ધર્મસૂત્ર · અધ્યાય 9
સ વિધિપૂર્વકં સ્નાત્વા ભાર્યામ્ અધિગમ્યયથોક્તાન્ ગૃહસ્થધર્માન્ પ્રયુઞ્જાન ઇમાનિ વ્રતાન્ય્ અનુકર્ષેત્ ।
નિત્યં શુચિઃ સુગન્ધિઃ સ્નાનશીલઃ ।
સતિ વિભવે ન જીર્ણમલવદ્વાસાઃ સ્યાત્ ।
ન રક્તમ્ ઉલ્બણમ્ અન્યધૃતં વાસો બિભૃયાત્ ।
ન સ્રગુપાનહૌ ।
નિર્ણિક્તમ્ અશક્તૌ ।
ન રૂઢશ્મશ્રુર્ અકસ્માત્ ।
નાગ્નિમ્ અપશ્ ચ યુગપદ્ ધારયેત્ ।
નાઞ્જલિના પિબેત્ ।
ન તિષ્ઠન્ન્ ઉદ્ધૃતોદકેનાચમેત્ ।
ન શૂદ્રાશુચ્યેકપાણ્યાવર્જિતેન ।
ન વાય્વગ્નિવિપ્રાદિત્યાપો દેવતા ગાશ્ ચ પ્રતિપશ્યન્ વા મૂત્રપુરીષામેધ્યાન્ વ્યુદસ્યેત્ ।
નૈતા દેવતાઃ પ્રતિ પાદૌ પ્રસારયેત્ ।
ન પર્ણલોષ્ટાશ્મભિર્ મૂત્રપુરીષાપકર્ષણં કુર્યાત્ ।
ન ભસ્મકેશનખતુષકપાલમેધ્યાન્ય્ અધિતિષ્ઠેત્ ।
ન મ્લેચ્છાશુચ્યધાર્મિકૈઃ સહ સંભાષેત ।
સંભાષ્ય પુણ્યકૃતો મનસા ધ્યાયેત્ ।
બ્રાહ્મણેન વા સહ સંભાષેત ।
અધેનું ધેનુભવ્યેતિ બ્રૂયાત્ ।
અભદ્રં ભદ્રમ્ ઇતિ ।
કપાલં ભગાલમ્ ઇતિ ।
મણિધનુર્ ઇતીન્દ્રધનુઃ ।
ગાં ધયન્તીં પરસ્મૈ નાચક્ષીત ।
ન ચૈનામ્ વારયેત્ ।
ન મિથુની ભૂત્વા શૌચં પ્રતિ વિલમ્બેત ।
ન ચ તસ્મિન્ શયને સ્વાધ્યાયમ્ અધીયીત ।
ન ચાપરરાત્રમ્ અધીત્ય પુનઃ પ્રતિસંવિશેત્ ।
નાકલ્પાં નારીમ્ અભિરમયેત્ ।
ન રજસ્વલામ્ ।
ન ચૈનાં શ્લિષ્યેન્ ।
ન કન્યામ્ ।
અગ્નિમુખોપધમનવિગૃહ્યવાદબહિર્ગન્ધમાલ્યધારણપાપીયસાવલેખનભાર્યાસહભોજનાઞ્જન્ત્યવેક્ષણકુદ્વારપ્રવેશનપાદપાદધાવનાસન્દીસ્થભોજનનદીબાહુતરણવૃક્ષવિષમારોહણાવરોહણપ્રાણવ્યાયચ્છનાનિ વર્જયેત્ ।
ન સન્દિગ્ધાં નાવમ્ અધિરોહેત્ ।
સર્વત એવાત્માનં ગોપાયેત્ ।
ન પ્રાવૃત્ય શિરો ઽહનિ પર્યટેત્ ।
પ્રાવૃત્ય રાત્રૌ ।
મૂત્રોચ્ચારે ચ ।
ન ભૂમાવ્ અનન્તર્ધાય ।
નારાચ્ ચાવસથાત્ ।
ન ભસ્મકરીષકૃષ્ટચ્છાયાપથિકામ્યેષુ ।
ઉભે મૂત્રપુરીષે તુ દિવા કુર્યાદ્ ઉદઙ્મુખઃ ।
સંધ્યયોશ્ ચ ।
રાત્રૌ દક્ષિણામુખઃ ।
પાલાશમ્ આસનં પાદુકે દન્તધાવનમ્ ઇતિ ચ વર્જયેત્ ।
સોપાનત્કરશ્ચાસનાભિવાદનનમસ્કારાન્ વર્જયેત્ ।
ન પૂર્વાહ્ણમધ્યંદિનાપરાહ્ણાન્ અફલાન્ કુર્યાદ્યથાશક્તિ ધર્માર્થકામેભ્યઃ ।
તેષુ તુ ધર્મોત્તરહ્ સ્યાત્ ।
ન નગ્નાં પરયોષિતમ્ ઈક્ષેત ।
ન પદાસનમ્ આકર્ષેત્ ।
ન શિશ્નોદરપાણિપાદવાક્ચક્ષુશ્ચાપલાનિ કુર્યાત્ ।
છેદનભેદનવિલેખનવિમર્દનાવસ્ફોટનાનિનાકસ્માત્ કુર્યાત્ ।
નોપરિ વત્સતન્તીં ગચ્છેત્ ।
ન કુલંકુલઃ સ્યાત્ ।
ન યજ્ઞમ્ અવૃતો ગચ્છેત્ ।
દર્શનાય તુ કામમ્ ।
ન ભક્ષાન્ ઉત્સઙ્ગે ભક્ષયેત્ ।
ન રાત્રૌ પ્રેષ્યાહૃતમ્ ।
ઉદ્ધૃતસ્નેહવિલપનપિણ્યાકમથિતપ્રભૃતીનિચાત્તવીર્યાણિ નાશ્નીયાત્ ।
સાયંપ્રાતસ્ ત્વ્ અન્નમ્ અભિપૂજિતમ્ અનિન્દન્ ભુઞ્જીત ।
ન કદાચિદ્ રાત્રૌ નગ્નઃ સ્વપેત્ ।
સ્નાયાદ્ વા ।
યચ્ ચાત્મવન્તો વૃદ્ધાઃ સમ્યગ્વિનીતાદમ્ભલોભમોહવિયુક્તા વેદવિદ આચક્ષતે તત્ સમાચરેત્ ।
યોગક્ષેમાર્થમ્ ઈશ્વરમ્ અધિગચ્છેત્ ।
નાન્યમ્ અન્યત્ર દેવગુરુધાર્મિકેભ્યઃ ।
પ્રભૂતૈધોદકયવસકુશમાલ્યોપનિષ્ક્રમણમાર્યજન ભૂયિષ્ઠમ્ અનલસસમૃદ્ધં ધાર્મિકાધિષ્ઠિતં નિકેતનમાવસિતું યતેત ।
પ્રશસ્તમઙ્ગલ્યદેવતાયતનચતુષ્પદમ્ પ્રદક્ષિણમ્ આવર્તેત ।
મનસા વા તત્સમગ્રમ્ આચારમ્ અનુપાલયેદ્ આપત્કલ્પઃ ।
સત્યધર્મા ।
આર્યવૃત્તિઃ ।
શિષ્ટાધ્યાપકઃ ।
શૌચશિષ્ટઃ ।
શ્રુતિનિરતઃ સ્યાત્ ।
નિત્યમ્ અહિંસ્રો મૃદુર્ દૃઢકારી દમદાનશીલઃ ।
એવમ્ આચારો માતાપિતરૌ પૂર્વાપરાંશ્ ચ સમ્બન્ધાન્દુરિતેભ્યો મોક્ષયિષ્યન્ સ્નાતકઃ શશ્વદ્બ્રહ્મલોકાન્ ન ચ્યવતે ન ચ્યવતે ।
મૂળ પાઠ: Dharmasūtra · Edition: Ganesa Sastrin Gokhale, Pune 1910, (Anandasrama Sanskrit Series, 61); with variants from: The Institutes of Gautama, ed.by A.F. Stenzler, London 1876. · Data entry Nobuyuki Watase · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0