ્રદૂષયિષ્યામઃ, પ્રાગેવ સવિજ્ઞાનકે કાયે॥
122.026. ઇદમવોચદ્ભગવાન્।
122.026. આત્તમનસસ્તે ભિક્ષવો ઽભ્યનન્દન્॥
122.027. ઇતિ શ્રીદિવ્યાવદાને અન્યતમભિક્ષુશ્ચક્રવર્તિવ્યાકૃતઃ પઞ્ચદશમમ્॥
********** અવદાન 16 **********
123.001. દિવ્16 શુકપોતકાવદાનમ્।
123.002. શ્રાવસ્ત્યાં નિદાનમ્।
123.002. તેન ખલુ સમયેન અનાથપિણ્ડદેન ગૃહપ્તિના દ્વૌ શુકશાવકૌ પ્રતિલબ્ધૌ।
123.003. તેન નિવેશનં નીત્વા આલાપિતૌ પોષિતૌ સંવર્ધિતૌ માનુષાલાપં ચ શિક્ષાપિતૌ।
123.004. તયોશ્ચાયુષ્માનાનન્દો ઽભીક્ષ્ણમાગત્ય ચતુરાર્યસત્યસમ્પ્રતિવેધિકીં ધર્મદેશનાં કરોતિ--યદુત ઇદં દુઃખમ્, અયં દુઃખસમુદયઃ, અયં દુઃખનિરોધઃ, ઇયં દુઃખનિરોધગામિની પ્રતિપદિતિ।
123.005. સ્થવિરસ્થવિરા અપિ ભિક્ષવો ઽનાથપિણ્ડદસ્ય ગૃહપતેર્ નિવેશનમુપસંક્રામન્તિ શારિપુત્રમૌદ્ગલ્યાયનકાશ્યપાનન્દરૈવતપ્રભૃતયઃ।
123.007. તેષાં કાલાનુકાલમુપસંક્રામતાં તાભ્યાં શુકશાવકાભ્યાં નામાનિ પરિજ્ઞાતાનિ।
123.008. યાવદપરેણ સમયેનાયુષ્માઞ્ શારિપુત્રો ઽનાથપિણ્ડદસ્ય ગૃહપતેર્ નિવેશનમનુપ્રાપ્તઃ।
123.011. અદ્રાષ્ટાં તૌ શુકશાવકૌ આયુષ્મન્તં શારિપુત્રમ્।
123.009. દૃષ્ટ્વા અન્તર્જનમામન્ત્રયતહ્--એષ ભદન્તઃ સ્થવિરઃ શારિપુત્ર આગચ્છતિ, આસનમસ્ય પ્રજ્ઞાપયતેતિ।
123.010. એવમાયુષ્મન્તં મહામૌદ્ગલ્યાયનં કાશ્યપં રૈવતમાયુષ્મન્તમાનન્દં દૃષ્ટ્વા કથયતહ્--એષો ઽસ્માકમાચાર્યાનન્દ આગચ્છતિ, આસનમસ્ય પ્રજ્ઞાપયતેતિ।
123.012. યાવદપરેણ સમયેન ભગવાનનાથપિણ્ડદસ્ય ગૃહપતેર્ નિવેશનમનુપ્રાપ્તઃ।
123.012. અદ્રાષ્ટાં તૌ શુકશાવકૌ ભગવન્તં દૂરાદેવાગચ્છન્તં પ્રાસાદિકં પ્રસાદનીયં શાન્તેન્દ્રિયં શાન્તમાનસં પરમેણ ચિત્તમત્યુપશમેન સમન્વાગતં સુવર્ણયૂપમિવ શ્રિયા જ્વલન્તમ્।
123.014. દૃષ્ટ્વા ચ પુનસ્ત્વરિતત્વરિતમન્તર્જનમામન્ત્રયતહ્--એષ ભદન્તો ભગવાનાગચ્છતિ, આસનમસ્ય પ્રજ્ઞાપયતેતિ હૃષ્ટમધુરસ્વરેણ નિકૂજતઃ।
123.016. અથ ભગવાંસ્તયોરનુગ્રહાર્થં પ્રવિશ્ય પ્રજ્ઞપ્ત એવાસને નિષણ્ણઃ।
123.016. નિષદ્ય ભગવતા શુકશાવકૌ ચતુરાર્યસત્યસમ્પ્રતિવેધિકયા ધર્મદેશનયા શરણગમનશિક્ષાપદેષુ પ્રતિષ્ઠાપિતૌ।
123.018. અથ ભગવાઞ્ શુકશાવકૌ અન્તર્જનં ચ ધર્મ્યયા કથયા સંદર્શ્ય સમાદાપ્ય સમુત્તેજ્ય સંપ્રહર્ષ્યોત્થાયાસનાત્ પ્રક્રાન્તઃ।
123.019. તૌ ચાન્તર્જનસ્ય વિહરતઃ પ્રમાદવિહારિણૌ બિડાલેન પ્રાણિના ગૃહીતૌ।
123.020. વિહ્વલવદનૌ ચ્છિદ્યમાનેષુ મર્મસુ મુચ્યમાનેષુ સંધિષુ નમો બુદ્ધાય, નમો ધર્માય, નમઃ સંઘાયેત્યુક્ત્વા કાલગતૌ ચાતુર્મહારાજકાયિકેષુ દેવેષૂપપન્નૌ॥
123.022. અથ ભગવાનન્યતમસ્મિન્ પ્રદેશે સ્મિતમકાર્ષીત્।
123.022. અદ્રાક્ષીદાયુષ્માનાનન્દો ભગવન્તં સ્મિતં પ્રાવિષ્કુર્વન્તમ્।
123.023. દૃષ્ટ્વા ચ પુનર્ભગવન્તમિદમવોચત્--નાહેતુપ્રત્યયં ભદન્ત તથાગતા અર્હન્તઃ સમ્યક્સમ્બુદ્ધાઃ સ્મિતં પ્રાવિષ્કુર્વન્તિ।
123.024. કો ભદન્ત હેતુઃ કઃ પ્રત્યયઃ સ્મિતસ્ય પ્રાવિષ્કરણે? એવમેતદાનન્દ, એવમેતત્।
123.025. નાહેતુપ્રત્યયં તથાગતા અર્હન્તઃ સમ્યક્સમ્બુદ્ધાઃ સ્મિતં પ્રાવિષ્કુર્વન્તિ।
123.026. દૃષ્ટૌ ત્વયા આનન્દ તૌ શુકશાવકૌ? દૃષ્ટૌ ભદન્ત।
123.026. તૌ આનન્દ શુકશાવકૌ મમ સમનન્તરપ્રક્રાન્તસ્ય બિડાલેન પ્રાણિના જીવિતાદ્ વ્યપરોપિતૌ।
123.027. તૌ બુદ્ધધર્મસંઘાવલમ્બનયા સ્મૃત્યા કાલગતૌ ચાતુર્મહારાજકાયિકેષુ દેવેષૂપપન્નૌ॥
123.029. અથ સંબહુલા ભિક્ષવઃ પૂર્વાહ્ણે નિવાસ્ય પાત્રચીવરમાદાય શ્રાવસ્તીં પિણ્ડાય પ્રાવિક્ષન્।
123.030. અશ્રૌષુઃ સંબહુલા ભિક્ષવઃ શ્રાવસ્તીં પિણ્ડાય પ્રચરન્તો ઽનાથપિણ્ડદસ્ય ગૃહપતેર્ નિવેશને શુકશાવકૌ--નમો બુદ્ધાય, નમો ધર્માય, નમઃ સંઘાયેતિ બિડાલેન પ્રાણિના વ્યપરોપિતૌ<124> ઇતિ।

124.001. શ્રુત્વા ચ પુનઃ શ્રાવસ્તીં પિણ્ડાય ચરિત્વા કૃતભક્તકૃત્યાઃ પશ્ચાદ્ભક્તપિણ્ડપાતપ્રતિક્રાન્તાઃ પાત્રચીવરં પ્રતિસામય્ય પાદૌ પ્રક્ષાલ્ય યેન ભગવાંસ્તેનોપસંક્રાન્તાઃ।
124.002. ઉપસંક્રમ્ય ભગવતઃ પાદૌ શિરસા વન્દિત્વા એકાન્તે નિષણ્ણાઃ।
124.003. એકાન્તનિષણ્ણાઃ સંબહુલા ભિક્ષવો ભગવન્તમિદમવોચન્--ઇહ વયં ભદન્ત સંબહુલા ભિક્ષવઃ પૂર્વવદ્ યાવદનાથપિણ્ડદસ્ય ગૃહપતેર્ નિવેશને દ્વૌ શુકશાવકૌ--નમો બુદ્ધાય, નમો ધર્માય, નમઃ સંઘાયેતિ કુર્વાણૌ બિડાલેન પ્રાણિના જીવિતાદ્વ્યપરોપિતૌ ઇતિ।
124.006. તયોર્ભદન્ત કા ગતિઃ, કોપપત્તિઃ, કો ઽભિસમ્પરાયહ્? ભગવાનાહ--તૌ ભિક્ષવઃ શુકશાવકૌ તસ્ય શરણગમનસ્ય વિપાકેન ષટ્ત્રિંશત્કૃત્વશ્ચાતુર્મહારાજકાયિકેષુ દેવેષૂપપત્સ્યેતે, ષટ્ત્રિંશત્કૃત્વસ્ત્રાયસ્ત્રિંશેષુ, યામેષુ, તુષિતેષુ, નિર્માણરતિષુ, પરનિર્મિતવશવર્તિષુ દેવેષૂપપસ્ત્યેતે।
124.009 તતસ્તાવત્ ષટ્સુ કામાવચરેષુ દેવેષુ સત્ત્વા વ્યપસંસૃત્ય પશ્ચિમે ભવે પશ્ચિમે નિકેતે પશ્ચિમે આત્મભાવપ્રતિલમ્ભે મનુષ્યપ્રતિલાભં લબ્ધ્વા પ્રત્યેકાં બોધિમભિસમ્ભોત્સ્યેતે, ધર્મશ્ચ સુધર્મશ્ચ પ્રત્યેકબુદ્ધૌ ભવિષ્યતઃ।
124.011. એવં હિ ભિક્ષવો મહાફલં ધર્મશ્રવણં મહાનુશંસકમ્, કઃ પુનર્વાદો ધર્મદેશના ધર્માભિસમયો વા।
124.012. તસ્માત્તર્હિ ભિક્ષવ એવં શિક્ષિતવ્યમ્ યન્નો ધર્મશ્રવણાભિરતા ભવિષ્યામઃ।
124.013. ઇત્યેવં વો ભિક્ષવઃ શિક્ષિતવ્યમ્॥
124.014. ઇદમવોચદ્ભગવાન્।
124.014. આતમનસસ્તે ભિક્ષવો ભગવતો ભાષિતમભ્યનન્દન્॥
124.015. ઇતિ શ્રીદિવ્યાવદાને શુકપોતકાવદાનં ષોડશમ્॥
********** અવદાન 17 **********
125.001. દિવ્17 માન્ધાતાવદાનમ્।
125.002. એવં મયા શ્રુતમ્।
125.002. એકસ્મિન્ સમયે ભગવાન્ વૈશાલ્યાં વિહરતિ મર્કટહ્રદતીરે કૂટાગારશાલાયામ્।
125.003. અથ ભગવાન્ પૂર્વાહ્ણે નિવાસ્ય પાત્રચીવરમાદાય વૈશાલીં પિણ્ડાય પ્રાવિક્ષત્।
125.004. વૈશાલીં પિણ્ડાય ચરિત્વા કૃતભક્તકૃત્યઃ પશ્ચાદ્ભક્તપિણ્ડપાતપ્રતિક્રાન્તઃ પાત્રચીવરં પ્રતિસમય્ય યેન ચાપાલચૈત્યં તેનોપસંક્રાન્તઃ।
125.005. ઉપસંક્રમ્યાન્યતમં વૃક્ષમૂલં નિશ્રિત્ય નિષણ્ણો દિવાવિહારાય।
125.006. તત્ર ભગવાનાયુષ્મન્તમાનન્દમામન્ત્રયતે--રમણીયા આનન્દ વૈશાલી વૃજિભૂમિશ્ચાપાલચૈત્યં સપ્તામ્રકમ્ {બહુપત્રકમ્} ગૌતમન્યગ્રોધઃ શાલવનં ધુરાનિક્ષેપનં મલ્લાનાં મકુટબન્ધનં ચૈત્યમ્।
125.008. ચિત્રો જમ્બુદ્વીપઃ, મધુરં જીવિતં મનુષ્યાણામ્।
125.008. યસ્ય કસ્યચિદાનન્દ ચત્વાર ઋદ્ધિપાદા આસેવિતા ભાવિતા બહુલીકૃતાઃ, આકાઙ્ક્ષન્ સ કલ્પં વા તિષ્ઠેત્ કલ્પાવશેષં વા।
125.010. તથાગતસ્ય આનન્દ ચત્વાર ઋદ્ધિપાદા આસેવિતા ભાવિતા બહુલીકૃતાઃ।
125.011. આકાઙ્ક્ષમાણસ્તથાગતઃ કલ્પં વા તિષ્ઠેત્ કલ્પાવશેષં વા।
125.011. એવમુક્તે આયુષ્માનાનન્દસ્તૂષ્ણીમ્।
125.012. દ્વિરપિ ત્રિરપિ ભગવાનાયુષ્મન્તમાનન્દમામન્ત્રયતે--રમણીયા આનન્દ વૈશાલી વૃજિભૂમિશ્ચાપાલં ચૈત્યં સપ્તામ્રકં બહુપત્રકં ગૌતમન્યગ્રોધઃ શાલવનં ધુરનિક્ષેપનં મલ્લાનાં મકુટબન્ધનં ચૈત્યમ્।
125.014. ચિત્રો જમ્બુદ્વીપઃ, મધુરં જીવિતં મનુષ્યાણામ્।
125.014. યસ્ય કસ્યચિદાનન્દ ચત્વાર ઋદ્ધિપાદા આસેવિતા ભાવિતા બહુલીકૃતાઃ, આકાઙ્ક્ષન્ સ કલ્પં વા તિષ્ઠેત્ કલ્પાવશેષં વા।
125.016. તથાગતસ્ય આનન્દ ચત્વાર ઋદ્ધિપાદા આસેવિતા ભાવિતા બહુલીકૃતાઃ।
125.016. આકાઙ્ક્ષમાણસ્તથાગતઃ કલ્પં વા તિષ્ઠેત્ કલ્પાવશેષં વા।
125.017. દ્વિરપિ ત્રિરપિ આયુષ્માનાનન્દસ્તૂષ્ણીમ્।
125.017. અથ ભગવત એતદભવત્--સ્ફૂટો ઽભવદાનન્દો ભિક્ષુર્મારેણ પાપીયસા યત્રેદાનીમ્ યાવત્ ત્રિરપિ ઔદારિકે અવભાસનિમિત્તે પ્રાવિષ્ક્રિયમાણે ન શક્નોતિ તન્નિમિત્તમાજ્ઞાતુમ્ યથાપિ તતઃ સ્ફુટો મારેણ પાપીયસા।
125.020. તત્ર ભગવાનાયુષ્મન્તમાનન્દમામન્ત્રયતે--ગચ્છ ત્વમાનન્દ, અન્યતરવૃક્ષમૂલં નિશ્રિત્ય વિહર, મા ઉભાવપિ આકીર્ણવિહારિણૌ ભવિષ્યાવઃ।
125.021. એવં ભદન્તેત્યાયુષ્માનાનન્દો ભગ્વતઃ પ્રતિશ્રુત્ય અન્યતમવૃક્ષમૂલં નિશ્રિત્ય નિષણ્ણો દિવાવિહારાય।
125.022. સ મારઃ પાપીયાન્ યેન ભગવાંસ્તેનોપસંક્રાન્તઃ।
125.023. ઉઅપ્સંક્રમ્ય ભગવન્તમિદમવોચત્--પરિનિર્વાતુ ભગવાન્।
125.023. પરિનિર્વાણકાલસ્મયઃ સુગતસ્ય।
125.024. કસ્માત્ ત્વં પાપીયન્ન્ એવં વદસિ--પરિનિર્વાતુ ભગવાન્, પરિનિર્વાણકાલસમયઃ સુગતસ્ય? એકો ઽયં ભદન્ત સમયહ્--ભગવાનુરુબિલ્વાયાં વિહરતિ નદ્યા નૈરઞ્જનાયાસ્તીરે બોધિમૂલે ઽચિરાભિસમ્બુદ્ધઃ।
125.026. સો ઽહમ્ યેન ભગવાંસ્તેનોપસંક્રાન્તઃ।
125.026. ઉપસંક્રમ્ય ભગવન્તમેવં વદામિ--પરિનિર્વાતુ ભગવાન્, પરિનિર્વાણકાલસમયઃ સુગતસ્ય।
125.027. ભગવાનેવમાહ--ન તાવત્ પાપીયન્ પરિનિર્વાસ્યામિ, યાવન્ન મે શ્રાવકાઃ પિણ્ડતા ભવિષ્યન્તિ વ્યક્તા વિનીતા વિશારદાઃ, અલમુત્પન્નોત્પન્નાનાં પરપ્રવાદિનાં સહધર્મેણ નિગ્રહીતારઃ, અલં સ્વસ્ય વાદસ્ય પર્યવદાપયિતારો ભિક્ષવો ભિક્ષુણ્ય ઉપાસકા ઉઅપાસિકાઃ।
125.030. વૈસ્તારિકં ચ તે બ્રહ્મચર્યં ચરિષ્યન્તિ બાહુજન્યં પૃથુભૂતમ્ યાવદ્દેવમનુષ્યેભ્યઃ સમ્યક્સમ્પ્રકાશિતમ્।
125.031. એતર્હિ ભદન્ત ભગવતઃ શ્રાવકાઃ પણ્ડિતા વ્યક્તા વિનીતા વિશારદા અલમુત્પન્નોત્પન્નાનાં પરપ્રવાદિતાં સહધર્મેણ <126>નિગ્રહીતારઃ, સ્વસ્ય વાદસ્ય પર્યવદાપયિતારો ભિક્ષવો ભિક્ષુણ્ય ઉપાસકા ઉપાસિકાઃ।
126.002. વૈસ્તારિકં ચ તે બ્રહ્મચર્યં બાહુજન્યં પૃથુભૂતમ્ યાવદ્દેવમનુષ્યેભ્યઃ સમ્યક્સમ્પ્રકાશિતમ્।
126.003. તસ્માદહમેવં વદામિ--પરિનિર્વાતુ ભગવાન્, પરિનિર્વાણકાલસમયઃ સુગતસ્ય।
126.004. અલ્પોત્સુકસ્ત્વં પાપીયન્ ભવ।
126.004. નિચિરસ્યેદાનીં તથાગતસ્ય ત્રયાણાં વર્ષિકાણાં માસાનામત્યયાન્નિરુપધિશેષે નિર્વાણધાતૌ પરિનિર્વાણં ભવિષ્યતિ।
126.005. અથ મારસ્ય પાપીયસ એતદભવત્--પરિનિર્વાસ્યતે બત શ્રમણો ગૌતમઃ॥
126.006. ઇતિ વિદિત્વા હૃષ્ટસ્તુષ્ટઃ પ્રમુદિત ઉદગ્રઃ પ્રીતિસૌમનસ્યજાતસ્તત્રૈવાન્તર્હિતઃ॥
126.007. અથ ભગવત એતદભવત્--કસ્તથાગતસ્ય સંમુખં વૈનેયહ્? સુપ્રિયો ગન્ધર્વરાજા સુભદ્રશ્ચ પરિવ્રાજકઃ।
126.008. તયોસ્ત્રયાણાં વર્ષિકાણાં માસાનામત્યયાદિન્દ્રિયપરિપાકો ભવિષ્યતિ સુખાધિષ્ઠાનં વા।
126.009. શક્યં શ્રાવકવૈનેયસ્તથાગતેન વિનયિતું ન તુ તથાગતવૈનેયઃ શ્રાવકેણ॥
126.010. અથ ભગવત એતદભવત્--યન્ન્વહં તદ્રૂપં સમાધિં સમાપદ્યેયમ્ યથા સમાહિતે ચિત્તે જીવિતસંસ્કારાનધિષ્ઠાય આયુઃસંસ્કારાનુત્સૃજેયમ્।
126.011. અથ ભગવાંસ્તદ્રૂપં સમાધિં સમાપન્નો યથા સમાહિતે ચિત્તે જીવિતસંસ્કારાનધિષ્ઠાય આયુઃસંસ્કારાનુત્સ્રષ્ટુમારબ્ધઃ।
126.012. સમનન્તરાધિષ્ઠિતેષુ જીવિતસંસ્કારેષુ મહાપૃથિવીચાલો ઽભૂદુલ્કાપાતા દિશોદાહાઃ।
126.013. અન્તરિક્ષે દેવદુન્દુભયો ઽભિનદન્તિ।

126.014. સમનન્તરોત્સૃષ્ટેષ્વાયુઃસંસ્કારેષુ કામાવચરેષુ દેવેષુ ષણ્નિમિત્તાનિ પ્રાદુર્ભૂતાનિપુષ્પવૃક્ષઃ શીર્ણાઃ, રત્નવૃક્ષાઃ શીર્ણાઃ, આભરણવૃક્ષાઃ શીર્ણાઃ, ભવનસહસ્રાણિ પ્રકમ્પિતાનિ, સુમેરુશૃઙ્ગાનિ વિશીર્ણાનિ, દૈવતાનિ વાદિત્રભાણ્ડાનિ પરાહતાનિ।
126.016. અથ ભગવાંસ્તસ્માત્ સમાધેર્વ્યુત્થાય તસ્યા વેલાયાં ગાથાં ભાષતે--
126.018. તુલ્યમતુલ્યં ચ સંભવં બવસંસ્કારમપોત્સૃજન્મુનિઃ।
126.019. અધ્યાત્મરતઃ સમાહિતો હ્યભિનિત્કોશમિવાણ્ડસમ્ભવઃ

126.020. સમનન્તરોત્સૃષ્ટેષ્વાયુઃસંસ્કારેષુ ષટ્ કામાવચરા દેવાઃ ક્રિયાકારં કૃત્વા ભગવતો ઽન્તિકં પ્રક્રાન્તા દર્શનાય વન્દનાય।
126.021. ભગવતા તાદૃશી ધર્મદેશના કૃતા યદનેકૈર્દેવતાશતસહસ્રૈઃ સત્યાનિ દૃષ્ટાનિ, દૃષ્ટસત્યાઃ સ્વભવનમનુપ્રાપ્તાઃ।
126.022. સમનન્તરોત્સૃષ્ટેષ્વાયુઃસંસ્કારેષ્વનેકાનિ પર્વતકન્દરગિરિગુહાભ્યો ઽનેકાનિ ઋષિશતસહસ્રાણ્યાગતાનિ।
126.023. તે ભગવતા ઽએત ભિક્ષવશ્ચરત બ્રહ્મચર્યમ્ઽ પ્રવ્રજિતાઃ।
126.024. તૈર્યોજયદ્ભિર્ઘટદ્ભિઃ સર્વક્લેશપ્રહાણાદર્હત્ત્વં સાક્ષાત્કૃતમ્।
126.024. સમનન્તરોત્સૃષ્ટેષ્વાયુઃસંસ્કારોષ્વનેકા નાગયક્ષગન્ધર્વકિન્નરમહોરગા ભગવતઃ સકાશમુપસંક્રાન્તા ભગવતો દર્શનાય।
126.026. ભગવતા તેષામેવંવિધા ધર્મદેશના કૃતા યદનેકૈર્ નાગયક્ષગન્ધર્વકિન્નરૈર્મહોરગૈઃ શરણગમનશિક્ષાપદાનિ ગૃહીતાનિ યાવત્ સ્વભવનમનુપ્રાપ્તાઃ॥
126.028. અથાયુષ્માનાનન્દઃ સાયાહ્ણે ઽભિસમ્લયનાદ્વ્યુત્થાય યેન ભગવાંસ્તેનોપસંક્રાન્તઃ।
126.028. ઉપસંક્રમ્ય ભગવતઃ પાદૌ શિરસા વન્દિત્વા એકાન્તે ઽસ્થાદ્।
126.029. એકાન્તસ્થિત આયુષ્માનાનન્દો ભગવન્તમિદમવોચત્--કો ભદન્ત હેતુઃ કઃ પ્રત્યયો મહતઃ પૃથિવીચાલસ્ય? અષ્ટૌ ઇમે આનન્દ અષ્ટૌ પ્રત્યયા મહતઃ પૃથિવીચાલસ્ય।
126.031. કતમે ઽષ્ટૌ? ઇયમાનન્દ મહાપૃથિવી અપ્સુ પ્રતિષ્ઠિતા, આપો વાયૌ પ્રતિષ્ઠિતાઃ, વાયુરાકાશે પ્રતિષ્ઠિતઃ।
126.032. ભવત્યાનન્દ સમયો યદાકાશે યદાકાશે વિષમા <127>વાયવો વાન્તિ, આપઃ ક્ષોભયન્તિ, આપઃ ક્ષુબ્ધાઃ પૃથિવીં ચાલયન્તિ।
127.001. અયમાનન્દ પ્રથમો હેતુઃ પ્રથમઃ પ્રત્યયો મહતઃ પૃથિવીચાલસ્ય।
127.002. પુનરપરમાનન્દ ભિક્ષુર્મહર્દ્ધિકો ભવતિ મહાનુભાવઃ।
127.003. સ આકાઙ્ક્ષમાણઃ પૃથિવીં ચાલયતિ।
127.004. દેવતા મહર્દ્ધિકા ભવતિ મહાનુભાવા।
127.004. સાપિ પરિત્તાં પૃથિવીસંજ્ઞામધિતિષ્ઠતિ અપ્રમાણાં ચાપ્સંજ્ઞમ્।
127.005. સાપ્યાકાઙ્ક્ષમાણા પૃથિવીં ચાલયતિ।
127.005. અયં દ્વિતીયો હેતુર્દ્વિતીયઃ પ્રત્યયો મહતઃ પૃથિવીચાલસ્ય।
127.006. પુનરપરમાનન્દ।
127.006. યસ્મિન્ સમયે બોધિસત્ત્વસ્તુષિતાદ્દેવનિકાયાચ્ચ્યુત્ત્વા માતુઃ કુક્ષિમવક્રામતિ, અથ તસ્મિન્ સમયે મહાપૃથિવીચાલો ભવતિ, સર્વશ્ચાયં લોક ઉદારેણાવભાસેન સ્ફુટો ભવતિ।
127.008. યા લોકસ્ય લોકાન્તરિકા અન્ધાસ્તમસો ઽન્ધકારતમિસ્રા યત્રામૂ સૂર્યાચન્દ્રમસૌ એવંમહર્દ્ધિકૌ એવંમહાનુભાવૌ આભયા આભાં ન પ્રત્યનુભવતઃ, તા અપિ તસ્મિન્ સમયે ઉદારેણાવભાસેન સ્ફુટા ભવન્તિ।
127.010. તત્ર યે સત્ત્વા ઉપપન્નાઃ, તે તયા અન્યોન્યં સત્ત્વં દૃષ્ટ્વા સંજાનન્તે--અન્યે ઽપીહ ભવન્તઃ સત્ત્વા ઉપપન્નાઃ, અન્યે ઽપીહ ભવન્તઃ સત્ત્વા ઉપપન્ના ઇતિ।
127.012. અયમાનન્દ તૃતીયો હેતુસ્તૃતીયઃ પ્રત્યયો મહતઃ પૃથિવીચાલસ્ય।
127.013. પુનરપરમાનન્દ યસ્મિન્ સમયે બોધિસત્ત્વો માતુઃ કુક્ષેર્ નિષ્ક્રામતિ, અથ તસ્મિન્ સમયે મહાપૃથિવીચાલો ભવતિ સર્વશ્ચાયં લોક ઉદારેણાવભાસેન સ્ફુટો ભવતિ।
127.014. યા અપિ તા લોકસ્ય લોકાન્તરિકા અન્ધાસ્તમસો ઽન્ધકારતમિસ્રા યત્રેમૌ સૂર્યાચન્દ્રમસૌ એવંમહાનુભાવૌ આભયા આભાં ન પ્રત્યનુભવતઃ, તા અપિ તસ્મિન્ સમયે ઉદારેણાવભાસેન સ્ફુટા ભવન્તિ।
127.016. તત્ર યે સત્ત્વા ઉપપન્નાઃ, તે તયા આભયા અન્યોન્યં સત્ત્વં દૃષ્ટ્વા સંજાનન્તિ--અન્યે ઽપીહ ભવન્તઃ સત્ત્વા ઉપપન્નાઃ, અન્યે ઽપીહ ભવન્તઃ સત્ત્વા ઉપપન્ના ઇતિ।
127.018. અયમાનન્દ ચતુર્થો હેતુશ્ચતુર્થઃ પ્રત્યયો મહતઃ પૃથિવીચાલસ્ય।
127.019. પુનરપરમાનન્દ યસ્મિન્ સમયે બોધિસત્ત્વો ઽનુત્તરં જ્ઞાનમધિગચ્છતિ, અથ તસ્મિન્ સમયે મહાપૃથિવીચાલો ભવતિ, સર્વશ્ચાયં લોક ઉદારેણાવભાસેન સ્ફુટો ભવતિ।
127.020. યા અપિ તા લોકસ્ય લોકાન્તરિકા અન્ધાસ્તમસો ઽન્ધકારતમિસ્રા યત્રેમૌ સૂર્યાચન્દ્રમસૌ એવંમહર્દ્ધિકૌ એવંમહાનુભાવૌ આભયા આભાં ન પ્રત્યનુભવતઃ, તા પિ તસ્મિન્ સમયે ઉદારેણાવભાસેન સ્ફુટા ભવન્તિ।
127.023. તત્ર યે સત્ત્વા ઉપપન્નાઃ, તે તયાભયા અન્યોન્યં સત્ત્વં દૃષ્ટ્વા સંજાનન્તિ--અન્યે ઽપીહ ભવન્તઃ સત્ત્વા ઉપપન્નાઃ, અન્યે ઽપીહ ભવન્તઃ સત્ત્વા ઉપપન્ના ઇતિ।
127.024. અયમાનન્દ પઞ્ચમો હેતુઃ પઞ્ચમઃ પ્રત્યયો મહતઃ પૃથિવીચાલસ્ય।
127.025. પુનરપરમાનન્દ યસ્મિન્ સમયે તથાગતસ્ત્રિપરિવર્તદ્વાદશાકારં ધર્મચક્રં પરિવર્તયતિ, અત્યર્થં તસ્મિન્ સમયે મહાપૃથિવીચાલો ભવતિ, સર્વશ્ચાયં લોક ઉદારેણાવભાસેન સ્ફુટો ભવતિ।
127.027. યા અપિ તા લોકસ્ય લોકાન્તરિકા અન્ધાસ્તમસો ઽન્ધકારતમિસ્રા યત્રેમૌ સૂર્યાચન્દ્રમસૌ એવંમહર્દ્ધિકૌ એવંમહાનુભાવૌ આભયા આભાં ન પ્રત્યનુભવતઃ, તા અપિ તસ્મિન્ સમયે ઉદારેણાવભાસેન સ્ફુટા ભવન્તિ।
127.029. તત્ર યે સત્ત્વા ઉપપન્નાઃ, તે તયાભયા અન્યોન્યં સત્ત્વં દૃષ્ટ્વા સંજાનન્તિ--અન્યે ઽપીહ ભવન્તઃ સત્ત્વા ઉપપન્નાઃ, અન્યે ઽપીહ ભવન્તઃ સત્ત્વા ઉપપન્ના ઇતિ।
127.031. અયમાનન્દ ષષ્ઠો હેતુઃ ષષ્ઠઃ પ્રત્યયો મહતઃ પૃથિવીચાલસ્ય।
127.032. પુનરપરમાનન્દ યસ્મિન્ સમયે તથાગતો જીવિતસંસ્કારાનધિષ્ઠાય <128>આયુઃસંસ્કારનુત્સૃજતિ, અત્યર્થં તસ્મિન્ સમયે મહાપૃથિવીચાલો ભવતિ ઉલ્કાપાતા દિશોદાહાઃ, અન્તરિક્ષે દેવદુન્દુભયો ઽભિનદન્તિ, સર્વશ્ચાયં લોક ઉદારેણાવભાસેન સ્ફુટો ભવતિ।
128.003. યા અપિ તા લોકસ્ય લોકાન્તરિકા અન્ધાસ્તમસો ઽન્ધકારતમિસ્રા યત્રેમૌ સૂર્યાચન્દ્રમસૌ એવંમહર્દ્ધિકૌ એવંમહાનુભાવૌ આભયાઅ આભાં ન પ્રત્યનુભવતઃ, તા અપિ તસ્મિન્ સમયે ઉદારેણાવભાસેન સ્ફુટા ભવન્તિ।
128.005. તત્ર યે સત્ત્વા ઉપપન્નાઃ, તે તયાભયા અન્યોન્યં સત્ત્વં દૃષ્ટ્વા સંજાનન્તિ--અન્યે ઽપીહ ભવન્તઃ સત્ત્વા ઉપપન્નાઃ, અન્યે ઽપીહ ભવન્તઃ સત્ત્વા ઉપપન્ના ઇતિ।
128.006. અયમાનન્દ સપ્તમો હેતુઃ સપ્તમઃ પ્રત્યયો મહતઃ પૃથિવીચાલસ્ય।
128.007. પુનરપરમાનન્દ નચિરસ્યેદાનીં તથાગતસ્ય નિરુપધિશેષે નિર્વાણધાતૌ પરિનિર્વાણં ભવિષ્યતિ।
128.008. અથ તસ્મિન્ સમયે મહાપૃથિવીચાલો ભવતિ ઉલ્કાપાતા દિશોદાહાઃ, અન્તરિક્ષે દેવદુન્દુભયો ઽભિનન્દન્તિ, સર્વશ્ચાયં લોક ઉદારેણાવભાસેન યત્રેમૌ સૂર્યચન્દ્રમસૌ એવંમહર્દ્ધિકૌ એવંમહાનુભાવૌ આભયા આભાં ન પ્રત્યનુભવતઃ, તા અપિ તસ્મિન્ સમયે ઉદારેણાવભાસેન સ્ફુટા ભવન્તિ।
128.012. તત્ર યે સત્ત્વા, ઉપપન્નાઃ, તે તયા આભયા અન્યોન્યં સત્ત્વં દૃષ્ટ્વા સંજાનન્તિ--અન્યે ઽપીહ ભવન્તઃ સત્ત્વા ઉપપન્નાઃ, અન્યે ઽપીહ ભવન્તઃ સત્ત્વા ઉપપન્ના ઇતિ।
128.014. અયમાનન્દ અષ્ટમો હેતુરષ્ટમઃ પ્રત્યયો મહતઃ પૃથિવીચાલસ્ય॥
128.015. અથાયુષ્માનાનન્દો ભગવન્તમિદમવોચત્--યથા ખલ્વહં ભદન્ત ભગવતા ભાસિતસ્યાર્થમાજાનામિ, ઇહૈવ ભગવતા જીવિતસંસ્કારાનધિષ્ઠાય આયુહસંસ્કારા ઉત્સૃષ્ટા ભવિષ્યન્તિ।
128.017. ભગવાનાહ--એવમેતદાનન્દ, એવમેતત્।

128.017. એતર્હિ આનન્દ તથાગતેન જીવિતસંસ્કારાનધિષ્ઠાય આયુઃસંસ્કારા ઉત્સૃષ્ટાઃ।
128.018. સંમુખં મે ભદન્ત ભગવતો ઽન્તિકાચ્છ્રુતં સંમુખમુદ્ગૃહીતમ્--યસ્ય કસ્યચિચ્ચત્વાર ઋદ્ધિપાદા આસેવિતા ભાવિતા બહુલીકૃતાઃ, આકાઙ્ક્ષમાણસ્તથાગતઃ કલ્પં વા તિષ્ઠત્, કલ્પાવશેષં વા।
128.020. ભગવતા ભદન્ત ચત્વાર ઋદ્ધિપાદા આસેવિતા ભાવિતા બહુલીકૃતાઃ।
128.021. આકાઙ્ક્ષમાણસ્તથાગતઃ કલ્પં વા તિષ્ઠેત્ કલ્પાવશેષં વા।
128.021. તિષ્ઠતુ ભગવાન્ કલ્પમ્, તિષ્ઠતુ સુગતઃ કલ્પાવશેષં વા।
128.022. તવૈવાનન્દ અપરાધસ્તવૈવ દુષ્કૃતમ્ યસ્ત્વં તથાયતસ્ય યાવત્ ત્રિરપ્યૌદારે અવભાસનિમિત્તે પ્રાવિષ્કૃતે ન શક્નોષિ તન્નિમિત્તં પ્રતિશ્રાવયિતુમ્, અપિ તતઃ સ્ફુટો મારેણ પાપીયસા।
128.024. કિમન્યસ્ય આનન્દ ભાષેત તથાગતસ્તાં વાચમ્ યા સ્યાદ્ દ્વિધા? નો ભદન્ત।
128.025. સાધુ સાધુ આનન્દ, અસ્થાનમેતદાનન્દ અનવકાશો યત્ તથાગતસ્તાં વાચં ભાષેત યા સ્યાદ્દ્વિધા।
128.026. ગચ્છ ત્વમાનન્દ, યાવન્તો ભિક્ષવશ્ચાપાલં ચૈત્યમુપનિશ્રિત્ય વિહરન્તિ, તાન્ સર્વાનુપસ્થાનશાલાયાં સંનિપાતય।
128.027. એવં ભદન્ત।
128.027. આયુષ્માનાનન્દો ભગવતઃ પ્રતિશ્રુત્ય યાવન્તો ભિક્ષવશ્ચાપાલં ચૈત્યમુપનિશ્રિત્ય વિહરન્તિ, તાન્ સર્વાનુપસ્થાનશાલાયાં સંનિપાત્ય યેન ભગવાંસ્તેનોપસંક્રાન્તઃ।
128.029. ઉપસંક્રમ્ય ભગવતઃ પાદૌ શિરસા વન્દિત્વા એકાન્તે ઽસ્થાત્।
128.030. એકાન્તસ્થિત આયુષ્માનાનન્દો ભગવન્તમિદમવોચત્--યાવન્તો ભદન્ત ભિક્ષવશ્ચાપાલં ચૈત્યમુપનિશ્રિત્ય વિહરન્તિ, સર્વે તે ઉપસ્થાનશાલાયાં નિષણ્ણાઃ સંનિપતિતાઃ, યસ્યેદાનીં ભગવાન્ કાલં મન્યતે।
128.032. અથ ભગવાન્ યેનોપસ્થાનશાલા તેનોપસંક્રાન્તઃ।
129.001. <129>ઉપસંક્રમ્ય પુરસ્તાદ્ભિક્ષુસંઘસ્ય પ્રજ્ઞપ્ત એવાસને ન્યષીદત્।
129.001. નિષદ્ય ભગવાન્ ભિક્ષૂનામન્ત્રયતે સ્મ--અનિત્યા ભિક્ષવઃ સર્વસંસ્કારા અધ્રુવા અનાશ્વાસિકા વિપરિણામધર્માણો યાવદલમેવ ભિક્ષવઃ સર્વસંસ્કારાન્ સંસ્કરિતુમલમ્।
129.003. વિરમન્તુ તસ્માત્ તર્હિ ભિક્ષવઃ।
129.003. એતર્હિ વા મે ઽત્યયાદ્યે તે ધર્મા દૃષ્ટધર્મહિતાય સંવર્તન્તે દૃષ્ટધર્મસુખાય, સંપરાયહિતાય સંપરાયસુખાય, તે ભિક્ષુભિરુદ્ગૃહ્ય પર્યવાપ્ય તથા તથા ધારયિતવ્યા વાચયિતવ્યા ગ્રાહયિતવ્યા યથૈવ તત્ર બ્રહ્મચર્યં વિરસ્થિતિકં સ્યાદ્બહુજન્યં પૃથુભૂતમ્ યાવદ્દેવમનુષ્યેભ્યઃ સમ્યક્સમ્પ્રકાશિતમ્।
129.006. એતર્હિ ભિક્ષવો ધર્મા દૃષ્ટધર્મહિતાય સંવર્તન્તે દૃષ્ટધર્મસુખાય, સંપરાયહિતાય સંપરાયસુખાય, યે ભિક્ષુભિરુદ્ગૃહ્ય પર્યવાપય્ તથા તથા ધારયિતવ્યા ગ્રાહયિતવ્યા વાચયિતવ્યા યથૈતદ્બ્રહ્મચર્યં ચિરસ્થિતિકં સ્યાદ્બહુજન્યં પૃથુભૂતમ્ યાવદ્દેવમનુષ્યેભ્યઃ સમ્યક્સમ્પ્રકાશિતમ્।
129.009. યદુત ચત્વારિ સ્મૃત્યુપસ્થાનાનિ, ચત્વારિ સમ્યક્પ્રહાણાનિ, ચત્વાર ઋદ્ધિપાદાઃ, પઞ્ચેન્દ્રિયાણિ, પઞ્ચ બલાનિ, સપ્ત બોધ્યઙ્ગાનિ, આર્યાષ્ટાઙ્ગો માર્ગઃ।
129.011. ઇમે તે ભિક્ષવો ધર્મા દૃષ્ટધર્મહિતાય સંવર્તન્તે દૃષ્ટધર્મસુખાય, સંપરાયહિતાય સંપરાયસુખાય, ભિક્ષુભિરુદ્ગૃહ્ય પર્યવાપ્ય તથા તથા ધારયિતવ્યા ગ્રાહયિતવ્યા વાચયિતવ્યા યથૈતદ્બ્રહ્મચર્યં ચિરસ્થિતિકં સ્યાદ્બહુજન્યં પૃથુભૂતમ્ યાવદ્દેવમનુષ્યેભ્યઃ સમ્યક્સમ્પ્રકાશિતમ્।
129.013. આગમય આનન્દ યેન કુશિગ્રામકમ્।
129.014. એવં ભદન્તેત્યાયુષ્માનાનન્દો ભગવતઃ પ્રત્યશ્રૌષીત્।
129.014. ભગવાન્ વૈશાલીવનમભિસરન્ દક્ષિણેન સર્વકાયેન નાગાવલોકિતેન વ્યવલોકયતિ।
129.015. અથાયુષ્માનાનન્દો ભગવન્તમિદમવોચત્--નાહેત્વપ્રત્યયં ભદન્ત તથાગતા અર્હન્તઃ સમ્યક્સમ્બુદ્ધા દક્ષિણેન નાગાવલોકિતમવલોકયન્તિ।
129.017. કો ભદન્ત હેતુઃ, કઃ પ્રત્યયો નાગાવલોકિતસ્ય? એવમેતદાનન્દ, એવમેતત્।
129.018. નાહેત્વપ્રત્યયં તથાગતા અર્હન્તઃ સમ્યક્સમ્બુદ્ધા દક્ષિણેન સર્વકાયેન નાગાવલોકિતેન વ્યવલોકયન્તિ।
129.019. ઇદમાનન્દ તથાગતસ્યાપશ્ચિમં વૈશાલીદર્શનમ્।
129.019. ન ભૂય આનન્દ તથાગતો વૈશાલીમાગમિષ્યતિ।
129.020. પરિનિર્વાણાય ગમિષ્યતિ મલ્લાનામુપવર્તનમ્ યમકશાલવનમ્।
129.021. અથાન્યતરો ભિક્ષુસ્તસ્યાં વેલાયાં ગાથાં ભાષતે--
129.022. ઇદમપશ્ચિમકં નાથ વૈશાલ્યાસ્તવ દર્શનમ્।
129.023. ન ભૂયઃ સુગતો બુદ્ધો વૈશાલીમાગમિષ્યતિ

129.024. નિર્વાણાય ગમિષ્યતિ મલ્લાનામુપવર્તનમ્ યમકશાલવનમ્।
129.024. યદા હ ભગવતા વાગ્ ભાષિતા ઇદમપશ્ચિમકં વૈશાલ્યા દર્શનમ્, તદા અનેકાભિર્વૈશાલીવનનિવાસિનીભિર્દેવતૈરશ્રુપાતઃ કૃતઃ।
129.026. સ્થવિરાનન્દઃ કથયતિ--ન ભગવન્નમેઘેનૈવ વર્ષાસુ પ્રવૃષ્ટહ્? ભગવાનાહ--વૈશાલિવનનિવાસિનીભિર્દૈવતૈર્મમ વિયોગાદશ્રુપાતઃ કૃતઃ।
129.027. તા અપિ દેવતા(?) વૈશાલ્યાં શબ્દો નિશ્ચારિતહ્--ભગવાન્ પરિનિર્વાણાય ગચ્છતિ, ન ભૂયો ભગવાન્ વૈશાલીમાગમિષ્યતિ।
129.029. દેવતાનાં શબ્દં શ્રુત્વા અનેકાનિ વૈશાલિકાનિ પ્રાણિશતસહસ્રાણિ ભગવત્સકાશમુપસંક્રાન્તાનિ।
129.030. ભગવતા તેષામાશયાનુશયં ધાતું પ્રકૃતિં ચ જ્ઞાત્વા એવંવિધા ધર્મદેશના કૃતા, યથા અનેકૈઃ પ્રાણિશતસહસ્રૈઃ શરણગમનશિક્ષાપદાનિ ગૃહીતાનિ।
129.031. કૈશ્ચિચ્છ્રોતાપત્તિફલં કૈશ્ચિત્ સકૃદાગમિફલં કૈશ્ચિદનાગામિફલં પ્રાપ્તમ્।
129.032. કૈશ્ચિત્ પ્રવ્રજિત્વા અર્હત્ત્વં પ્રાપ્તમ્।
129.032. કૈશ્ચિચ્છ્રાવકબોધૌ<130> ચિત્તમુત્પાદિતમ્।
130.001. કૈશ્ચિત્ પ્રત્યેકાયાં બોધૌ ચિત્તમુત્પાદિતમ્।
130.001. કૈશ્ચિદનુત્તરાયાં સમ્યક્સમ્બોધૌ ચિત્તમુત્પાદિતમ્।
130.002. કૈશ્ચિચ્છરણગમનશિક્ષાપદાનિ ગૃહીતાનિ।
130.002. યદ્ભૂયસા સા પર્ષદ્બુદ્ધનિંના ધર્મપ્રવણા સંઘપ્રાગ્ભારા વ્યવસ્થિતા।
130.003. સ્થવિરાનન્દઃ કૃતાઞ્જલિપુટો ભગવન્તમિદમવોચત્--પશ્ય ભદન્ત યાવત્ ત્વમ્।
130.004. ભગવતા પરિનિર્વાણાય પ્રસ્થિતેનાનેકાનિ દેવતાશતસહસ્રાણિ સત્યેષુ પ્રતિષ્ઠાપિતાનિ।
130.005. અનેકાભ્યઃ પર્વતકન્દરગિરિગુહાભ્યો ઽનેકાનિ ઋષિશતસહસ્રાણ્યાગતાનિ।
130.006. ભગવતા એતે ભિક્ષવઃ પ્રવ્રજિતાઃ।
130.006. તૈર્યુજ્યદ્ભિર્ઘટદ્ભિર્વ્યાયચ્છમાનૈઃ સર્વક્લેશપ્રહાણાદર્હત્ત્વં સાક્ષાત્કૃતમ્।
130.007. અનેકૈર્દેવનાગયક્ષગન્ધર્વકિન્નરમહોરગૈઃ શરણગમનશિક્ષાપદાનિ ગૃહીતાનિ।
130.008. અનેકાનિ વૈશાલકાનિ પ્રાણિશતસહસ્રાણિ સ્રોતાઅપત્તિફલે પ્રતિષ્ઠાપિતાનિ।
130.009. કેચિત્ સકૃદાગમિફલે, કેચિદનાગામિફલે, કેચિત્ પ્રવ્રાજિતઃ।
130.010. પ્રવ્રજિત્વા અર્હત્ત્વં પ્રાપ્તમ્।
130.010. કેચિચ્છરણગમનશિક્ષાપદેષુ પ્રતિષ્ઠાપિતાઃ।
130.010. અત્ર આનન્દ કિમાશ્ચર્યં મયા એતર્હિ સર્વજ્ઞેન સર્વાકારજ્ઞેનાનુત્તરજ્ઞાનજ્ઞેયવશિપ્રાપ્તેન અસ્તતૃષ્ણેન નિરુપાદાનેન સર્વાહંકારમમકારાસ્મિમાનાભિનિવેશાનુશયપ્રહીણેન એવંવિધં વૈનેયકાર્યં કૃતમ્।
130.012. યન્મયા અતીતે ઽપ્યધ્વનિ સરાગેણ સદ્વેષેણ સમોહેનાપરિમુક્તેન જાતિજરાવ્યાધિમરણશોકપરિદેવદુઃખદૌર્મનસ્યોપાયાસધર્મેણ યન્મયા મરણાન્તિકયા વેદનયા સ્પૃષ્ટેન એવંવિધા પરિકર્મકથા કૃતા, યદનેકાનિ પ્રાણિશતસહસ્રાણિ ગૃહાશ્રમમપહાય, ઋષયઃ પ્રવ્રજિત્વા ચત્વારો બ્રહ્મવિહારાન્ ભાવયિત્વા કલ્પવૃન્દં પ્રહાય તદ્બહુલવિહારિણો બ્રહ્મલોકસભાગતાયામુપપન્નાઃ।
130.016. તચ્છ્રુણુ--
130.017. ભૂતપૂર્વમાનન્દ ઉપોષધો નામ રાજા બભૂવ।
130.017. ઉપોષધસ્ય રાજ્ઞો મૂર્ધ્નિ પિટ્ટકો જાતો મૃદુઃ સુમૃદુઃ, તદ્યથા તૂલપિચુર્વા કર્પાસપિચુર્વા।
130.018. ન કંચિદાબાધં જનયતિ।
130.018. પક્વઃ સ્ફુટિતઃ।
130.019. કુમારો જાતો ઽભિરૂપો દર્શનીયઃ પ્રાસાદિકો દ્વાત્રિંશન્મહાપુરુષલક્ષણૈઃ સમન્વાગતઃ।
130.019. ઉપોષધસ્ય રાજ્ઞઃ ષષ્ટિસ્ત્રીસહસ્રાણિ।
130.020. સર્વાસાં સ્તનાઃ પ્રસૃતાઃ।
130.020. એકૈકા કથયતિ--માં ધય માં ધય।
130.020. મૂર્ધતો જાતો મૂર્ધાત ઇતિ સંજ્ઞા સંવૃત્તા।
130.021. માં ધય માં ધય માન્ધાત ઇતિ સંજ્ઞા સંવૃત્તા।
130.021. અન્યે કથયન્તિ--કેચિન્માધાત ઇતિ સંજાનીતે।
130.022. માન્ધાતસ્ય કુમારસ્ય કુમારક્રીડાયાં ક્રીડતઃ ષટ્ ચક્રાશ્ચ્યુતાઃ।
130.023. યૌવરાજ્યે પ્રતિષ્ઠિતસ્ય ષટ્ ચક્રાશ્ચ્યુતાઃ।
130.023. માન્ધાતા જનપદાન્ ગતઃ।
130.023. જનપદાન્ ગતસ્ય પિતા ગ્લાનીભૂતઃ।
130.024. સ મૂલપત્રગણ્ડપુષ્પભૈષજ્યૈરુપસ્થીયમાનો હીયત એવ।
130.024. તતસ્તૈરમાત્યૈઃ સંદેશો વિસર્જિતહ્--પિતા તે ગ્લાનીભૂતઃ।
130.025. આગચ્છતુ।
130.025. દેવરાજ્યં પ્રતીચ્છ।
130.025. તસ્યાનાગચ્છતસ્ તસ્યાનાગચ્છતઃ પિતા કાલગતઃ।
130.026. તૈરમાત્યૈઃ પુનઃ સંદેશો વિસર્જિતહ્--પિતા તે કાલધર્મણા સમ્યુક્તઃ।
130.026. આગચ્છ, દેવરાજ્યં પ્રતીચ્છસ્વ।
130.027. તતો ઽસૌ સંલક્ષયતિ--યદિ મમ પિતા કાલગતઃ, કિં ભૂયો ઽહં ગચ્છામીતિ? તતો ભૂયઃ સંદેશો ઽભ્યાગતઃ।
130.028. આગચ્છ, દેવરાજ્યં પ્રતીચ્છ।
130.028. સ કથયતિ--યદિ મમ ધર્મેણ રાજ્યં પ્રાપ્સ્યતે, ઇહૈવ રાજ્યાભિષેક આગચ્છતુ।
130.029. તતસ્તે અમાત્યૈઃ કથયન્તિ--રત્નશિલયા દેવ પ્રયોજનં ભવતિ।
130.030. તસ્ય ચ દિવૌકસો નામ યક્ષઃ પુરોજવઃ।
130.030. તેન રત્નશિલા આનીતા।
130.031. યદા રત્નશિલા આનીતા, તતસ્તે અમાત્યા ભૂયઃ કથયન્તિ--દેવ શ્રીપર્યઙ્કેનાત્ર પ્રયોજનં ભવતિ।
130.032. તતસ્તેનૈવ દિવૌકસેન શ્રીપર્યઙ્ક આનીતઃ।
130.032. તતસ્તે અમાત્યા ભૂયઃ કથયન્તિ--<131>દેવાધિષ્ઠાનમધ્યે ઽભિષેકઃ ક્રિયતે।
131.001. સ કથયતિ--યદિ મમ ધર્મેણ રાજ્યં પ્રાપ્સ્યતે, ઇહૈવાધિષ્ઠાનમાગચ્છતુ।
131.002. તતો ઽધિષ્ઠાનં સ્વયમેવ તત્પ્રદેશં ગતમ્।
131.002. સ્વયમાગતં સ્વયમાગતં સાકેતસાકેતમિતિ સંજ્ઞા સંવૃત્તા।
131.003. પશ્ચાત્ તે ઽમાત્યા ભટબલાગ્રનૈગમજનપદાશ્ચાભિષેકં ગૃહીત્વા આગતાઃ।
131.004. તે કથયન્તિ--અભિષેકં દેવ પ્રતીચ્છસ્વ।
131.004. સ કથયતિ--મમ મનુષ્યાઃ પટ્ટં બન્ધિષ્યન્તિ? યદિ ધર્મેણ રાજ્યં પ્રાપ્સ્યતે, અમનુષ્યાઃ પટ્ટં બન્ધન્તુ।
131.005. તતો ઽમનુષ્યૈઃ પટ્ટો બદ્ધઃ।
131.005. તસ્ય સપ્ત રત્નાનિ પ્રાદુર્ભૂતાનિ, તદ્યથા--ચક્રરત્નં હસ્તિરત્નમશ્વરત્નં મણિરત્નં પરિણાયકરત્નં સ્ત્રીરત્નં ગૃહપતિરત્નમેવ સપ્તમમ્।
131.007. પૂર્ણં ચાસ્ય સહસ્રં પુત્રાણાં શૂરાણાં વીરાણાં વીરાણાં વરાઙ્ગરુપિણાં પરસૈન્યપ્રમર્દકાનામ્।
131.008. વૈશાલીસામન્તકેન રમણીયં વનખણ્ડમ્।
131.008. તત્ર પઞ્ચ ઋષિશતાનિ પઞ્ચાભિજ્ઞાનિ ધ્યાયન્તિ।
131.009. તત્ર વનખણ્ડે પ્રભૂતાઃ પક્ષિણો મૃગાશ્ચ પ્રતિવસન્તિ।
131.009. શબ્દકણ્ટકાનિ ચ ધ્યાનાનિ।
131.010. તે ચ પક્ષિણો ઽવતીર્યમાણા અવતીર્યમાણાઃ શબ્દં કુર્વન્તિ।
131.010. દુર્મુખો નામ ઋષિઃ।
131.010. સ કુપિતઃ।
131.011. તેનોક્તમ્--બકાનાં પક્ષાણિ શીર્યન્તામ્।
131.011. યદા તેષામ્ ઋષિકોપેન પક્ષાણિ શીર્ણાનિ, તતસ્તે પાદોદ્ધારકેણ પ્રસ્થિતાઃ।
131.012. સ ચ રાજા જનપદાનનુસંસાર્ય પશ્યતિ પાદોદ્ધારકેણ ગચ્છતઃ।
131.013. યતસ્તે ઽમાત્યાઃ પૃષ્ટાહ્--કસ્માત્ પાદોદ્ધારકેણ ગચ્છન્તિ? પશ્ચાત્ તે ઽમાત્યાઃ કથયન્તિ--દેવ, શબ્દકણ્ટકાનિ ધ્યાનાનીતિ એતેષામ્ ઋષિકોપેન પક્ષાણિ શીર્ણાનિ।

131.014. તતો રાજ્ઞા અભિહિતમ્--એવંવિધા અપિ ઋષયો ભવન્તિ, યેષાં સત્ત્વાનામન્તિકે નાસ્ત્યનુકમ્પા? તતો રાજ્ઞા અમાત્યાઃ સંદિષ્ટાહ્--ગચ્છન્તુ ભવન્તઃ, ઋષીણામેવં વદન્તુ--તત્ર ગચ્છત યત્રાહં ન વસયા(સા?)મીતિ।
131.017. યતસ્તૈરમાત્યૈહ્ ઋષયો ઽભિહિતાઃ।
131.017. રાજા સમાદિશતિ--ન મમ રાજ્યે વસ્તવ્યમ્।
131.018. ગચ્છન્તુ ભવન્તો યત્રાહં ન વસયા(સા?)મીતિ।
131.018. તતસ્તે સંલક્ષયન્તિ--એષો ઽયં ચતુર્દ્વીપેશ્વરઃ।
131.019. ગચ્છામો વયં સુમેરુપરિખણ્ડમ્।
131.019. તે તત્ર ગત્વા અવસ્થિતાઃ॥
131.020. રાજ્ઞો મૂર્ધાતસ્યામાત્યાશ્ચિન્તકાસ્તુલકા ઉપપરીષકાઃ।
131.020. ચિન્તયિત્વા તુલયિત્વોપપરીક્ષ્ય પૃથક્ પૃથગુત્કાઃ શિલ્પસ્થાનકર્મસ્થાનાનિ માપયિતુમ્।
131.021. ચિન્તકા ઇમે તુલકા ઉપપરીક્ષકા ઇતિ મન્ત્રજા મન્ત્રજા ઇતિ સંજ્ઞા।
131.022. તૈરારબ્ધાનિ કર્ષણકર્માણિ કર્તુમ્।
131.022. યતઃ સ રાજા પશ્યતિ જનપદાનનુસંસાર્યાકૃષ્યાન્ કર્માન્તાન્ કુર્વતઃ।
131.023. યતો રાજ્ઞા અભિહિતમ્--કિમેતે મનુષ્યાઃ કુર્વન્તિ? તતસ્તૈરમાત્યૈ રાજા અભિહિતહ્--એતે દેવ મનુષ્યાઃ શાસ્યાદીનિ કૃષન્તિ, તતો ઓષધયો ભવિષ્યન્તિ।
131.025. યતશ્ચ સ રાજા કથયતિ--મમ રાજ્યે મનુષ્યાઃ કૃષિષ્યન્તિ? તતસ્તેનોક્તમ્--અપ્તાવિંશતિબીજજાતીનાં દેવો વર્ષતુ।
131.026. સહચિત્તોત્પાદાદેવ રાજ્ઞો મૂર્ધાતસ્ય સપ્તાવિંશતિબીજજાતિર્દેવો વૃષ્ટઃ।
131.027. રાજ્ઞા મૂર્ધાતેન જનપદાઃ પૃષ્ટાહ્--કસ્યૈતાનિ પુણ્યાનિ? તૈરભિહિતમ્--દેવસ્ય ચાસ્માકં ચ।
131.028. યતસ્તે મનુષ્યાઃ કર્પાસવાતાનારબ્ધા માપયિતુમ્, ભૂયો ઽપિ ચ રાજ્ઞા મૂર્ધાતેન જનપદાનનુસંસાર્ય તેન પૃષ્ટાઃ।
131.029. તતો રાજ્ઞા અભિહિતમ્--કિમેતે મનુષ્યાઃ કુર્વન્તિ? તૈરમાત્યૈરભિહિતમ્--દેવ, મનુષ્યાઃ કર્પાસવાતાન્ માપયન્તિ।
131.030. પશ્ચાત્ રાજ્ઞા અભિહિતમ્--કસ્યાર્થે? તૈરમાત્યૈરભિહિતમ્--દેવ, વસ્ત્રાણામર્હે।
131.031. તતો રાજ્ઞા તેનોક્તમ્--મમ રાજ્યે મનુષ્યાઃ કર્પાસવાતાન્ માપયિષ્યન્તીતિ કર્પાસમેવ દેવો વર્ષતુ।
131.032. સહચિત્તોત્પાદાદેવ<132> રાજ્ઞો મૂર્ધાતસ્ય કર્પાસાનેવ દેવો વૃષ્ટઃ।
132.001. સ ચ રાજા જનપદાન્ પૃચ્છતિ।
132.001. કસ્યૈતાનિ પુણ્યાનિ? તે કથયન્તિ--દેવસ્ય ચાસ્માકં ચ।
132.002. પશ્ચાત્ તેન જનેન તત્કર્પાસં કર્તિતુમારબ્ધમ્।
132.003. સ રાજા કથયતિ--કિમેતે મનુષ્યાઃ કર્વન્તિ? તૈરમાત્યૈરભિહિતમ્--દેવ સૂત્રેણ પ્રયોજનમ્।
132.004. તતો રાજ્ઞા અભિહિતમ્--મમ રાજ્યે મનુષ્યાઃ કર્તિષ્યન્તિ? સૂત્રમેવ દેવો વર્ષતુ।
132.004. સહચિત્તોત્પાદાદેવ રાજ્ઞો માન્ધાતસ્ય સૂત્રમેવ દેવો વૃષ્ટઃ।
132.005. સ ચ રાજા કથયતિ--કસ્યૈતાનિ પુણ્યાનિ? યતસ્તે કથયન્તિ--દેવસ્ય ચાસ્માકં ચ।
132.006. યતસ્તૈરનુપૂર્વેણ વસ્ત્રાણ્યારબ્ધાનિ વાપયિતુમ્।
132.006. સ રાજા કથયતિ--કિમેતે મનુષ્યાઃ કુર્વન્તિ? તૈરમાત્યૈરભિહિતમ્--દેવ, વસ્ત્રાણિ વાપયન્તિ, વસ્ત્રૈઃ પ્રયોજનમ્।
132.008. યતો રાજા સંલક્ષયતિ--મમ રાજ્યે મનુષ્યા વસ્ત્રાણિ વાપયિષ્યન્તે? વસ્ત્રાણ્યેવ દેવો વર્ષતુ।
132.009. સહચિત્તોત્પાદાદેવ રાજ્ઞો માન્ધાતસ્ય વસ્ત્રાણ્યેવ દેવો વૃષ્ટઃ।
132.009. સ રાજા કથયતિ--કસ્યૈતાનિ પુણ્યાનિ? તે કથયન્તિ--દેવસ્ય ચાસ્માકં ચ।
132.010. યતઃ સ રાજા સંલક્ષયતિ--મનુષ્યા મમ પુણ્યાનાં પ્રભાવં ન જાનન્તિ।
132.011. અથ રાજ્ઞો માન્ધાતસ્યૈતદભવત્।
132.011. અસ્તિ મે જમ્બુદ્વીપ ઋદ્ધશ્ચ સ્ફીતશ્ચ ક્ષેમશ્ચ સુભિક્ષશ્ચ આકીર્ણબહુજનમનુષ્યશ્ચ।
132.012. સન્તિ મે સપ્ત રત્નાનિ, તદ્યથા ચક્રરત્નં હસ્તિરત્નમશ્વરત્નં મણિરત્નં ગૃહપતિરત્નં સ્ત્રીરત્નં પરિણાયકરત્નમેવ સપ્તમમ્।
132.014. પૂર્ણં ચ મે સહસ્રં પુત્રાણાં શૂરાણાં વીરાણાં વરાઙ્ગરૂપિણાં પરસૈન્યપ્રમર્દકાનામ્।
132.015. અહો બત મે ઽન્તઃપુરે સપ્તાહં હિરણ્યવર્ષં પતેત્, એકકાર્ષાપણો ઽપિ બહિર્ ન નિપતેત્।
132.015. સહચિત્તોત્પાદાદેવ રાજ્ઞો માન્ધાતસ્યાન્તઃપુરે સપ્તાહં હિરણ્યવર્ષં વૃષ્ટમ્।
132.016. એકકાર્ષાપણો ઽપિ બહિર્ ન નિપતિતો યથાપિ તન્મહર્દ્ધિકસ્ય સત્ત્વસ્ય મહાનુભાવસ્ય કૃતપુણ્યસ્ય કૃતકુશલસ્ય સ્વકં પુણ્યફલં પ્રત્યનુભવતઃ।
132.018. યતઃ સ રાજા કથયતિ--કસ્યૈતાનિ પુણ્યાનિ? તે કથયન્તિ--દેવસ્ય ચાસ્માકં ચ।
132.019. યતો રાજા સ રાજા કથયતિ--ક્ષુણ્ણા ભવન્તો યદિ યુષ્માભિઃ પૂર્વમેવાભિહિતમભવિષ્યદ્દેવસ્ય પુણ્યાનીતિ, મયા સકલં જમ્બુદ્વીપં રત્નૈરભિવૃષ્ટમભવિષ્યત્।
132.020. અપિ તુ યો યુષ્માકં રત્નૈરર્થી, સ યાવદીપ્સિતાનિ રત્નાનિ ગૃહ્ણાતુ॥
132.022. તસ્ય તત્ર મૂર્ધાતસ્ય રાજ્ઞો મહારાજ્યં કારયતઃ ષટ્ ચક્રાશ્ચ્યુતાઃ।
132.022. રાજ્ઞો મૂર્ધાતસ્ય દિવૌકસો યક્ષઃ પુરોજવઃ।
132.023. સ રાજ્ઞા મૂર્ધાતેનોક્તહ્--અસ્તિ કિંચિદન્યદ્વીપે નાજ્ઞાપિતમ્ યદ્વયમાજ્ઞાપયેમ? યતઃ પશ્ચાદ્દિવૌકસેનાભિહિતહ્--અસ્તિ દેવ પૂર્વવિદેહો નામ દ્વીપઃ, ઋદ્ધશ્ચ સ્ફીતશ્ચ ક્ષેમશ્ચ સુભિક્ષશ્ચ આકીર્ણબહુજનમનુષ્યઃ।
132.025. સ્વયં નુ દેવો ગત્વા તમપ્યાજ્ઞાપયેત્।
132.025. અથ રાજ્ઞો મૂર્ધાતસ્યૈતદભવત્--અસ્તિ મે જમ્બુદ્વીપ ઋદ્ધશ્ચ સ્ફીતશ્ચ ક્ષેમશ્ચ સુભિક્ષશ્ચ આકીર્ણબહુજનમનુષ્યશ્ચ।
132.027. અસ્તિ મે સપ્ત રત્નાનિ તદ્યથા ચક્રરત્નં હસ્તિરત્નમશ્વરત્નં મણિરત્નં સ્ત્રીરત્નં ગૃહપતિરત્નં પરિણાયકરત્નમેવ સપ્તમમ્।
132.028. પૂર્ણં ચ મે સહસ્રં પુત્રાણાં શૂરાણાં વીરાણાં વરાઙ્ગરૂપિણાં પરસૈન્યપ્રમર્દકાનામ્।
132.029. વૃષ્ટં મે સપ્તાહમન્તઃપુરે હિરણ્યવર્ષમ્।
132.029. શ્રૂયતે અથ ખલુ પૂર્વવિદેહો નામ દ્વીપઃ।
132.030. યન્ન્વહં તમપિ ગત્વા સમનુશાસેયમ્।
132.030. સહચિત્તોત્પાદાદેવ રાજા માન્ધાત ઉપરિવિહાયસમભ્યુદ્ગતઃ સાર્ધમષ્ટાદશભિર્ભટબલાગ્રકોટિભિઃ પુત્રસહસ્રપરિવૃતઃ સપ્તરત્નપુરોજવઃ।
132.031. અગમદ્રાજા માન્ધાતઃ પૂર્વવિદેહદ્વીપમ્।
132.032. પ્રત્યષ્ઠાદ્રાજા માન્ધાતા પૂર્વવિદેહદ્વીપે।
132.032. સમનુવિષ્ટવાન્ <133>રાજા મૂર્ધાતઃ પૂર્વવિદેહં દ્વીપમ્।
133.001. તસ્ય તત્ર સમનુશાસતઃ ષટ્ ચક્રાશ્ચ્યુતાઃ।
133.001. ભૂયઃ સ રાજા દિવૌકસમ્ યક્ષમામન્ત્રયતિ--અસ્તિ દિવૌકસં કિંચિદન્યદ્વીપે નાજ્ઞાપિતમ્? દિવૌકસ આહ--અસ્તિ દેવ અપરગોદાનીયં નામ દ્વીપમ્ ઋદ્ધં ચ સ્ફીતં ચ ક્ષેમં ચ સુભિક્ષં ચ આકીર્ણબહુજનમનુષ્યં ચ।
133.004. યન્નુ દેવસ્તમપિ ગત્વા સમનુશાસેત્।
133.004. અથ રાજ્ઞો મૂર્ધાતસ્યૈતદભવત્--અસ્તિ મે જમ્બુદીપ ઋદ્ધશ્ચ સ્ફીતશ્ચ ક્ષેમશ્ચ સુભિક્ષશ્ચ આકીર્ણબહુજનમનુષ્યશ્ચ।
133.005. સન્તિ ચ મે સપ્ત રત્નાનિ।
133.005. પૂર્ણં ચ મે સહસ્રં પુત્રાણાં શૂરાણાં વીરાણાં વરાઙ્ગરૂપિણાં પરસૈન્યપ્રમર્દકાનામ્।
133.006. વૃષ્ટં મે સપ્તાહમન્તઃપુરે હિરણ્યવર્ષમ્ યથાપિ તન્મહર્દ્ધિકસ્ય સત્ત્વસ્ય મહાનુભાવસ્ય કૃતકુશલસ્ય સ્વપુણ્યફલં પ્રત્યનુભવતઃ।
133.008. શ્રૂયતે અપરગોદાનીયં નામ દ્વીપમ્ ઋદ્ધં ચ સ્ફીતં ચ ક્ષેમં ચ સુભિક્ષં ચ આકીર્ણબહુજનમનુષ્યં ચ।

133.009. યન્ન્વહં તમપિ ગત્વા સમનુશાસેયમ્।
133.009. સહચિત્તોપાદાદેવ રાજા માન્ધાતા ઉપરિવિહાયસમભ્યુદ્ગતઃ સાર્ધમષ્ટાદશભિર્ભટબલાગ્રકોટિભિઃ પુત્રસહસ્રપરિવૃતઃ સપ્તરત્નપુરોજવઃ।
133.011. અગમદ્રાજા માન્ધાતા અપરગોદાનીયં દ્વીપમ્।
133.011. અનુશાસ્તિ રાજા માન્ધાતા અપરગોદાનીયમ્।
133.012. તસ્ય સમનુશાસતઃ ષટ્ ચક્રાશ્ચ્યુતાઃ।
133.012. યતઃ સ રાજા માન્ધાતા દિવૌકસમ્ યક્ષં પૃચ્છતિ--અસ્તિ કશ્ચિદન્યદ્વીપો નાજ્ઞાપિતહ્? આગતો ઽસ્મિ પૂર્વાન્।
133.013. અસ્તિ દેવ ઉત્તરકુરુર્ નામ દ્વીપઃ।
133.014. કિં ચાપિ તે મનુષ્યા અમમા અપરિગ્રહાઃ।
133.014. યન્નુ દેવો ગત્વા સ્વકં ભટબલાગ્રં સમનુશાસેત્।
133.015. અથ રાજ્ઞો માન્ધાતસ્યૈતદભવત્--અસ્તિ મે જમ્બુદ્વીપમ્ ઋદ્ધં ચ સ્ફીતં ચ ક્ષેમં ચ સુભિક્ષં ચ આકીર્ણબહુજનમનુષ્યં ચ।
133.016. સન્તિ મે સપ્ત રત્નાનિ।
133.016. પૂર્ણં ચ મે સહસ્રં પુત્રાણાં શૂરાણાં વીરાણાં વરાઙ્ગરૂપિણાં પરસૈન્યપ્રમર્દકાનામ્।
133.017. વૃષ્ટમેવ સપ્તાહમન્તઃપુરે હિરણ્યવર્ષમ્।
133.018. શ્રૂયતે ઉત્તરકુરુર્ નામ દ્વીપઃ।
133.018. કિંચાપિ તે મનુષ્યા અમમા અપરિગ્રહાઃ।
133.018. યન્ન્વહં તત્રાપિ ગત્વા સ્વં ભટબલાગ્રં સમનુશાસેયમ્।
133.019. સહચિત્તોત્પાદાદેવ રાજા માન્ધાતા સાર્ધમષ્ટાદશભિર્ભટબલાગ્રકોટિભિઃ પુત્રસહસ્રપરિવૃતઃ સપ્તરત્નપુરોજવ ઉપરિવિહાયસેનાભ્યુદ્ગતઃ।
133.020. અદ્રાક્ષિદ્રાજા માન્ધાતઃ સુમેરુપાર્શ્વેનાનુયાયંશ્ ચિત્રોપચિત્રાન્ વૃક્ષાનાપીડકજાતાન્।
133.021. દૃષ્ટ્વા ચ પુનર્દિવૌકસમ્ યક્ષમામન્ત્રયતે સ્મ--કિમેતદ્દિવૌકસ ચિત્રોપચિત્રાન્ વૃક્ષાનાપીડકજાતાન્।
133.022. એતે દેવ ઉત્તરકૌરવાણાં મનુષ્યાણાં કલ્પદૂષ્યવૃક્ષાઃ, યત ઉત્તરકૌરવા મનુષ્યાઃ કલ્પદૂષ્યાણિ પ્રાવૃણ્વન્તિ।
133.024. દેવો ઽપ્યત્રૈવ ગત્વા કલ્પદૂષ્યાનિ પ્રાવરીતુ।
133.024. શ્રુત્વા ચ પુના રાજા માન્ધાતા અમાત્યાનામન્ત્રયતે--પશ્યથ યૂયં ગ્રામણ્યશ્ચિત્રોપચિત્રાન્ વૃક્ષાનાપીડકજાતાન્? એવં દેવ।
133.026. એતે ગ્રામણ્ય ઉત્તરકૌરવાણાં માનુષ્યાણાં કલ્પદૂષ્યવૃક્ષા યત ઉત્તરકૌરવા મનુષ્યાઃ કલ્પદૂષ્યાણિ પ્રાવરન્તિ।
133.027. યૂયમપ્યત્ર ગત્વા કલ્પદૂષ્યયુગાનિ પ્રાવરધ્વમ્।
133.027. અદ્રાક્ષીદ્રાજા માન્ધાતા સુમેરુપાર્શ્વેનાનુયાયઞ્ શ્વેતશ્વેતં પૃથિવીપ્રદેશમ્? એતદ્દેવ ઉત્તરકૌરવકાણાં મનુષ્યાણામકૃષ્ટોપ્તં તણ્ડુલફલશાલિમ્ યત ઉત્તરકૌરવકા મનુષ્યા અકૃષ્ટોપ્તં તણ્ડુલફલશાલિં પરિભુઞ્જન્તિ।
133.030. દેવો ઽપ્યત્ર ગત્વા અકૃષ્ટોપ્તં તણ્ડુલફલશાલિં પરિભુઞ્જતુ।
133.031. અગમદ્રાજા માન્ધાતા ઉત્તરકુરુદ્વીપમ્।
133.032. પ્રત્યષ્ટાદ્રાજા માન્ધાતા ઉત્તરકુરૌ દ્વીપે।
133.032. સમનુશાસ્તિ રાજા માન્ધાતા ઉત્તરકુરૌ દ્વીપે સ્વકમ્ <134>ભટબલાગ્રમ્।
134.001. તસ્ય તત્ર સ્વકં ભટબલાગ્રં સમનુશાસતઃ ષટ્ ચક્રાશ્ચ્યુતાઃ।
134.001. અથ રાજા માન્ધાતા દિવૌકસમ્ યક્ષમામન્ત્રયતે--અસ્તિ કિંચિદન્યદ્વીપમનાજ્ઞાપિતમિતિ? નાસ્તિ દેવ।
134.002. શ્રૂયન્તે દેવાસ્ત્રાયસ્ત્રિંશા દીર્ઘાયુષો વર્ણવન્તઃ સુખબહુલા ઉચ્ચેષુ વિમાનેષુ ચિરસ્થિતિકાઃ।
134.003. યન્નુ દેવો દેવાંસ્ત્રાયસ્ત્રિંશાન્ દર્શનાયોપસંક્રમેત્।
134.004. અથ રાજ્ઞો મૂર્ધાતસ્યૈતદભવત્--અસ્તિ મે જમ્બુદ્વીપમ્, ઋદ્ધં ચ સ્ફીતં ચ ક્ષેમં ચ સુભિક્ષં ચ આકીર્ણબહુજનમનુષ્યં ચ।
134.005. અસ્તિ મે સપ્ત રત્નાનિ।
134.006. પૂર્ણં ચ મે સહસ્રં પુત્રાણાં શૂરાણાં વીરાણાં વરાઙ્ગરૂપિણાં પરસૈન્યપ્રમર્દકાનામ્।
134.006. વૃષ્ટં મે સપ્તાહમન્તઃપુરે હિરણ્યવર્ષમ્।
134.007. સમનુશિષ્ટો મે અપરગોદાનીયો દ્વીપઃ।
134.008. સમનુશિષ્ટં મે ઉત્તરકુરુદ્વીપે સ્વકં ભટબલાગ્રમ્।
134.008. શ્રૂયન્તે દેવાસ્ત્રાયંસ્ત્રિશા દીર્ઘાયુષો વર્ણવન્તઃ સુખબહુલા ઉચ્ચેષુ વિમાનેષુ ચિરસ્થિતિકાઃ।
134.009. યન્ન્વહં દેવાંસ્ત્રાયાસ્ત્રિંશાન્ દર્શનાયોપસંક્રમેયમ્।
134.010. સહચિત્તોત્પાદાદેવ રાજા માન્ધાતા ઉપરિવિહાયસમભ્યુદ્ગતઃ સાર્ધમષ્ટાદશભિર્ભટબલાગ્રકોટિભિઃ સપ્તરત્નપુરોજવઃ પુત્રસહસ્રપરિવૃતઃ।
134.011. સુમેરુઃ પર્વતરાજા સપ્તકાઞ્ચનપર્વતપરિવૃતઃ।
134.012. અથ રાજા નિમિંધરે પર્વતે પ્રત્યષ્ઠાત્ કાઞ્ચનમયે।
134.012. તસ્ય તત્ર સ્વકં ભટબલાગ્રં સમનુશાસતઃ ષટ્ ચક્રાશ્ચ્યુતાઃ।
134.013. નિમિંધરાત્ પર્વતાત્ વિનતકે પર્વતે પ્રત્યષ્ઠાત્ કાઞ્ચનમયે।
134.013. તસ્ય તત્ર સ્વકં ભટબલાગ્રં સમનુશાસતઃ ષટ્ ચક્રાશ્ચ્યુતાઃ।
134.014. વિનતકાત્ પર્વતાદશ્વકર્ણગિરૌ પર્વતે પ્રત્યષ્ઠાત્ કાઞ્ચનમયે।
134.015. તસ્ય તત્ર સ્વકં ભટબલાગ્રં સમનુશાસતઃ ષટ્ ચક્રાશ્ચ્યુતાઃ।
134.015. અશ્વકર્ણગિરેરપિ પર્વતાત્ સુદર્શને પર્વતે પ્રત્યષ્ઠાત્ કાઞ્ચનમયે।
134.016. તસ્ય તત્ર સ્વકં ભટબલાગ્રં સમનુશાસતઃ ષટ્ ચક્રાશ્ચ્યુતાઃ।
134.017. સુદર્શનાત્ પર્વતાત્ ખદિરકે પર્વતે પ્રત્યષ્ઠાત્ કાઞ્ચનમયે।
134.017. તસ્ય તત્ર સ્વકં ભટબલાગ્રં સમનુશાસતઃ ષટ્ ચક્રાશ્ચ્યુતાઃ।
134.018. ખદિરકાત્ પર્વતાદીષાધારે પર્વતે પ્રત્યષ્ઠાત્ કાઞ્ચનમયે।
134.018. તસ્ય તત્ર સ્વકં ભટબલાગ્રં સમનુશાસતઃ ષટ્ ચક્રાશ્ચ્યુતાઃ।
134.019. ઈષાઅધારાત્ પર્વતાદ્યુગંધરે પર્વતે પ્રત્યષ્ઠાત્ કાઞ્ચનમયે।
134.020. તસ્ય તત્ર સ્વકં ભટબલાગ્રં સમનુશાસતઃ ષટ્ ચક્રાશ્ચ્યુતાઃ।
134.021. યુગંધરાત્ પર્વતાદુપરિવિહાયસમભ્યુદ્ગતઃ।
134.021. તત્ર સુમેરુપરિષણ્ડાયાં પઞ્ચ ઋષિશતાનિ ધ્યાપયન્તિ।
134.021. તૈઃ સ રાજા દૃષ્ટ આગચ્છન્।
134.022. તે કથયન્તિ--અયમસૌ ભવન્તઃ કલિરાજા આગચ્છતિ।
134.022. તત્ર દુર્મુખો નામ ઋષિઃ।
134.023. તેન ગૃહ્યોદકસ્યાઞ્જલિઃ ક્ષિપ્તઃ।
134.023. વિષ્કમ્ભિતં ભટબલાગ્રમ્।
134.023. તસ્ય ચાગ્રતઃ પરિણાયકરત્નમનુયાતિ।
134.024. તેન ઋષયો ઽભિહિતાહ્--
134.025. ગચ્છથ બ્રાહ્મણ્યકો ઽયં નૈતત્ સર્વત્ર સિધ્યતિ।
134.026. મૂર્ધાતા નૃપતિર્હ્યેષો નૈતે વૈશાલિકા બકાઃ

134.027. અથ રાજા તસ્મિઞ્ શાસને ઽભ્યાગતઃ કથયતિ--કેનૈતદ્વિષ્કમ્ભિતં ભટબલાગ્રમ્? તેનોક્તમ્--ઋષિભિર્દેવ તં ભટબલાગ્રં વિષ્કમ્ભિતમ્।
134.028. પશ્ચાદ્ રાજ્ઞા અભિહિતમ્--કિમેષામ્ ઋષીણાં સર્વં પ્રિયમિતિ? પરિણાયકરત્નેનોક્તમ્--જટા ઋષીણાં સર્વેષ્ટાઃ।
134.029. તતો રાજ્ઞા અભિહિતમ્--ઋષીણાં જટાઃ શીર્યન્તામ્, મમ ચ ભટબલાગ્રં વિહાયસા ગચ્છતુ।
134.030. તેષામ્ ઋષીણાં જટાઃ શીર્ણાઃ, રાજ્ઞશ્ચ મૂર્ધાતસ્ય ભટબલાગ્રં વિહાયસેન પ્રસ્થિતમ્।
134.031. સુમેરુઃ પર્વતરાજા અશીતિયોજનસહસ્રાણ્યધસ્તાત્ કાઞ્ચનમય્યાં ભૂમૌ પ્રતિષ્ઠિતો ઽશીતિયોજનસહસ્રાણ્યુદકાદભ્યુદ્ગત<135> ઊર્ધ્વમધશ્ચ ષષ્ટિયોજનશતસહસ્રં પાર્શ્વં પાર્શ્વમષીતિયોજનસહસરાણિ તદ્ભવતિ સમન્તપરિક્ષેપેણ વિંશત્યધિકાનિ ત્રીણિ યોજનશતસહસ્રાણિ।
135.002. અભિરૂપો દર્શનીયઃ પ્રાસાદિકશ્ચતૂરત્નમયઃ।
135.003. તસ્ય મૂર્ધ્નિ દેવાનાં ત્રાયસ્ત્રિંશાનાં સુદર્શનં નામ નગરમ્।
135.003. દેવાનાં ત્રાયસ્ત્રિંશાનાં પઞ્ચ રક્ષાઃ સ્થાપિતાહ્--ઉદકનિશ્રિતા નાગાઃ, કરોટપાણયો દેવાઃ, માલાધારા દેવાઃ, સદામત્તા દેવાઃ, ચત્વારશ્ચ મહારાજાનઃ।
135.005. તસ્ય રાજ્ઞો મૂર્ધાતસ્યોદકનિશ્રિતૈર્ નાગૈર્બલકાયો વિષ્કમ્ભિતઃ।
135.006. રાજા ચ મૂર્ધાતસ્તત્સ્થાનમાગતઃ।
135.006. તેનોક્તમ્--કેનૈતદ્ભટબલાગ્રં વિષ્કમ્ભિતમ્? તે કથયન્તિ--દેવ, ઉદકનિશ્રિતૈર્ નાગૈઃ।
135.007. રાજા કથયતિ--તિર્યઞ્ચો મમ યુધ્યન્તિ? તેન હ્યુદકનિશ્રિતા એવ મે નાગાઃ પુરોજવા ભવન્તુ।
135.008. તતસ્તે નાગા રાજ્ઞો મૂર્ધાતસ્યાગ્રતો ઽનુયાયિનો જાતાઃ।
135.009. તેષાં નાગાનામનુસમ્યાયતાં કરોટપાણયો દેવાઃ સંપ્રાપ્તાઃ।
135.009. યતો નાગૈસ્તૈઃ કરોટપાણિભિર્દેવૈઃ સાર્ધં મિશ્રિભાવં ગત્વા પુનસ્તદ્બલાગ્રં સ્તમ્ભિતમ્।
135.010. રાજ્ઞા મૂર્ધાતેનોક્તમ્--કેનૈતદ્ભટબલાગ્રં સ્તમ્ભિતમ્? તે કથયન્તિ--દેવ, એતે કરોટપાણયો દેવાઃ।
135.011. એતૈર્ભટબલાગ્રં સ્તમ્ભિતમ્।
135.012. રાજા મૂધાતઃ કથયતિ--એતે ઽપ્યેવ મે કરોટપાણયો દેવાઃ પુરોજવા ભવન્તુ।
135.012. યતસ્તે ઽગ્રતઃ પ્રધાવિતાઃ।
135.013. પશ્ચાત્ તેષાં નાગૈઃ સાર્ધં ધાવતાં માલાધારા દેવાઃ સંપ્રાપ્તાઃ।
135.013. માલાધારૈર્દેવૈસ્તે પૃષ્ટાહ્--કિં ભવન્તો ધાવતહ્? તે કથયન્તિ--એષ મનુષ્યરાજા આગચ્છતિ।
135.014. યતસ્તૈઃ સ્મભૂય નાગૈર્દેવૈશ્ચ પુનસ્તદ્બલાગ્રં સ્તમ્ભિતમ્।
135.015. રાજા ચ માન્ધાતસ્તત્સ્થાનમનુપ્રાપ્તઃ।
135.015. તેનોક્તમ્--કિમેતદ્ભવન્તહ્? તે કથયન્તિ--દેવ, માલાધારૈર્દેવૈઃ।
135.016. રાજા કથયતિ--માલાધારા દેવાઃ પુરોજવા મે ભવન્તુ।
135.017. યતો માલાધારા દેવાસ્તૈર્ નાગૈર્દેવૈશ્ચ સાર્ધં મૂર્ધાતસ્યાગ્રતઃ પ્રધાવિતાઃ।
135.018. તેષાં ધાવતાં સદામત્તકા દેવાઃ સંપ્રાપ્તાઃ।
135.018. સદામત્તૈર્દેવૈઃ પૃષ્ટાહ્--કિં ભવન્તો ધાવતહ્? તૈર્ નાગૈઃ કરોટપાણ્યાદિભિશ્ચ દેવૈરભિહિતાહ્--એષ મનુષ્યરાજા આગચ્છતિ।
135.019. યતો ભૂયઃ સદામત્તૈર્દેવૈઃ કરોટપાણ્યાદિભિશ્ચ દેવૈર્ નાગૈઃ સાર્ધં મિશ્રીભાવં કૃત્વા ભટબલાગ્રં વિષ્કમ્ભિતમ્।
135.020. રાજા ચ મૂર્ધાતસ્તત્સ્થાનમનુપ્રાપ્તઃ।
135.021. તેનોક્તમ્--કિમેતદ્ભટબલાગ્રં વિષ્કમ્ભિતમ્? તે કથયન્તિ--એતે દેવ સદામત્તા દેવાઃ।
135.022. રાજ્ઞા અભિહિતમ્--સદામત્તા એવ મે દેવાઃ પુરોજવા ભવન્તુ।
135.022. યતઃ સદામત્તા દેવાસ્તૈઃ સાર્ધં દેવૈર્ નાગૈશ્ચાગ્રતઃ પ્રધાવિતાઃ।
135.023. તેષાં ધાવતાં ચાત્રુમહારાજિકા દેવાઃ સંપ્રાપ્તાઃ।
135.024. તૈરુક્તમ્--કિમેતદ્ભવન્તો ધાવતહ્? યતો નાગાદિભિર્દેવૈરગ્રતો ઽનુયાયિભિરભિહિતાહ્--એષ મનુષ્યરાજા આગચ્છતિ।
135.025. ચત્વારો મહારાજાનઃ સંલક્ષયન્તિ।
135.025. પુણ્યમહેશાખ્યો ઽયં સત્ત્વઃ।
135.026. નાસ્ય શક્યં વિરોદ્ધુમિતિ।
135.026. તતસ્તૈશ્ચતુર્ભિર્મહારાજૈસ્ત્રાયસ્ત્રિંશાનામારોચિતમ્--એષ ભવન્તો મનુષ્યરાજા મૂર્ધાત આગચ્છતિ।
135.027. ત્રાયસ્ત્રિંશા દેવાઃ સંલક્ષયન્તિ--પુણ્યવિપાઅકમહેશાખ્યો ઽઅયં સત્ત્વઃ।
135.027. નાસ્ય વિરોદ્ધવ્યમ્।
135.028. અર્ઘેણાસ્ય પ્રત્યુદ્ગચ્છામઃ।
135.028. તતસ્તે ત્રાયસ્ત્રિંશા દેવા અર્ઘેણ પ્રત્યુદ્ગતાઃ।
135.028. અદ્રાક્ષીદ્રાજા મૂર્ધાતઃ સુમેરુમૂર્ધન્યભિરુહન્નીલનીલાં વનરાજિં મેધરાજિમિવોન્નતામ્।
135.029. દૃષ્ટ્વા ચ પુનર્દિવૌકસમ્ યક્ષમામન્ત્રયતે--કિમેતદ્દિવૌકસ નીલનીલા વનરાજિર્મેઘરાજિરિવોન્નતા? એષા દેવ દેવાનાં પારિજાતકો નામ કોવિદારો યત્ર દેવાસ્ત્રાયસ્ત્રિંશાશ્ચતુરો વાર્ષિકાન્ માસાન્ દિવ્યૈઃ પઞ્ચભિઃ કામગુણૈઃ સમર્પિતાઃ સમન્વઙ્ગીભૂતાસ્ ત્રીડન્તિ રમન્તે પરિચારયન્તિ।
135.032. દેવો ઽપ્યત્ર ગત્વા દિવ્યૈહ્ <136>પઞ્ચભિઃ કામગુણૈઃ સમર્પિતઃ સમન્વઙ્ગીભૂતસ્ ત્રીડતુ રમતાં પરિચારયતુ।
136.001. શ્રુત્વા ચ પુના રાજા મૂર્ધાતો ઽમાત્યાનામન્ત્રયતે--પશ્યથ યૂયં નીલનીલાં વનરાજિં મેઘરાજિમિવોન્નતામ્? એવં દેવ।
136.003. એષ દેવાનાં ત્રાયસ્ત્રિંશાનાં પારિજાતકઃ કોવિદારો યત્ર દેવાસ્ત્રાયસ્ત્રિંશાશ્ચતુરો વાર્ષિકાન્ માસાન્ દિવ્યૈઃ પઞ્ચભિઃ કામગુણૈઃ સમર્પિતાઃ સમન્વઙ્ગીભૂતાઃ ક્રીડન્તિ રમન્તે પરિચારયન્તિ।
136.005. યૂયમપિ ગ્રામણ્યો ઽત્ર ગત્વા દિવ્યૈઃ પઞ્ચભિઃ કામગુણૈઃ સમર્પિતાઃ સમન્વઙ્ગીભૂતાઃ ક્રીડત રમત પરિચારયત।
136.006. અદ્રાક્ષીદ્રાજા મૂર્ધાતઃ સુમેરુમૂર્ધન્યભિરુહઞ્ શ્વેતશ્વેતમભ્રકૂટમિવોન્નતમ્।
136.007. દૃષ્ટ્વા ચ પુનર્દિવૌકસમ્ યક્ષમામન્ત્રયતે--કિમેતદ્દિવૌકસ શ્વેતશ્વેતમભ્રકૂટમિવોન્નતમ્? એષા દેવ દેવાનાં ત્રાયસ્ત્રિંશાનાં સુધર્મા નામ દેવસભા, યત્ર દેવાસ્ત્રાયસ્ત્રિંશાશ્ચત્વારશ્ચ મહારાજાનઃ સંનિષણ્ણાઃ સંનિપતિતા દેવાનાં મનુષ્યાણાં ચાર્થં ચ ધર્મં ચ ચિન્તયન્તિ તુલયન્તિ ઉપપરીક્ષ્યન્તિ।
136.010. દેવો ઽપ્યત્ર ગમિષ્યતુ।
136.010. શ્રુત્વા ચ પુનરમાત્યાનામન્ત્રયતે--પશ્યથ યૂયં ગ્રામણ્યઃ શ્વેતશ્વેતમભ્રકૂટમિવોન્નતમ્? એવં દેવ।
136.011. એષા ત્રાયસ્ત્રિંશાનાં સુધર્મા નામ દેવસભા યત્ર દેવાસ્ત્રાયસ્ત્રિંશાશ્ચત્વારશ્ચ મહારાજાનઃ સંનિષણ્ણાઃ સંનિપતિતા દેવાનાં મનુષ્યાણાં ચાર્થં ચ ધર્મં ચ ચિન્તયન્તિ તુલયન્તિ ઉપપરીક્ષ્યન્તિ।
136.013. યૂયમપિ ગ્રામણ્યો ઽત્ર ગમિષ્યથ।
136.014. દેવાનાં ત્રાયસ્ત્રિંશાનાં સુદર્શનં નામ નગરમર્ધતૃતીયાનિ યોજનસહસ્રાણ્યાયામેન અર્ધતૃતીયાનિ યોજનસહસ્રાણિ વિસ્તરેણ સમન્તતઃ પરિક્ષેપેણ દશયોજનસહસ્રાણિ સપ્તભિઃ કાઞ્ચનમયૈઃ પ્રાકારૈઃ પરિક્ષિપ્તમ્।
136.016. તે પ્રાકારા અર્ધતૃતીયાનિ યોજનાન્યુચ્છ્રયેણ।
136.016. તેષુ પ્રાકારેષુ ચતુર્વિધાઃ ષો(ખો)ડકા માપિતાઃ સુવર્ણમયા રૂપ્યમયા વૈડૂર્યમયા સ્ફટિકમયાઃ।
136.018. ઊર્ધ્વી એકા નિબદ્ધા સંક્રમણકા।
136.018. સુદર્શનનગરે ઽભ્યન્તરે ભૂમિભાગો ઽભિરૂપો દર્શનીયઃ પ્રાસાદિકશ્ચિત્રઃ સુચિત્ર એકૈકચિત્રધાતુશતેન મૃદુઃ સુમૃદુસ્ તદ્યથા તુલપિચુર્વા।
136.020. કર્પાસપિચુર્વા।

136.020. પ્રક્ષિપ્તે પાદે અવનમત્યુત્ક્ષિપ્તે પાદે ઉન્નમતિ દિવ્યૈર્મન્દારવૈઃ પુષ્પૈર્જાનુમાત્રેણ ઓઘેન સંસ્તીર્ણઃ।
136.021. વાયુસમ્યોગાશ્ચ પૌરાણાન્યવકીર્યન્તે, નવાનિ પુષ્પાણિ સમાકીર્યન્તે।
136.022. સુદર્શને નગરે એકોનદ્વારસહસ્રમ્।
136.022. દ્વારે દ્વારે પઞ્ચશતાનિ નીલવાસસામ્ યક્ષાણાં સ્થાપિતાનિ સંનદ્ધાનિ સન્તિ ચિત્રકલાપાનિ યાવદેવ દેવાનાં ત્રાયસ્ત્રિંશાનામારક્ષણાર્થમત્યર્થં શોભનાર્થમ્।
136.024. સુદર્શનસ્ય નગરસ્ય વીથ્યહ્ અર્ધતૃતીયાનિ યોજનસહસ્રાણ્યાયામેન વિસ્તરેણ દ્વાદશ યોજનાન્યભિરૂપા દર્શનીયાઃ પ્રાસાદિકાઃ કનકવાલુકાસ્તીર્ણાશ્ચન્દનવારિપરિષિક્તા હેમજાલાવનદ્ધાઃ।
136.026. સામન્તકેન વિવિધાઃ પુષ્કિરિણ્યો માપિતાઃ।
136.026. તા પુષ્કરિણ્યશ્ચતુર્વિધૈરિષ્ટકૈશ્ચિતાઃ સુવર્ણમયૈ રૂપ્યમયૈઃ સ્ફટિકમયૈર્વૈડૂર્યમયૈઃ।
136.027. વેદિકાયાઃ સ્ફટિકમયા સૂચી આલમ્બનમધિષ્ઠાનમ્।
136.028. સ્ફટિકમય્યા વૈડૂર્યમયી સૂચી આલમ્બનમધિષ્ઠાનમ્।
136.028. તાઃ પુષ્કિરિણ્યઃ પૂર્ણાઃ શીતલેન વારિણા ક્ષૌદ્રકલ્પેનામ્બુના ઉત્પલપદ્મકુમુદપુણ્ડરીકસંછન્ના વિવિધૈર્જલજૈઃ શકુનકૈર્વલ્ગુસ્વરૈર્મનોજ્ઞસ્વરૈઃ કામરૂપિભિર્ નિકૂજતાઃ।
136.030. સામન્તકે વિવિધાઃ પુષ્પવૃક્ષાઃ ફલવૃક્ષાઃ સુજાતાઃ સુસંસ્થિતા આપીડકજાતાઃ, તદ્યથા દક્ષેણ માલાકારેણ વા માલાકારાન્તેવાસિના વા માલા વા અગ્રસ્થિતાવતંસકાનિ વા સુરચિતાનિ।
136.032. વિવિધૈઃ સ્થલજૈઃ શકુનકૈર્વલ્ગુસ્વરૈર્મનોજ્ઞસ્વરૈહ્ <137>કામરૂપિભિરભિનિકૂજિતાઃ।
137.001. સુદર્શને નગરે ચતુર્વિધાઃ કલ્પદૂષ્યવૃક્ષા નીલાઃ પીતા લોહિતા અવદાતાઃ।
137.002. કલ્પદૂષ્યવૃક્ષૈશ્ચતુર્વિધાનિ તુણ્ડિચેલાનિ।
137.002. તૈસ્તુણ્ડિચેલૈશ્ચત્રુવિધાનિ કલ્પદૂષ્યાનિ નીલાનિ પીતાનિ લોહિતાન્યવદાતાનિ।
137.003. યાદૃશમાકાઙ્ક્ષતિ દેવો વા દેવકન્યા વા, સહચિત્તોત્પાદાદ્ધસ્તે પ્રાદુર્ભવન્તિ।
137.004. ચતુર્વિધા આભરણવૃક્ષા હસ્તોપગાઃ પાદોપગા ગુહ્યાઃ પ્રકાશિતાઃ।
137.005. યાદૃશમાકાઙ્ક્ષતિ દેવો વા દેવકન્યા વા, સહચિત્તોત્પાદાદ્ હસ્તે પ્રાદુર્ભવન્તિ।
137.006. ચતુર્વિધા વાદ્યભાણ્ડવૃક્ષા વેણુવલ્લરિસુઘોષકાઃ।
137.006. યાદૃશમાકાઙ્ક્ષતિ દેવો વા દેવકન્યા વા, સહચિત્તોત્પાદાદ્ હસ્તે પ્રાદુર્ભવન્તિ।
137.007. ચતુર્વિધાપિ ચ સુધા, નીલા પીતા લોહિતા અવદાતા।
137.008. યાદૃશમાકાઙ્ક્ષતિ દેવો વા દેવકન્યા વા, સહચિત્તોત્પાદાદ્ ધસ્તે પ્રાદુર્ભવન્તિ।
137.008. મધુ માધવઃ કાદમ્બરી પારિપાનમ્।
137.009. ગૃહાઃ કૂટાગારા હર્મ્યાઃ પ્રાસાદા સ્વાસનકા અવલોકનકા સંક્રમણકાઃ।
137.010. નારીગણવિરાજિતમપ્સરઃસહસ્રસંઘનિષેવિતં તૂર્યનાદાભિનાદિતમુપેતમન્નપાનમ્।
137.010. યત્ર ત્રાયસ્ત્રિંશાઃ ક્રીડન્તિ રમન્તે પરિચારયન્તિ, સ્વકં પુણ્યફલં પ્રત્યનુભવન્તિ।
137.011. દેવાનાં ત્રાયસ્ત્રિંશાનાં સુધર્મા દેવસભા ત્રીણિ યોજનશતાન્યાયામેન ત્રીણિ યોજનશતાનિ વિસ્તરેણ સમન્તપરિક્ષેપેણ નવયોજનશતાનિ અભિરૂપા દર્શનીયા પ્રાસાદિકા સ્ફટિકમયી, અર્ધપઞ્ચમાનિ યોજનાનિ તસ્માન્નગરીતો ઽભ્યુદ્ગતા।
137.014. તત્ર દેવાનાં ત્રાયસ્ત્રિંશાનામાસનાનિ પ્રજ્ઞપ્તાનિ, યત્ર પૃથક્ દ્વાત્રિંશતીનામુપેન્દ્રાણામાસનાનિ, ત્રયસ્ત્રિંશતિમં શક્રસ્ય દેવાનામિન્દ્રસ્ય।
137.015. તેષામેવ દેવાનાં સર્વાન્તે મૂર્ધાતસ્ય રાજ્ઞ આસનં પ્રજ્ઞપ્તમ્।
137.016. પશ્ચાદેવાસ્ત્રાયસ્ત્રિંશા મૂર્ધાતસ્ય રાજ્ઞો ઽર્ઘં ગૃહ્ય પ્રત્યુદ્ગતાઃ।
137.017. તત્ર યે પુણ્યમહેશાખ્યાઃ સત્ત્વા અનુપૂર્વેણ પ્રવિષ્ટાહ્ અવશિષ્ટા બહિઃ સ્થિતાઃ।
137.017. યતઃ સ રાજા મૂર્ધાતઃ સંલક્ષયતિ--યાન્યેતાન્યાસનાનિ પ્રજ્ઞપ્તકાનિ, એતેભ્યો યદન્તિમમાસનમ્, એતન્મમ ભવિષ્યતિ।
137.019. અથ રાજ્ઞો મૂર્ધાતસ્યૈતદભવત્--અહો બત મે શક્રો દેવાનામિન્દ્રો ઽર્ધાસનેનોપનિમન્ત્રયતે।
137.020. સહચિત્તોત્પદાદેવ શક્રો દેવાનામિન્દ્રો રાજ્ઞો માન્ધાતુરર્ધાસનમદાત્।
137.021. પ્રવિષ્ટો રાજા મૂર્ધાતઃ શક્રસ્ય દેવાનામિન્દ્રસ્યાર્ધાસને।
137.021. ન ખલુ રાજ્ઞો મૂર્ધાતસ્ય શક્રસ્ય દેવાનામિન્દ્રસ્યૈકાસને નિષણ્ણયોઃ કશ્ચિદ્વિશેષો વા, અભિપ્રાયો વા નાનાકરણં વા, યદુત આરોહપરિણાહૌ વર્ણપુષ્કલતા સ્વરગુપ્ત્યા સ્વરગુપ્તેઃ, નાન્યત્ર શક્રસ્ય દેવાનામિન્દ્રસ્યાનિમિષતેન।
137.024. રાજ્ઞો મૂર્ધાતસ્ય દેવેષુ ત્રાયસ્ત્રિંશેષુ તિષ્ઠતઃ ષટ્ત્રિંશાશ્ચક્રાશ્ચ્યુતાઃ।
137.024. તત્ર ચ તેષાં દેવાનાં દેવાસુરસંગ્રામં ભવતિ।
137.025. તત્ર યદ્યસુરાઃ પરાજયન્તે, પશ્ચાદસુરપુર્યાં દ્વારાણિ બધ્નન્તિ।
137.025. દેવાનામપિ પઞ્ચ રક્ષાઃ પરાજયન્તે।
137.026. તે ઽપિ દેવપુર્યાં દ્વારાણિ બધ્નન્તિ।
137.026. તેષામેવં દેવાસુરાણાં પરસ્પરતઃ સંભ્રમ ઉત્પન્નઃ।
137.027. યતો રાજ્ઞા મૂર્ધાતેન ત્રાયસ્ત્રિંશાનામુક્તમ્--કિમેતદ્ભવન્તો ઽતીવ સંભ્રમજાતા દેવાહ્? ત્રાયસ્ત્રિંશૈરુક્તમ્--એતૈરસુરૈરસ્માકં પઞ્ચ રક્ષા ભગ્નાઃ, યતો ઽસ્માભિર્દ્વારાણિ બદ્ધાનિ।
137.029. યતો મૂર્ધાતેન રાજ્ઞા ઉક્તમ્--આત્મપુરુષાઃ, આનયન્તુ ભવન્તો ધનુઃ।
137.029. યતસ્તસ્ય ધનુરાનીતમ્।
137.030. તેન પશ્ચાદ્દ્ધનુર્ગૃહ્ય ગુણશબ્દઃ કૃતઃ।
137.030. તસ્ય ચ ધનુષો ગુણશબ્દઃ કૃતઃ।
137.031. અસુરૈઃ શ્રુતઃ।
137.031. તં શ્રુત્વા અસુરા કથયન્તિ--કસ્યૈષ ગુણશબ્દહ્? તૈઃ શ્રુતમ્--રાજ્ઞો મૂર્ધાતસ્યૈષ ગુણશબ્દઃ।
137.032. તે તં શબ્દં શ્રુત્વા વિસ્મયમાપન્નાઃ।
137.032. પશ્ચાદ્રાજા મૂર્ધાતો નિર્ગતસ્તસ્માદેવનગરાત્ <138>તેષાં દેવાનામસુરૈર્ભગ્નકાનાં સ્વં ચ કાયં સંનહ્ય।
138.001. ધર્મતા ચ પુનરેષાં દેવાસુરાણામ્ યુધ્યતાં રથા વૈહાયસેન તિષ્ઠન્તિ।
138.002. તેષામન્યોન્યં ન કસ્યચિદધિકો વા હીનો વા।
138.002. રાજ્ઞો મૂર્ધાતસ્ય સર્વેષામપ્યસુરાણાં વૈહાયસમભ્યુદ્ગમ્યોપરિસ્થિતઃ।
138.003. પશ્ચાત્ તે ઽસુરાઃ કથયન્તિ--ક એષો ઽસ્માકમુપરિવિહાયસમભ્યુદ્ગતહ્? યતસ્તૈઃ શ્રુતમ્--મનુષ્યરાજા એષ મૂર્ધાતો નામ।
138.004. પશ્ચાત્ તે સંલક્ષયન્તિ--પુણ્યવિપાકમહેશાખ્યો ઽયં સત્ત્વો યસ્યાસ્માકમુપરિવૈહાયસં રથો ગચ્છતિ।
138.005. જિતા ભગ્નાઃ પરાજિતાઃ પરાપૃષ્ઠીકૃતા આસુરીં પુરીં પ્રવિષ્ટાઃ।
138.006. પશ્ચાદ્રાજા મૂર્ધાતઃ કથયતિ--કસ્ય જયહ્? યતો ઽમાત્યાઃ કથયન્તિ દેવસ્ય જયઃ।
138.007. સ રાજા સંલક્ષયતિ--અહમેવ દેવાનાં ત્રાયસ્ત્રિંશાનાં સકાશાદભ્યધિકઃ।
138.008. તસ્ય રાજ્ઞો મૂર્ધાતસ્યૈતદભવતિ--એતદસ્તિ મે જમ્બુદ્વીપઃ, અસ્તિ મે સપ્ત રત્નાનિ, અસ્તિ મે સહસ્રં પુત્રાણામ્, વૃષ્ટં મે ઽન્તઃપુરે સપ્તાહં હિરણ્યવર્ષમ્, સમનુશિષ્ટં મે પૂર્વહિદેહમ્, સમનુશિષ્ટં મે ઽપરગોદાનીયં દ્વીપમ્, સમનુશિષ્ટં મે ઉત્તરકુરુષુ સ્વકં ભટબલાગ્રમ્, અધિષ્ઠિતં મે ઽસ્તિ દેવાંસ્ત્રાયસ્ત્રિંશાન્, પ્રવિષ્ટો ઽસ્મિ સુધર્માં દેવસભામ્, દત્તં મે શક્રેણ દેવેન્દ્રેણાર્ધસનમ્।
138.012. અહો બતાહં શક્રં દેવાનામિન્દ્રમસ્માત્ સ્થાનાચ્ચ્યાવયિત્વા સ્વયમેવ દેવાનાં ચ મનુષ્યાણાં ચ રાજ્યૈશ્વર્યાધિપત્યં કારયેયમ્।

138.013. સહચિત્તોત્પાદાદ્રાજા મૂર્ધાતસ્તસ્માત્ ઋદ્ધિતઃ પરિભ્રષ્ટો જમ્બુદ્વીપેષુ પ્રત્યષ્ઠાત્।
138.014. સ્વરમાબાધં સ્પૃષ્ટવાન્।
138.014. પ્રગાઢાં દેવાનાં મરણાન્તિકીમ્।
138.014. અથ રાજ્ઞો મૂર્ધાતસ્યામાત્યગણમહામાત્યા રાજ્યકર્તારો મન્ત્રસહજીવિનો યેન રાજા મૂર્ધાતસ્તેનોપસંક્રાન્તાઃ।
138.016. ઉપસંક્રમ્ય રાજાનં મૂર્ધાતમિદમવોચન્--ભવિષ્યન્તિ ખલુ દેવસ્યાત્યયાત્ પશ્ચિમા જનપદાહ્? પરિપૃષ્ટવન્તહ્--રાજ્ઞા મૂર્ધાતેન મરણસમયે કિં વ્યાકૃતમ્? સચેદ્ વો ગ્રામ્ણ્યો મમાત્યયાત્ કશ્ચિદુપસંક્રમ્યૈવં પૃચ્છેત્--કિં ભવન્તો રાજ્ઞા મૂર્ધાતેન મરણસમયે વ્યાકૃતમ્, તેષામિદં સ્યાદ્વચનીયામ્--રાજા ભવન્તો મૂર્ધાતો રત્નૈઃ સમન્વાગતો ઽભૂત્।
138.019. ચતસૃભિશ્ચ માનુષિકાભી ઋદ્ધિભિશ્ચતુર્ષુ દ્વીપેષુ રાજ્યૈશ્વર્યાધિપત્યં કારયિત્વા દેવાંસ્ત્રાયસ્ત્રિંશાનધિરૂઢઃ।
138.021. અતૃપ્ત એવ પઞ્ચાનાં કામગુણાનાં કાલગતઃ।
138.022. ન કાર્ષાપણવર્ષેણ તૃપ્તિઃ કામેષુ વિદ્યતે।
138.023. અલ્પાસ્વાદાન્ બહુદુઃખાન્ કામાન્ વિજ્ઞાય પિણ્ડતઃ

138.024. અપિ દિવ્યેષુ કામેષુ રતિં નૈવાધિગચ્છતિ।
138.025. તૃષ્ણાક્ષયે રતો ભવતિ સમ્યક્સમ્બુદ્ધશ્રાવકઃ

138.026. પર્વતો ઽપિ સુવર્ણસ્ય સમો હિમવતા ભવેત્।
138.027. નાલમેકસ્ય તદ્વિત્તમિતિ વિદ્વાન્ સમાચરેત્

138.028. યઃ પ્રેક્ષતિ દુઃખમિતોનિદાનં કામેષુ જાતુ સ કથં રમતે।
138.030. લોકે હિ શલ્યમુપાધિં વિદિત્વા તસ્યૈવ ધીરો વિનયાય શિક્ષેત્

139.001. <139>યદા ચ પુનસ્તેન જનકાયેન શ્રુતં રાજા મૂર્ધાતો ગ્લાનો મરણાવસ્થિત ઇતિ, તતસ્તે ઽમાત્યા જનપદાશ્ચાનેકાનિ પ્રાણિશતસહસ્રાણિ રાજાનં મૂર્ધાતમુપસંક્રમ્ય દર્શનાય।
139.002. યતસ્તેન રાજ્ઞા તસ્ય જનસ્ય તાવદેવંવિધા ધર્મદેશના કૃતા--કામેષ્વાદીનવકથા ગૃહાશ્રમપદસ્યાદીનવો ભાષિતઃ, તથા કામો જુગુપ્સિતો યથા અનેકાનિ પ્રાણિશતસહસ્રાણિ ઋષીણામન્તિકે પ્રવ્રજ્ય ગૃહાશ્રમપદાન્યપહાય વનં સંશ્રિતાઃ, ઋષિભિઃ પ્રવ્રજિત્વા ચત્વારિ બ્રહ્મવિહારાન્ ભાવયિત્વા કામેષુ કામચ્છન્દં પ્રહાય તદ્બહુલવિહારિણો બ્રહ્મલોકસભાગતાયામુપપન્નાઃ।
139.006. યાવચ્ચ જમ્બુદ્વીપે યાવચ્ચ પૂર્વવિદેહે દ્વીપે યાવચ્ચાપરગોદાનીયે દ્વીપે યાવચ્ચોત્તરકુરુષુ યાવચ્ચ સપ્તસુ કાઞ્ચનમયેષુ પર્વતેષુ યાવચ્ચ દેવાંસ્ત્રાયસ્ત્રિંશાનધિરૂડઃ, અત્રાન્તરે ચતુર્દશોત્તરં શક્રશતં ચ્યુતમ્।
139.009. શક્રસ્ય ભિક્ષવો દેવાનામિન્દ્રસ્યાયુષઃ પ્રામાણમ્ યન્મનુષ્યાણાં વર્ષમેકં દેવાનાં ત્રાયસ્ત્રિંશાનામેકરાત્રિંદિવસમ્।
139.011ટેન રાત્રિંદિવસેન ત્રિંશદ્રાત્રકેન માસેન દ્વાદશમાસેન સંવત્સરેણ દિવ્યં વર્ષસહસ્રં દેવાનાં ત્રાયસ્ત્રિંશાનામાયુષઃ પ્રમાણમ્।
139.012. તદ્ભવતિ માનુષિકયા ગણનયા તિસ્રો વર્ષલક્ષાઃ ષષ્ટિશ્ચ વર્ષસહસ્રાણિ॥
139.014. યસ્મિન્નાનન્દ સમયે રાજા મૂર્ધાતો દેવાંસ્ત્રાયસ્ત્રિંશાનધિરૂઢઃ, એવંવિધં ચિત્તમુત્પાદિતમ્--અહો બત મે શક્રો દેવાનામિન્દ્રો ઽર્ધાસનેનોપનિમન્ત્રયતે, કાશ્યપો ભિક્ષુસ્તેન કાલેન તેન સમયેન શક્રો દેવાનામિન્દ્રો બભૂવ।
139.016. યસ્મિન્ ખલ્વાનન્દ સમયે રાજ્ઞો મૂર્ધાતસ્યૈવંવિધં ચિત્તમુત્પન્નમ્--યન્ન્વહં શક્રં દેવાનામિન્દ્રમસ્માત્ સ્થાનાચ્ચ્યાવયિત્વા સ્વયમેવ દેવાનાં ચ મનુષ્યાણાં ચ રાજ્યૈશ્વર્યાધિપત્યં કારયેયમ્, કાશ્યપઃ સમ્યક્સમ્બુદ્ધસ્તેન કાલેન તેન સમયેન શક્રો દેવાનામિન્દ્રો બભૂવ।
139.019. મહેશાખ્યે સત્ત્વે ચિત્તં પ્રદૂષિતમ્, તસ્માદૃદ્ધેઃ પરિભ્રષ્ટો જમ્બુદ્વીપે પ્રત્યષ્ઠાત્, ખરમાબાધં સ્પૃષ્ટવાન્, પ્રાગાઢાં વેદનાં મરણાન્તિકીમ્।
139.020. યો ઽસૌ રાજા મૂર્ધાતઃ, અહમેવાનન્દ તેન કાલેન તેન સમયેન।
139.021. તત્ર તાવન્મયા આનન્દ સરાગેણ સદ્વેષેણ સમોહેન અપરિમુક્તેન જાતિજરાવ્યાધિમરણશોકપરિદેવદુઃખદૌર્મનસ્યોપાયાસધર્મેણ મરણકાલસમયે તાવદેવંવિધા પરિકથા કૃતા યદનેકાનિ પ્રાણિશતસહસ્રાણિ ગૃહાશ્રમમપહાય ઋષિભ્યઃ પ્રવ્રજિત્વા કામેષુ કામચ્છન્દં વ્યપહાય તદ્બહુલવિહારિણો બ્રહ્મલોકમુપપાદિતાઃ।
139.024. ઇદાનીં સર્વજ્ઞેનાનુત્તરજ્ઞાનજ્ઞેયવશિપ્રાપ્તેન નિર્વાણાય સંપ્રસ્થિતેન તાવદેવંવિધા ધર્મદેશના કૃતા, યદનેકાનિ દેવતા શતસહસ્રાણિ સત્યેષુ પ્રતિષ્ઠાપિતાનિ।
139.026. અનેકાનિ ઋષિશતસહસ્રાણિ એતભિક્ષવ ઇતિ પ્રવ્રજિતાનિ।
139.027. તૈર્યુજ્યદ્ભિર્ઘટદ્ભિર્વ્યાયચ્છદ્ભિઃ સર્વક્લેશપ્રહાણાદર્હત્ત્વં પ્રાપ્તમ્।
139.027. અનેકદેવનાગયક્ષગન્ધર્વાસુરગરુડકિન્નરમહોરગાઃ શરણગમનશિક્ષાપદેષુ વ્યવસ્થાપિતાઃ।
139.028. અનેકાનિ વૈશાલિકાનિ પ્રાણિશતસહસ્રાણિ યેષાં કેચિત્સ્રોતાપત્તિફલે વ્યવસ્થાપિતાઃ, કેચિત્ સકૃદાગામિફલે, કેચિદનાગામિફલે, કૈશ્ચિત્ પ્રવ્રજિત્વા^ર્હત્ત્વં પ્રાપ્તમ્, કૈશ્ચિત્ શ્રાવકબોધૌ, કૈશ્ચિત્ પ્રત્યેકબોધૌ, કૈશ્ચિદનુત્તરાયાં સમ્યક્સમ્બોધૌ ચિત્તમુત્પાદિતાનિ, કૈશ્ચિચ્છરણગમનશિક્ષાપદાનિ ગૃહીતાનિ॥
140.001. <140>ભિક્ષવઃ સંશયજાતાઃ સર્વસંશયચ્છેત્તારં બુદ્ધં ભગવન્તં પૃચ્છન્તિ--કાનિ ભદન્ત કર્માણિ કૃતાનિ રાજ્ઞા મૂર્ધાતેન યેષાં કર્મણાં વિપાકેન સહચિત્તોત્પાદાદેવ સપ્તાહમન્તઃપુરે હિરણ્યવર્ષં વૃષ્ટમ્? ભગવાનાહ--
140.004. ભૂતપૂર્વં ભિક્ષવો ઽતીતે ઽધ્વનિ સર્વાભિભૂર્ નામ તથાગતો ઽર્હંલ્ લોકે ઉત્પન્નો વિદ્યાચરણસમ્પન્નઃ સુગતો લોકવિદનુત્તરઃ પુરુષદમ્યસારથિઃ શાસ્તા દેવમનુષ્યાણાં બુદ્ધો ભગવાન્।
140.006. તેન ખલુ સમયેન અન્યતરઃ શ્રેષ્ઠિદારકો ઽચિરપ્રતિષ્ઠિતઃ।
140.006. તત્ર વિષયે ધર્મતા--યા અચિરોઢા દારિકા ભર્તરિ પ્રવહણકેન પ્રતિપ્રદીયતે, સા ચતૂરત્નમયૈઃ પુષ્પૈરવકીર્ય બદ્ધકા સ્વામિને પ્રદીયતે।
140.008. સા ચ ભર્તારમાદાય સ્વગૃહં ગચ્છતિ।
140.008. સ ચ શ્રેષ્ઠિદારકશ્ચતૂરત્નમયાનિ પુષ્પાણિ પ્રતિગૃહ્ય યાનમધિરુહ્ય શ્વશુરગૃહમનુપ્રસ્થિતઃ।
140.009. તસ્ય ગચ્છતો ઽભિમુખં સર્વાભિભૂઃ સમ્યક્સમ્બુદ્ધો જનપદેષુ ચર્યાં ચરન્નનુપૂર્વેણાભ્યાગતઃ।
140.010. તં દૃષ્ટ્વા દ્વાત્રિંશલ્લક્ષણાલંકૃતમસેચનકદર્શનમતીવ પ્રસાદ ઉત્પન્નઃ।
140.011. યતો ઽસૌ પ્રસાદીકૃતચેતા યાનાદવતીર્ય તં ભગવન્તં તૈશ્ચતૂરત્નમયૈઃ પુષ્પૈરવકિરિતિ।
140.012. તાનિ સર્વાભિભુવા સમ્યક્સમ્બુદ્ધેનાધિષ્ઠિતાનિ તથા યથા શકટચક્રમાત્રાણ્યભિનિર્વૃત્તાનિ।
140.013. તાનિ વિતાનં બદ્ધ્વા ગચ્છતો ઽનુગચ્છન્તિ, તિષ્ઠતસ્તિષ્ઠન્તિ।
140.013. સ પ્રસાદજાતો ગાથાં ભાષતે--
140.015. અનેન દાનેન મહદ્ગતેન બુદ્ધો ભવેયં સુગતઃ સ્વયમ્ભૂઃ।
140.017. તીર્ણશ્ચ તારયેયં મહાજનૌઘાન્ અતારિતા યે પૂર્વકૈર્જિનેન્દ્રૈઃ

140.019. સર્વાભિભૂર્મે ભગવાન્ મહર્ષિરવકીર્ણઃ પુષ્પૈઃ સુમનોરમૈશ્ચ।
140.021. પ્રણિધિશ્ચ મે તત્ર કૃતા ઉદારા આકાઙ્ક્ષતા વા ઇદમગ્રબોધિમ્

140.023. તસ્યૈવ કર્મણો વિપાકતો મે પ્રાપ્ત હિ મે બોધિઃ શિવા અનુત્તરા।
140.025. વૃષ્ટં ચ સપ્તાહહિરણ્યવર્ષં મૂર્ધાતસ્ય રાજ્ઞો મહાબલસ્ય