દિવ્યાવદાન · અધ્યાય 12

ઇતિ॥
088.031. ઇદમવોચદ્ભગવાન્।
088.031. આત્તમનસસ્તે ભિક્ષવો ભાષિતમભ્યનન્દન્॥
088.032. ઇતિ શ્રીદિવ્યાવદાને ઽશોકવર્ણાવદાનમેકાદશમમ્॥
********** અવદાન 12 **********
089.001. દિવ્12 પ્રાતિહાર્યસૂત્રમ્।
089.002. સ ભગવાન્ રાજગૃહે વિહરતિ વેણુવને કલન્દકનિવાપે સત્કૃતો ગુરુકૃતો માનિતઃ પૂજિતો રાજભી રાજમાત્રૈર્ધનિભિઃ પૌરૈઃ શ્રેષ્ઠિભિઃ સાર્થવાહૈર્દેવૈર્ નાગૈર્યક્ષૈરસુરૈર્ગરુડૈઃ કિન્નરૈર્મહોરગૈરિતિ દેવનાગયક્ષાસુરગરુડકિન્નરમહોરગાભ્યર્ચિતો બુદ્ધો બગવાઞ્ જ્ઞાતો મહાપુણ્યો લાભી ચીવરપિણ્ડપાતશયનાસનગ્લાનપ્રત્યયભૈષજ્યપરિષ્કારાણાં સશ્રાવકસંઘો દિવ્યાનાં માનુષ્યાણાં ચ ભગવાનનુપલિપ્તો વિહરતિ પદ્મપત્રમિવામ્ભસા॥
089.007. તેન ખલુ સમયેન રાજગૃહે નગરે ષટ્ પૂર્ણાદ્યાઃ શાસ્તારો ઽસર્વજ્ઞાઃ સર્વજ્ઞમાનિનઃ પ્રતિવસન્તિ સ્મ।
089.008. તદ્યથા--પૂર્ણઃ કાશ્યપઃ, મસ્કરી ગોશાલીપુત્રઃ, સંજયી વૈરટ્ટીપુત્રઃ, અજિતઃ કેશકમ્બલઃ, કકુદઃ કાત્યાયનઃ, નિર્ગ્રન્થો જ્ઞાતિપુત્રઃ।
089.009. અથ ષણ્ણાં પૂર્ણાદીનાં તીર્થ્યાનાં કુતૂહલશાલાયાં સંનિષણ્ણાનાં સંનિપતિતાનામ્ અયમ્ એવંરૂપો ઽભૂદ્ અન્તરાકથાસમુદાહારઃ -- યત્ખલુ ભવન્તો જાનીરન્--યદા શ્રમણો ગૌતમો લોકે ઽનુત્પન્નઃ, તદા વયં સત્કૃતાશ્ચાભૂવન્ ગુરુકૃતાશ્ચ માનિતાશ્ચ પૂજિતાશ્ચ રાજ્ઞાં રાજમાત્રાણાં બ્રાહ્મણાનાં ગૃહપતીનાં નૈગમાનાં જાનપદાનાં શ્રેષ્ઠિનાં સાર્થવાહાનામ્।
089.013. લાભીનશ્ચાભૂવંશ્ચીવરપિણ્ડપાતશયનાસનગ્લાનપ્રત્યયભૈષજ્યપરિષ્કારાણામ્।
089.014. યદા તુ શ્રમણો ગૌતમો લોકે ઉત્પન્નઃ, તદા શ્રમણો ગૌતમઃ સત્કૃતો ગુરુકૃતો માનિતઃ પૂજિતો રાજ્ઞાં રાજમાત્રાણાં બ્રાહ્મણાનાં ગૃહપતીનાં જનપદાનાં ધનિનાં શ્રેષ્ઠિનાં સાર્થવાહાનામ્।
089.015. લાભી ચ શ્રમણો ગૌતમઃ સશ્રાવકસંઘશ્ચીવરપિણ્ડપાતશયનાસનગ્લાનપ્રત્યયભૈષજ્યપરિષ્કારાણામ્।
089.017. અસ્માકં ચ લાભસત્કારઃ સર્વેણ સર્વં સમુચ્છિન્નઃ।
089.017. વયં સ્મ ઋદ્ધિમન્તો જ્ઞાનવાદિનઃ।
089.018. શ્રમણો ઽપિ ગૌતમો રિદ્ધિમાઞ્ જ્ઞાવાદીત્યાત્માનં પ્રતિજાનીતે।
089.018. અર્હતિ જ્ઞાવાદી જ્ઞાનવાદિના સાર્ધમુત્તરે મનુષ્યધર્મે રિદ્ધિપ્રાતિહાર્યં વિદર્શયિતુમ્।
089.019. યદ્યેકં શ્રમણો ગૌતમો ઽનુત્તરે મનુષ્યધર્મે રિદ્ધિપ્રાતિહાર્યં વિદર્શયિષ્યતિ, વયં દ્વે।
089.020. દ્વે શ્રમણો ગૌતમઃ, વયં ચત્વારિ।
089.020. ચત્વારિ શ્રમણો ગૌતમઃ, વયમષ્ટૌ।
089.021. અષ્ટૌ શ્રમણો ગૌતમઃ, વયં ષોડશ।
089.021. ષોડશ શ્રમણો ગૌતમઃ, વયં દ્વાત્રિંશદિતિ યાવચ્છ્રમણો ગૌતમ ઉત્તરે મનુષ્યધર્મે રિદ્ધિપ્રાતિહાર્યં વિદર્શયિષ્યતિ, વયં તદ્દ્વિગુણં તત્ત્રિગુણં વિદર્શયિષ્યામઃ।
089.023. ઉપાર્ધં માર્ગં શ્રમણો ગૌતમ આગચ્છતુ, વયમપ્યુપાર્ધં માર્ગં ગમિષ્યામઃ।
089.024. તત્રાસ્માકં ભવતુ શ્રમણેન ગૌતમેન સાર્ધમુત્તરે મનુષ્યધર્મે રિદ્ધિપ્રાતિહાર્યમ્।
089.024. અથ મારસ્ય પાપીયસ એતદભવત્--અસકૃદસકૃન્મયા શ્રમણસ્ય ગૌતમસ્ય પ્રાક્રાન્તમ્, ન ચ કદાચિદવતારો લબ્ધઃ।
089.026. યન્ન્વહં તીર્થ્યાનાં પ્રહરેયમ્।
089.026. ઇતિ વિદિત્વા પૂરણવદાત્માનમભિનિર્માય ઉપરિ વિહાયસમભ્યુદ્ગમ્ય જ્વલનતપનવર્ષણવિદ્યોતનપ્રાતિહાર્યાણિ કૃત્વા મસ્કરિણં ગોશાલીપુત્રમામન્ત્રયતે--યત્ખલુ મસ્કરિઞ્ જાનીયાહ્--અહં રિદ્ધિમાઞ્ જ્ઞાનવાદી, શ્રમણો ગૌતમો રિદ્ધિમાઞ્ જ્ઞાનવાદીત્યાત્માનં પરિજાનીતે।
089.029. અર્હતિ જ્ઞાનવાદી જ્ઞાનવાદિના સાર્ધમુત્તરે મનુષ્યધર્મે રિદ્ધિપ્રાતિહાર્યં વિદર્શયિતુમ્।
089.030. યદ્યેકં શ્રમણો ગૌતમ ઉત્તરે મનુષ્યધર્મે રિદ્ધિપ્રાતિહાર્યં વિદર્શયિષ્યતિ, અહં દ્વે।
089.031. દ્વે શ્રમણો ગૌતમઃ, અહં ચત્વારિ।
089.031. ચત્વારિ શ્રમણો ગૌતમઃ, અહમષ્ટૌ।
089.031. અષ્ટૌ શ્રમણો ગૌતમઃ, અહં ષોડશ।
089.032. ષોડશ શ્રમણો ગૌતમઃ, અહં દ્વાત્રિંશદિતિ યાવચ્છ્રમણો <90>ગૌતમ ઉત્તરે મનુષ્યધર્મે રિદ્ધિપ્રાતિહાર્યં વિદર્શયિષ્યતિ, વયં તદ્દ્વિગુણમુત્તરં મનુષ્યધર્મં રિદ્ધિપ્રાતિહાર્યં વિદર્શયિષ્યામઃ।
090.002. ઉપાર્ધં માર્ગં શ્રમણો ગૌતમ આગચ્છતુ, અહમપ્યુપાર્ધં માર્ગં ગમિષ્યામિ।
090.003. તત્રાસ્માકં ભવતુ શ્રમણેન ગૌતમેન સાર્ધમુત્તરે મનુષ્યધર્મે રિદ્ધિપ્રાતિહાર્યમ્।
090.004. અથ મારસ્ય પાપીયસ એતદભવત્--અસકૃદસકૃન્મયા શ્રમણસ્ય ગૌતમસ્ય પરાક્રાન્તમ્, ન ચ કદાચિદવતારો લબ્ધઃ।
090.005. યન્ન્વહં તીર્થ્યાનાં પ્રહરેયમ્।
090.005. ઇતિ વિદિત્વા મસ્કરિવદાત્માનમભિનિર્માય ઉપરિ વિહાયસમભ્યુદ્ગમ્ય જ્વલનતપનવિદ્યોતનવર્ષણપ્રાતિહાર્યાણિ કૃત્વા સંજયિનં વૈરટ્ટીપુત્રમામન્ત્રયતે--યત્ખલુ સંજયિઞ્ જાનીયાહ્--અહં રિદ્ધિમાઞ્ જ્ઞાનવાદી, શ્રમણો ગૌતમો રિદ્ધિમાઞ્ જ્ઞાનવાદીત્યાત્માનં પ્રતિજાનીતે।
090.008. અર્હતિ જ્ઞાનવાદી જ્ઞાનવાદિના સાર્ધમુત્તરે મનુષ્યધર્મે રિદ્ધિપ્રાતિહાર્યં વિદર્શયિતુમ્।
090.009. યદ્યેકં શ્રમણો ગૌતમ ઉત્તરે મનુષ્યધર્મે રિદ્ધિપ્રાતિહાર્યં વિદર્શયિષ્યતિ, અહં દ્વે।
090.010. દ્વે શ્રમણો ગૌતમઃ, અહં ચત્વારિ।
090.010. ચત્વારિ શ્રમણો ગૌતમઃ, અહમષ્ટૌ।
090.011. અષ્ટૌ શ્રમણો ગૌતમઃ, અહં ષોડશ।
090.011. ષોડશ શ્રમણો ગૌતમઃ, અહં દ્વાત્રિંશદિતિ યાવચ્છ્રમણો ગૌતમ ઉત્તરે મનુષ્યધર્મે રિદ્ધિપ્રાતિહાર્યં વિદર્શયિષ્યતિ, અહં તદ્દ્વિગુણમુત્તરં મનુષ્યધર્મપ્રાતિહાર્યં વિદર્શયિષ્યામિ।
090.013. ઉપાર્ધં માર્ગં શ્રમણો ગૌતમ આગચ્છતુ, અહમપ્યુપાર્ધં માર્ગં ગમિષ્યામિ।
090.014. તત્ર મે ભવતુ શ્રમણેન ગૌતમેન સાર્ધમુત્તરે મનુષ્યધર્મે રિદ્ધિપ્રાતિહાર્યમ્।
090.015. એવમન્યોન્યં સર્વે વિહેઠિતાઃ।
090.015. એકૈક એવમાહ--રિદ્ધેર્લાભી નાહમિતિ॥
090.016. પૂરણાદ્યાઃ ષટ્ શાસ્તારઃ સર્વજ્ઞજ્ઞાનિનો યેન રાજા માગધઃ શ્રેણ્યો બિમ્બિસારસ્તેનોપસંક્રામન્।
090.017. ઉપસંક્રમ્ય રાજાનં માગધં શ્રેણ્યં બિમ્બિસારમિદમવોચન્--યત્ખલુ દેવ જાનીયાહ્--વયમ્ ઋદ્ધિમન્તો જ્ઞાનવાદિનઃ।
090.018. શ્રમણો ઽપિ ગૌતમો રિદ્ધિમાઞ્ જ્ઞાનવાદીત્યાત્માનં પ્રતિજાનીતે।
090.018. અર્હતિ જ્ઞાનવાદી જ્ઞાનવાદિના સાર્ધમુત્તરે મનુષ્યધર્મે રિદ્ધિપ્રાતિહાર્યં વિદર્શયિતુમ્।
090.019. યદ્યેકં શ્રમણો ગૌતમ ઉત્તરે મનુષ્યધર્મે રિદ્ધિપ્રાતિહાર્યં વિદર્શયિષ્યતિ, વયં દ્વે।
090.020. દ્વે શ્રમણો ગૌતમઃ, વયં ચત્વારિ।
090.021. ચત્વારિ શ્રમણો ગૌતમ, વયમષ્ટૌ।
090.021. અષ્ટૌ શ્રમણો ગૌતમઃ, વયં ષોડશ।
090.021. ષોડશ શ્રમણો ગૌતમઃ, વયં દ્વાત્રિંશદિતિ યાવચ્છ્રમણો ગૌતમ ઉત્તરે મનુષ્યધર્મે રિદ્ધિપ્રાતિહાર્યં વિદર્શયિષ્યતિ, વયં તદ્દ્વિગુણં તત્રિગુણં રિદ્ધિપ્રાતિહાર્યં વિદર્શયિષ્યામઃ।
090.023. ઉપાર્ધં માર્ગં શ્રમણો ગૌતમ આગચ્છતુ, વયમપ્યુપાર્ધં માર્ગં ગમિષ્યામઃ।
090.024. તત્રાસ્માકં ભવતુ શ્રમણેન ગૌતમેન સાર્ધમુત્તરે મન્ષ્યધર્મે રિદ્ધિપ્રાતિહાર્યં વિદર્શયિતુમ્।

090.025. એવમુક્તે રાજા માગધઃ શ્રેણ્યો બિમ્બિસારસ્તીર્થ્યાનિદમવોચત્--યૂયમપિ શવા ભૂત્વા ભગવતા સાર્ધં રિદ્ધિં પ્રારભધ્વે? અથ પૂરણાદ્યાઃ ષટ્ શાસ્તારો ઽસર્વજ્ઞાઃ સર્વજ્ઞાનજ્ઞાનિનો ઽર્ધમાર્ગે રાજાનં માગધં શ્રેણ્યં બિમ્બિસારં વિજ્ઞાપયન્તિ--વયં સ્મો દેવ રિદ્ધિમન્તો જ્ઞાનવાદિનઃ।
090.028. શ્રમણો ઽપિ ગૌતમો રિદ્ધિમાઞ્ જ્ઞાનવાદીત્યાત્માનં પ્રતિજાનીતે।
090.029. અર્હતિ જ્ઞાનવાદી જ્ઞાનવાદિના સાર્ધમુત્તરે મનુષ્યધર્મે રિદ્ધિપ્રાતિહાર્યં વિદર્શયિતુમ્।
090.030. યાવત્ તત્રાસ્માકં ભવતુ શ્રમણેન ગૌતમેન સાર્ધમુત્તરે મનુષ્યધર્મે રિદ્ધિપ્રાતિહાર્યં વિદર્શયિતુમ્।
090.031. એવમુક્તે રાજા માગધઃ શ્રેણ્યો બિમ્બિસારસ્તાંસ્તીર્થિકપરિવ્રાજકાનિદમવોચત્--યદ્યેવં ત્રિરપ્યેતમર્થં વિજ્ઞાપયિષ્યથ, નિર્વિષયાન્ વઃ કરિષ્યામિ।
090.032. અથ તીર્થ્યાનામેતદભવત્--અયં રાજા <91>માગધઃ શ્રેણ્યો બિમ્બિસારઃ શ્રમણસ્ય ગૌતમસ્ય શ્રાવકઃ।
091.001. બિમ્બિસારસ્તિષ્ઠતુ।
091.001. રાજા પ્રસેનજિત્ કૌશલો મધ્યસ્થઃ।
091.002. યદા શ્રમણો ગૌતમઃ શ્રાવસ્તીં ગમિષ્યતિ, તત્ર વયં ગત્વા શ્રમણં ગૌતમમુત્તરે મનુષ્યધર્મે રિદ્ધિપ્રાતિહાર્યે આહ્વયિષ્યામઃ।
091.003. ઇત્યુક્ત્વા પ્રક્રાન્તાઃ॥
091.004. અથ રાજા માગધઃ શ્રેણ્યો બિમ્બિસારો ઽન્યતમં પુરુષમામન્ત્રયતે--ગચ્છ ત્વં ભોઃ પુરુષ ક્ષિપ્રમ્।
091.005. ભદ્રં યાનં યોજય, યત્રાહમધિરુહ્ય ભગવન્તં દર્શનાયોપસંક્રમિષ્યામિ પર્યુપાસનાયૈ।
091.006. એવં દેવેતિ સ પુરુષો રાજ્ઞો માગધસ્ય શ્રેણ્યસ્ય બિમ્બિસારસ્ય પ્રતિશ્રુત્ય ક્ષિપ્રં ભદ્રં યાનં યોજયિત્વા યેન રાજા માગધઃ શ્રેણ્યો બિમ્બિસારસ્તેનોપસંક્રાન્તઃ।
091.007. ઉપસંક્રમ્ય રાજાનં માગધં શ્રેણ્યં બિમ્બિસારમિદમવોચત્--યુક્તં દેવસ્ય ભદ્રં યાનં યસ્યેદાનીં દેવઃ કાલં મન્યત ઇતિ।
091.008. અથ રાજા માગધઃ શ્રેણ્યો બિમ્બિસારો ભદ્રં યાનમભિરુહ્ય રાજગૃહાન્નિર્યાતિ ભગવતો ઽન્તિકં ભગવન્તં દર્શનાયોપસંક્રમિતું પર્યુપાસનાય।
091.010. તસ્ય યાવતી યાનસ્ય ભૂમિસ્તાવદ્યાનેન ગત્વા યાનાદવતીર્ય પદ્ભ્યામેવારામં પ્રાવિક્ષત્।
091.011. અન્તરા રાજા માગધઃ શ્રેણ્યો બિમ્બિસારો ભગવન્તમદ્રાક્ષીત્।
091.012. તદન્તરા પઞ્ચ કકુદાન્યપનીય તદ્યથા--ઉષ્ણીષં છત્રં ખડ્ગમણિં વાલવ્યજનં ચિત્રે ચોપાનહૌ, સ પઞ્ચ કકુદાન્યપનીય યેન ભગવાંસ્તેનોપસંક્રાન્તઃ।
091.013. ઉપસંક્રમ્ય ભગવતઃ પાદૌ શિરસા વન્દિત્વા એકાન્તે નિષણ્ણઃ।
091.014. એકાન્તનિષણ્ણં વિદિત્વા રાજાનં માગધં શ્રેણ્યં બિમ્બિસારં ભગવાન્ ધર્મ્યયા કથયા સંદર્શયતિ સમાદાપયતિ સમુત્તેજયતિ સંપ્રહર્ષયતિ।
091.015. અનેકપર્યાયેણ ધર્મ્યયા કથયા સંદર્શ્ય સમાદાપ્ય સમુત્તેજ્ય સંપ્રહર્ષ્ય તૂષ્ણીમ્।
091.016. અથ રાજા માગધઃ શ્રેણ્યો બિમ્બિસારો ભગવન્તમભ્યાનન્દ્યાનુમોદ્ય ભગવતઃ પાદૌ શિરસા વન્દિત્વા ભગવતો ઽન્તિકાત્ પ્રક્રાન્તઃ॥
091.019. અથ ભગવત એતદભવત્--કુત્ર પૂર્વકૈઃ સમ્યક્સમ્બુદ્ધૈર્મહાપ્રાતિહાર્યં વિદર્શિતં હિતાય પ્રાણિનામ્? દેવતા ભગવત આરોચયન્તિ--શ્રુતપૂર્વં ભદન્ત પૂર્વકૈઃ સમ્યક્સમ્બુદ્ધૈર્મહાપ્રાતિહાર્યં વિદર્શિતં હિતાય પ્રાણિનામિતિ।
091.021. ભગવતો જ્ઞાનદર્શનં પ્રવર્તતે--શ્રાવસ્ત્યાં પૂર્વકૈઃ સમ્યક્સમ્બુદ્ધૈર્મહાપ્રાતિહાર્યં વિદર્શિતં હિતાય પ્રાણિનામિતિ।
091.022. તત્ર ભગવાનાયુષ્મન્તમાનન્દમામન્ત્રયતે--ગચ્છ ત્વમાનન્દ, ભિક્ષૂણામારોચય।
091.023. તથાગતઃ કોશલેષુ જનપદેષુ ચારિકાં ચરિષ્યતિ।
091.024. યો યુષ્માકમુત્સહતે તથાગતેન સાર્ધં કોશલેષુ જનપદેષુ ચારિકાં ચર્તુમ્, સ ચીવરકાણિ ધાવતુ સીવ્યતુ રઞ્જયતુ।
091.025. એવં ભદન્તેત્યાયુષ્માનાનન્દો ભગવતઃ પ્રતિશ્રુત્ય ભિક્ષૂણામારોચયતિ--ભગવાનાયુષ્મન્તઃ કોશલેષુ જનપદેષુ ચારિકાં ચરિષ્યતિ।
091.026. યો યુષ્માકમુત્સહતે તથાગતેન સાર્ધં કોશલેષુ જનપદેષુ ચારિકાં ચરિતુમ્, સ ચીવરાણિ ધાવતુ સીવ્યતુ રઞ્જયતુ ઇતિ।
091.027. તે ભિક્ષવ આયુષ્મત આનન્દસ્ય પ્રત્યશ્રૌષુઃ।
091.028. અથ ભગવાન્ દાન્તો દાન્તપરિવારઃ શાન્તઃ શાન્તપરિવારો મુક્તો મુક્તપરિવાર આશ્વસ્ત આશ્વસ્તપરિવારો વિનીતો વિનીતપરિવારો ઽર્હન્નર્હત્પરિવારો વીતરાગો વીતરાગપરિવારઃ પ્રાસાદિકઃ પ્રાસાદિકપરિવારો વૃષભ ઇવ ગોગણપરિવૃતો ગજ ઇવ કલભગણપરિવૃતઃ સિંહ ઇવ દંષ્ટ્ટગણપરિવૃતો રાજહંસ ઇવ હંસગણપરિવૃતઃ સુપર્ણીવ પક્ષિગણપરિવૃતો વિપ્ર ઇવ શિષ્યગણપરિવૃતઃ સુવૈદ્ય ઇવાતુરગણપરિવૃતઃ શૂર ઇવ યોધગણપરિવૃતો<92> દેશિક ઇવાધ્વગણપરિવૃતઃ સાર્થવાહ ઇવ વણિગ્ગણપરિવૃતઃ શ્રેષ્ઠીવ પૌરગણપરિવૃતઃ કોટ્ટરાજ ઇવ મન્ત્રિગણપરિવૃતશ્ચક્રવર્તીવ પુત્રસહસ્રપરિવૃતશ્ચન્દ્ર ઇવ
નક્ષત્રગણપરિવૃતઃ સૂર્ય ઇવ રશ્મિસહસ્રપરિવૃતો વિરૂઢક ઇવ કુમ્ભાણ્ડગણપરિવૃતો વિરૂપાક્ષ ઇવ નાગગણપરિવૃતો ધનદ ઇવ યક્ષગણપરિવૃતો ધૃતરાષ્ટ્ર ઇવ ગન્ધર્વગણપરિવૃતો વેમચિત્ર ઇવાસુરગણપરિવૃતઃ શક્ર ઇવ ત્રિદશગણપરિવૃતો બ્રહ્મેવ
બ્રહ્મકાયિકગણપરિવૃતઃ સ્તિમિવ ઇવ જલનિધિઃ સજલ ઇવ જલધરો વિમદ ઇવ ગજપતિઃ સુદાન્તૈરિન્દ્રિયૈરસંક્ષોભિતેર્યાપથપ્રચારો ઽનેકૈરાવેણિકૈર્બુદ્ધધર્મૈર્મહતા ભિક્ષુસંઘેન ચ પુરસ્કૃતો યેન શ્રાવસ્તી તેન ચારિકાં પ્રક્રાન્તઃ।
092.007. અનેકૈશ્ચ દેવતાશતસહસ્રૈરનુગમ્યમાનો ઽનુપૂર્વેણ ચારિકાં ચરઞ્ શ્રાવસ્તીમનુપ્રાપ્તઃ શ્રાવસ્ત્યાં વિહરતિ જેતવને ઽનાથપિણ્ડદસ્યારામે॥
092.010. અશ્રૌષુસ્તીર્થ્યાઃ શ્રમણો ગૌતમઃ શ્રાવસ્તીં ગત ઇતિ।
092.010. શ્રુત્વા ચ પુનઃ શ્રાવસ્તીં સંપ્રસ્થિતાઃ।
092.011. તે શ્રાવસ્તીં ગત્વા રાજાનં પ્રસેનજિત્કૌશલમિદમવોચન્--યત્ખલુ દેવ જાનીથાહ્--વયમ્ ઋદ્ધિમન્તો જ્ઞાનવાદિનઃ।
092.012. શ્રમણો ગૌતમો ઋદ્ધિમાઞ્ જ્ઞાવાદીત્યાત્માનં પ્રતિજાનીતે।
092.013. અર્હતિ જ્ઞાનવાદી જ્ઞાનવાદિના સાર્ધમુત્તરે મનુષ્યધર્મે ઋદ્ધિપ્રાતિહાર્યં વિદર્શયિતુમ્।
092.013. યદ્યેકં શ્રમણો ગૌતમ ઉત્તરે મનુષ્યધર્મે ઋદ્ધિપ્રાતિહાર્યં વિદર્શયિષ્યતિ, વયં દ્વે।
092.014. દ્વે શ્રમણો ગૌતમઃ, વયં ચત્વારિ।
092.015. ચત્વારિ શ્રમણો ગૌતમઃ, વયમષ્ટૌ।
092.015. અષ્ટૌ શ્રમણો ગૌતમઃ, વયં ષોડશ।
092.015. ષોડશ શ્રમણો ગૌતમઃ, વયં દ્વાત્રિંશદિતિ યાવચ્છ્રમણો ગૌતમ ઉત્તરે મનુષ્યધર્મે રિદ્ધિપ્રાતિહાર્યં વિદર્શયિષ્યતિ, વયં તદ્દ્વિગુણં તત્ત્રિગુણમુત્તરે મનુષ્યધર્મે રિદ્ધિપ્રાતિહાર્યં વિદર્શયિષ્યામઃ।
092.017. ઉપાર્ધં માર્ગં શ્રમણો ગૌતમ આગચ્છતુ, વયમપ્યુપાર્ધં માર્ગં ગમિષ્યામઃ।
092.018. તત્રાસ્માકં ભવતુ શ્રમણેન ગૌતમેન સાર્ધમુત્તરે મનુષ્યધર્મે રિદ્ધિપ્રાતિહાર્યમ્।
092.019. એવમુક્તે રાજા પ્રસેનજિત્ કૌશલસ્તીર્થ્યાનિદમવોચત્--આગમયન્તુ તાવદ્ભવન્તો યાવદહં ભગવન્તમવલોકયામિ।

092.020. અથ રાજા પ્રસેનજિત્ કૌશલો ઽન્યતમં પુરુષમામન્ત્રયતે--ગચ્છ ત્વં ભોઃ પુરુષ।
092.021. ક્ષિપ્રં ભદ્રં યાનં યોજય।
092.022. અહમભિરુહ્ય અદ્યૈવ ભગવન્તં દર્શનાયોપસંક્રમિષ્યામિ પર્યુપાસનાયૈ।
092.022. એવં દેવેતિ સ પુરુષો રાજ્ઞઃ પ્રસેનજિતઃ કૌશલસ્ય પ્રતિશ્રુત્ય ક્ષિપ્રં ભદ્રં યાનં યોજયિત્વા યેન રાજા પ્રસેનજિત્ કૌશલસ્તેનોપસંક્રાન્તઃ।
092.024. ઉપસંક્રમ્ય રાજાનં પ્રસેનજિતં કૌશલમિદમવોચત્--યુક્તં દેવસ્ય ભદ્રં યાનં યસ્યેદાનીં દેવઃ કાલં મન્યતે।
092.025. અથ રાજા પ્રસેનજિત્ કૌશલો ભદ્રં યાનમભિરુહ્ય શ્રાવસ્ત્યા નિર્યાતિ ભગવતો ઽન્તિકં ભગવન્તં દર્શનાય ઉપસંક્રમિતું પર્યુપાસનાય।
092.027. તસ્ય યાવતી યાનસ્ય ભૂમિસ્તાવદ્યાનેન ગત્વા યાનાદવતાર્ય પાદાભ્યામેવ આરામં પ્રવિશ્ય યેન ભગવાંસ્તેનોપસંક્રાન્તઃ।
092.028. ઉપસંક્રમ્ય ભગવતઃ પાદૌ શિરસા વન્દિત્વા એકાન્તે નિષણ્ણઃ।
092.029. એકાન્તે નિષણ્ણો રાજા પ્રસેનજિત્ કૌશલો ભગવન્તમિદમવોચત્--ઇમે ભદન્ત તીર્થ્યા ભગવન્તમુત્તરે મનુષ્યધર્મે રિદ્ધિપ્રાતિહાર્યેણાહ્વયન્તે।
092.030. વિદર્શયતુ ભગવાનુત્તરે મનુષ્યધર્મે રિદ્ધિપ્રાતિહાર્યં હિતાય પ્રાણિનામ્।
092.031. નિર્ભર્ત્સયતુ ભગવાંસ્તીર્થ્યાન્।
092.031. નન્દયતુ દેવમનુષ્યાન્।
092.031. તોષયતુ સજ્જનહૃદયમનાંસિ।
092.032. એવમુક્તે ભગવાન્ રાજાનં પ્રસેનજિતં કૌશલમિદમવોચત્--નાહં મહારાજ <93>એવં શ્રાવકાણાં ધર્મં દેશયામિ એવમ્ યૂયં ભિક્ષવ આગતાગતાનાં બ્રાહ્મણગૃહપતીનામુત્તરે મનુષ્યધર્મે રિદ્ધિપ્રાતિહાર્યં વિદર્શયતેતિ।
093.002. અપિ તુ અહમેવં શ્રાવકાણાં ધર્મં દેશયામિ--પ્રતિચ્છન્નકલ્યાણા ભિક્ષવો વિહરત વિવૃતપાપા ઇતિ।
093.003. દ્વિરપિ ત્રિરપિ રાજા પ્રસેનજિત્ કૌશલો ભગવન્તમિદમવોચત્--વિદર્શયતુ ભગવાનુત્તરે મનુષ્યધર્મે રિદ્ધિપ્રાતિહાર્યં હિતાય પ્રાણિનામ્।
093.004. નિર્ભર્ત્સયતુ તીર્થ્યાન્।
093.005. નન્દયતુ ભગવાન્ દેવમનુષ્યાન્।
093.005. તોષયતુ સજ્જનહૃદયમનાંસિ।
093.005. ધર્મતા ખલુ બુદ્ધાનાં ભગવતાં જીવતાં તિષ્ઠતાં ધ્રિયમાણાનામ્ યાપયતામ્ યદુત દશાવશ્યકરિણીયાનિ ભવન્તિ।
093.007. ન તાવદ્બુદ્ધા ભગવન્તઃ પરિનિર્વાન્તિ યાવન્ન બુદ્ધો બુદ્ધં વ્યાકરોતિ, યાવન્ન દ્વિતીયેન સત્ત્વેનાપરિવર્ત્યમનુત્તરાયાં સમ્યક્સમ્બોધૌ ચિત્તમુત્પાદિતં ભવતિ, સર્વબુદ્ધવૈનેયા વિનીતા ભવન્તિ, ત્રિભાગ આયુષ ઉત્સૃષ્ટો ભવતિ, સીમાબન્ધઃ કૃતો ભવતિ, શ્રાવકયુગમગ્રતાયાં નિર્દિષ્ટં ભવતિ, સાંકાશ્યે નગરે દેવતાવતરણં વિદર્શિતં ભવતિ, અનવતપ્તે મહાસરસિ શ્રાવકૈઃ સાર્ધં પૂર્વિકા કર્મપ્લોતિર્વ્યાકૃતા ભવતિ, માતાપિતરૌ સત્યેષુ પ્રતિષ્ઠાપિતૌ ભવતઃ, શ્રાવસ્ત્યાં મહાપ્રાતિહાર્યં વિદર્શિતં ભવતિ।
093.012. અથ ભગવત એતદભવત્--અવશ્યકરણીયમેતત્તથાગતેનેતિ વિદિત્વા રાજાનં પ્રસેનજિતં કૌશલમામન્ત્રયતે--ગચ્છ ત્વં મહારાજ।
093.013. ઇતઃ સપ્તમે દિવસે તથાગતો મહાજનપ્રત્યક્ષમુત્તરે મનુષ્યધર્મે રિદ્ધિપ્રાતિહાર્યં વિદર્શયિષ્યતિ હિતાય પ્રાણિનામ્।
093.014. અથ રાજા પ્રસેનજિત્ કૌશલો ભગવન્તમિદમવોચત્--યદિ ભગવાનનુજાનીયાત્, અહં ભગવતઃ પ્રાતિહાર્યમણ્ડપં કારયેયમ્।
093.016. અથ ભગવત એતદભવત્--કતરસ્મિન્ પ્રદેશે પૂર્વકૈઃ સમ્યક્સમ્બુદ્ધૈર્મહાપ્રાતિહાર્યં વિદર્શિતં હિતાય પ્રાણિનામિતિ? દેવતા ભગવત આરોચયન્તિ--અન્તરા ભદન્ત શ્રાવસ્તીમન્તરા ચ જેતવનમત્રાન્તરાત્ પૂર્વકૈઃ સમ્યક્સમ્બુદ્ધેર્મહાપ્રાતિહાર્યં વિદર્શિતં હિતાય પ્રાણિનામ્।
093.019. ભગવતો ઽપિ જ્ઞાનદર્શનં પ્રવર્તતે--અન્તરા ચ શ્રાવસ્તીમન્તરા ચ જેતવનમત્રાન્તરાત્ પૂર્વકૈઃ સમ્યક્સમ્બુદ્ધૈર્મહાપ્રાતિહાર્યં વિદર્શિતં હિતાય પ્રાણિનામ્।
093.020. અધિવાસયતિ ભગવાન્ રાજ્ઞઃ પ્રસેનજિતઃ કૌશલસ્ય તૂષ્ણીભાવેન।
093.021. અથ રાજા પ્રસેનજિત્ કૌશલો ભગવતસ્તૂષ્ણીભાવેનાધિવાસનાં વિદિત્વા ભગવન્તમિદમવોચત્--કતમસ્મિન્ ભદન્ત પ્રદેશે પ્રાતિહાર્યમણ્ડપં કારયામિ? અન્તરા ચ મહારાજ શ્રાવસ્તીમન્તરા ચ જેતવનમ્।
093.023. અથ રાજા પ્રસેનજિત્ કૌશલો ભગવતો ભાષિતમભિનન્દ્યાનુમોદ્ય ભગવતઃ પાદૌ શિરસા વન્દિત્વા ભગવતો ઽન્તિકાત્ પ્રક્રાન્તઃ॥
093.026. અથ રાજા પ્રસેનજિત્ કૌશલસ્તીર્થ્યાનિદમવોચત્--યત્ખલુ ભવન્તો જાનીરન્--ઇતઃ સપ્તમે દિવસે ભગવાનુત્તરે મનુષ્યધર્મે રિદ્ધિપ્રાતિહાર્યં વિદર્શયિષ્યતિ।
093.027. અથ તીર્થ્યાનામેતદભવત્--કિં પુનઃ શ્રમણો ગૌતમઃ સપ્તભિર્દિવસૈરનધિગતમધિગમિષ્યતિ, અથ વા નિષ્પલાયિષ્યતિ, અથ વા પક્ષપર્યેષણં કર્તુકામહ્? તેષામેતદભવત્--ન હ્યેવ શ્રમણો ગૌતમો નિષ્પલાયિષ્યતિ, નાપ્યનધિગતમધિગમિષ્યતિ।
093.030. નૂનં શ્રમણો ગૌતમઃ પક્ષપર્યેષણં કર્તુકામઃ।
093.031. વયમપિ તાવત્ પક્ષપર્યેષણં કરિષ્યામઃ।
093.031. ઇતિ વિદિત્વા રક્તાક્ષો નામ પરિવ્રાજક ઇન્દ્રજાલાભિજ્ઞઃ સ આહૂતઃ।
093.032. રક્તાક્ષસ્ય પરિવ્રજકસ્યૈતત્ પ્રકરણં વિસ્તરેણારોચયન્તિ, એવં ચાહુહ્--<94>યત્ખલુ રક્તાક્ષ જાનીયાહ્--શ્રમણો ગૌતમો ઽસ્માભિરિદ્ધ્યા આહૂતઃ।
094.001. સ કથયતિ--ઇતઃ સપ્તમે દિવસે ઉત્તરે મનુષ્યધર્મે રિદ્ધિપ્રાતિહાર્યં વિદર્શયિષ્યામીતિ।
094.001. નૂનં શ્રમણો ગતમઃ પક્ષપર્યેષણં કર્તુકામઃ।
094.003. ત્વમપિ તાવત્ સબ્રહ્મચારિણાં પક્ષપર્યેષણં કુરુષ્વ।
094.003. તેન તથેતિ પ્રતિજ્ઞાતમ્।
094.003. અથ રક્તાક્ષઃ પરિવ્રાજકો યેન નાનાતીર્થિકશ્રમણબ્રાહ્મણચરકપરિવ્રાજકાસ્તેનોપસંક્રાન્તઃ।
094.004. ઉપસંક્રમ્ય નાનાતીર્થિકશ્રમણબ્રાહ્મણચરકપરિવ્રાજકાનામેતત્પ્રકરણં વિસ્તરેણારોચયતિ, એવં ચાહ--યત્ખલુ ભવન્તો જાનીરન્--શ્રમણો ગૌતમો ઽસ્માભિરિદ્ધ્યા આહૂતઃ।
094.006. સ કથયતિ--ઇતઃ સપ્તમે દિવસે ઉત્તરે મનુષ્યધર્મે રિદ્ધિપ્રાતિહાર્યં વિદર્શાયિષ્યામીતિ।
094.007. નૂનં શ્રમણો ગૌતમઃ પક્ષપર્યેષણં કર્તુકામઃ।
094.008. ભવદ્ભિરપિ બ્રહ્મચારિણાં સાહાય્યં કરણીયમ્।
094.008. સપ્તમે દિવસે યુષ્માભિર્બહિઃ શ્રાવસ્ત્યા નિર્ગન્તવ્યમ્।
094.009. તૈસ્તથેતિ પ્રતિજ્ઞાતમ્।
094.009. અથાન્યતમસ્મિન્ પર્વતે પઞ્ચમાત્રાણિ ઋષિશતાનિ પ્રતિવસન્તિ।
094.010. અથ રક્તાક્ષઃ પરિવ્રાજકો યેન તે ઋષયસ્તેનોપસંક્રાન્તઃ।
094.011. ઉપસંક્રમ્ય તેષામેતત્પ્રકરણં વિસ્તરેણારોચયતિ, એવં ચાહ--યત્ખલુ ભવન્તો જાનીરન્--શ્રમણો ગૌતમ ઋદ્ધ્યા આહૂતઃ।
094.012. સ કથયતિ--ઇતઃ સપ્તમે દિવસે ઉત્તરે મનુષ્યધર્મે રિદ્ધિપ્રાતિહાર્યં વિદર્શયિષ્યામીતિ।
094.013. નૂનં શ્રમણો ગૌતમઃ પક્ષપર્યેષણં કર્તુકામઃ।
094.013. ભવદ્ભિરપિ સબ્રહ્મચારિણાં સાહાય્યં કરણીયમ્।
094.014. સપ્તમે દિવસે યુષ્માભિઃ શ્રાવસ્તીમાગન્તવ્યમ્।
094.014. તૈસ્તથેતિ પ્રતિજ્ઞાતમ્।
094.015. તેન ખલુ સમયેન સુભદ્રો નામ પરિવ્રાજકઃ પઞ્ચાભિજ્ઞઃ।

094.015. તસ્ય કુશિનગર્યામાવસથો ઽનવતપ્તે મહાસરસિ દિવા વિહારઃ।
094.016. અથ રક્તાક્ષઃ પરિવ્રાજકો યેન સુભદ્રઃ પરિવ્રાજકસ્તેનોપસંક્રાન્તઃ।
094.017. ઉપસંક્રમ્ય એતત્પ્રકરણં વિસ્તરેણારોચયતિ, એવં ચાહ--યત્ખલુ સુભદ્ર જાનીયાહ્--શ્રમણો ગૌતમો ઽસ્માભિહ્ ઋદ્ધ્યા આહૂતઃ।
094.018. સ કથયતિ--ઇતઃ સપ્તમે દિવસે ઉત્તરે મનુષ્યધર્મે રિદ્ધિપ્રાતિહાર્યં વિદર્શયિષ્યામીતિ।
094.019. નૂનં શ્રમણો ગૌતમઃ પક્ષપર્યેષણં કર્તુકામઃ।
094.019. ત્વયા સબ્રહ્મચારિણાં સાહાય્યં કરણીયમ્।
094.020. સપ્તમે દિવસે ત્વયા શ્રાવસ્તીમાગન્તવ્યમ્।
094.020. સુભદ્રેણાભિહિતમ્--ન શોભનં ભવદ્ભિઃ કૃતમ્ યદ્યુષ્માભિઃ શ્રમણો ગૌતમો રિદ્ધ્યા આહૂતઃ।
094.021. તત્કસ્ય હેતોહ્? મમ તાવત્ કુશિનગર્યામાવાસો ઽનવતપ્તે મહાસરસિ દિવા વિહારઃ।
094.022. શ્રમણસ્ય ગૌતમસ્ય શારિપુત્રો નામ શિષ્યસ્તસ્ય ચુન્દો નામ શ્રામણેરકસ્તસ્યાપિ તત્રૈવાનવતપ્તે મહાસરસિ દિવા વિહારઃ।
094.024. ન તથાનવતપ્તકાયિકા દેવતા અપિ કારાન્ કર્તવ્યાન્ મન્યન્તે યથા તસ્ય।
094.025. એકો ઽયં સમયઃ।
094.025. ઇહાહં કુશિનગરીં પિણ્ડાય ચરિત્વા પિણ્ડપાતમાદાય અનવતપ્તં મહાસરસં ગચ્છામિ।
094.026. તસ્ય મમાનવતપ્તકાયિકા દેવતા અનવતપ્તાન્મહાસરસઃ પાનીયમુદ્ધૃત્ય એકાન્તે ન પ્રયચ્છતિ।
094.027. ચુન્દઃ શ્રમણોદ્દેશઃ પાંશુકૂલાન્યાદાયાનવતપ્તં મહાસરો ગચ્છતિ।
094.027. તસ્યાનવતપ્તકાયિકા દેવતા પાંશુકૂલાનિ ધાવયિત્વા તેન પાનીયેનાત્માનં સિઞ્ચતિ।
094.028. યસ્ય તાવદ્વયં શિષ્યપ્રતિશિષ્યકયાપિ ન તુલ્યાઃ, સ યુષ્માભિરુત્તરે મનુષ્યધર્મે રિદ્ધિપ્રાતિહાર્યેણાહૂતઃ।
094.029. ન શોભનં ભવદ્ભિઃ કૃતમ્ યચ્છ્રમણો ગૌતમો રિદ્ધિપ્રાતિહાર્યેણાહૂતઃ।
094.030. એવમહં જાને યથા મહર્દ્ધિકઃ શ્રમણો ગૌતમો મહાનુભાવ ઇતિ।
094.031. રક્તક્ષેણાભિહિતમ્--ત્વં તાવચ્ચ્રમણસ્ય ગૌતમસ્ય પક્ષં વદસિ।
094.032. ત્વયા તાવન્ન ગન્તવ્યમ્।
094.032. સુભદ્રેણાભિહિતમ્--નૈવ ગમિષ્યામીતિ॥
095.001. <95>અથ રાજ્ઞઃ પ્રસેનજિતઃ કૌશલસ્ય કાલો નાંના ભ્રાતા અભિરૂપો દર્શનીયઃ પ્રાસાદિકઃ શ્રાદ્ધો ભદ્રઃ કલ્યાણાશયઃ।
095.002. સ રાજ્ઞઃ પ્રસેનજિતઃ કૌશલસ્ય નિવેશનદ્વારેણાભિનિષ્ક્રામતિ।
095.003. અન્યતમયા ચાવરુદ્ધિકયા પ્રાસાદતલગતયા રાજકુમારં દૃષ્ટ્વા સ્રગ્દામં ક્ષિપ્તમ્।
095.004. તત્ તસ્યોપરિ નિપતિતમ્।
095.004. મિત્રારિમધ્યમો લોકઃ।
095.004. તૈ રાજ્ઞે નિવેદિતમ્--યત્ખલુ દેવ જાનીથાઃ--કાલેન દેવસ્યાન્તઃપુરં પ્રાર્થિતમ્।
095.005. રાજા પ્રસેનજિત્ કૌશલશ્ચણ્ડો રભસઃ કકર્શઃ।
095.006. તેનાપરીક્ષ્ય પૌરુષેયાણામાજ્ઞા દત્તા--ગચ્છન્તુ ભવન્તઃ।
095.006. શીઘ્રં કાલસ્ય હસ્તપાદાંશ્ છિન્દન્તુ।
095.007. એવં દેવેતિ પૌરુષેયૈ રાજ્ઞઃ પ્રસેનજિતઃ કૌશલસ્ય પ્રતિશ્રુત્ય કાલસ્ય વીથીમધ્યે હસ્તપાદાશ્છિન્નાઃ।
095.008. સ આર્તસ્વરં ક્રન્દતે, દુઃખાં તીવ્રાં ખરાં કટુકામમનાપાં દેવનાં વેદયતે।
095.008. કાલં રાજકુમારં દૃષ્ટ્વા મહાજનકાયો વિક્રોષ્ટુમારબ્ધઃ।
095.009. પૂરણાદાયશ્ચ નિર્ગ્રન્થાસ્તં પ્રદેશમનુપ્રાપ્તાઃ।
095.010. કાલસ્ય જ્ઞાતિભિરભિહિતમ્--એતમાર્યાઃ કાલં રાજકુમારં સત્યાભિયાચનયા યથાપૌરાણં કુરુધ્વમિતિ।
095.011. પૂરણેનાભિહિતમ્--એષ શ્રમણસ્ય ગૌતમસ્ય શ્રાવકઃ।
095.011. શ્રમણધર્મેણ ગૌતમો યથાપૌરાણં કરિષ્યતિ।
095.012. અથ કાલસ્ય રાજકુમારસ્યૈતદભવત્--કૃચ્છ્રસંકટસમ્બાધપ્રાપ્તં માં ભગવાન્ ન સમન્વાહરતીતિ વિદિત્વા ગાથાં ભાષતે--
095.014. ઇમામવસ્થાં મમ લોકનાથો ન વેત્તિ સંબાધગતસ્ય કસ્માત્।
095.016. નમો ઽસ્તુ તસ્મૈ વિગતજ્વરાય સર્વેષુ ભૂતેષ્વનુકમ્પકાય

095.018. અસંમોષધર્માણો બુદ્ધા ભગવન્તઃ।
095.018. તત્ર ભગવાનાયુષ્મન્તમાનન્દમામન્ત્રયતે સ્મ--ગચ્છ ત્વમાનન્દ સંઘાટિમાદાય અન્યતમેન ભિક્ષુણા પશ્ચાચ્છ્રમણેન યેન કાલો રાજભ્રાતા તેનોપસંક્રામ।
095.020. ઉપસંક્રમ્ય કાલસ્ય રાજકુમારસ્ય હસ્તપાદાન્ યથાસ્થાને સ્થાપયિત્વા એવં વદ--યે કેચિત્ સત્ત્વા અપદા વા દ્વિપદા વા બહુપદા વા અરૂપિણો વા રૂપિણો વા સંજ્ઞિનો વા અસંજ્ઞિનો વા નૈવસંજ્ઞિનો વા નાસંજ્ઞિનઃ, તથાગતો ઽર્હન્ સમ્યક્સમ્બુદ્ધસ્તેષાં સત્ત્વાનામગ્ર આખ્યાયતે।
095.023. યે કેચિદ્ ધર્મા અસંસ્કૃતા વા સંસ્કૃતા વા, વિરાગો ધર્મસ્તેષામગ્ર આખ્યાતઃ।
095.025. અનેન સત્યેન સત્યવાક્યેન તવ શરીરમ્ યથાપૌરાણં સ્યાત્।
095.025. એવં ભદન્તેત્યાયુષ્માનાનન્દો ભગવતઃ પ્રતિશ્રુત્ય સંઘાટીમાદાયાન્યતમેન ભિક્ષુણા પશ્ચાચ્છ્રમણેન યેન રાજભ્રાતા કાલસ્તેનોપસંક્રાન્તઃ।
095.027. ઉપસંક્રમ્ય કાલસ્ય રાજકુમારસ્ય હસ્તપાદાન્ યથાસ્થાને સ્થાપયિત્વા એવમાહ--યે કેચિત્ સત્ત્વા અપદા વા દ્વિપદા વા ચતુષ્પદા વા બહુપદા વા યાવન્નૈવસંજ્ઞિનો નાસંજ્ઞિનઃ, તથાગતો ઽર્હન્ સમ્યક્સમ્બુદ્ધસ્તેષાં સત્ત્વાનામગ્ર આખ્યાતઃ।
095.029. યે કેચિદ્ધર્માઃ સંકૃતા વા અસંસ્કૃતા વા, વિરાગો ધર્મસ્તેષામગ્ર આખ્યાતઃ।
095.030. યે કેચિત્ સંઘા વા ગણા વા પૂગા વા પર્ષદો વા, તથાગતશ્રાવકસંઘસ્તેષામગ્ર આખ્યાતઃ।
095.031. અનેન સત્યેન સત્યવાક્યેન તવ શરીરમ્ યથાપૌરાણં ભવતુ।
095.032. સહાભિધાનાત્ કાલસ્ય રાજકુમારસ્ય શરીરમ્ યથાપૌરાણં સંવૃત્તમ્, <96>યથાપિ તત્ર બુદ્ધસ્ય બુદ્ધાનુભાવેન દેવતાનાં ચ દેવતાનુભાવેન।
096.001. કાલેન કુમારેણ તેનૈવ સંવેગેન અનાગામિફલં સાક્ષાત્કૃતમ્ ઋદ્ધિશ્ચાપિ નિર્હૃતા।
096.002. તેન ભગવત આરામો નિર્યાતિતઃ।
096.002. સ ભગવત ઉપસ્થાનં કર્તુમારબ્ધઃ।
096.003. યત્રાસ્ય શરીરં ગણ્ડગણ્ડં કૃતં તસ્ય ગણ્ડક આરામિક ઇતિ સંજ્ઞા સંવૃત્તા।
096.004. અથ રાજ્ઞા પ્રસેનજિતા કૌશલેન સર્વોપકરણૈઃ સ પ્રવારિતઃ।
096.004. કાલેનાભિહિતમ્--ન મમ ત્વયા પ્રયોજનમ્।
096.005. ભગવત એવોપસ્થાનં કરિષ્યામીતિ॥
096.006. રાજ્ઞા પ્રસેનજિતા કૌશલેન અન્તરા ચ શ્રાવસ્તીમન્તરા ચ જેતવનમત્રાન્તરાદ્ભગવતઃ પ્રાતિહાર્યમણ્ડપઃ કારિતઃ શતસહસ્રહસ્તહ્ .... ચતુર્ણાં મણ્ડપો વિતતઃ।
096.007. ભગવતઃ સિંહાસનં પ્રજ્ઞપ્તમ્।
096.008. અન્યતીર્થિકશ્રાવકૈરપિ પૂર્ણાદીનાં નિર્ગ્રન્થાનાં પ્રત્યેકપ્રત્યેકમણ્ડપઃ કારિતઃ।
096.009. રાજ્ઞા પ્રસેનજિતા કૌશલેન સપ્તમે દિવસે યાવજ્જેતવનં યાવચ્ચ ભગવતઃ પ્રાતિહાર્યમણ્ડપો ઽન્તરાત્ સર્વો ઽસૌ પ્રદેશો ઽપગતપાષાણશર્કરકઠલ્યો વ્યવસ્થિતઃ।
096.010. ધૂપચૂર્ણાન્ધકારઃ કૃતઃ।
096.011. છત્રધ્વજપતાકાગન્ધોદકપરિષિક્તો નાનાપુષ્પાભિકીર્ણો રમણીયઃ।
096.011. અન્તરાન્તરા ચ પુષ્પમણ્ડપાઃ સજ્જીકૃતાઃ॥
096.013. અથ ભગવાન્ સપ્તમે દિવસે પૂર્વાહ્ણે નિવાસ્ય પાત્રચીવરમાદાય શ્રાવસ્તીં પિણ્ડાય પ્રાવિક્ષત્।
096.014. શ્રાવસ્તીં પિણ્ડાય ચરિત્વા કૃતભક્તકૃત્યઃ પશ્ચાદ્ભક્તપિણ્ડપાતપ્રતિક્રાન્તઃ પાત્રચીવરં પ્રતિશ્રામ્ય બહિર્વિહારસ્ય પાદૌ પ્રક્ષાલ્ય વિહારં પ્રવિષ્ટઃ પ્રતિસંલયનાય।
096.015. અથ રાજા પ્રસેનજિત્ કૌશલો ઽનેકશતપરિવારો ઽનેકસહસ્રપરિવારો ઽનેકશતસહસ્રપરિવારો યેન ભગવતઃ પ્રાતિહાર્યમણ્ડપસ્તેનોપસંક્રાન્તઃ।
096.017. ઉપસંક્રમ્ય પ્રજ્ઞપ્ત એવાસને નિષણ્ણઃ।
096.017. તીર્થ્યા અપિ મહાજનકાયપરિવૃતા યેન મણ્ડપસ્તેનોપસંક્રાન્તાઃ।
096.018. ઉપસંક્રમ્ય પ્રત્યેકપ્રત્યેકસ્મિન્નાસને નિષણ્ણાઃ।
096.019. નિષદ્ય રાજાનં પ્રસેનજિતં કૌશલમિદમવોચન્--યત્ખલુ દેવ જાનીયાહ્--એતે વયમાગતાઃ।
096.020. કુત્ર એતર્હિ શ્રમણો ગૌતમહ્? તેન ભવન્તો મુહૂર્તમાગમયત।
096.020. એષ ઇદાનીં ભગવાનધિગમિષ્યતિ।
096.021. અથ રાજા પ્રસેનજિત્ કૌશલ ઉત્તરં માણવમામન્ત્રયતે--એહિ ત્વમુત્તર, યેન ભગવાંસ્તેનોપસંક્રામ।
096.023. ઉપસંક્રમ્યાસ્માકં વચનેન ભગવતઃ પાદૌ શિરસા વન્દિત્વા અલ્પાબાધતાં ચ પૃચ્છ, અલ્પાતઙ્કતાં ચ લઘૂત્થાનતાં ચ યાત્રાં ચ બલં ચ સુખં ચ અનવદ્યતાં ચ સ્પર્શવિહારતાં ચ।
096.024. એવં ચ વદ--રાજા ભદન્ત પ્રસેનજિત્ કૌશલ એવમાહ--ઇમે ભદન્ત તીર્થ્યા આગતા યસ્યેદાનીં કાલં મન્યતે।
096.025. એવં દેવેત્યુત્તરો માણવો રાજ્ઞઃ પ્રસેનજિતઃ કૌશલસ્ય પ્રતિશ્રુત્ય યેન ભગવાંસ્તેનોપસંક્રાન્તઃ।
096.026. ઉપસંક્રમ્ય ભગવતા સાર્ધં સંમુખં સંમોદનીં સંરઞ્જનીં વિવિધાં કથાં વ્યતિસાર્ય એકાન્તે નિષણ્ણઃ।
096.027. એકાન્તનિષણ્ણ ઉત્તરો માણવો ભગવન્તમિદમવોચત્--રાજા ભદન્ત પ્રસેનજિત્ કૌશલો ભગવતઃ પાદૌ શિરસા વન્દતે, અલ્પાબાધતાં ચ પૃચ્છતિ અલ્પાતઙ્કતાં ચ લઘૂત્થાનતાં ચ યાત્રં ચ બલં ચ સુખં ચ અનવદ્યતાં ચ સ્પર્શવિહારતાં ચ।
096.030. સુખી ભવતુ માણવ રાજા પ્રસેનજિત્ કૌશલસ્ત્વં ચ।
096.030. રાજા ભદન્ત પ્રસેનજિત્ કૌશલ એવમાહ--ઇમે ભદન્ત તીર્થ્યા આગતા યસ્યેદાનીં ભગવાન્ કાલં મન્યતે।
096.031. એવમુક્તે ભગવાનુત્તરં માણવમિદમવોચત્--માણવ એષો ઽહમદ્યાગચ્છામિ।
096.032. ભગવતા તથાધિષ્ઠિતો યથોત્તરો <97>માણવસ્તત્ એવોપરિવિહાયસા પ્રક્રાન્તઃ, યેન રાજા પ્રસેનજિત્ કૌશલસ્તેનોપસંક્રાન્તઃ।
097.002. અદ્રાક્ષીદ્રાજા પ્રસેનજિત્ કૌશલ ઉત્તરં માણવકમુપરિ વિહાયસા આગચ્છતમ્।
097.002. દૃષ્ટ્વા ચ પુનસ્તીર્થ્યાનિદમવોચત્--વિદર્શિતં ભગવતોત્તરે મનુષ્યધર્મે રિદ્ધિપ્રાતિહાર્યમ્।
097.003. યૂયમપિ વિદર્શયત।
097.004. તીર્થ્યાઃ કથયન્તિ--મહાજનકાયો ઽત્ર મહારાજ સંનિપતિતઃ।
097.004. કિં ત્વં જ્ઞાસ્યસિ કેનૈતદ્ વિદર્શિતમસ્માભિર્વા શ્રમણેન ગૌતમેન? અથ ભગવાંસ્તદ્રૂપં સમાધિં સમાપન્નો યથા સમાહિતે ચિત્તે ઽર્ગડચ્છિદ્રેણાર્ચિષો નિર્ગત્ય ભગવતઃ પ્રાતિહાર્યમણ્ડપે નિપતિતાઃ, સર્વશ્ચ પ્રાતિહાર્યમણ્ડપઃ પ્રજ્વલિતઃ।
097.007. અદ્રાક્ષુસ્તીર્થ્યા ભગવતઃ પ્રાતિહાર્યમણ્ડપં પ્રજ્વલિતમ્, દૃષ્ટ્વા ચ પુનઃ પ્રસેનજિતં કૌશલમિદમવોચન્--એષ ઇદાનીં મહારાજ શ્રમણસ્ય ગૌતમસ્ય પ્રાતિહાર્યમણ્ડપઃ પ્રજ્વલિતઃ।
097.009. ગચ્છ ઇદાનીં નિર્વાપય।
097.009. અથ સો ઽગ્નિરસ્પૃષ્ટ એવ વારિણા સર્વપ્રાતિહાર્યમણ્ડપમદગ્ધ્વા સ્વયમેવ નિર્વૃતો યથાપિ તદ્બુદ્ધસ્ય બુદ્ધાનુભાવેન દેવતાનાં ચ દેવતાનુભાવેન।
097.010. અથ રાજા પ્રસેનજિત્ કૌશલસ્તીર્થ્યાનિદમવોચત્--વિદર્શિતં ભગવતોત્તરે મનુષ્યધર્મે રિદ્ધિપ્રાતિહાર્યમ્।
097.012. યૂયમપિ વિદર્શયત।
097.012. તીર્થ્યાઃ કથયન્તિ--મહાજનકાયો ઽત્ર મહારાજ સંનિપતિતઃ।
097.013. કિં ત્વં જ્ઞાસ્યસિ કેન એતદ્વિદર્શિતમસ્માભિર્વા શ્રમણેન ગૌતમેન? ભગવતા કનકમરીચિકાવભાસા ઉત્સૃષ્ટાઃ, યેન સર્વલોક ઉદારેણાવભાસેન સ્ફુટો ઽભૂત્।

097.014. અદ્રાક્ષીદ્રાજા પ્રસેનજિત્ કૌશલઃ સર્વલોકમુદારેણાવભાસેન સ્ફુટમ્।
097.015. દૃષ્ટ્વા ચ પુનસ્તીર્થ્યાનામન્ત્રયતે--વિદર્શિતં ભગવતોત્તરે મનુષ્યધર્મે રિદ્ધિપ્રાતિહાર્યમ્।
097.016. યૂયમપિ વિદર્શયત।
097.016. તીર્થ્યાઃ કથયન્તિ--મહાજનકાયો ઽત્ર મહારાજ સંનિપતિતઃ।
097.017. કિં ત્વં જ્ઞાસ્યસિ કેન એતદ્વિદર્શિતમસ્માભિર્વા શ્રમણેન ગૌતમેન? ભગવતા કનકમરીચિકાવભાસા ઉત્સૃષ્ટા યેન સર્વલોક ઉદારેણાવભાસેન સ્ફુટો ઽભૂત્।
097.019. અદ્રાક્ષીદ્રાજા પ્રસેનજિત્ કૌશલઃ સર્વલોકમુદારેણાવભાસેન સ્ફુટમ્।
097.019. દૃષ્ટ્વા ચ પુનસ્તીર્થ્યાનામન્ત્રયતે--વિદર્શિતં ભગવતોત્તરે મનુષ્યધર્મે રિદ્ધિપ્રાતિહાર્યમ્।
097.020. યૂયમપિ વિદર્શયત।
097.021. તીર્થ્યાઃ કથયન્તિ--મહાજનકાયો ઽત્ર મહારાજ સંનિપતિતઃ।
097.021. કિં ત્વં જ્ઞાસ્યસિ કેન એતદ્વિદર્શિતમસ્માભિર્વા શ્રમણેન વા ગૌતમેન? ગણ્ડકેનારામિકેનોત્તરકૌરવાદ્ દ્વીપાત્ કર્ણિકારવૃક્ષમાદાય ભગવતઃ પ્રાતિહાર્યમણ્ડપસ્યાગ્રતઃ સ્થાપિતઃ।
097.023. રત્નકેનાપ્યારામિકેન ગન્ધમાદનાદશોકવૃક્ષમાનીય ભગવતઃ પ્રાતિહાર્યમણ્ડપસ્ય પૃષ્ઠતઃ સ્થાપિતઃ।
097.024. અથ રાજા પ્રસેનજિત્ કૌશલસ્તીર્થ્યાનિદમવોચત્--વિદર્શિતં ભગવતોત્તરે મનુષ્યધર્મે રિદ્ધિપ્રાતિહાર્યમ્।
097.025. યૂયમપિ વિદર્શયત।
097.026. તીર્થ્યાઃ કથયન્તિ--મહાજનકાયો ઽત્ર સંનિપતિતઃ।
097.026. કિં ત્વં જ્ઞાસ્યસિ કેન એતદ્વિદર્શિતમસ્માભિર્વા શ્રમણેન ગૌતમેન? ભગવતા સાભિસંસ્કારેણ પૃથિવ્યાં પાદૌ ન્યસ્તૌ।
097.028. મહાપૃથિવીચાલઃ સંવૃત્તઃ।
097.028. અયં ત્રિસાહસ્રમહાસાહસ્રો લોકધાતુરિયં મહાપૃથિવી ષડ્વિકારં કમ્પતિ પ્રકમ્પતિ સંપ્રકમ્પતિ।
097.029. ચલતિ સંચલતિ સંપ્રચલતિ।
097.029. વ્યથતિ સંવ્યથતિ સંપ્રવ્યથતિ।
097.030. પૂર્વાવનમતિ પશ્ચિમોન્નમતિ।
097.030. {પૂર્વોન્નમતિ પશ્ચિમાવનમતિ।}
097.031. દક્ષિણોન્નમતિ ઉત્તરાવનમતિ।
097.031. ઉત્તરોન્નમતિ દક્ષિણાવનમતિ।
097.031. મધ્યે ઉન્નમતિ અન્તે ઽવનમતિ।
097.032. મધ્યે ઽવનમતિ અન્તે ઉન્નમતિ।
097.032. ઇમૌ સૂર્યચન્દ્રમસૌ ભાસતસ્તપતો વિરોચતઃ।
098.001. <98>વિચિત્રાણિ ચ આશ્ચર્યાદ્ભુતાનિ પ્રાદુર્ભૂતાનિ।
098.001. ગગનતલસ્થા દેવતા ભગવત ઉપરિષ્ટાદ્દિવ્યાન્યુત્પલાનિ ક્ષિપન્તિ પદ્માનિ કુમુદાનિ પુણ્ડરીકાન્યગરુચૂર્ણાનિ ચન્દનચૂર્ણાનિ તગરચૂર્ણાનિ તમાલપત્રાણિ, દિવ્યાનિ માન્દારકાણિ પુષ્પાણિ ક્ષિપન્તિ, દિવ્યાનિ ચ વાદિત્રાણિ સંપ્રવાદયન્તિ, ચૈલવિક્ષેપં ચાકાર્ષુઃ॥
098.005. અથ તેષામ્ ઋષીણામેતદભવત્--કિમર્થં મહાપૃથિવીચાલઃ સંવૃત્ત ઇતિ।
098.005. તેષામેતદભવત્--નૂનમસ્માકં સબ્રહ્મચારિભિઃ શ્રમણો ગૌતમો રિદ્ધ્યા આહૂતો ભવિષ્યતીતિ વિદિત્વા પઞ્ચ ઋષિશતાનિ શ્રાવસ્તીં સંપ્રસ્થિતાનિ।
098.007. તેષામાગચ્છતાં ભગવતા એકાયનો માર્ગો ઽધિષ્ઠિતઃ।
098.008. અદ્રાક્ષુસ્તે ઋષયો ભગવન્તં દૂરાદેવ દ્વાત્રિંશતા મહાપુરુષલક્ષણૈઃ સમલંકૃતં મૂર્તિમન્તમિવ ધર્મં હવ્યાવસિક્તમિવ હુતવહં કાઞ્ચનભાજનસ્થમિવ પ્રદીપં જઙ્ગમમિવ સુવર્ણપર્વતં નાનારત્નવિચિત્રમિવ સુવર્ણરૂપં સ્ફુટપટુમહાવિમલવિશુદ્ધબુદ્ધિં બુદ્ધં ભગવન્તમ્।
098.010. દૃષ્ટ્વા ચ પુનર્ ન તથા દ્વાદશવર્ષે ઽભ્યસ્તશમથો યોગાચારસ્ય ચિત્તસ્ય કલ્યતાં જનયતિ, અપુત્રસ્ય વા પુત્રઃ પ્રતિલમ્ભો દરિદ્રસ્ય વા નિધિદર્શનં રાજ્યાભિનન્દિનો વા રાજ્યાભિષેકો યથા તત્પ્રથમતપૂર્વબુદ્ધારોપિતકુશલમૂલાનાં તત્પ્રથમતો બુદ્ધદર્શનમ્।
098.013. અથ તે ઋષયો યેન ભગવાંસ્તેનોપસંક્રાન્તાઃ।
098.014. ઉપસંક્રમ્ય ભગવતઃ પાદૌ શિરસા વન્દિત્વા એકાન્તે સ્થિતાઃ।
098.014. એકાન્તસ્થિતાસ્તે ઋષયો ભગવન્તમિદમવોચન્--લભેમહિ વયં ભદન્ત સ્વાખ્યાતે ધર્મવિનયે પ્રવ્રજ્યામુપસંપદં ભિક્ષુભાવમ્।
098.016. ચરેમ વયં ભગવતો ઽન્તિકે પ્રવ્રજ્ય બ્રહ્મચર્યમ્।
098.016. તે ભગવતા બ્રાહ્મેણ સ્વરેણાહૂતાઃ--એત ભિક્ષવશ્ચરત બ્રહ્મચર્યમ્।
098.017. સહાભિધાનાન્મુણ્ડાઃ સંવૃત્તાઃ સંઘાટીપ્રાવૃતાઃ પાત્રકરવ્યગ્રહસ્તાઃ સપ્તાહાવરોપિતકેશશ્મશ્રવો વર્ષશતોપસંપન્નસ્ય ભિક્ષોરીર્યાપથેનાવસ્થિતાઃ।
098.019. એહીતિ ચોક્તાશ્ચ તથાગતેન મુણ્ડાશ્ચ સંઘાટિપરીતદેહાઃ।
098.021. સત્ય(દ્યઃ) પ્રશાન્તેન્દ્રિયા એવ તસ્થુરેવં સ્થિતા બુદ્ધમનોરથેન

098.023. અથ ભગવાન્ દિવ્યમાનુષ્યેણ પૂજાસત્કારેણ સત્કૃતો ગુરુકૃતો માનિતઃ પૂજિતો ઽર્હન્નર્હત્પરિવારો સપ્તભિશ્ચ નિકાયૈઃ સંપુરસ્કૃતો મહતા ચ જનૌઘેન યેન પ્રાતિહાર્યમણ્ડપસ્તેનોપસંક્રાન્તઃ।
098.025. ઉપસંક્રમ્ય પુરસ્તાદ્ભિક્ષુસંઘસ્ય પ્રજ્ઞપ્ત એવાસને નિષણ્ણઃ।
098.025. ભગવતઃ કાયાદ્રશ્મયો નિર્ગત્ય સર્વં પ્રાતિહાર્યમણ્ડપં સુવર્ણવર્ણાવભાસં કૃતવત્યઃ।
098.026. અથ લૂહસુદત્તો ગૃહપતિરુત્થાયાસનાદેકાંસમુત્તરાસઙ્ગં કૃત્વા દક્ષિણં જાનુમણ્ડલં પૃથિવ્યાં પ્રતિષ્ઠાપ્ય યેન ભગવાંસ્તેનાઞ્જલિં પ્રણમ્ય ભગવન્તમિદમવોચત્--અલ્પોત્સુકો ભગવાન્ ભવતુ।
098.028. અહં તીર્થ્યૈઃ સાર્ધમુત્તરે મનુષ્યધર્મે રિદ્ધિપ્રાતિહાર્યં વિદર્શયિષ્યામિ।
098.029. નિર્ભર્ત્સયિષ્યામિ તીર્થ્યાન્।
098.029. સહ ધર્મેણ નન્દયિષ્યામિ દેવમનુષ્યાન્।
098.030. તોષયિષ્યામિ સજ્જનહૃદયમનાંસિ।
098.030. ન ત્વં ગૃહપતે એભિહ્ ઋદ્ધ્યા આહૂતઃ, અપિ ત્વહં તીર્થ્યૈઃ રિદ્ધ્યા આહૂતઃ।
098.031. અહમુત્તરે મનુષ્યધર્મે રિદ્ધિપ્રાતિહાર્યં વિદર્શયિષ્યામિ।
098.032. સ્થાનમેતદ્વિદ્યતે યત્તીર્થ્યા એવં વદેયુઃ--નાસ્તિ શ્રમણસ્ય ગૌતમસ્યોત્તરે મનુષ્યધર્મે રિદ્ધિપ્રાતિહાર્યમ્<99>।
099.001. શ્રાવકસ્યૈષા ગૃહિણો ઽવદાતવસનસ્ય ઋદ્ધિરિતિ।
099.001. નિષીદ ત્વં ગૃહપતે યથાસ્વકે આસને।
099.002. નિષણ્ણો લૂહસુદત્તો ગૃહપતિર્યથાસ્વકે આસને।
099.002. યથા લૂહસુદત્તો ગૃહપતિરેવં કાલો રાજભ્રાતા, રમ્ભક આરામિકઃ, ઋદ્ધિલમાતા ઉપાસિકા શ્રમણોદ્દેશિકા, ચુન્દઃ શ્રમણોદ્દેશઃ, ઉત્પલવર્ણા ભિક્ષુણી।
099.004. અથાયુષ્માન્ મહામૌદ્ગલ્યાયન ઉત્થાયાસનાદેકાંસમુત્તરાસઙ્ગં કૃત્વા યેન ભગવાંસ્તેનાઞ્જલિં પ્રણમ્ય ભગવન્તમિદમવોચત્--અલ્પોત્સુકો ભગવાન્ ભવતુ।
099.005. અહં તીર્થ્યૈઃ સાર્ધમુત્તરે મનુષ્યધર્મે રિદ્ધિપ્રાતિહાર્યં વિદર્શયિષ્યામિ।
099.006. તીર્થ્યાન્ નિગૃહ્ણિષ્યામિ।
099.006. સહ ધર્મેણ નન્દયિષ્યામિ દેવમનુષ્યાન્।
099.007. તોષયિષ્યામિ સજ્જનગૃહૃદયમનાંસિ।
099.007. પ્રતિબલસ્ત્વં મૌદ્ગલ્યાયન તીર્થ્યાન્ સહધર્મેણ નિગૃહીતુમ્।
099.008. અપિ તુ ન ત્વં તીર્થ્યૈર્ રિદ્ધ્યા આહૂતઃ।
099.008. અહમેષામુત્તરે મનુષ્યધર્મે રિદ્ધિપ્રાતિહાર્યં વિદર્શયિષ્યામિ હિતાય પ્રાણિનામ્।
099.009. નિર્ભર્ત્સયિષ્યામિ તીર્થ્યાન્।
099.009. નન્દયિષ્યામિ દેવમનુષ્યાન્।
099.010. તોષયિષ્યામિ સજ્જનહૃદયમનાંસિ।
099.010. નિષીદ ત્વં મૌદ્ગલ્યાયન યથાસ્વકે આસને।
099.011. નિષણ્ણ આયુષ્માન્ મહામૌદ્ગલ્યાયનો યથાસ્વકે આસને।
099.011. તત્ર ભગવાન્ રાજાનં પ્રસેનજિતં કૌશલમામન્ત્રયતે--કો મહારાજ તથાગતમધ્યેષતે ઉત્તરે મનુષ્યધર્મે રિદ્ધિપ્રાતિહાર્યં હિતાય પ્રાણિનામ્? અથ રાજા પ્રસેનજિત્ કૌશલ ઉત્થાયાસનાદેકાંસમુત્તરાસઙ્ગં કૃત્વા દક્ષિણં જાનુમણ્ડલં પૃથિવ્યાં પ્રતિષ્ઠાપ્ય યેન ભગવાંસ્તેનાઞ્જલિં પ્રણમ્ય ભગવન્તમેતદવોચત્--અહં ભદન્ત ભગવન્તમધ્યેષે ઉત્તરે મનુષ્યધર્મે રિદ્ધિપ્રાતિહાર્યં વિદર્શયિતુમ્।
099.015. ભગવાનુત્તરે મનુષ્યધર્મે રિદ્ધિપ્રાતિહાર્યમ્ {વિદર્શયતુ} હિતાય પ્રાણિનામ્।
099.016. નિર્ભર્ત્સયતુ તીર્થ્યાન્।
099.017. નન્દયતુ દેવમનુષ્યાન્।
099.017. તોષયતુ સજ્જનહૃદયમનાંસિ।
099.017. અથ ભગવાંસ્તદ્રૂપં સમાધિં સમાપન્નો યથા સમાહિતે ચિત્તે સ્વસ્મિન્નાસને ઽન્તર્હિતઃ પૂર્વસ્યાં દિશિ ઉપરિવિહાયસમભ્યુદ્ગમ્ય ચતુર્વિધમીર્યાપથં કલ્પયતિ તદ્યથા--ચંક્રમ્યતે તિષ્ઠતિ નિષીદતિ શય્યાં કલ્પયતિ।
099.020. તેજોધાતુમપિ સંપદ્યતે।
099.020. તેજોધાતુસમાપન્નસ્ય બુદ્ધસ્ય ભગવતો વિવિધાન્યર્ચીંષિ કાયાન્નિશ્ચરન્તિ તદ્યથા નીલપીતાનિ લોહિતાન્યવદાતાનિ મઞ્જિષ્ઠાનિ સ્ફટિકવર્ણાનિ।
099.021. અનેકાન્યપિ પ્રાતિહાર્યાણિ વિદર્શયતિ।
099.022. અધઃકાયં પ્રજ્વાલયતિ, ઉપરિમાત્ કાયાચ્છીતલા વારિધારાઃ સ્યન્દન્તે।
099.023. યથા પૂર્વસ્યાં દિશિ એવં દક્ષિણસ્યાં દિશીતિ ચતુર્દિશં ચતુર્વિધમ્ ઋદ્ધિપ્રાતિહાર્યં વિદર્શ્ય તાન્ ઋદ્ધ્યભિસંસ્કારાન્ પ્રતિપ્રસ્રભ્ય પ્રજ્ઞપ્ત એવાસને નિષણ્ણઃ।
099.024. નિષદ્ય ભગવાન્ રાજાનં પ્રસેનજિતં કૌશલમિદમવોચત્--ઇયં મહારાજ તથાગતસ્ય સર્વશ્રાવકસાધારણા ઋદ્ધિઃ।
099.026. તત્ર ભગવાન્ દ્વિરપિ રાજાનં પ્રસેનજિતં કૌશલમામન્ત્રયતે--કો મહારાજ તથાગતમધ્યેષતે ઽસાધારણાયામ્ ઋદ્ધ્યામુત્તરે મનુષ્યધર્મે રિદ્ધિપ્રાતિહાર્યં હિતાય પ્રાણિનામ્? અથ રાજા પ્રસેનજિત્ કૌશલ ઉત્થાયાસનાદેકાંસમુત્તરાસઙ્ગં કૃત્વા દક્ષિણં જાનુમણ્ડલં પૃથિવ્યાં પ્રતિષ્ઠાપ્ય યેન ભગવાંસ્તેનાઞ્જલિં પ્રણમ્ય ભગવન્તમિદમવોચત્--અહં ભદન્ત ભગવન્તમધ્યેષે ઽસાધારણાયામ્ ઋદ્ધ્યામુત્તરે મનુષ્યધર્મે ઋદ્ધિપ્રાતિહાર્યં હિતાય પ્રાણિનામ્।
099.030. નિર્ભર્ત્સયતુ તીર્થ્યાન્।
099.031. નન્દયતુ દેવમનુષ્યાન્।
099.031. તોષયતુ સજ્જનહૃદયમનાંસિ॥
099.032. ભગવતા લૌકિકં ચિત્તમુત્પાદિતમ્।
099.032. ધર્મતા ખલુ બુદ્ધાનાં ભગવતામ્ યદિ લૌકિકં ચિત્તમુત્પાદયન્તિ, અન્તશઃ કુન્તપિપીલિકો ઽપિ પ્રાણી ભગવતહ્ ચેતસિ ચિત્તમાજાનન્તિ।
100.001. <100>અથ લોકોત્તરચિત્તમુત્પાદયન્તિ, તત્રાગતિર્ભવતિ પ્રત્યેકબુદ્ધાનામપિ, કઃ પુનર્વાદઃ શ્રાવકાણામ્? અથ શક્રબ્રહ્માદીનાં દેવાનામેતદભવત્--કિમર્થં ભગવતા લૌકિકં ચિત્તમુત્પાદિતમ્? તેષામેતદભવત્--શ્રાવસ્ત્યાં મહાપ્રાતિહાર્યં વિદર્શયિતુકામો હિતાય પ્રાણિનામ્।
100.004. અથ શક્રબ્રહ્માદયો દેવા અનેકાનિ ચ દેવતાશતસહસ્રાણિ ભગવતશ્ચેતસા ચિત્તમાજ્ઞાય તદ્યથા બલવાન્ પુરુષઃ સંકુઞ્ચિતં વા બાહું પ્રસારયેત્, પ્રસારિતં વા સંકુઞ્ચયેત્, એવમેવ શક્રબ્રહ્માદયો દેવા અનેકાનિ ચ દેવતાશતસહસ્રાણિ ચ દેવલોકે ઽન્તર્હિતાનિ, ભગવતઃ પુરતસ્તસ્થુઃ।
100.006. અથ બ્રહ્માદયો દેવા ભગવન્તં ત્રિઃ પ્રદક્ષિણીકૃત્ય ભગવતઃ પાદૌ શિરસા વન્દિત્વા દક્ષિણં પાર્શ્વં નિશ્રિત્ય નિષણ્ણાઃ।
100.008. શક્રાદયો દેવા ભગવન્તં ત્રિઃ પ્રદક્ષિણીક્ત્ય ભગવતઃ પાદૌ શિરસા વન્દિત્વા વામં પાર્શ્વં નિશ્રિત્ય નિષણ્ણાઃ।
100.009. નન્દોપનન્દાભ્યાં નાગરાજાભ્યાં ભગવત ઉપનામિતં નિર્મિતં સહસ્રપત્રં શકટચક્રમાત્રં સર્વસૌવર્ણં રત્નદણ્ડં પદ્મમ્।
100.010. ભગવાંશ્ચ પદ્મકર્ણિકાયાં નિષણ્ણઃ પર્યઙ્કમાભુજ્ય ઋજું કાયં પ્રણિધાય પ્રતિમુખં સ્મૃતિમુપસ્થાપ્ય।
100.011. પદ્મસ્યોપરિ પદ્મં નિર્મિતમ્।
100.012. તત્રાપિ ભગવાન્ પર્યઙ્કનિષણ્ણઃ।
100.012. એવમગ્રતઃ પૃષ્ઠતઃ પાર્શ્વતઃ।
100.012. એવં ભગવતા બુદ્ધપિણ્ડી નિર્મિતા યાવદકનિષ્ઠભવનમુપાદાય બુદ્ધા ભગવન્તો પર્ષન્નિર્મિતમ્(?)।
100.013. કેચિદ્બુદ્ધનિર્માણાશ્ચંક્રમ્યન્તે, કેચિત્ તિષ્ઠન્તિ, કેચિન્નિષીદન્તિ, કેચિચ્છાયાં કલ્પયન્તિ, તેજોધાતુમપિ સમાપદ્યન્તે, જ્વલનતપનવર્ષણવિદ્યોતનપ્રાતિહાર્યાણિ કુર્વન્તિ।
100.015. અન્યે પ્રશ્નાન્ પૃચ્છન્તિ, અન્યે વિસર્જયન્તિ।
100.016. ગાથાદ્વયં ભાષન્તે--

100.017. આરભધ્વં નિષ્ક્રામત યુજ્યધ્વં બુદ્ધશાસને।
100.018. ધુનીત મૃત્યુનઃ સૈન્યં નડાગારમિવ કુઞ્જરઃ

100.019. યો હ્યસ્મિન્ ધર્મવિનયે અપ્રમત્તશ્ચરિષ્યતિ।
100.020. પ્રહાય જાતિસંસારં દુઃખસ્યાન્તં કરિષ્યતિ

100.021. ભગવતા તથા અધિષ્ઠિતમ્ યથા સર્વલોકો ઽનાવૃતમદ્રાક્ષીદ્બુદ્ધાવતંસકં યાવદકનિષ્ઠભવનમુપાદાય અન્તતો બાલદારકા અપિ, યથાપિ તદ્બુદ્ધસ્ય બુદ્ધાનુભાવેન દેવતાનાં ચ દેવતાનુભાવેન॥
100.024. તત્ર ભગવાન્ ભિક્ષૂનામન્ત્રયતે સ્મ--તાવત્ પ્રતિગૃહ્ણીત ભિક્ષવો ઽનુપૂર્વે સ્થિતાયા બુદ્ધપિણ્ડ્યા નિમિત્તમ્।
100.025. એકપદે ઽન્તર્ધાસ્યન્તિ।
100.025. યાવદેકપદે ઽન્તર્હિતા।
100.025. અથ ભગવાંસ્તમ્ ઋદ્ધ્યભિસંસ્કારં પ્રતિપ્રસ્રભ્ય પ્રજ્ઞપ્ત એવાસને નિષણ્ણઃ।
100.026. નિષદ્ય ભગવાંસ્તસ્યાં વેલાયાં ગાથાં ભાષતે--
100.028. તાવદવભાસતે કૃમિર્યાવન્નોદયતે દિવાકરઃ।
100.029. વિરોચન ઉદ્ગતે તુ વૈરવ્યાર્તો(?) ભવતિ ન ચાવભાસતે

100.030. તાવદવભાસિતમાસ તાર્કિકૈર્યાવન્નોદિતવાંસ્તથાગતઃ।
100.031. સંબુદ્ધાવભાસિતે તુ લોકે ન તાર્કિકો ભાસતે ન ચાસ્ય શ્રાવકઃ

100.032. અથ રાજા પ્રસેનજિત્ કૌશલસ્તીર્થ્યાનિદમવોચત્--વિદર્શિતં ભગવતા ઉત્તરે મનુષ્યધર્મે રિદ્ધિપ્રાતિહાર્યમ્।
100.033. યૂયમપિ વિદર્શયધ્વમ્।
100.033. એવમુક્તે તીર્થ્યાસ્તૂષ્ણીંભૂતા યાવત્ <101>પ્રયાણપરમાઃ સ્થિતાઃ।
101.001. દ્વિરપિ પ્રસેનજિત્ કૌશલસ્તીર્થ્યાનિદમવોચત્--વિદર્શિતં ભગવતા ઉત્તરે મનુષ્યધર્મે રિદ્ધિપ્રાતિહાર્યમ્।
101.002. યૂયમપિ વિદર્શયધ્વમ્।
101.002. એવમુક્તે તીર્થ્યા અન્યોન્યં વિઘટ્ટયન્ત એવાહુઃ--ત્વમુત્તિષ્ઠ ત્વમુત્તિષ્ઠેતિ।
101.003. ન કશ્ચિદપ્યુત્તિષ્ઠતિ॥
101.004. તેન ખલુ પુનઃ સમયેન પાઞ્ચિકો મહાસેનાપતિસ્તસ્યામેવ પર્ષદિ સંનિપતિતો ઽભૂત્ સંનિપતિતઃ।
101.005. અથ પાઞ્ચિકસ્ય યક્ષસેનાપતેરેતદભવત્--ચિરમપિ તે ઇમે મોહપુરુષા ભગવન્તં વિહેઠયિષ્યન્તિ ભિક્ષુસંઘં ચેતિ વિદિત્વા તુમુલં વાતવર્ષં સંજનય્ય મહાન્તમુત્સૃષ્ટવાન્।
101.006. તુમુલેન વાતવર્ષેણ તીર્થ્યાણાં મણ્ડપા અદર્શનપથે ક્ષિપ્તાઃ।
101.007. તીર્થ્યા હ્યશનિવર્ષેણ બાધ્યમાના દિશો દિગ્ભ્યો વિચલન્તિ।
101.008. અનેકાનિ પ્રાણિશતસહસ્રાણ્યતિવર્ષેણ બાધ્યમાનાનિ યેન ભગવાંસ્તેનોપસંક્રાન્તાઃ।
101.009. ઉપસંક્રમ્ય ભગવતઃ પાદૌ શિરસા વન્દિત્વા એકાન્તે નિષણ્ણાનિ।
101.009. ભગવતા તથા અધિષ્ઠિતમ્ યથા તસ્યાં પર્ષદ્યેકવારિબિન્દુર્ ન પતિતઃ।
101.010. એકાન્તનિષણ્ણાન્યનેકાનિ પ્રાણિશતસહસ્રાણ્યુદાનમુદાનયન્તિ--અહો બુદ્ધઃ, અહો ધર્મઃ, અહો સંઘઃ।
101.011. અહો ધર્મસ્ય સ્વાખ્યાતતા।
101.012. પાઞ્ચિકેન યક્ષસેનાપતિના તીર્થ્યા અભિહિતાહ્--એતે યૂયં મોહપુરુષા ભગવન્તં શરણં ગચ્છધ્વં ધર્મં ચ ભિક્ષુસંઘં ચ।
101.013. તે નિષ્પલાયમાનાઃ કથયન્તિ--એતે વયં પર્વતં શરણં ગચ્છામઃ, વૃક્ષાણાં કુડ્યાનામારામાણાં ચ શરણં ગચ્છામઃ॥
101.015. અથ ભગવાંસ્તસ્યાં વેલાયાં ગાથાં ભાષતે--
101.016. બહવઃ શરણમ્ યાન્તિ પર્વતાંશ્ચ વનાનિ ચ।
101.017. આરામાંશ્ચૈત્યવૃક્ષાંશ્ચ મનુષ્યા ભયતર્જિતાઃ

101.018. ન હ્યેતચ્છરણં શ્રેષ્ઠં નૈતચ્છરણમુત્તમમ્।
101.019. નૈતચ્છરણમાગમ્ય સર્વદુઃખાત્ પ્રમુચ્યતે

101.020. યસ્તુ બુદ્ધં ચ ધર્મં ચ સંઘં ચ શરણં ગતઃ।
101.021. આર્યસત્યાનિ ચત્વારિ પશ્યતિ પ્રજ્ઞયા યદા

101.022. દુઃખં દુઃખસમુત્પન્નં નિરોધં સમતિક્રમમ્।
101.023. આર્યં ચાષ્ટાઙ્ગિકં માર્ગં ક્ષેમં નિર્વાણગામિનામ્

101.024. એત{દ્વૈ} શરણં શ્રેષ્ઠમેતચ્છરણમુત્તમમ્।
101.025. એતચ્છરણમાગમ્ય સર્વદુઃખાત્પ્રમુચ્યતે

101.026. અથ પૂરણસ્યૈતદભવત્--શ્રમણો ગૌતમો મદીયાઞ્ શ્રાવકાનન્વાવર્તયિષ્યતિ।
101.026. ઇતિ વિદિત્વા નિષ્પલાયન્ કથયતિ--અહમ્ યુષ્માકં શાસનસર્વસ્વં કથયિષ્યામિ।
101.027. યાવદ્ દૃષ્ટિગતાન્ ગ્રાહયિતુમારબ્ધઃ।
101.028. યદુત અન્તવામ્લ્લોકઃ, અનન્તઃ, અન્તવાંશ્ચાનન્તવાંશ્ચ, નૈવાન્તવાન્નાનન્તવાન્, સ જીવસ્તચ્છરીરમન્યો જીવો ઽન્યચ્છરીરમિતિ।
101.029. તે કલહજાતા વિહરન્તિ ભણ્ડનજાતા વિગૃહીતા વિવાદમાપન્નાઃ।
101.030. પૂરણો ઽપિ ભીતો નિષ્પલાયિતુમારબ્ધઃ।
101.030. સ નિષ્પલાયન્ પણ્ડકેન પ્રતિમાર્ગે દૃષ્ટઃ।
101.031. પણ્ડકો દૃષ્ટ્વા ગાથાં ભાષતે--
102.001. <102>કુતસ્ત્વમાગચ્છસિ મુક્તપાણિ રથકારમેષ ઇવ નિકૃત્તશૃઙ્ગઃ।
102.003. ધર્મં હ્યભિજ્ઞાય જિનપ્રશસ્તમાહિણ્ડસે કોલિકગર્દભો યથા

102.005. પૂરણઃ પ્રાહ--
102.006. ગમનાય મે સમયઃ પ્રત્યુપસ્થિતઃ કાયસ્ય મે બલવીર્યમ્ {ન?} કિંચિત્।
102.008. સ્પૃષ્ટાશ્ચ ભાવાઃ સુખદુઃખતે મે અનાવૃતં જ્ઞાનમિહાર્હતામ્

102.010. દૂરાપગતો ઽસ્મિ .... પરતિમિરાપનુદશ્ચ તૃષં પતતિ।
102.012. આચક્ષ્વ મે દૂષિક એતમર્થં શીતોદકા કુત્ર સા પુષ્કિરિણી

102.014. નપુંસકઃ પ્રાહ--
102.015. એષા ખલુ શીતા પુષ્કિરિણી નલિની ચ વિરાજતિ તોયધારા।
102.017. શ્રમણાધમ હીનાસત્પુરુષ ત્વમિમાં નનુ પશ્યસિ પુષ્કરિણીમ્

102.019. પુરાણઃ પ્રાહ--
102.020. ન ત્વં નરો નાપિ ચ નારિકા ત્વં શ્મશ્રૂણિ ચ તે નાસ્તિ ન ચ સ્તનૌ તવ।
102.022. ભિન્નસ્વરો ઽસિ ન ચ ચક્રવાકહ્ એવં ભવાન્ વાતહતો નિરુચ્યતે

102.024. અથ પૂરણો નિર્ગ્રન્થો વાલુકાઘટં કણ્ઠે બદ્ધ્વા શીતિકાયાં પુષ્કિરિણ્યાં પતિતઃ।
102.024. સ તત્રૈવ કાલગતઃ॥
102.026. અથ તે નિર્ગ્રન્થાઃ પૂરણં મૃગયમાણાઃ પ્રતિમાર્ગે ગણિકાં દૃષ્ટ્વા પૃચ્છન્તિ--ભદ્રે, કંચિત્ ત્વમદ્રાક્ષીર્ગચ્છન્તમિહ પૂરણં ધર્મશાટપ્રતિચ્છન્નં કટચ્છવ્રતભોજનમ્? ગણિકા પ્રાહ--
102.028. આપાયિકો નૈરયિકો મુક્તહસ્તાવચારકઃ।
102.029. શ્વેતાભ્યાં પાણિપાદાભ્યામેષ ધ્વંસતિ પૂરણઃ

102.030. ભદ્રે મૈવં વોચસ્ત્વં નૈતત્તવ સુભાષિતમ્।
102.031. ધર્મશાટપ્રતિચ્છન્નો ધર્મં સંચરતે (સંશ્રયતે?) મુનિઃ

102.032. ગણિકા પ્રાહ--
102.033. કથં સ બુદ્ધિમાન્ ભવતિ પુરુષો વ્યઞ્જનાન્વિતઃ।
102.034. લોકસ્ય પશ્યતો યો ઽયં ગ્રામે ચરતિ નગ્નકઃ

103.001. <103>યસ્યાયમીદૃશો ધર્મઃ પુરસ્તાલ્લમ્બતે દશા।
103.002. તસ્ય વૈ શ્રવણૌ રાજા ક્ષુરપ્રેણાવકૃન્તતુ

103.003. અથ તે નિર્ગ્રન્થા યેન શીતિકા પુષ્કિરિણી તેનોપસંક્રાન્તાઃ।
103.003. અદ્રાક્ષુસ્તે નિર્ગ્રન્થાઃ પૂરણં કાશ્યપં પુષ્કિરિણ્યાં મૃતમ્।
103.004. કાલગતં દૃષ્ટ્વા ચ પુનઃ પુષ્કિરિણ્યા ઉદ્ધૃત્ય એકાન્તે છોરયિત્વા પ્રક્રાન્તાઃ॥
103.006. ભગવતા બુદ્ધનિર્માણો નિર્મિતો દ્વાત્રિંશતા મહાપુરુષલક્ષણૈઃ સમન્વાગતો મુણ્ડઃ સંઘાટીપ્રાવૃતઃ।
103.007. ધર્મતા ખલુ બુદ્ધા ભગવન્તો નિર્મિતેન સાર્ધં નિશ્ચયં કુર્વન્તિ।
103.007. યં ખલુ શ્રાવકો નિર્મિતમભિનિર્મિમીતે, યદિ શ્રાવકો ભાષતે, નિર્મિતો ઽપિ ભાષતે।
103.008. શ્રાવકે તૂષ્ણીભૂતે નિર્મિતો ઽપિ તૂષ્ણીભવતિ।
103.010. એકસ્ય ભાષમાણસ્ય સર્વે ભાષન્તિ નિર્મિતાઃ।
103.011. એકસ્ય તૂષ્ણીભૂતસ્ય સર્વે તૂષ્ણીભવન્તિ તે

103.012. ભગવાન્ નિર્મિતં પ્રશ્નં પૃચ્છતિ, ભગવાન્ વ્યાકરોતિ।
103.012. એષા હિ ધર્મતા તથાગતાનામર્હતાં સમ્યક્સમ્બુદ્ધાનામ્॥
103.014. ભગવતા તસ્ય મહાજનકાયસ્ય તથા અભિપ્રસન્નસ્ય આશયં ચાનુશયં ચ ધાતું પ્રકૃતિં ચ જ્ઞાત્વા તાદૃશી ચતુરાર્યસત્યસંપ્રતિવેધકી ધર્મદેશના કૃતા, યથા અનેકૈઃ પ્રાણિશતસહસ્રૈઃ શરણગમનશિક્ષાપદાનિ કૈશ્ચિદુષ્મ(?)ગતાન્યધિગતાનિ મૂર્ધાનઃ ક્ષાન્તયો લૌકિકા અગ્રધર્માઃ।
103.017. કૈશ્ચિત્સ્રોતાપત્તિફલં સાક્ષાત્કૃતં સકૃદાગામિફલમનાગામિફલમ્।
103.017. કૈશ્ચિત્ પ્રવ્રજ્ય સર્વક્લેશપ્રહાણાદર્હત્ત્વં સાક્ષાત્કૃતમ્।
103.018. કૈશ્ચિચ્છ્રાવકમહાબોધૌ બીજાન્યવરોપિતાનિ।
103.018. કૈશ્ચિત્ પ્રત્યેકાયાં બોધૌ બીજાન્યવરોપિતાનિ।
103.019. યદ્ભૂયસા સા પર્ષદ્ બુદ્ધનિંના ધર્મપ્રવણા સંઘપ્રાગ્ભારા વ્યવસ્થિતા।
103.020. અથ ભગવાંસ્તાં પર્ષદં બુદ્ધનિંનાં ધર્મપ્રવણાં સંઘપ્રાગ્ભારાં વ્યવસ્થાપ્યોત્થાયાસનાત્ પ્રક્રાન્તઃ॥
103.022. ધન્યાસ્તે પુરુષા લોકે યે બુદ્ધં શરણં ગતાઃ।
103.023. નિર્વૃતિં તે ગમિષ્યન્તિ બુદ્ધકારકૃતૌ જનાઃ

103.024. યે ઽલ્પાનપિ જિને કારાન્ કરિષ્યન્તિ વિનાયકે ।
103.025. વિચિત્રં સ્વર્ગમાગમ્ય તે લપ્સ્યન્તે ઽમૃતં પદમ્