ધર્મસૂત્ર · અધ્યાય 11

રાજા સર્વસ્યેષ્ટે બ્રાહ્મનવર્જમ્ ।

સાધુકારી સાધુવાદી ।

ત્રય્યામ્ આન્વીક્ષિક્યા વાભિવિનીતઃ ।

શુચિર્ જિતેન્દ્રિયો ગુણવત્સહાયોપાયસંપન્નઃ ।

સમઃ પ્રજાસુ સ્યાત્ ।

હિતમ્ આસાં કુર્વીત ।

તમ્ ઉપર્યાસીનમ્ અધસ્તાદ્ ઉપાસીરન્ન્ અન્યેબ્રાહ્મણેભ્યઃ ।

તે ઽપ્ય્ એનં મન્યેરન્ ।

વર્ણાન્ આશ્રમાંશ્ ચ ન્યાયતો ઽભિરક્ષેત્ ।

ચલતશ્ ચૈતાન્ સ્વધર્મે સ્થાપયેત્ ।

ધર્મસ્ય હ્ય્ અંશભાગ્ ભવતીતિ ।

બ્રાહ્મનં ચ પુરોદધીતવિદ્યાભિજનવાગ્રૂપવયઃશીલસંપન્નં ન્યાયવૃત્તં તપસ્વિનમ્ ।

તત્પ્રસૂતઃ કર્માણિ કુર્વીત ।

બ્રહ્મપ્રસૂતં હિ ક્ષત્ત્રમ્ ઋધ્યતે ન વ્યથત ઇતિ ચવિજ્ઞાયતે ।

યાનિ ચ દૈવોત્પાતચિન્તકાઃ પ્રબ્રૂયુસ્ તાન્યાદ્રિયેત ।

તદધીનમ્ અપિ હ્ય્ એકે યોગક્ષેમં પ્રતિજાનતે ।

શાન્તિપુણ્યાહસ્વસ્ત્યયનાયુષ્મન્મઙ્ગલસંયુક્તાન્યાભ્યુદયિકાનિ વિદ્વેષણસંવનનાભિચારદ્વિષદ્વ્યૃદ્ધિયુક્તાનિ ચશાલાગ્નૌ કુર્યાત્ ।

યથોક્તમ્ ઋત્વિજો ઽન્યાનિ ।

તસ્ય ચ વ્યવહારો વેદો ધર્મશાસ્ત્રાણ્ય્ અઙ્ગાન્યુપવેદાઃ પુરાણમ્ ।

દેશજાતિકુલધર્માશ્ ચામ્નાયૈર્ અવિરુદ્ધાઃ પ્રમાણમ્ ।

કર્ષકવણિક્પશુપાલકુસીદિકારવઃ સ્વે સ્વે વર્ગે ।

તેભ્યો યથાધિકારમ્ અર્થાન્ પ્રત્યવહૃત્યધર્મવ્યવસ્થા ।

ન્યાયાધિગમે તર્કો ઽભ્યુપાયઃ ।

તેનાભ્યૂહ્ય યથાસ્થાનં ગમયેત્ ।

વિપ્રતિપત્તૌ ત્રૈવિદ્યવૃદ્ધેભ્યઃ પ્રત્યવહૃત્યનિષ્ઠાં ગમયેત્ ।

તથા હ્ય્ અસ્ય નિઃશ્રેયસં ભવતિ ।

બ્રહ્મ ક્ષત્ત્રેણ સંપૃક્તં દેવપિતૃમનુષ્યાન્ધારયતીતિ વિજ્ઞાયતે ।

દણ્ડો દમનાદ્ ઇત્ય્ આહુસ્ તેનાદાન્તાન્ દમયેત્ ।

વર્ણાશ્રમાઃ સ્વસ્વધર્મનિષ્ઠાઃ પ્રેત્ય કર્મફલમનુભૂય તતઃ શેષેન વિશિષ્ટદેશજાતિકુલરૂપાયુઃશ્રુતચિત્રવિત્તસુખમેધસો ।

જન્મ પ્રતિપદ્યન્તે ।

વિષ્વઞ્ચો વિપરીતા નશ્યન્તિ ।

તાન્ આચાર્યોપદેશો દણ્ડશ્ ચ પાલયતે ।

તસ્માદ્ રાજાચાર્યાવ્ અનિન્દ્યાવ્ અનિન્દ્યૌ ।