દિવ્યાવદાન · અધ્યાય 13

103.026. ઇદમવોચદ્ભગવાન્।
103.027. આત્તમનસસ્તે ભિક્ષવો ભગવતો ભાષિતમભ્યનન્દન્॥
103.028. ઇતિ શ્ર્રીદિવ્યાવદાને પ્રાતિહાર્યસૂત્રં દ્વાદશમમ્॥
********** અવદાન 13 **********
104.001. દિવ્13 સ્વાગતાવદાનમ્।
104.002. બુદ્ધો ભગવાઞ્ શ્રાવસ્ત્યાં વિહરતિ સ્મ જેતવને ઽનાથપિણ્ડદસ્યારામે।
104.002. તેન ખલુ પુનઃ સમયેન શિશુમારગિરૌ બોધો નામ ગૃહપતિઃ પ્રતિવસતિ આઢ્યો મહાધાનો મહાભોગો વિસ્તીર્ણવિશાલપરિગ્રહો વૈશ્રવણધનસમુદિતો વૈશ્રવણધનપ્રતિસ્પર્ધી।
104.004. તેન સદૃશાત્ કુલાત્ કલત્રમાનીતમ્।
104.005. સ તયા સાર્ધં ક્રીડતિ રમતે પરિચારયતિ।
104.005. તસ્ય ક્રીડતો રમમાણસ્ય પરિચારયતઃ કાલાન્તરેણ પત્ની આપન્નસત્ત્વા સંવૃત્તા।
104.006. સા ઉપરિપ્રાસાદતલગતા અયન્ત્રિતોપચારા ધાર્યતે, કાલર્તુકૈશ્ચોપકરણૈરનુવિધીયતે, વૈદ્યપ્રજ્ઞપ્તૈશ્ચાહારૈર્ નાતિતિક્તૈર્ નાત્યમ્લૈર્ નાતિલવણૈર્ નાતિમધુરૈર્ નાતિકટુકૈર્ નાતિકષાયૈસ્તિક્તામ્લલવણમધુરકટુકકષાયવિવર્જિતૈરાહારૈઃ।
104.008. હારાર્ધહારભૂષિતગાત્રા અપ્સરેવ નન્દનવનચારિણી મઞ્ચાન્મઞ્ચં પીઠાત્પીઠમનવતરન્તી અધરિમાં ભૂમિમ્।
104.010. ન ચાસ્યાઃ કિંચિદમનોજ્ઞશબ્દશ્રવણમ્ યાવદેવ ગર્ભસ્ય પરિપાકાય।
104.010. સા અષ્ટાનાં વા નવાનાં વા માસાનામત્યયાત્ પ્રસૂતા।
104.011. દારિકા જાતા અભિરૂપા દર્શનીયા પ્રાદાદિકા સર્વાઙ્ગપ્રત્યઙ્ગોપેતા।
104.012. તસ્યાસ્ત્રીણિ સપ્તકાન્યેકવિંશતિદિવસાન્ વિસ્તરેણ જાતિમહં કૃત્વા વર્ણસંસ્થાનવિશેષાનુરૂપં નામધેયં વ્યપસ્થાપિતમ્।
104.013. સા ધાત્ર્યઙ્કગતા ઉન્નીયતે વર્ધ્યતે ક્ષીરેણ દધ્ના નવનીતેન સર્પિષા સરિપિમણ્ડેનાન્યૈશ્ચ ચોત્તપ્તોત્તપ્તૈરુપકરણવિશેષૈઃ।
104.014. આશુ વર્ધતે હ્રદસ્થમિવ પઙ્કજમ્।
104.015. યદા મહતી સંવૃત્તા, તદા રૂપિણી યૌવનાનુરૂપયા આચારવિહારચેષ્ટયા દેવકન્યેવ તદ્ગૃહમવભાસમાના સુગૃત્સમ્બન્ધિબાન્ધવાનામન્તર્જનસ્ય ચ પ્રીતિમુત્પાદયતિ।
104.016. તસ્યાસ્તાદૃશીં વિભૂતિં શ્રુત્વા નાનાદેશનિવાસ્રાજપુત્રા અમાત્યપુત્રા ગૃહપતિપુત્રા ધનિનઃ શ્રેષ્ઠિપુત્રાઃ સાર્થવાહપુત્રાશ્ચ ભાર્યાર્થમ્ યાચનકાન્ પ્રેષયન્તિ।
104.018. યથા યથા ચાસૌ પ્રાથ્યતે, તથા તથા બોધો ગૃહપતિઃ સુતરાં પ્રીતિમુત્પાદયતિ।
104.019. સંલક્ષયતિ--મયા એષા ન કસ્યચિદ્રૂપેણ દેયા, ન શિલ્પેન, નાપ્યાધિપત્યેન, કિં તુ યો મમ કુલશીલેન વા ધનેન વા સદૃશો ભવતિ, તસ્ય મયા દાતવ્યેતિ।
104.020. સ ચૈવં ચિન્તયતિ॥
104.021. અનાથપિણ્ડદેન ગૃહપતિના શ્રુતમ્ યથા શિશુમારગિરૌ બોધો ગૃહપતિસ્તસ્ય દુહિતા એવં રૂપયૌવનસમુદિતા, સા નાનાદેશનિવાસિનાં રાજામાત્યગૃહપતિધનિનાં શ્રેષ્ઠિસાર્થવાહપુત્રાણામર્થાય પ્રાર્થ્યત ઇતિ।
104.023. શ્રુત્વા ચ પુનરસ્યૈતદભવત્--અહમપિ તાવત્ તાં પુત્રસ્યાર્થાય પ્રાર્થયામિ।
104.024. કદાચિદ્ બોધો ગૃહપતિર્દદ્યાદિતિ વિદિત્વા તસ્યા યાચનકાઃ પ્રેષિતાઃ।
104.024. બોધેન ગૃહપતિના અનાથપિણ્ડદસ્ય ગૃહપતેઃ સમુદાચારધનસમ્પદં ચ વિચાર્ય દત્તા।
104.025. અનાથપિણ્ડદેન ગૃહપતિના મહતા શ્રીસમુદયેન પુત્રસ્ય પરિણીતા।
104.026. યાવત્ પુનરપિ બોધસ્ય ગૃહપતેઃ પત્ન્યા સાર્ધં ક્રીડતો રમમાણસ્ય પરિચારયતઃ પત્ની આપન્નસત્ત્વા સંવૃત્તા।
104.027. યમેવ દિવસમાપન્નસત્ત્વા સંવૃત્તા, તમેવ દિવસં બોધસ્ય ગૃહપતેરનેકાન્યનર્થશતાનિ પ્રાદુર્ભૂતાનિ।
104.028. તેન નૈમિત્તિકા આહૂય પૃષ્ટાહ્--ભવન્તઃ, પશ્યત કસ્ય પ્રભાવાન્મમાનર્થશતાનિ પ્રાદુર્ભૂતાનિ।
104.029. નૈમિત્તિકા વિચાર્યૈકમતેનાહુહ્--ગૃહપતે, ય એષ તવ પત્ન્યાઃ કુક્ષિમવક્રાન્તઃ, અસ્યૈષ પ્રભાવઃ।
104.030. તદસ્ય પરિત્યાગઃ ક્રિયતામ્।
104.031. ઇતિ શ્રુત્વા બોધો ગૃહપતિઃ પરં વિષાદમાપન્નઃ।
104.031. કથયતિ--ભવન્તઃ, સ્વાગતં ન પરિત્યક્ષ્યામીતિ।
104.032. નૈમિત્તાઃ સ્વસ્તીત્યુક્ત્વા પ્રક્રાન્તાઃ।
104.032. અથ બોધો ગૃહપતિર્વિયોગસંજનિતદૌર્મનસ્યો ઽપિ<105> લોકાપવાદભયાદભ્યુપેક્ષ્યાવસ્થિતઃ।
105.001. યથા યથાસૌ ગર્ભો વૃદ્ધિં ગચ્છતિ, તથા તથા બોધસ્ય ગૃહપતેરુત્તરોત્તરાતિશયેનાનર્થશતાન્યુત્પદ્યન્તે।
105.002. સ સંલક્ષયતિ--ક એતાનિ શૃણોતિ? ઉદ્યાનં ગત્વા તિષ્ઠામીતિ વિદિત્વા તેન પૌરુષેયા ઉક્તાહ્--યદિ મે કશ્ચિન્મહાનનર્થ ઉત્પદ્યતે, સ શ્રાવયિતવ્યો નાન્ય ઇત્યુક્ત્વા ઉદ્યાનં ગત્વા અવસ્થિતો યાવદસ્યાસૌ પત્ની પ્રસૂતા।
105.005. દારકો જાતઃ।
105.005. અન્યતમઃ પુરુષસ્ત્વરિતં ત્વરિતં બોધસ્ય ગૃહપતેઃ સકાશં ગતઃ।
105.005. તેનાસૌ દૂરત એવ દૃષ્ટઃ।
105.006. સ સંલક્ષયતિ--યથાયં ત્વરિતત્વરિતમાગચ્છતિ, નૂનં મહાનનર્થઃ પ્રાદુર્ભૂતઃ।
105.007. ઇતિ વિદિત્વા સસમ્ભ્રમઃ પૃચ્છતિ--ભોઃ પુરુષ, કિં ત્વરિત્વરિતમાગચ્છસીતિ? સ કથયતિ--ગૃહપ્તે, દિષ્ટ્યા વર્ધસે, પુત્રસ્તે જાત ઇતિ।
105.008. સ કથયતિ--ભોઃ પુરુષ, યદ્યપિ મે પુત્રો ઽનર્હશતાન્યુત્પાદ્ય જાતઃ, તથાપિ સ્વાગતમસ્યેતિ।
105.009. તદનન્તરમેવ દ્વિતીયપુરુષસ્તથૈવ ત્વરિતત્વરિતમશ્રુપર્યાકુલેક્ષણો બોધસ્ય ગૃહપતેઃ સકાશં ગતઃ।
105.010. સો ઽપિ તેનાનર્થતયા સસમ્ભ્રમેણ પૃષ્ટહ્--ભોઃ પુરુષ, કિં ત્વરિતત્વરિતમાગચ્છસીતિ? સ બાષ્પોપરુધ્યમાનગદ્ગદકણ્ઠઃ કરુણાદીનવિલમ્બિતાક્ષરં કથયતિ--ગૃહપતે, ગૃહે ઽગ્નિરુત્થિતઃ।
105.012. સર્વં સ્વાપતેયં દગ્ધમિતિ।
105.012. સ મુહુર્મુહુરનર્થશ્રવણદૃઢીકૃતચિત્તસંતતિઃ કથયતિ--ભોઃ પુરુષ, પ્રાપ્તવ્યમેતત્।
105.013. અલં વિષાદેન, તૂષ્ણીં તિષ્ઠેતિ।
105.014. અથ તસ્ય જ્ઞાતયો લોકધર્માનુવૃત્ત્યા અવજ્ઞાપૂર્વકેન નામધેયં વ્યવસ્થાપયિતુમારબ્ધાહ્--કિં ભવતુ દારક્સ્ય નામેતિ।
105.015. તત્રૈકે કથયન્તિ--યત્કુલસદૃશં તત્ક્રિયતામિતિ।
105.015. અપરે કથયન્તિ--યેન બોધસ્ય ગૃહપતેઃ કુક્ષિગતેનૈવાનેકધનસમુદિતં ગૃહં નિધનમુપનીતમ્, તસ્ય કીદૃશં કુલસદૃશં નામ વ્યવસ્થાપ્યતે? અપિ તુ અયં પિત્રા જાતમાત્રઃ સ્વાગતવાદેન સમુદાચરિતઃ, તસ્માદસ્ય સ્વાગત ઇતિ નામ ભવતુ ઇતિ।
105.018. તસ્ય સ્વાગત ઇતિ નામધેયં વ્યવસ્થાપિતમ્।
105.018. યથા યથા સ્વાગતો વૃદ્ધિમુપયાતિ, તથા તથા બોધસ્ય ગૃહપતેર્ધનધાન્યહિરણ્યસુવર્ણદાસીદાસકર્મકરપૌરુષેયાસ્તનુત્વં પરિક્ષયં પર્યાદાનં ગચ્છન્તિ।
105.020. યાવદપરેણ સમયેન બોધો ગૃહપતિઃ કાલગતઃ।
105.021. સાપ્યસ્ય પત્ની કાલગતા।
105.021. તદ્ગૃહં પ્રતિસંસ્કૃતં પુનરગ્નિના દગ્ધમ્।

105.022. યે ઽપ્યસ્ય પૌરુષેયાઃ પણ્યમાદાય દેશાન્તરગતા મહાસમુદ્રમ્ યાવત્તીર્ણાઃ, તતઃ કેષાંચિદ્યાનપાત્રં વિપન્નમ્, કેષાંચિત્ પણ્યમપણ્યીજાતમ્, કેચિત્ તત્રૈવાનયેન વ્યસનમાપન્નાઃ, કેષાંચિત્ કાન્તારમધ્યગતાનાં ચૌરૈર્દ્રવ્યમપહૃતમ્, કેષાંચિન્નગરસમીપમનુપ્રાપ્તાનાં શૌલ્કિકશૌલ્કિકૈર્દ્રવ્યં વિચારયદ્ભિઃ સારો ગૃહીતઃ, કેષાંચિત્ પત્તનમનુપ્રાપ્તાનાં રાજ્ઞા વિનિયુક્તૈર્દોષમુત્પાદ્ય સર્વસ્વમપહૃતમ્।
105.026. કેચિદ્બોધસ્ય ગૃહપતેઃ પ્રાણવિયોગં શ્રુત્વા તત્રૈવ અવસ્થિતાઃ।
105.027. જ્ઞાતીનામપિ કેચિત્ કાલગતાઃ, કેચિન્નિષ્પલાયિતાઃ, કેચિત્ તત્રૈવાવસ્થિતાઃ સ્વાગતસ્ય વાચમપિ ન પ્રયચ્છન્તિ।
105.028. દાસીદાસકર્મકરપૌરુષેયા અપિ કેચિત્ કાલગતાઃ, કેચિન્નિષ્પલાયિતાઃ, કેચિદન્યાશ્રયેણ તત્રૈવાવસ્થિતાઃ સન્તઃ સ્વાગતસ્ય નામાપિ ન ગૃહ્ણન્તિ।
105.030. કિં તુ બોધસ્યૈકા પુરાણવૃદ્ધા દાસી કૃતજ્ઞતયા સ્વાગતસ્યોપસ્થાનં કુર્વન્તી તિષ્ઠતિ।
105.031. તયા સ લિપ્યક્ષરચાર્યસ્યાક્ષરાણિ શિક્ષયિતુમુપન્યસ્તઃ।
105.031. સા સંલક્ષયતિ--બોધસ્ય ગૃહપતેર્ગૃહમનેકધનસમુદિતં વિસ્તીર્ણસ્વજનબન્ધુવર્ગં પ્રભૂતદાસીદાસકર્મકરપૌરુષેયમ્<106> પર્યાદાનં ગતમ્।
106.001. સ્વાગતો ઽહં ચાવસ્થિતાઃ।
106.001. તજ્જિજ્ઞાસ્યામિ તાવત્ કસ્યાપુણ્યેનાયમુપપ્લવઃ, કિં સ્વાગતસ્ય આહોસ્વિન્મમેતિ।
106.002. તયા સ્વાગતસ્ય નાંના સ્થાલ્યાં તણ્ડુલાન્ પ્રક્ષિપ્ય ભક્તાર્થમ્ યોજિતા વિનષ્ટાઃ।
106.003. તત આત્મનો નાંના તથૈવ યોજિતાઃ, શોભનં ભક્તં સંપન્નમ્।
106.004. સા સંલક્ષયતિ--અસૌ મન્દભાગ્યઃ।
106.004. એતમાગમ્ય બોધસ્ય ગૃહપતેર્ગૃહમનેકધનસમુદિતં વિસ્તીર્ણસ્વજનબન્ધુવર્ગં પ્રભૂતદાસીદાસકર્મકરપૌરુષેયં પરિક્ષયં પર્યાદાનં ગતમ્।
106.006. અહં પુનર્ ન યાસ્યામીતિ।
106.006. કૃતઃ સ્થાસ્યામીતિ? અત્ર પ્રાપ્તકાલં સર્વથા યાવત્ પ્રાણવિયોગો ન ભવતિ તાવન્નિષ્પલાયેયેમ્।
106.007. ઇતિ વિદિત્વા યત્તત્ર કિંચિત્ સારમસ્તિ, તમાદાય નિષ્પલાયિતા।
106.008. તસ્મિઞ્ શૂન્યે ગૃહે શ્વાનઃ પ્રવિશ્ય કલહં કર્તુમારબ્ધાઃ।
106.008. યાવદન્યતમો ધૂર્તપુરુષસ્તેન પ્રદેશેનાતિક્રામતિ।
106.009. સ શ્વાનકલહં શ્રુત્વા સંલક્ષયતિ--બોધસ્ય ગૃહપતેર્ગૃહે શ્વાનઃ કલિં કુર્વન્તિ।
106.010. કિં તદન્યં ભવેત્? પશ્યામિ તાવદિતિ।
106.010. સ તત્ર પ્રવિષ્ટો યાવત્ પશ્યતિ શૂન્યમ્।
106.011. સો ઽપિ તસ્માદ્યત્ કિંચિચ્છેષાવશેષમસ્તિ, તમાદાય પ્રક્રાન્તઃ॥
106.012. તતઃ સ્વાગતો ભોજનવેલાં જ્ઞાત્વા લેખશાલાયાઃ સ્વગૃહમાગતો ભોક્તુમિતિ યાવત્ પશ્યતિ શૂન્યમ્।
106.013. સ ભોક્તુકામાવર્જિતસંતતિહ્(?) ક્ષુધાસંજનિતદૌર્મનસ્યઃ શબ્દાપયિતુમારબ્ધહ્--અમ્બ અમ્બેતિ।
106.014. ન કશ્ચિદ્વચનં દદાતિ।
106.014. સ તદ્ગૃહમતિશ્ચામુતશ્ચ વ્યવલોક્ય નૈરાશ્યમાપન્નો નિષ્ક્રાન્તઃ।
106.015. તસ્ય ગૃહસ્ય નાતિદૂરે ઽન્યગૃહમ્।
106.015. તસ્મિન્ સ્વાગતસ્ય જ્ઞાતસ્તિષ્ઠન્તિ।
106.015. સ તેષાં સકાશં ગતો યાવત્તત્ર કલિઃ પ્રાદુર્ભૂતઃ।
106.016. તે કલહં કૃત્વા વ્યુપશાન્તાઃ પરસ્પરં કથયન્તિ--ભવન્તઃ, પૂર્વમસ્માકમન્યોન્યં દૃષ્ટ્વા સ્નેહો ભવતિ, ઇદાનીં તુ દ્વેષઃ।
106.017. પશ્યધ્વં કશ્ચિદન્ય આગતઃ સ્યાદિતિ।
106.018. તે સમન્વેષિતુમારબ્ધા યાવત્ પશ્યન્તિ સ્વાગતમ્।
106.018. તત્રૈકે કથયન્તિ--ભવન્તઃ, સ્વાગતઃ પ્રવિષ્ટ ઇતિ।
106.019. અપરે કથયન્તિ--નાયં સ્વાગતાઃ, કિં તુ દુરાગતઃ, ઇમમાગમ્યાસ્માકં કલિઃ પ્રાદુર્ભૂત ઇતિ।
106.020. સ તૈર્ગ્રીવાયાં ગૃહીત્વા નિષ્કાસિતો ઽન્યત્ર ગતઃ।
106.021. તસ્માદપિ નિષ્કાસિતો યાવત્ ક્રોડમલ્લાનાં મધ્યે પ્રવિષ્ટઃ।
106.021. તે યત્ર યત્ર ભૈક્ષાર્થિકાઃ પ્રવિશન્તિ, તત્ર નિર્ભર્ત્સ્યન્તે નિષ્કાસ્યન્તે ચ।
106.022. તે નૈરાશ્યમાપન્ના રિક્તહસ્તકા રિક્તમલ્લકાઃ શૂન્યદેવકુલમણ્ડપવૃક્ષમૂલાન્યાગતાઃ।
106.023. તે ઽન્યોન્યં પૃચ્છન્તિ--ભવન્તઃ, વયં પૂર્વે યત્ર યત્ર ગચ્છામસ્તતઃ પૂર્ણહસ્તાઃ પૂર્ણમલ્લકા આગચ્છામઃ।
106.024. ઇદાનીં કો યોગો યેન વયં રિક્તહસ્તકા રિક્તમલ્લકા નૈરાશ્યમાપન્ના ઇહાગતા ઇતિ? તત્રૈકે કથયન્તિ--નૂનં કો ઽપિ મન્દભાગ્યો ઽસ્માકં મધ્યે પ્રવિષ્ટો યેન વયં રિક્તહસ્તા રિક્તમલ્લકા ઇહાગતા ઇતિ।
106.027. અપરે કથયન્તિ--ગતમેતત્।
106.027. દ્વિધા ભૂત્વા પ્રવિશામ ઇતિ।
106.027. તે પરસ્મિન્ દિવસે દ્વિધા પ્રવિષ્ટાઃ।
106.028. તત્ર યેષાં મધ્યે સ્વાગતસ્તે તથૈવ નિર્ભર્ત્સિતા નિષ્કાસિતાશ્ચ નૈરાશ્યમાપન્ના રિક્તહસ્તા રિક્તમલ્લાશ્ચ યથાનિલયમાગતાઃ।
106.029. તે ત્વન્યે પૂર્ણહસ્તા પૂર્ણમલ્લકા આગતાઃ।
106.030. યે તે રિક્તહસ્તકા રિક્તપાત્રા આગતાસ્તે ભૂયો દ્વિધા ભૂત્વા પ્રવિષ્ટાઃ।
106.030. તત્ર તેષામપિ યેષાં મધ્યે સ્વાગતસ્તે તથૈવ રિક્તહસ્તા રિક્તમલ્લકાશ્ચાગતાઃ।
106.031. તે ભૂયો દ્વિધા ભૂતા એવમ્ યાવત્ સ્વાગતક્રોડમલ્લકૌ પ્રવિષ્ટૌ રિક્તહસ્તૌ રિક્તમલ્લકૌ આગતૌ।
106.032. તે ત્વન્યે પૂર્ણહસ્તાહ્ <107>પૂર્ણમલ્લકા આગતાઃ।
107.001. તતસ્તે ક્રોડમલ્લકાઃ સર્વે સંભૂય સંકલ્પં કર્તુમારબ્ધાહ્--ભવન્તઃ, અયં મન્દભાગ્યો ઽસ્માકં મધ્યે પ્રવિષ્ઠો યેન વયં રિક્તહસ્તા રિક્મલ્લકાશ્ચાગતાઃ।
107.002. નિષ્કાસયામ એનમિતિ।
107.003. સ તૈઃ પ્રભૂતાન્ પ્રહારાન્ દત્ત્વા શિરસિ ચ મલ્લકં ભઙ્ક્ત્વા નિષ્કાસિતઃ॥
107.004. અત્રાન્તરે યાવચ્છ્રાવસ્તેયો વણિજો બોધસ્ય ગૃહપતેર્વયસ્યઃ પણ્યમાદાય શિશુમારગિરિમનુપ્રાપ્તઃ।
107.005. તેન સ્વાગતો મલ્લકેન હસ્તગતેન પીઠીં ગતો મુખબિમ્બકેન પ્રત્યભિજ્ઞાત ઉક્તશ્ચ--પુત્ર ત્વં બોધગૃહપતેઃ પુત્ર ઇતિ? સ કથયતિ--તાત, અહં તસ્ય પુત્રો દુરાગત ઇતિ।
107.006. સ મુહૂર્તં તૂષ્ણીં સ્થિત્વા અશ્રુપર્યાકુલેક્ષણઃ કથયતિ--પુત્ર, તૌ તવ માતાપિતરૌ કાલગતૌ? તે જ્ઞાતયહ્? સ આહ--તેષામપિ કેચિત્ કાલગતાઃ કેચિદિહૈવ તિષ્ઠન્તો વાચમપિ ન પ્રયચ્છન્તિ।
107.008. તે દાસીદાસ્કર્મકરપૌરુષેયાહ્? તેષામપિ કેચિત્ કાલગતાઃ, કેચિન્નિષ્પલાયિતાઃ, કેચિદિહૈવાન્યાનાશ્રિત્યાવસ્થિતા વાચમપિ ન પ્રયચ્છન્તિ।
107.010. યદવશિષ્ટં ધનં તદપિ કિંચિદગ્નિના દગ્ધમ્।
107.011. યે વણિક્પૌરુષેયાઃ પણ્યં ગૃહીત્વા ધનાર્થિનો દેશાન્તરં મહાસમુદ્રં ચાવતીર્ણાઃ, તત્રાપિ કેષાંચિત્ પણ્યમપણ્યીભૂતમ્, કેચિત્ તત્રૈવાનયેન વ્યસનમાપન્નાઃ, કેષાંચિત્ કાન્તારમધ્યગતાનાં તસ્કૈરદ્રવ્યમપહૃતમ્, કેષાંચિન્નગરસમીપમનુપ્રાપ્તાનાં શૌલ્કિકશૌલ્કિકૈર્દ્રવ્યં વિચારયદ્ભિઃ સારો ગૃહીતઃ, કેષાંચિત્ પત્તનમનુપ્રાપ્તાનાં રાજ્ઞો વિનિયુક્તૈર્દોષમુત્પાદ્ય સર્વસ્વમપહૃતમ્।
107.015. કેચિત્ તસ્ય પ્રાણવિયોગં શ્રુત્વા તત્રૈવાવસ્થિતાઃ।
107.015. સ દીર્ઘમુષ્ણં ચ નિશ્વસ્ય કથયતિ--પુત્ર શ્રાવસ્તીં કિં ન ગચ્છસિ? તાત, કિં તત્રગતસ્ય ભવિષ્યતિ? પુત્ર, તત્રાનાથપિણ્ડદો ગૃહપતિઃ, તસ્ય પુત્રેણ તવ ભગિની પરિણીતા।
107.017. સા તવ યોગોદ્વહનં કરિષ્યતીતિ।
107.017. સ કથયતિ--તાત, યદ્યેવં ગચ્છામીતિ।

107.018. તેન તસ્ય દ્વૌ કાર્ષાપણૌ દત્તૌ, ઉક્તશ્ચ--પુત્ર, આભ્યાં તાવદાત્માનં સંધારય, યાવદહં પણ્યં વિસર્જયામિ।
107.019. મયા સાર્ધં ગમિષ્યસિ।
107.019. તેન તૌ કાર્ષાપણૌ ખુસ્તવસ્ત્રાન્તે બદ્ધ્વા સ્થાપિતૌ, કર્મવિપાકેન વિસ્મૃતૌ।
107.020. તથૈવાસૌ કુતશ્ચિત્ કિંચિદારાગયતિ કિંચિન્નારાગાયતિ।
107.021. ક્ષુધયા પીડ્યમાનો ઽવસ્થિતઃ।
107.021. યાવદસૌ વણિક્ પણ્યં વિસર્જયિત્વા પ્રતિપણ્યમાદાય સ્વાગતં વૈસ્મૃત્ય સંપ્રસ્થિતઃ।
107.022. સ્વાગતો ઽપિ તેન સાર્ધં સંપ્રસ્થિતઃ।
107.023. યાવત્ તે સાર્થકાઃ કલિં કર્તુમારબ્ધાઃ, બલીવર્દા યોદ્ધુમારબ્ધાઃ।
107.023. સાર્થિકાઃ કથયન્તિ--ભવન્તઃ, પ્રત્યવેક્ષત સાર્થમ્।
107.024. મા અસૌ દુરાગતો ઽત્રાગતઃ સ્યાદિતિ।
107.024. તૈઃ પ્રત્યવેક્ષમાણૈરસૌ દૃષ્ટઃ।
107.024. તે તં ખટુચપેટાદિભિસ્તાડયિત્વા અર્ધચન્દ્રકારેણ ગ્રીવાયાં ગૃહીત્વા નિષ્કાસિતુમારબ્ધાઃ।
107.025. સ નિષ્કાસિતઃ।
107.026. નિષ્ક્રમ્યમાણો વિક્રોષ્ટુમારબ્ધઃ।
107.026. સાર્થવાહસ્તં કોલાહલશબ્દં શ્રુત્વા નિરીક્ષિતુમારબ્ધઃ, યાવત્ પશ્યતિ તં નિષ્કાસ્યમાનમ્।
107.027. સ કથયતિ--ભવન્તઃ, મા એનં નિષ્કાસયત, મમૈષ વયસ્યપુત્રો ભવતીતિ।
107.028. તે કથયન્તિ--સાર્થવાહ, યમાગમ્ય બોધસ્ય ગૃહપતેરનેકધનસમુદિતં સસુહૃત્સમ્બન્ધિબાન્ધવં ગૃહં વિનષ્ટમ્, કથં તેન સાર્ધં ગચ્છામહ્? સર્વથા ત્વં સાર્થસ્ય સ્વામી।
107.029. યદ્યેષ ગચ્છતિ, વયં ન ગચ્છામ ઇતિ।
107.030. સાર્થવાહસ્તં કથયતિ--પુત્ર, મહાજનવિરોધો ઽત્ર ભવતિ।
107.030. સાર્થકાઃ ક્ષુભિતાઃ।
107.031. ત્વં પશ્ચાદ્વાસોદ્ધાતિકયા ગચ્છ, અહં તવાર્થે આહારં સ્થાપયામીતિ।
107.031. સ માતાપિતૃવિયોગપ્રતિસ્પર્ધિના પૂર્વકર્માપરાધપ્રભાવેણ દુઃખદૌર્મનસ્યેન સંતાપિતમનાઃ સાશ્રુકણ્ઠસ્તૂષ્ણીમવસ્થિતઃ।
108.001. <108>સાર્થઃ સંપ્રસ્થિતઃ।
108.001. સો ઽપિ વાસોદ્ધાતિકયા ગન્તુમારબ્ધઃ।
108.001. સ સાર્થવાહસ્તસ્યાહારં પત્રપુટકે બદ્ધ્વા કિંચિદ્ભૂમૌ પાંશુના પ્રતિચ્છાદ્ય સ્થાપયતિ, કિંચિદ્વૃક્ષશાખાપત્રૈરવચ્છાદ્ય।
108.002. તત્ર યં ભૂમૌ સ્થાપયતિ, સ શૃગાલૈરન્યૈશ્ચતુષ્પાદૌર્ભક્ષ્યતે।
108.003. યં વૃક્ષશાખાસુ, સ પક્ષિભિઃ શાખામૃગૈશ્ચ ભક્ષ્યતે।
108.004. તતઃ કિંચિદારાગયતિ કિંચિન્નારાગયતિ।
108.004. અસ્થાનમનવકાશો યચ્ચરમભવિકઃ સત્ત્વો ઽસમ્પ્રાપ્તે વિશેષાધિગમે સો ઽન્તરા કાલં કુર્યાત્।
108.005. સ કૃચ્છ્રેણ શ્રાવસ્તીમનુપ્રાપ્તઃ।
108.005. બહિઃ શ્રાવસ્ત્યામુદપાનોપકણ્ઠકે વિશ્રાન્તઃ।
108.006. યાવત્ તસ્ય ભગિન્યાઃ સન્તિકા પ્રેષ્યદારિકા ઉદકાર્થિની કુમ્ભમાદાય ગતા।
108.007. સ તયા મુખબિમ્બકેન પ્રત્યભિજ્ઞાતઃ।
108.007. સા ચિરં નિરીક્ષ્ય હીનદીનવદના કથયતિ--દારક, ત્વં બોધસ્ય ગૃહપતેઃ શુશુમારગિરીયકસ્ય પુત્ર ઇતિ? સ કથયતિ--એવં માં ભગિનીજનઃ સંજાનીત ઇતિ।
108.009. સા અશ્રુપર્યાકુલેક્ષણા બાષ્પોપરુધ્યમાનકણ્ઠા ઉરસિ પ્રહારં દત્ત્વા કરુણાદીનવિલમ્બિતાક્ષરં પ્રષ્ટુમારબ્ધા।
108.010. તૌ તવ માતાપિતરૌ કાલગતૌ? કાલગતૌ।
108.011. તે જ્ઞાતયહ્? સ કથયતિ--તેષામપિ કેચિત્ કાલગતાઃ, કેચિન્નિષ્પલાયિતાઃ, કેચિત્ તત્રૈવ તિષ્ઠન્તો વાચમપિ ન પ્રયચ્છન્તિ।
108.012. તે દાસીદાસકર્મકરપૌરુષેયાહ્? તેષામપિ કેચિત્ કાલગતાઃ, કેચિન્નિષ્પલાયિતાઃ, કેચિત્ તત્રૈવાન્યાનાશ્રિત્યાવસ્થિતા વાચમપિ ન પ્રયચ્છન્તિ।
108.014. યદપિ ધનજાતં તદપિ કિંચિદગ્નિના દગ્ધમ્, કિંચિદન્યપૌરુષેયા ગૃહીત્વા ધનાર્થિનો દેશાન્તરં મહાસમુદ્રં ચાવતીર્ણાઃ।
108.015. તત્રાપિ કેષાંચિદ્યાનપાત્રં વિપન્નમ્, કેષાંચિત્ પણ્યમપણ્યીભૂતમ્, કેચિત્ તત્રૈવાનયેન વ્યસનમાપન્નાઃ, કેષાંચિત્ કાન્તારમધ્યગતાનાં તસ્કરૈર્દ્રવ્યમપહૃતમ્, કેષાંચિન્નગરસમીપમનુપ્રાપ્તાનાં શૌલ્કિકશૌલ્કિકૈર્દ્રવ્યં વિચારયદ્ભિઃ સારો ગૃહીતઃ, કેષાંચિત્ પત્તનમનુપ્રાપ્તાનાં રાજનિયુક્તૈર્દોષમુત્પાદ્ય સર્વસ્વમપહૃતમ્, કેચિત્તસ્ય પ્રાણવિયોગં શ્રુત્વા તત્રૈવાવસ્થિતાઃ।
108.019. સા દીર્ઘમુષ્ણં ચ નિશ્વસ્ય કથયતિ--ઇહૈવ તિષ્ઠ યાવત્તે ભગિન્યાઃ કથયામીતિ।
108.020. તયા ગત્વા તસ્યાઃ પ્રયચ્છન્નં કથિતમ્।
108.020. કીદૃશેન પણ્યેનેતિ? સા કથયતિ--કુતો ઽસ્ય પણ્યમ્? દણ્ડમસ્ય હસ્તે મલ્લકશ્ચેતિ।
108.021. તયા તસ્યાર્થં મહાર્હાણિ વસ્ત્રાણિ દત્તાનિ।
108.021. કાર્ષાપણાંશ્ચ દત્ત્વા ઉક્તા ચ--સ વક્તવ્યો યદિ તે ભાગિનેયો વા ભાગિનેયિકા વા ઉપસંક્રામતિ, તસ્યૈવ કાર્ષાપણાન્ દદ્યાઃ।
108.023. મા જ્ઞાતીનાં પ્રતર્ક્યો ભવિષ્યતીતિ।
108.023. સા વસ્ત્રાણ્યાદાય કાર્ષાપણાંશ્ચ તસ્ય સકાશં ગતા કથયતિ--ઇમાનિ તે વસ્ત્રાણિ કાર્ષાપણાશ્ચ ભગિન્યા પ્રેષિતાનિ, કથયતિ ચ--યદિ તે ભાગિનેયો વા ભાગિનેયિકા વા ઉપસંક્રામતિ, તસ્યૈતત્કાર્ષાપણાન્ દદ્યાઃ।
108.025. મા જ્ઞાતીનાં પ્રતર્ક્યો ભવિષ્યસિ।
108.026. સ કથયતિ--શોભનમેવ ભવતિ।
108.026. ઇત્યુક્ત્વા તૂષ્ણીમવસ્થિતઃ।
108.027. દારિકા પ્રક્રાન્તા।
108.027. સ સંલક્ષયતિ--અનાથપિણ્ડદો ગૃહપતિર્વિસ્તીર્ણસ્વજનપરિવારઃ।
108.027. અસ્માકમપિ પિતા વિસ્તીર્ણપરિવારઃ।
108.028. તેષામમેકૈકશો વાર્તાં પ્રત્યવેક્ષતે।
108.028. ભગિન્યા ચિરમાલાપો ભવિષ્યતિ।
108.029. સ ચ માર્ગપરિશ્રમખિન્નેન ક્ષુધાર્તેન ન શક્યતે કર્તુમ્।
108.029. પુરોભક્ષિકાં તાવત્ કરોમિ।
108.030. તૃપ્તઃ સુખાલાપમ્ ઉદ્યાનં ગત્વા શયિતઃ।
108.031. આચરિતં શ્રાવસ્ત્યામુદ્યાનમોષકાઃ પુરુષાઃ પ્રતિદિનમન્વાહિણ્ડ્યન્તે।
108.032. તે યદિ સુપ્તં પુરુષં પશ્યન્તિ, પાદેન ઘટ્ટયન્તિ।
108.032. સ યદિ પ્રતિવિબુધ્યતે<109>, તમેવં વદન્તિ--ભોઃ પુરુષ, ન ત્વયા શ્રુતમ્ યથા શ્રાવસ્ત્યામુદ્યાનમોષકાઃ પુરુષાઃ પ્રતિદિનમન્વાહિણ્ડ્યન્તે? તે યદિ સુપ્તં પુરુષં પશ્યન્તિ, વદન્તિ--ઉત્તિષ્ઠ ગચ્છેતિ।
109.002. યદિ ન પ્રતિવિબુધ્યતે, મુષિત્વા ગચ્છન્તિ।
109.003. તૈઃ પાદેન ઘટ્ટિતો ન પ્રતિવિબુધ્યતે।
109.003. મુષિત્વા પ્રક્રાન્તાઃ।
109.003. સ વિગતમદ્યમદઃ પ્રતિબુદ્ધો યાવત્ પશ્યતિ તાન્યેવાનન્તકાનિ(?) પ્રાવૃત્યાવસ્થિતઃ।
109.004. તતો ઽસ્ય ભગિની સંલક્ષયતિ--અતિચિરયત્યસૌ।
109.005. નૂનમત્ર કારણેન ભવિતવ્યમિતિ।
109.005. તસ્યાસૌ દારિકા પુનઃ પ્રેષિતા--દારિકે ગચ્છ, ચિરયત્યસૌ, પશ્ય કિમર્થં નાગચ્છતીતિ।
109.006. સા ગતા યાવત્ પશ્યતિ મુષિતકં તેનૈવ વેષેણાવસ્થિતમ્।
109.007. સા ત્વરિતત્વરિતં ગતા તસ્યાઃ કથયતિ--આર્યે, મુષિતસ્તેનૈવ વેષેણ તિષ્ઠતીતિ।
109.008. સા સંલક્ષયતિ--યમાગમ્ય બોધસ્ય ગૃહપતેરનેકધનસમુદિતં સસુહૃત્સમ્બન્ધિબાન્ધવં ગૃહં વિનષ્ટમ્, યદિ તમિહ પ્રવેશયામિ, સ્થાનમેતદ્વિદ્યતે યન્મયાપિ શ્વશુરગૃહમનયેન વ્યસનમાપત્સ્યતે।
109.010. નાસાવિહ પ્રવેશયિતવ્યઃ।
109.010. ઇતિ વિદિત્વા તયાપ્યુપેક્ષિતઃ॥
109.011. તસ્યાપિ પૂર્વકર્માપરાધાદ્વિસ્મૃતમ્।
109.011. સ ક્રોડમલ્લકાનાં મધ્યે પ્રવિષ્ટઃ।

109.011. તે યત્ર યત્ર ભૈક્ષાર્થિનઃ પ્રવિશન્તિ, તત્ર તત્ર નિર્ભત્સ્યન્તે ચ નિષ્કાસ્યન્તે ચ।
109.012. નૈરાશ્યમાપન્ના રિક્તહસ્તા રિક્તમલ્લકાઃ શૂન્યદેવકુલમણ્ડપવૃક્ષમૂલાન્યાગતાઃ।
109.013. તે ઽન્યોન્યં પૃચ્છન્તિ--ભવન્તઃ, વયં પૂર્વમ્ યત્ર યત્ર ગચ્છામસ્તતઃ પૂર્ણહસ્તાઃ પૂર્ણમલ્લકા ગચ્છામઃ।
109.014. ઇદાનીં કો યોગો યેન વયં રિક્તહસ્તા રિક્તમલ્લકા નૈરાશ્યમાપન્ના ઇહાગતા ઇતિ? તત્રૈકે કથયન્તિ--નૂનં કો ઽપિ મન્દભાગ્યો ઽસ્માકં મધ્યે પ્રવિષ્ટો યેન વયં રિક્તહસ્તા રિક્તમલ્લકા ઇહાગતા ઇતિ।
109.016. અપરે કથયન્તિ--દ્વિધા ભૂત્વા પ્રવિશામ ઇતિ।
109.017. તે ઽપરસ્મિન્ દિવસે દ્વિધા ભૂત્વા પ્રવિષ્ટાઃ।
109.017. તત્ર યેષાં મધ્યે સ્વાગતઃ, તે તથૈવ નિર્ભર્ત્સિતા નિષ્કાસિતાશ્ચ નૈરાશ્યમાપન્ના રિક્તહસ્તા રિક્તમલ્લકાશ્ચાગતાઃ।
109.018. તે ત્વન્યે પૂર્ણહસ્તાઃ પૂર્ણમલ્લકા આગતા।
109.019. યે રિક્તહસ્તા રિક્તમલ્લકા આગતાઃ, તે ભૂયો દ્વિધા ભૂત્વા પ્રવિષ્ટાઃ।
109.020. તેષામપિ યેષાં મધ્યે સ્વાગતઃ, તે તથૈવ રિક્તહસ્તા રિક્તમલ્લકાશ્ચાગતાઃ।
109.020. તે ભૂયો દ્વિધા ભૂતા એવમ્ યાવત્ સ્વાગતો ઽન્યશ્ચ ક્રોડમલ્લકઃ પ્રવિષ્ટઃ।
109.021. તૌ રિક્તહસ્તૌ રિક્તમલ્લકૌ આગતૌ, તે ત્વન્યે પૂર્ણહસ્તાઃ પૂર્ણમલ્લકા આગતાઃ।
109.022. તે ક્રોડમલ્લકાઃ સર્વે સંભૂય સંજલ્પં કર્તુમારબ્ધાહ્--ભવન્તઃ, અયં મન્દભાગ્યસત્ત્વો ઽસ્માકં મધ્યે પ્રવિષ્ટો યેન વયં રિક્તહસ્તા રિક્તમલ્લકાશ્ચાગતાઃ।
109.024. નિષ્કાસયામ એનમિતિ।
109.024. સ તૈઃ પ્રભૂતાન્ પ્રહારાન્ દત્ત્વા શિરસિ ચ મલ્લકં ભઙ્ક્ત્વા નિષ્કાસિતઃ॥
109.025. અત્રાન્તરે ઽનાથપિણ્ડદેન ગૃહપતિના બુદ્ધપ્રમુખો ભિક્ષુસંઘો ઽન્તર્ગૃહે ભક્તેનોપનિમન્ત્રિતઃ।
109.026. તેન દૌવારિકાણામાજ્ઞા દત્તા--ન તાવત્ કસ્યચિત્ ક્રોડમલ્લકસ્ય પ્રવેશો દાતવ્યો યાવદ્બુદ્ધપ્રમુખેન ભિક્ષુસંઘેન ભુક્તમ્।
109.027. પશ્ચાત્ તાન્ ભોજયિષ્યામીતિ।
109.027. ક્રોડમલ્લકા યે તસ્ય ગૃહં પ્રતિશરણભૂતાસ્તે સર્વે સંનિપતિતાઃ પ્રવેષ્ટુમારબ્ધાઃ।
109.028. દૌવારિકેણ વિરોધિતાઃ।
109.029. કથયન્તિ--ભોઃ પુરુષ, અસ્માકમેવ નાંના અયં ગૃહપતિઃ પ્રજ્ઞાયતે અનાથપિણ્ડદો ગૃહપતિરિતિ।
109.030. તત્ કિમિદમિતિ કૃત્વા અસ્માન્ વિધારયસીતિ? સ કથયતિ--ગૃહપતિના આજ્ઞાદત્તા--ન તાવત્ કસ્યચિત્ ક્રોડમલ્લકસ્ય પ્રવેશો દાતવ્યો યાવદ્બુદ્ધપ્રમુખેન ભિક્ષુસંઘેન ભુક્તમ્।
109.032. પશ્ચાત્ તાન્ ભોજયિષ્યામીતિ।
109.032. તે કથયન્તિ--ભવન્તઃ, ન કદાચિદ્વયં વિધાર્યમાણાહ્<110>।
110.001. તં પશ્યત મા અત્રાર્યા દુરાગત આગતો ભવેદિતિ।
110.001. તે સમન્વેષ્ટિતુમારબ્ધા યાવત્ પશ્યન્ત્યેકસ્મિન્ પ્રદેશે નિલીયાવસ્થિતમ્।
110.002. તતસ્તૈઃ કોલાહલશબ્દઃ કૃતહ્--અયં ભવન્તઃ સ દુરાગતો નિલીનસ્તિષ્ઠતીતિ।
110.003. સ તૈઃ પ્રભૂતાન્ પ્રહારાન્ દત્વા નિષ્કાસિતસ્તીવ્રેણ ચ પર્યવસ્થાનેન શિરસિ મલ્લકેન પ્રહારો દત્તઃ।
110.004. તસ્ય શિરો ભગ્નમ્।
110.004. સ નિવર્ત્ય વિપ્રલપિતુમારબ્ધઃ।
110.005. તતસ્તૈર્હસ્તપાદેષુ ગૃહીત્વા સંકારકૂટે ક્ષિપ્તહ્--દુરાગત અત્ર તિષ્ઠેતિ।
110.005. સ રુધિરેણ પ્રઘરતા તસ્મિન્ સંકારકૂટે ઽવસ્થિતઃ।
110.006. યાવદ્ભગવાન્ પૂર્વાહ્ણે નિવાસ્ય પાત્રચીવરમાદાય ભિક્ષુગણપરિવૃતો ભિક્ષુસંઘપુરસ્કૃતો યેનાનાથપિણ્ડદસ્ય ગૃહપતેર્ નિવેશનં તેનોપસંક્રાન્તઃ।
110.008. અદ્રાક્ષીદ્ભગવાન્ સ્વાગતં પરુષરૂક્ષાઙ્ગુલિદીર્ઘકેશં રજસાવચૂર્ણિતગાત્રં કૃશમલ્પસ્થાનં મલિનજીર્ણવાસોનિવસિતં શિરસા ભગ્નેન રુધિરેણ પ્રઘરતા અન્યૈશ્ચ વ્રણૈશ્ચાકીર્ણૈઃ, મક્ષિકાભિરુપદ્રુતૈઃ સંકારકૂટે નિપતિતમ્।
110.010. દૃષ્ટ્વા ચ પુનર્ભિક્ષૂનામન્ત્રયતે સ્મ--તૃપ્યત ભિક્ષવઃ સર્વભવોપપત્તિભ્યઃ।
110.011. તૃપ્યત સર્વભવોપપત્ત્યુપકરણેભ્યઃ, યત્ર નામ ચરમભવિકસ્ય સત્ત્વસ્યેયમવસ્થા।
110.011. તત્ર ભગવાંસ્ તં સ્વાગતમામન્ત્રયતે--આકાઙ્ક્ષસે વત્સ પાત્રશેષમ્? ભગવન્।
110.012. તત્ર ભગવાનાયુષ્મન્તમાનન્દમામન્ત્રયતે--સ્વાગતસ્ય તે આનન્દ પાત્રશેષઃ સ્થાપયિતવ્યમિતિ।
110.013. એવં ભદન્તેત્યાયુષ્માનાનન્દો ભગવતઃ પ્રત્યશ્રૌષીત્॥
110.015. અથ ભગવાન્ યેનાનાથપિણ્ડદસ્ય ગૃહપતેર્ભક્તાભિસારસ્તેનોપસંક્રાન્તઃ।
110.015. ઉપસંક્રમ્ય પુરસ્તાદ્ભિક્ષુસંઘસ્ય પ્રજ્ઞપ્ત એવાસને નિષણ્ણઃ।
110.016. અનાથપિણ્ડદો ગૃહપતિઃ સુખોપનિષણ્ણં બુદ્ધપ્રમુખં ભિક્ષુસંઘં વિદિત્વા પ્રણીતેન ખાદનીયભોજનીયેન સ્વહસ્તેન સંતર્પ્ય સંપ્રવાર્ય ભગવન્તં ભુક્તવન્તં વિદિત્વા ધૌતહસ્તમપનીતપાત્રં નીચતરમાસનં ગૃહીત્વા ભગવતઃ પુરસ્તાન્નિષણ્ણો ધર્મશ્રવણાય।
110.019. આયુષ્મત આનન્દસ્ય તત્પાત્રશેષં સ્વાગતાય વિસ્મૃતમ્।
110.019. અસંમોષધર્માણો બુદ્ધા ભગવન્તઃ।
110.020. ભગવતા ઉત્થાપિતમ્।
110.020. આયુષ્માનાનન્દો ભગવતઃ પાત્રં ગૃહીતુમારબ્ધો યાવત્ પશ્યતિ તત્ર પાત્રશેષં ન સંસ્થાપિતમ્।
110.021. દૃષ્ટ્વા ચ સ્મૃતિરુત્પન્ના।
110.021. સ ધર્મતત્ત્વો વચસા(?) અથ રોદિતુમારબ્ધઃ।
110.022. ભગવાનાહ--કસ્માત્ ત્વમાનન્દ રોદિષીતિ।
110.022. સ કથયતિ--ન મયા ભદન્ત ભગવતઃ કદાચિદાજ્ઞા પ્રત્યૂઢપૂર્વેતિ।
110.023. કિં કૃતમ્? સ્વાગતસ્ય પાત્રશેષં ન સ્થાપિતમિતિ।
110.024. ભગવાનાહ--ન ત્વયા આનન્દ મમાજ્ઞા પ્રતિસ્મૃતા, અપિ તુ સ્વાગતસ્યૈવ તાનિ કર્માણિ લબ્ધસમ્ભારાણિ પરિણતપ્રત્યયાન્યોઘવત્પ્રત્યુપસ્થિતાન્યવશ્યભાવીનિ યેન તવ વિસ્મૃતમ્।
110.026. અલં વિષાદેન।
110.026. ગચ્છ, તં શબ્દાપયેતિ।
110.026. સ ગત્વા શબ્દાપયિતુમારબ્ધઃ।
110.026. અનેકૈઃ પ્રતિવચનં દત્તમ્।
110.027. સ્વાગતસ્ય તદપિ વિસ્મૃતમ્ યદ્ભગવતા પ્રતિજ્ઞાતમ્--તવ પાત્રશેષં સ્થાપયિષ્યામીતિ।
110.028. સ સંલક્ષયતિ--કો ઽપ્યયં પુણ્યકર્મા ભગવતા ત્રૈલોક્યગુરુણા સમન્વાહૃતઃ શબ્દત ઇતિ।
110.028. આયુષ્મતા આનન્દેન ગત્વા ભગવત આરોચિતમ્।
110.029. ભગવન્ સ્વાગત ઇત્યુક્ત્વા અનેકૈઃ પ્રતિવચનં દત્તમ્।
110.030. ન જાને કં શબ્દાપયામીતિ।
110.030. ભગવાનાહ--ગચ્છ આનન્દ, ગત્વા કથય--યો બોધસ્ય ગૃહપતેઃ શુશુમારગિરીયસ્ય પુત્રઃ સ્વાગતઃ, સ આગચ્છતુ ઇતિ।
110.031. આયુષ્મતા આનન્દેન ગત્વોચ્ચૈઃ શબ્દૈરુક્તહ્--યો બોધસ્ય ગૃહપતેઃ શુશુમારગિરીયકસ્ય પુત્રઃ સ્વાગતઃ, સ આગચ્છતુ ઇતિ।
110.032. તેન પુતુર્ નામશ્રવણાદાત્મનો નામ સ્મૃતમ્।
110.032. સ શનૈર્દણ્ડવિષ્ટમ્ભનયોગાદુત્થાય ગાથાં ભાષતે--
111.001. <111>ભ્રષ્ટઃ સ્વાગતશબ્દો ઽયં કુતઃ પુનરિહાગતઃ।
111.002. નૂનંશ્રેયસો નાશઃ શ્રેયસશ્ચ સમુદ્ભવઃ

111.003. તેષાં સર્વજ્ઞ નાથો ઽસિ યે હિ ત્વાં શરણં ગતાઃ।
111.004. તેષાં સ્વાગતમાર્યાણામ્ યે ચ તે શાસને રતાઃ

111.005. અહં તુ ભાગ્યરહિતઃ સર્વબન્ધુવિવર્જિતઃ।
111.006. શોચ્યઃ કષ્ટાં દશાં પ્રાપ્તઃ શોકશલ્યસમર્પિતઃ

ઇતિ।
111.007. અથાયુષ્માનાનન્દસ્તમાદાય યેન ભગવાંસ્તેનોપસંક્રાન્તઃ।
111.007. ઉપસંક્રમ્ય ભગવન્તમિદમવોચત્--અયં ભદન્ત સ્વાગત ઇતિ।
111.008. સ ભગવતા ક્ષુધાસંજનિતદૌર્મનસ્યઃ સમાશ્વાસિતઃ, ઉક્તશ્ચ--પુત્ર, ઇમં પાત્રશેષં પરિભુઙ્ક્ષ્વેતિ।
111.009. સ તં દૃષ્ટ્વા સંલક્ષયતિ--યદ્યપ્યહં ભગવતા ત્રૈલોક્યગુરુણા દૈવાત્ સમન્વાહૃતઃ, તદપિ સ્તોકઃ પાત્રશેષઃ સ્થાપિતઃ।
111.010. કિમત્ર ભોક્ષ્ય ઇતિ।
111.011. ભગવાંસ્તસ્ય ચેતસા ચિત્તમાજ્ઞાય કથયતિ--વત્સ, યદિ ત્વં સુમેરુમાત્રૈઃ પિણ્ડૈઃ સમુદ્રસદૃશેન કુષ્કિણા પરિભોક્ષ્યસે, તથાપ્યવ્યયં તન્ન પરિક્ષયં ગમિષ્યતિ, યાવત્તૃપ્તઃ પરિભુઙ્ક્ષ્વ યથાસુખમિતિ।
111.013. તેન તાવદ્ ભુક્તમ્ યાવત્ તૃપ્ત ઇતિ।
111.013. તત્સંતર્પિતેન્દ્રિયો ભગવતો મુખં વ્યવલોકયિતુમારબ્ધઃ।
111.014. ભગવાનાહ--વત્સ સ્વાગત, તૃપ્તો ઽસિ? તૃપ્તો ઽસ્મિ ભગવન્।
111.014. વત્સ, યદ્યેવમપશ્ચિમં કવલં ગૃહાણ, અન્તર્ધાસ્યત્યેષ પાત્ર ઇતિ।
111.015. તેનાપશ્ચિમકવલો ગૃહીતઃ, સો ઽન્તર્હિતઃ।
111.015. ભગવાન્ દક્ષિણાદેશનાં કૃત્વા પ્રક્રાન્તઃ।
111.016. ચરમભવિકઃ સ સત્ત્વો ભગવન્તં પૃષ્ટતઃ પૃષ્ટતઃ સમનુબદ્ધઃ।
111.017. યાવદ્ભગવાન્ વિહારં ગત્વા પુરસ્તાદ્ભિક્ષુસંઘસ્ય પ્રજ્ઞપ્ત એવાસને નિષણ્ણઃ।
111.017. સો ઽપિ ભગવતઃ પાદૌ શિરસા વન્દિત્વા એકાન્તે નિષણ્ણઃ।
111.018. ભગવાન્ સંલક્ષયતિ--પુષ્પાણામેનં પ્રેષયામિ, કર્માપનયો ઽસ્ય કર્તવ્ય।
111.019. ઇતિ વિદિત્વા સ્વાગતમામન્ત્રયતે--વત્સ સ્બાગત, સન્તિ તે કાર્ષાપણાહ્? ન સન્તિ ભગવન્।
111.020. વત્સ સ્વાગત, વસ્ત્રાન્તં નિરીક્ષસ્વ।
111.020. વસ્ત્રાન્તં નિરીક્ષિતુમારબ્ધો યાવત્ પશ્યતિ દ્વૌ કાર્ષાપણૌ।
111.021. સ કથયતિ--ભગવન્, દ્વૌ કાર્ષાપણૌ।
111.021. વત્સ ગચ્છ, ગણ્ડકસ્યારામિકસ્ય સકાશાન્નીલોત્પલાનિ ગૃહીત્વા આગચ્છેતિ।
111.022. સ્વાગતસ્તસ્ય સકાશં ગતઃ।
111.022. સ તં દૂરાદેવ દૃષ્ટ્વા પર્યવસ્થિતઃ।
111.023. સ સંલક્ષયતિ--આગતો ઽયં દૂરાગતઃ।
111.023. નિયતં મમાનર્થો ભવતિ।
111.023. ઇતિ વિદિત્વા સપરુષં કથયતિ--દુરાગત, કિમર્થં ર્વમિહાગચ્છસીતિ।
111.024. સ ગાથાં ભાષતે--
111.025. નીલોત્પલૈરસ્તિ કાર્યં મે તથાન્યૈર્ નાપિ પઙ્કજૈઃ।
111.026. મુનીન્દ્રસ્ય તુ દૂતો ઽહં સર્વજ્ઞસ્ય યશસ્વિનઃ

111.027. ઇત્યુક્ત્વા પ્રતિનિવર્તિતુમારબ્ધઃ।
111.027. સો ઽપિ ગાથાં ભાષતે--
111.028. એહ્યેહિ યદિ દૂતો ઽસિ તસ્ય શાન્તાત્મનો મુનેઃ।
111.029. પૂજ્યઃ સ નરદેવાનાં પૂજ્યઃ પૂજ્યતમૈરપિ

111.030. ઇત્યુક્ત્વા સ કથયતિ--બુદ્ધદૂતસ્ત્વમ્? બુદ્ધદૂતઃ।
111.030. કિમર્થમાગતહ્? પુષ્પાર્થમ્।
111.030. યદિ બુદ્ધદૂતસ્ત્વમ્, ગૃહાણ યથેપ્સિતમ્।
111.031. નીલોત્પલાનાં ભારમાદાય ભગવતઃ સકાશમાગતઃ।
112.001. <112>ભગવાનાહ--વત્સ, ભિક્ષૂણાં ચારય।
112.001. સ ભિક્ષૂણાં ચારયિતુમારબ્ધઃ।
112.001. ભિક્ષવો ન પ્રતિગૃહ્ણન્તિ।
112.002. ભગવાનાહ--ગૃહ્ણીધ્વં ભિક્ષવઃ સર્વસૌગન્ધમ્।
112.002. ચક્ષુર્ભ્યાં કર્માપનયો ઽસ્ય કર્તવ્ય ઇતિ।
112.003. ભિક્ષુભિર્ગૃહીતાનિ।
112.003. ગૃહીત્વા પુષ્પિતાનિ।
112.003. તેનાપૂર્વં નીલકૃત્સ્નમુત્પાદિતં પૂર્વમ્।
112.003. સ વૃદ્ધાન્તે સ્થિત્વા તાનિ પુષ્પાણિ દૃષ્ટ્વા સુતરાં નિરીક્ષિતુમારબ્ધઃ।
112.004. તસ્ય તન્નીલકૃત્સ્નમામુખીભૂતમ્।
112.005. તતસ્તં ભગવાનાહ--વત્સ, કિં ન પ્રવ્રજસીતિ? સ કથયતિ--પ્રવ્રજામિ ભગવન્નિતિ।
112.005. ભગવતા પ્રવ્રજિત ઉપસમ્પાદિતો મનસિકારશ્ચ દત્તઃ।
112.006. તેન યુજ્યમાનેન ઘટમાનેન વ્યાયચ્છમાનેન ઇદમેવ પઞ્ચગણ્ડકં સંસારચક્રં ચલાચલં વિદિત્વા સર્વસંસ્કારગતીઃ શતનપતનવિકિરણવિધ્વંસનધર્મતયા પરાહત્ય સર્વક્લેશપ્રહાણાદર્હત્ત્વં સાક્ષાત્કૃતમ્।
112.008. અર્હન્ સંવૃત્તસ્ત્રૈધાતુકવીતરાગઃ સમલોષ્ટકાઞ્ચન આકાશપાણિતલસમચિત્તો વાસીચન્દનકલ્પો વિદ્યાવિદારિતાણ્ડકોશો વિદ્યાભિજ્ઞાપ્રતિસંવિત્પ્રાપ્તો ભવલાભલોભસત્કારપરાન્મુખઃ।
112.010. સેન્દ્રોપેન્દ્રાણાં પૂજ્યો માન્યો ઽભિવાદ્યશ્ચ સંવૃત્તઃ।
112.011. સો ઽર્હત્ત્વં પ્રાપ્તો વિમુક્તિસુખપ્રતિસંવેદી તસ્યાં વેલાયાં ગાથાં ભાષતે--
112.012. ઉપાયપાશૈર્વીરેણ બદ્ધ્વાહં તત્ત્વદર્શિના।
112.013. કારુણ્યાદુદ્ધૃતો દુઃખાજ્જીર્ણઃ પઙ્કાદિવ દ્વિપઃ

112.014. સ્વાગતો ઽહમભૂવં પ્રાક્તતઃ પશ્ચાદ્દુરાગતઃ।
112.015. આગતો ઽસ્મિ પુરા નાથ શ્રુત્વા વાક્યં તવોત્તમમ્

112.016. સામ્પ્રતં સ્વાગતો વ્યક્તમ્ {સંવૃત્તો ન દુરાગતહ્}।
112.017. સામ્પ્રતં કાઞ્ચનં દેહં ધારયામિ નિરાશ્રવમ્

112.018. રત્નાનિ પ્રતિલેભે હિ સ્વર્ગં મોક્ષં ચ કાઙ્ક્ષતામ્।
112.019. શ્રેષ્ઠા કલ્યાણમિત્રાણાં સદા સેવા હિતૈષિણામ્

ઇતિ।
112.020. યદા આયુષ્માન્ સ્વાગતઃ સ્વાખ્યાતે ધર્મવિનયે પ્રવ્રજિતઃ, તદા સામન્તકેન શબ્દો વિસૃતહ્--શ્રમણેન ગૌતમેનાસૌ દુરાગતઃ ક્રોડમલ્લકઃ પ્રવ્રજિતઃ।
112.021. તીર્થ્યૈઃ શ્રુતમ્।
112.021. તે ઽવધ્યાયન્તિ ક્ષિપન્તિ વિવાદયન્તિ--શ્રમણો ભવન્તો ગૌતમ એવમાહ--સામન્તપ્રાસાદિકં મે શાસનમિતિ।
112.023. અત્ર કિં સામન્તપ્રાસાદિકમિત્યસ્ય યત્રેદાનીં દુરાગતપ્રભૃતયો ઽપિ ક્રોડમલ્લકાઃ પ્રવ્રજન્તીતિ? અત્રાન્તરે નાસ્તિ કિંચિદ્બુદ્ધાનાં ભગવતામજ્ઞાતમદૃષ્ટમવિદિતમવિજ્ઞાતમ્।
112.024. ભગવાન્ સંલક્ષયતિ--સુમેરુપ્રખ્યો મહાશ્રાવકે મહાજનકાયઃ પ્રસાદં પ્રવેદયતે।
112.025. તદ્ગુણોદ્ભાવનમસ્ય કર્તવ્યમ્, કુત્ર કર્તવ્યમ્? યત્રૈવ પતિતઃ।
112.026. ઇતિ જ્ઞાત્વા આનન્દમામન્ત્રયતે સ્મ--ગચ્છ આનન્દ ભિક્ષૂણામારોચય--તથાગતો ભિક્ષવો ભર્ગેષુ જનપદેષુ ચારિકાં ચરિષ્યતિ।
112.027. યો યુષ્માકમુત્સહતે તથાગતેન સાર્ધં ભર્ગેષુ ચારિકાં ચર્તુમ્, સ ચીવરકાણિ ગૃહ્ણાતુ ઇતિ।
112.028. એવં ભદન્તેત્યાયુષ્માનાનન્દો ભગવતઃ પ્રતિશ્રુત્ય ભિક્ષૂણામારોચયતિ--ભગવાનાયુષ્મન્તો ભર્ગેષુ જનપદેષુ ચારિકાં ચરિષ્યતિ।
112.029. યો યુષ્માકમુત્સહતે ભગવતા સાર્ધં ભર્ગેષુ જનપદેષુ ચારિકાં ચરિતુમ્, સ ચીવરકાણિ ગૃહ્ણાતુ ઇતિ।
112.031. અથ ભગવાન્ દાન્તો દાન્તપરિવારઃ શાન્તઃ શાન્તપરિવારો મુક્તો મુક્તપરિવાર આશ્વસ્ત આશ્વસ્તપરિવારો વિનીતો વિનીતપરિવારો ઽર્હન્નર્હત્પરિવારો વીતરાગો વીતરાગપરિવારઃ પ્રાસાદિકહ્ <113>પ્રસાદિકપરિવારો વૃષભ ઇવ ગોગણપરિવૃતો ગજ ઇવ કલભપરિવૃતઃ સિંહ ઇવ દંષ્ટૃગણપરિવૃતો હંસરાજ ઇવ હંસગણપરિવૃતઃ સુપર્ણીવ પક્ષિગણપરિવૃતો વિપ્ર ઇવ શિષ્યગણપરિવૃતઃ સુવૈદ્ય ઇવાતુરગણપરિવૃતઃ શૂર ઇવ યોધગણપરિવૃતો દેશિક ઇવાધ્વગગણપરિવૃતઃ સાર્થવાહ ઇવ વણિગ્ગણપરિવૃતઃ શ્રેષ્ઠીવ પૌરગણપરિવૃતઃ કોટ્ટરાજ ઇવ મન્ત્રિગણપરિવૃતશ્ચક્રવર્તીવ પુત્રસહસ્રપરિવૃતશ્ચન્દ્ર ઇવ નક્ષત્રગણપરિવૃતઃ
સૂર્ય ઇવ રશ્મિસહસ્રપરિવૃતો ધૃતરાષ્ટ્ર ઇવ ગન્ધર્વગણપરિવૃતો વિરૂઢક ઇવ કુમ્ભાણ્ડગણપરિવૃતો વિરૂપક્ષ ઇવ નાગગણપરિવૃતો ધનદ ઇવ યક્ષગણપરિવૃતો વેમચિત્રીવાસુરગણપરિવૃતઃ શક્ર ઇવ ત્રિદશગણપરિવૃતો બ્રહ્મેવ
બ્રહ્મકાયિકગણપરિવૃતઃ સ્તિમતિ ઇવ જલનિધિઃ સજલ ઇવ જલધરો વિમદ ઇવ ગજપરિઃ સુદાન્તેન્દ્રિયૈરસંક્ષોભિતેર્યાપથપ્રચારો દ્વાત્રિંશતા મહાપુરુષલક્ષણૈઃ સમલંકૃતો ઽશીત્યાનુવ્યઞ્જનૈર્વિરાજિતગાત્રો વ્યામપ્રભાલંકૃતમૂર્તિઃ સૂર્યસહસ્રાતિરેકપ્રભો જઙ્ગમ ઇવ રત્નપર્વતઃ સમન્તતો ભદ્રકો દશભિર્બલૈશ્ચતુર્ભિર્ વૈશારદ્યૈસ્ત્રિભિરાવેણિકૈઃ સ્મૃત્યુપસ્થાનૈર્મહાકરુણયા ચ સમન્વાગત આજ્ઞાતકૌણ્ડિન્યબાષ્પમહાનામાનિરુદ્ધશારિપુત્રમૌદ્ગલ્યાયનકાશ્યપાનન્દરૈવતપ્રભૃતિભિર્મહાશ્રાવકૈઃ પરિવૃતો ઽન્યેન ચ મહતા ભિક્ષુસંઘેન યેન શુશુમારગિરિસ્તેનોપસંક્રાન્તઃ।
113.013. અનુપૂર્વેણ ચારિકાં ચરઞ્ શુશુમારગિરિમનુપ્રાપ્તઃ।
113.014. શુશુમારગિરૌ વિહરતિ ભીષણિકાવને મૃગદાવે।
113.014. અશ્રૌષુઃ શુશુમારગિરીયકા બ્રાહ્મણગૃહપતયહ્--ભગવાન્ ભર્ગેષુ જનપદેષુ ચારિકાં ચરઞ્ શુશુમારગિરિમનુપ્રાપ્તઃ શુશુમારગિરૌ વિહરતિ ભીષણિકાવને મૃગદાવ ઇતિ।
113.016. શ્રુત્વા ચ પુનઃ સંઘાત્ સંઘં પૂગાત્પૂગં સંગમ્ય શુશુમારગિરેર્ નિષ્ક્રમ્ય યેન ભગવાંસ્તેનોપસંક્રાન્તાઃ।
113.017. ઉપસંક્રમ્ય ભગવતઃ પાદૌ શિરસા વન્દિત્વા એકાન્તે નિષણ્ણાઃ।
113.018. શુશુમારગિરીયકાન્ બ્રાહમણગૃહપતીન્ ધર્મ્યયા કથયા સંદર્શયતિ સમાદાપયતિ સમુત્તેજયતિ સંપ્રહર્ષયતિ।
113.019. અનેકપર્યાયેણ ધર્મ્યયા કથયા સંદર્શ્ય સમાદાપયતિ સમુત્તેજયતિ સંપ્રહર્ષ્ય તૂષ્ણીમ્।
113.020. અથ શુશુમારગિરીયકા બ્રાહ્મણગૃહપતય ઉત્થાયાસનાદેકાંસમુત્તરાસઙ્ગં કૃત્વા યેન ભગવાંસ્તેનાઞ્જલિં પ્રણમ્ય ભગવન્તમિદમવોચન્--અધિવાસયત્વસ્માકં ભગવાઞ્ શ્વો ઽન્તર્ગૃહે ભક્તેન સાર્ધં ભિક્ષુસંઘેન।
113.022. અધિવાસયતિ ભગવાઞ્ શુશુમારગિરીયકાનાં બ્રાહ્મણગૃહપતીનાં તૂષ્ણીભાવેન।
113.023. અથ શુશુમારગિરીયકા બ્રાહ્મણગૃહપતયો ભગવતસ્તૂષ્ણીભાવેનાધિવાસનાં વિદિત્વા ભગવતો ભાષિતમભિનન્દ્યાનુમોદ્ય ભગવતઃ પાદૌ શિરસા વન્દિત્વા ભગવતો ઽન્તિકાત્ પ્રક્રાન્તાઃ।
113.025. અથ શુશુમારગિરીયકા બ્રાહ્મણગૃહપતયસ્તામેવ રાત્રિં શુચિ પ્રણીતં ખાદનીયભોજનીયં સમુદાનીય કાલ્યમેવોત્થાય આસનકાનિ પ્રજ્ઞપ્ય ઉદકમણીન્ પ્રતિષ્ઠાપ્ય ભગવતો દૂતેન કાલમારોચયન્તિ--સમયો ભદન્ત, સજ્જં ભક્તમ્ યસ્યેદાનીં ભગવાન્ કાલં મન્યત ઇતિ।
113.028. અથ ભગવાન્ પૂર્વાહ્ણે નિવાસ્ય પાત્રચીવરમાદાય ભિક્ષુગણપરિવૃતો ભિક્ષુસંઘપુરસ્કૃતો યેન શુશુમારગિરીયકાનાં બ્રાહ્મણગૃહપતીનાં ભક્તાભિસારસ્તેનોપસંક્રાન્તઃ।
113.030. ઉપસંક્રમ્ય પ્રજ્ઞપ્ત એવાસને નિષણ્ણઃ।
113.030. શુશુમારગિરીયકા બ્રાહ્મણગૃહપતયઃ સુખોપનિષણ્ણં બુદ્ધપ્રમુખં ભિક્ષુસંઘં વિદિત્વા શુચિના પ્રણીતેન ખાદનીયભોજનીયેન સ્વહસ્તેન સંતર્પયન્તિ સંપ્રવારયન્તિ।
113.032. અનેકપર્યાયેણ શુચિના પ્રણીતેન ખાદનીયેન <114>ભોજનીયેન સ્વહસ્તં સંતર્પ્ય સંપ્રવાર્ય ભગવન્તં ભુક્તવન્તં વિદિત્વા ધૌતહસ્તમપનીતપાત્રં નીચતરમાસનં ગૃહીત્વા ભગવતઃ પુરસ્તાન્નિષણ્ણા ધર્મશ્રવણાય।
114.002. અથ ભગવાઞ્ શુશુમારગિરીયકાન્ બ્રાહ્મણગૃહપતીન્ ધર્મ્યયા કથયા સંદર્શયતિ સમાદાપયતિ સમુત્તેજયતિ સંપ્રહર્ષયતિ।
114.004. અનેકપર્યાયેણ ધર્મ્યયા કથયા સંદર્શ્ય સમાદાપ્ય સમુત્તેજ્ય સંપ્રહર્ષ્ય તૂષ્ણીમ્॥
114.005. અથ શુશુમારગિરીયકા બ્રાહ્મણગૃહપતયો ભગવન્તમિદમવોચત્--ભગવતા ભદન્ત નાનાદેશેષુ નાનાધિષ્ઠાનેષુ તે તે દુષ્ટનાગા દુષ્ટયક્ષાશ્ચ વિનીતાઃ।
114.006. અયં ભદન્ત અશ્વતીર્થિકો નાગો ઽસ્માકમવૈરાણાં વૈરી અસપત્નાનાં સપત્નો ઽદ્રુગ્ધાનાં દ્રુગ્ધઃ।
114.007. નિત્યમસ્માકં જાતાનિ જાતાનિ શસ્યાનિ વિનાશયતિ, સ્ત્રીપુરુષદારકદારિકાગોમહિષાનજૈડકાંશ્ચ।
114.008. અહો બત ભગવાંસ્તં વિનયેદનુકમ્પામુપાદાયેતિ।
114.009. અધિવાસયતિ ભગવાઞ્ શુશુમારગિરીયકાનાં બ્રાહ્મણગૃહપતીનામ્।
114.010. તૂષ્ણીભાવેનાધિવાસયતિ।
114.010. અથ ભગવાઞ્ શુશુમારગિરીયકાનાં બ્રાહ્મણગૃહપતીનાં તૂષ્ણીભાવેનાધિવાસ્ય ઉત્થાયાસનાત્ પ્રક્રાન્તઃ।
114.011. અથ ભગવાન્ વિહારં ગત્વા પુરસ્તાદ્ભિક્ષુસંઘસ્ય પ્રજ્ઞપ્ત એવાસને નિષણ્ણઃ।
114.012. નિષદ્ય ભગવાનાયુષ્મન્તમાનન્દમામન્ત્રયતે--ગચ્છ આનન્દ, ભિક્ષૂણામેવમારોચય, શલાકાં ચારય--યો યુષ્માકમુત્સહતે અશ્વતીર્થિકં નાગં વિનેતુમ્, સ શલાકાં ગૃહ્ણાતુ ઇતિ।
114.014. એવં ભદન્તેત્યાયુષ્માનાનન્દો ભગવતઃ પ્રતિશ્રુત્ય ભિક્ષુસંઘસ્યારોચયિત્વા બુદ્ધપ્રમુખે ભિક્ષુસંઘે શલાકાં ચારયિતુમારબ્ધઃ।

114.015. ભગવતા શલાકા ન ગૃહીતા।
114.015. સ્થવિરા ભિક્ષવઃ સમન્વાહર્તું સંવૃત્તાહ્--કિમર્થં ભગવતા શલાકા ન ગૃહીતા ઇતિ? પશ્યન્ત્યાયુષ્મતઃ સ્વાગતસ્ય ગુણોદ્ભાવનાં કર્તુકામઃ।
114.017. તૈરપિ ન ગૃહીતા।
114.017. આયુષ્માન્ સ્વાગતઃ સમન્વાહર્તું પ્રવૃત્તહ્--કિં કારણં ભગવતા શલાકા ન ગૃહીતા સ્થવિરસ્થવિરૈશ્ચ ભિક્ષુભિરિતિ? પશ્યતિ મમ ગુણોદ્ભાવનાં કર્તુકામઃ।
114.019. તચ્છાસ્તુર્મનોરથં પૂરયામિ, ગૃહ્ણામિ શલાકામિતિ।
114.019. તેનાર્ધાસનં મુક્ત્વા ગજભુજસદૃશં બાહુમભિપ્રસાર્ય શલાકા ગૃહીતા।
114.020. જાનકાઃ પૃચ્છકા બુદ્ધા ભગવન્તઃ।
114.021. પૃચ્છતિ બુદ્ધો ભગવાનાયુષ્મન્તમાનન્દમ્--કતરેણાનન્દ ભિક્ષુણા શલાકા ગૃહીતેતિ? સ કથયતિ--સ્વાગતેન ભદન્તેતિ।
114.022. ભગવાનાહ--ગચ્છ આનન્દ, સ્વાગતં ભિક્ષુમેવં વદ--દુષ્ટનાગો ઽસૌ, કાયેન્દ્રિયં તે રક્ષિતવ્યમિતિ।
114.023. એવં ભદન્તેત્યાયુષ્માનાનન્દો ભગવતઃ પ્રતિશ્રુત્ય યેનાયુષ્માન્ સ્વાગતસ્તેનોપસંક્રાન્તઃ।
114.024. ઉપસંક્રમ્યાયુષ્મન્તં સ્વાગતમિદમવોચત્--આયુષ્મન્ સ્વાગત, ભગવાનેવમાહ--દુષ્ટનાગો ઽસૌ, કાયેન્દ્રિયં તે રક્ષિતવ્યમિતિ।
114.025. સ કથયતિ--આયુષ્મન્નાનન્દ અકોપ્યા શાસ્તુરાજ્ઞા।
114.026. અપિ તુ યાદૃશો ઽશ્વતીર્થિકો નાગઃ, ઈદૃશાનાં નાગાનામિક્ષુવેણુનડવદ્યદિ પૂર્ણો જમ્બુદ્વીપઃ સ્યાત્, તથાપિ મે તે રોમાપિ નેઞ્જયિતું સમર્થાઃ સ્યુઃ, પ્રાગેવાશ્વતીર્થિકો નાગઃ કાયેન્દ્રિયસ્યોપરોધં કરિષ્યતીતિ।
114.028. આયુષ્માનાનન્દ આરોગ્યમિત્યુક્ત્વા પ્રક્રાન્તઃ॥
114.029. અથાયુષ્માન્ સ્વાગતસ્તસ્યા એવ રાત્રેરત્યયાત્પૂર્વાહ્ણે નિવાસ્ય પાત્રચીવરમાદાય શુશુમારગિરિં પિણ્ડાય પ્રાવિક્ષત્।
114.030. શુશુમારગિરિં પિણ્ડાય ચરિત્વા યેનાશ્વતીર્થિકસ્ય નાગસ્ય ભવનં તેનોપસંક્રાન્તઃ।
114.031. અદ્રાક્ષીદશ્વતીર્થિકો નાગ આયુષ્મન્તં સ્વાગતં દૂરાદેવ।
114.031. દૃષ્ટ્વા ચ પુનઃ સંલક્ષયતિ--કિમનેને શ્રમણકેન મમ મૃતિપ્રવૃત્તિર્ યેન મે ભવનમાગચ્છતીતિ? પુનઃ સંલક્ષયતિ--<115>આગન્તુરયમ્, આગચ્છતુ તાવદિતિ।
115.001. અથાયુષ્માન્ સ્વાગતસ્તસ્ય હ્રદં ગત્વા પાત્રચીવરમેકાન્તમુપસંક્ષિપ્ય પાદૌ પ્રક્ષાલ્ય હસ્તૌ નિર્માદ્ય પાનીયં પરિસ્રાવ્ય જીર્ણપર્ણકાનિ સમુદાનીય નિષદ્ય ભક્તકૃત્યં કર્તુમારબ્ધઃ।
115.003. અશ્વતીર્થિકેન નાગેનાસાવતિથિરિતિ કૃત્વાધ્યુપેક્ષિતઃ।
115.003. આયુષ્માન્ સ્વાગતઃ સંલક્ષયતિ--નાસંક્ષોભિતા દુષ્ટનાગા દમથમાગચ્છન્તિ।
115.004. સંક્ષોભયામ્યેનમિતિ।
115.004. તેન પાત્રં પક્ષાલ્ય તત્પાત્રોદકં તસ્મિન્ હ્રદે પ્રક્ષિપ્તમ્।
115.005. સ સંક્ષુબ્ધઃ।
115.005. સ સંલક્ષયતિ--અયં મયા શ્રમણ આગચ્છન્નધ્યુપેક્ષિતઃ, ભુઞ્જાનો ઽપ્યુપેક્ષિતઃ, અનેન મમ ભવને ઉચ્છિષ્ટોદકં છોરિતમ્।
115.007. નામાવશેષમેનં કરોમીતિ તીવ્રેણ પર્યવસ્થાનેન પર્યવસ્થિતઃ।
115.007. ઉપરિવિહાયસમભ્યુદ્ગમ્ય આયુષ્મતઃ સ્વાગતસ્યોપરિ ચક્રકણપપરશુભિન્દિપાલાદીનિ પ્રહરણાનિ ક્ષેપ્તુમારબ્ધઃ।
115.008. આયુષ્માન્ સ્વાગતો મૈત્રીસમાપન્નઃ।
115.009. તાન્યસ્ય દિવ્યાન્યુત્પલપદ્મકુમુદપુણ્ડરીકમન્દારકાણિ પુષ્પાણિ ભૂત્વા કાયે નિપતન્તિ।
115.010. અશ્વતીર્થિકો નાગો ઽઙ્ગારવર્ષમુત્સ્રષ્ટુમારબ્ધઃ।
115.010. તદપિ દિવ્યાનિ પુષ્પાણિ માન્દારકાણિ ભૂત્વા કાયે નિપતિતુમારબ્ધમ્।
115.011. અશ્વતીર્થિકો નાગઃ પાંસુ વર્ષિતુમારબ્ધઃ।
115.012. તદપિ દિવ્યાન્યગુરુચૂર્ણાનિ તમાલપત્રચૂર્ણાનિ ભૂત્વા નિપતિતુમારબ્ધમ્।
115.013. અશ્વતીર્થિકો નાગઃ ક્રોધપર્યવસ્થાનાનુભાવાદ્ધૂમયિતુમારબ્ધઃ।
115.013. આયુષ્માનપિ સ્વાગત ઋદ્ધ્યનુભાવાદ્ધૂમયિતુમારબ્ધઃ।
115.014. અશ્વતીર્થિકો નાગઃ ક્રોધપર્યવસ્થાનાનુભાવાત્ પ્રજ્વલિતઃ।
115.015. આયુષ્માનપિ સ્વાગતસ્તેજોધાતું સમાપન્નઃ।
115.015. ઇતિ તત્રાશ્વતીર્થિકસ્ય નાગસ્ય ક્રોધસ્યાનુભાવેનાયુષ્મતઃ સ્વાગતસ્ય ઋદ્ધ્યનુભાવેન મહાનવભાસઃ પ્રાદુર્ભૂતો યં દૃષ્ટ્વા શુશુમારગિરીયકા બ્રાહ્મણગૃહપતયઃ સંભ્રાન્તાહ્ ઇતશ્ચામુતશ્ચ નિરીક્ષિતુમારબ્ધાઃ।
115.017. કથયન્તિ--એષ ભવન્તો ભગવાનશ્વતીર્થિકં નાગં વિનયતિ, આગચ્છત પશ્યામ ઇતિ।
115.018. અનેકાનિ પ્રાણશતસહસ્રાણિ નિર્ગતાનિ।
115.019. ભિક્ષવો ઽપિ તમુદારાવભાસં તત્રસ્થા એવ નિરીક્ષિતુમારબ્ધાઃ।
115.019. તત્ર ભગવાન્ ભિક્ષૂનામન્ત્રયતે સ્મ--એષો ઽગ્રો મે ભિક્ષવો ભિક્ષૂણાં મમ શ્રાવકાણામભીક્ષ્ણં તેજોધાતું સમાપદ્યમાનાનામ્ યદુત સ્વાગતો ભિક્ષુરિતિ।
115.021. યદાશ્વતીર્થિકો નાગો વિગતમદદર્પઃ ક્ષીણપ્રહરણશ્ચ સંવૃત્તઃ, તદા નિષ્પલાયિતુમારબ્ધઃ।
115.022. આયુષ્મતા સ્વાગતેન સમન્તતો ઽગ્નિર્ નિર્મિતઃ।
115.022. અશ્વતીર્થકો નાગો યામ્ યાં દિશં ગચ્છતિ, તાં તાં દિશમાદીપ્તાં પ્રદીપ્તાં સંપ્રજ્વલિતામેકજ્વાલીભૂતાં પશ્યતિ।
115.023. સ ઇતશ્ચામુતશ્ચ નૈર્માણિકેનાગ્નિના પર્યાકુલીકૃતો ઽત્રાણઃ સર્વમશાન્તં પશ્યતિ નાન્યત્રાયુષ્મત એવ સ્વાગતસ્ય સમીપં શાન્તં શીતિભૂતમ્।
115.025. સ યેનાયુષ્માન્ સ્વાગતસ્તેનોપસંક્રાન્તઃ।
115.025. ઉપસંક્રમ્ય આયુષ્મન્તં સ્વાગતમિદમવોચત્--અહં ભદન્ત સ્વાગત।
115.026. કિં માં વિહેઠયસીતિ? સ કથયતિ--જરાધર્મા નાહં ત્વાં વિહેઠયામિ, અપિ તુ ત્વમેવ માં વિહેઠયસિ।
115.027. યદિ મયા એવંવિધા ગુણગણા નાધિગતા અભવિષ્યન્, અદ્યાહં ત્વયા નામાવશેષઃ કૃતો ઽભવિષ્યમિતિ।
115.028. સ કથયતિ--ભદન્ત સ્વાગત, આજ્ઞાપયતુ, કિં મયા કરણીયમ્? ભદ્રમુખ, ભગવતો ઽન્તિકં ગત્વા શરણગમનશિક્ષાપદાનિ ગૃહાણેતિ।
115.030. સ કથયતિ--ભદન્ત સ્વાગત, શોભનમ્, એવં કરોમીતિ।
115.030. અથાયુષ્માન્ સ્વાગતો ઽશ્વતીર્થનાગમાદાય યેન ભગવાંસ્તેનોપસંક્રાન્તઃ।
115.031. ઉપસંક્રમ્ય ભગવતઃ પાદૌ શિરસા વન્દિત્વા એકાન્તે નિષણ્ણઃ।
115.032. એકાન્તનિષણ્ણ આયુષ્માન્ સ્વાગતો ભગવન્તમિદમવોચત્--અયં સો ઽશ્વતીર્થિકો<116> નાગ ઇતિ।
116.001. તત્ર ભગવાનશ્વતીર્થિકં નાગમામન્ત્રયતે--ત્વં તાવદ્ભદ્રમુખ, પૂર્વકેણ દુશ્ચરિતેન પ્રત્યવરાયાં તિર્યગ્યોનૌ ઉપપન્નઃ।
116.002. સ ત્વમેતર્હિ હતપ્રહતનિવિષ્ટઃ પરપ્રાણહરઃ પરપ્રાણોપરોધેન જીવિકાં કલ્પયસિ।
116.003. ઇતશ્ચ્યુતસ્ય તે કા ગતિર્ભવિષ્યતિ, કા ઉપપત્તિઃ, કો ઽભિસમ્પરાયહ્? ઇતિ।
116.004. સ કથયતિ--ભગવન્, આજ્ઞાપય, કિં મયા કરણીયમિતિ।
116.005. ભગવાનાહ--મમાન્તિકાચ્છરણશિક્ષાપદાનિ ગૃહાણ, શુશુમારગિરીયકાનાં ચ બ્રાહ્મણગૃહપતીનામભયમનુપ્રયચ્છેતિ।
116.006. સ કથયતિ--એષો ઽહં ભગવન્તં શરણં ગચ્છામિ, શિક્ષાપદાનિ ચ ગૃહ્ણામિ, અદ્યાગ્રેણ ચ શુશુમારગિરીયકાનાં ચ બ્રાહ્મણગૃહપતીનામભયમનુપ્રયચ્છામીતિ।
116.008. અથ શુશુમારગિરીયકા બ્રાહ્મણગૃહપતયઃ પ્રભૂતમભિસારં ગૃહીત્વા યેન ભગવાંસ્તેનોપસંક્રાન્તાઃ।
116.009. ઉપસંક્રમ્ય ભગવતઃ પાદૌ શિરસા વન્દિત્વા એકાન્તે નિષણ્ણાઃ।

116.009. એકાન્તનિષણ્ણાઃ શુશુમારગિરીયકા બ્રાહ્મણગૃહપતયો ભગવન્તમિદમવોચત્--ભગવતા ભદન્ત અશ્વતીર્થિકો નાગો વિનીતહ્? ભગવાનાહ--ન મયા બ્રાહ્મણગૃહપતયો ઽશ્વતીર્થકો નાગો વિનીતઃ, અપિ તુ સ્વાગતેન ભિક્ષુણા।
116.012. કતમેન ભદન્ત? ઇહનિવાસિનૈવ બોધસ્ય ગૃહપતેઃ પુત્રેણ।
116.012. સંપત્તિકામો લોકો વિપત્તિપ્રતિકૂલઃ।
116.013. તત્રૈકે કથયન્તિ--અસ્માકમસૌ ભ્રાતુઃ પુત્રો ભવતિ।
116.013. અપરે કથયન્તિ--અસ્માકં ભગિનેય ઇતિ।
116.014. અપરે કથયન્તિ--અસ્માકં વયસ્યપુત્ર ઇતિ।
116.014. અથ શુશુમારગિરીયકા બ્રાહ્મણગૃહપતય ઉત્થાયાસનાદેકાંસમુત્તરાસઙ્ગં કૃત્વા યેન ભગવાંસ્તેનાઞ્જલિં પ્રણમ્ય ભગવન્તમિદમવોચન્--અધિવાસયત્વસ્માકં ભગવાન્ ભદન્તસ્વાગતમાગમ્ય ભક્તં સપ્તાહેન સાર્ધં ભિક્ષુસંઘેનેતિ।
116.017. અધિવાસયતિ ભગવાઞ્ શુશુમારગિરીયકાનાં બ્રાહ્મણગૃહપતીનાં તૂષ્ણીભાવેન।
116.018. અથ શુશુમારગિરીયકા બ્રાહ્મણગૃહપતયો ભગવતસ્તૂષ્ણીભાવેનાધિવાસનાં વિદિત્વા ભગવતઃ પાદૌ શિરસા વન્દિત્વા ભગવતો ઽન્તિકાત્ પ્રક્રાન્તાઃ॥
116.020. શુશુમારગિરૌ અન્યતમો બ્રાહ્મણ અહિતુણ્ડિકો બોધસ્ય ગૃહપતેર્વયસ્યઃ।
116.020. સો ઽશ્વતીર્થિકસ્ય નાગસ્ય ભયાન્નિષ્પલાય્ય શ્રાવસ્તીં ગતઃ।
116.021. સ રાજ્ઞા પ્રસેનજિતા કૌશલેન હસ્તિમધ્યસ્યોપરિ વિશ્વાસિકઃ સ્થાપિતઃ।
116.022. સ કેનચિદેવ કરણીયેન શુશુમારગિરિમનુપ્રાપ્તઃ।
116.022. તેન શ્રુતમ્ યથા સ્વાગતેન ભિક્ષુણા બોધસ્ય ગૃહપતેઃ પુત્રેણાશ્વતીર્થિકો નાગો વિનીત ઇતિ।
116.023. શ્રુત્વા ચ પુનર્યેનાયુષ્માન્ સ્વાગતસ્તેનોપસંક્રાન્તઃ।
116.024. ઉપસંક્રમ્યાયુષ્મતઃ સ્વાગતસ્ય પાદૌ શિરસા વન્દિત્વા એકાન્તે નિષણ્ણઃ।
116.025. સ બ્રાહ્મણ આયુષ્મન્તં સ્વાગતમિદમવોચત્--અધિવાસયતુ મે આર્યસ્વાગત શ્વો ઽન્તર્ગૃહે ભક્તેનેતિ।
116.026. આયુષ્માઅન્ સ્વાગતઃ કથયતિ--બ્રાહ્મણ, મામાગમ્ય શુશુમારગિરીયકૈર્બ્રાહ્મણગૃહપતિભિર્બુદ્ધપ્રમુખો ભિક્ષુસંઘો ભક્તેન સપ્તાહેનોપનિમન્ત્રિતઃ।
116.027. નાહમધિવાસયામિ।
116.028. બ્રાહ્મણઃ કથયતિ--આર્ય, યદિ સામ્પ્રતં નાધિવાસયસિ, યદા શ્રાવસ્તીગતો ભવસિ, તદા મમ ગૃહે તત્પ્રથમતઃ પિણ્ડપાતઃ પરિભોક્તવ્ય ઇતિ।
116.029. કથયતિ--એવમસ્તુ ઇતિ।
116.029. બ્રાહ્મણઃ પાદાભિવન્દનં કૃત્વા પ્રક્રાન્તઃ।
116.030. અથ ભગવાન્ યથાભિરમ્યં શુશુમારગિરૌ વિહૃત્ય યેન શ્રાવસ્તી તેન ચારિકાં પ્રક્રાન્તઃ।
116.031. અનુપૂર્વેણ ચારિકાં ચરઞ્ શ્રાવસ્તીમનુપ્રાપ્તઃ।
116.031. શ્રાવસ્ત્યાં વિહરતિ જેતવને ઽનાથપિણ્ડદસ્યારામે।
116.032. અશ્રૌષીદનાથપિણ્ડદો ગૃહપતિર્ભગવાન્ ભર્ગેષુ જનપદચારિકામ્<117> ચરઞ્ શ્રાવસ્તીમનુપ્રાપ્તઃ, ઇહૈવ વિહરત્યસ્માકમેવારામ ઇતિ।
117.001. શ્રુત્વા ચ પુનઃ શ્રાવસ્ત્યા નિષ્ક્રમ્ય યેન ભગવાંસ્તેનોપસંક્રાન્તઃ।
117.002. ઉપસંક્રમ્ય ભગવતઃ પાદૌ શિરસા વન્દિત્વા એકાન્તે નિષણ્ણઃ।
117.003. એકાન્તનિષણ્ણમનાથપિણ્ડદં ગૃહપતિં ભગવાન્ ધર્મ્યયા કથયા સંદર્શયતિ સમાદાપયતિ સમુત્તેજયતિ સંપ્રહર્ષયતિ।
117.004. અનેકપર્યાયેણ ધર્મ્યયા કથયા સંદર્શ્ય સમાદાપ્ય સમુત્તેજ્ય સંપ્રહર્ષ્ય તૂષ્ણીમ્।
117.005. અનાથપિણ્ડદો ગૃહપતિરુત્થાયાસનાદેકાંસમુત્તરાસઙ્ગં કૃત્વા યેન ભગવાંસ્તેનાઞ્જલિં પ્રણમ્ય ભગવન્તમિદમવોચત્--અધિવાસયતુ મે ભગવાઞ્ શ્વો ઽન્તર્ગૃહે ભક્તેન સાર્ધં ભિક્ષુસંઘેનેતિ।
117.007. અધિવાસયતિ ભગવાનનાથપિણ્ડદસ્ય ગૃહપતેસ્તૂષ્ણીભાવેન।
117.008. અથાનાથપિણ્ડદો ગૃહપતિર્ભગવતસ્તૂષ્ણીભાવેનાધિવાસનાં વિદિત્વા ભગવતો ભાષિતમભિનન્દ્યાનુમોદ્ય ભગવતઃ પાદૌ શિરસા વન્દિત્વા ભગવતો ઽન્તિકાત્ પ્રક્રાન્તઃ।
117.010. અશ્રૌષીત્ સ બ્રાહ્મણો ભગવાન્ ભર્ગેષુ જનપદચારિકાં ચરન્નિહાનુપ્રાપ્ત ઇહૈવ વિહરતિ જેતવને ઽનાથપિણ્ડદસ્યારામ ઇતિ।
117.011. શ્રુત્વા ચ પુનર્યેનાયુષ્માન્ સ્વાગતસ્તેનોપસંક્રાન્તઃ।
117.011. ઉપસંક્રમ્યાયુષ્મન્તં સ્વાગતમિદમવોચત્--અધિવાસયતુ મે આર્યઃ શ્વો ઽન્તર્ગૃહે ભક્તેનેતિ।
117.012. અધિવાસયત્યાયુષ્માન્ સ્વાગતસ્તસ્ય બ્રાહ્મણસ્ય તૂષ્ણીભાવેન।
117.013. અથ સ બ્રાહ્મણ આયુષ્મન્તઃ સ્વાગતસ્ય તૂષ્ણીભાવેનાધિવાસનાં વિદિત્વા ઉત્થાયાસનાત્ પ્રક્રાન્તઃ।
117.014. અથાનાથપિણ્ડદો ગૃહપતિસ્તામેવ રાત્રિં શુચિ પ્રણીતં ખાદનીયભોજનીયં સમુદાનીય કાલ્યમેવોત્થાય આસનાનિ પ્રજ્ઞપ્ય ઉદકમણીન્ પ્રતિષ્ઠાપ્ય ભગવતો દૂતેન કાલમારોચયતિ--સમયો ભદન્ત, સજ્જં ભક્તમ્ યસ્યેદાનીં ભગવાન્ કાલં મન્યત ઇતિ।
117.017. અથ ભગવાન્ પૂર્વાહ્ણે નિવાસ્ય પાત્રચીવરમાદાય ભિક્ષુગણપરિવૃતો ભિક્ષુસંઘપુરસ્કૃતો યેનાનાથપિણ્ડદસ્ય નિવેશનં તેનોપસંક્રાન્તઃ।
117.018. તેનાપિ બ્રાહ્મણેનાયુષ્મતઃ સ્વાગતસ્ય પ્રણીત આહારઃ સજ્જીકૃતઃ।
117.019. આયુષ્માનપિ સ્વાગતઃ પૂર્વાહ્ણે નિવાસ્ય પાત્રચીવરમાદાય યેન તસ્ય બ્રાહ્મણસ્ય નિવેશનં તેનોપસંક્રાન્તઃ।
117.020. ઉપસંક્રમ્ય પ્રજ્ઞપ્ત એવાસને નિષણ્ણઃ।
117.021. એકાન્તનિષણ્ણ આયુષ્માન્ સ્વાગતસ્તેન બ્રાહ્મણેન પ્રણીતેનાહારેણ સંતર્પિતઃ।
117.021. સ બ્રાહ્મણઃ સંલક્ષયતિ--આર્યેણ સ્વાગતેન પ્રણીત આહારઃ પરિભુક્તઃ, નો જરયિષ્યતિ, પાનકમસ્મૈ પ્રયચ્છામિ।
117.023. ઇતિ વિદિત્વા આયુષ્મન્તં સ્વાગતમિદમવોચત્--આર્ય, પ્રણીતસ્તે આહારઃ પરિભુક્તઃ।
117.024. પાનકં પિબ।
117.024. પાનં જરયિષ્યતીતિ।
117.024. સ કથયતિ--શોભનમ્।
117.024. એવં કરોમીતિ।
117.024. તેન પાનકં સજ્જીકૃત્ય હસ્તિમદાદઙ્ગુલિઃ પ્રક્ષિપ્તા।
117.025. અસમન્વાહૃત્યાર્હતાં જ્ઞાનદર્શનં ન પ્રવર્તતે।
117.025. આયુષ્મતા સ્વાગતેન તત્પાનકં પીતમ્।
117.026. તતો દક્ષિણાદેશનાં કૃત્વા પ્રક્રાન્તઃ શ્રાવસ્તીવીથીં કિલિઞ્જચ્છન્નામ્।
117.027. સ તામતિક્રાન્ત આતપેન સ્પૃષ્ટો મદ્યક્ષિપ્તઃ પૃથિવ્યાં નિપતિતઃ।
117.027. અસંમોષધર્મણો બુદ્ધા ભગવન્તઃ।
117.028. ભગવતા સુપર્ણિકા કુટિર્ નિર્મિતા--મૈતં કશ્ચિદ્ દૃષ્ટ્વા શાસને ઽપ્રસાદં પ્રવેદયિષ્યતીતિ।
117.029. અનાથપિણ્ડદઃ સુખોપનિષણ્ણં બુદ્ધપ્રમુખં ભિક્ષુસંઘં વિદિત્વા શુચિના પ્રણીતેન ખાદનીયેન સ્વહસ્તેન સંતર્પયતિ સંપ્રવારયતિ।
117.030. અનેકપર્યાયેણ સ્વહસ્તં સંતર્પ્ય સંપ્રવાર્ય ભગવન્તં ભુક્તવન્તં વિદિત્વા ધૌતહસ્તમપનીતપાત્રં નીચતરમાસનં ગૃહીત્વા ભગવતઃ પુરસ્તાન્નિષણ્ણો ધર્મશ્રવણાય।
117.032. અથ ભગવાનનાથપિણ્ડદં ગૃહપતિં ધર્મ્યયા કથયા <118>સંદર્શ્ય સમાદાપ્ય સમુત્તેજ્ય સંપ્રહર્ષ્યોત્થાયાસનાત્ પ્રક્રાન્તઃ।
118.001. અનુપૂર્વેણ તત્પ્રદેશનુપ્રાપ્તઃ।
118.002. અથ ભગવાંસ્તાન્ ઋદ્ધ્યભિસંસ્કારાન્ પ્રતિપ્રસ્રભ્ય ભિક્ષૂનામન્ત્રયતે સ્મ--અયં સ ભિક્ષવઃ સ્વાગતો ભિક્ષુર્યેનાશ્વત્રીર્થિકો નાગસ્તાવચ્ચણ્ડો વિનીતઃ।
118.003. કિમિદાનીમેષ શક્તો દુર્ભુક્તસ્યાપિ વિષમપનેતુમ્? નો ભદન્ત ઇતિ।
118.004. ભિક્ષવઃ, ઇમે ચાન્યે ચાદીનવા મદ્યપાને।

118.004. તસ્માન્ન ભિક્ષુણા મદ્યં પાતવ્યં દાતવ્યં વા।
118.005. અથ ભગવાનાયુષ્મન્તં સ્વાગતં મદ્યવશાત્ સુપ્તમુત્થાપ્યેદમવોચત્--સ્વાગત, કિમિદમ્? અસમન્વાહારો ભગવન્, અસમન્વાહારઃ સુગત।
118.006. તતો ભગવાનાયુષ્મન્તં સ્વાગતમાદાય વિહારં ગત્વા પુરસ્તાદ્ભિક્ષુસંઘસ્ય પ્રજ્ઞપ્ત એવાસને નિષણ્ણઃ।
118.007. નિષદ્ય ભિક્ષૂનામન્ત્રયતે સ્મ--માં ભો ભિક્ષવઃ શાસ્તારમુદ્દિશ્ય ભવદ્ભિર્મદ્યમપેયમદેયમન્તતઃ કુશાગ્રેણાપિ॥
118.009. ભિક્ષવઃ સંશયજાતાઃ સર્વસંશયચ્છેત્તારં બુદ્ધં ભગવન્તં પપ્રચ્છુહ્--કિં ભદન્ત આયુષ્મતા સ્વાગતેન કર્મ કૃતમ્ યેનાઢ્યે કુલે મહાધને મહાભોગે જાતહ્? કિં કર્મ કૃતમ્ યેન ક્રોડમલ્લકો જાતઃ, દુરાગત ઇતિ ચ સંજ્ઞા સંવૃત્તા? કિં કર્મ કૃતમ્ યેન ભગવતઃ શાસને પ્રવ્રજ્ય સર્વક્લેશપ્રહાણાદર્હત્ત્વં સાક્ષાત્કૃતમ્, તેજોધાતું સમાપદ્યમાનાનાં ચાગ્રતાયાં નિર્દિષ્ટહ્? ભગવાનાહ--સ્વાગતેનૈવ ભિક્ષવો ભિક્ષુણા કર્માણિ કૃતાન્યુપચિતાનિ લબ્ધસમ્ભારાણિ પરિણતપ્રત્યયાનિ ઓઘવત્પ્રત્યુપસ્થિતાન્યવશ્યભાવીનિ।
118.014. સ્વાગતેન કર્માણિ કૃતાન્યુપચિતાનિ।
118.015. કો ઽન્યઃ પ્રત્યનુભવિષ્યતિ? ન ભિક્ષવઃ કર્માણિ કૃતાન્યુપચિતાનિ બાહ્યે પૃથિવીધાતૌ વિપચ્યન્તે, નાબ્ધાતૌ, ન તેજોધાતૌ, ન વાયુધાતૌ, અપિ તુ ઉપાત્તેષ્વેવ સ્કન્ધધાત્વાયતનેષુ કર્માણિ કૃતાન્યુપચિતાનિ વિપચ્યન્તે શુભાન્યશુભાનિ ચ।
118.018. ન પ્રણશ્યન્તિ કર્માણિ કલ્પકોટિશતૈરપિ।
118.019. સામગ્રીં પ્રાપ્ય કાલં ચ ફલન્તિ ખલુ દેહિનામ્