દેવી ભાગવત પુરાણ · અધ્યાય 9.39

લક્ષ્મ્યુપાખ્યાનવર્ણનમ્
નારદ ઉવાચ
શ્રીમૂલપ્રકૃતેર્દેવ્યા ગાયત્ર્યાસ્તુ નિરાકૃતેઃ ।
સાવિત્રીયમસંવાદે શ્રુતં વૈ નિર્મલં યશઃ

તદ્‌ગુણોત્કીર્તનં સત્યં મઙ્‌ગલાનાં ચ મઙ્‌ગલમ્ ।
અધુના શ્રોતુમિચ્છામિ લક્ષ્મ્યુપાખ્યાનમીશ્વર

કેનાદૌ પૂજિતા સાપિ કિંભૂતા કેન વા પુરા ।
તદ્‌ગુણોત્કીર્તનં મહ્યં વદ વેદવિદાંવર

શ્રીનારાયણ ઉવાચ
સૃષ્ટેરાદૌ પુરા બ્રહ્મન્ કૃષ્ણસ્ય પરમાત્મનઃ ।
દેવી વામાંસસમ્ભૂતા બભૂવ રાસમણ્ડલે

અતીવ સુન્દરી શ્યામા ન્યગ્રોધપરિમણ્ડિતા ।
યથા દ્વાદશવર્ષીયા શશ્વત્સુસ્થિરયૌવના

શ્વેતચમ્પકવર્ણાભા સુખદૃશ્યા મનોહરા ।
શરત્પાર્વણકોટીન્દુપ્રભાપ્રચ્છાદનાનના

શરન્મધ્યાહ્નપદ્માનાં શોભામોચનલોચના ।
સા દેવી દ્વિવિધા ભૂતા સહ સર્વેશ્વરેચ્છયા

સ્વીયરૂપેણ વર્ણેન તેજસા વયસા ત્વિષા ।
યશસા વાસસા કૃત્યા ભૂષણેન ગુણેન ચ

સ્મિતેન વીક્ષણેનૈવ પ્રેમ્ણા વાનુનયેન ચ ।
તદ્વામાંસાન્મહાલક્ષ્મીર્દક્ષિણાસાંચ્ચ રાધિકા

રાધાઽઽદૌ વરયામાસ દ્વિભુજઞ્ચ પરાત્પરમ્ ।
મહાલક્ષ્મીશ્ચ તત્પશ્ચાચ્ચકમે કમનીયકમ્

કૃષ્ણસ્તદ્‌ગૌરવેણૈવ દ્વિધારૂપો બભૂવ હ ।
દક્ષિણાંસશ્ચ દ્વિભુજો વામાંસશ્ચ ચતુર્ભુજઃ

ચતુર્ભુજાય દ્વિભુજો મહાલક્ષ્મીં દદૌ પુરા ।
લક્ષ્યતે દૃશ્યતે વિશ્વં સ્નિગ્ધદૃષ્ટ્યા યયાનિશમ્

દેવીભૂતા ચ મહતી મહાલક્ષ્મીશ્ચ સા સ્મૃતા ।
રાધાકાન્તશ્ચ દ્વિભુજો લક્ષ્મીકાન્તશ્ચતુર્ભુજઃ

શુદ્ધસત્ત્વસ્વરૂપા ચ ગોપૈર્ગોપીભિરાવૃતા ।
ચતુર્ભુજશ્ચ વૈકુણ્ઠં પ્રયયૌ પદ્મયા સહ

સર્વાંશેન સમૌ તૌ દ્વૌ કૃષ્ણનારાયણૌ પરૌ ।
મહાલક્ષ્મીશ્ચ યોગેન નાનારૂપા બભૂવ સા

વૈકુણ્ઠે ચ મહાલક્ષ્મીઃ પરિપૂર્ણતમા રમા ।
શુદ્ધસત્ત્વસ્વરૂપા ચ સર્વસૌભાગ્યસંયુતા

પ્રેમ્ણા સા ચ પ્રધાના ચ સર્વાસુ રમણીષુ ચ ।
સ્વર્ગેષુ સ્વર્ગલક્ષ્મીશ્ચ શક્રસમ્પત્સ્વરૂપિણી

પાતાલે નાગલક્ષ્મીશ્ચ રાજલક્ષ્મીશ્ચ રાજસુ ।
ગૃહલક્ષ્મીર્ગૃહેષ્વેવ ગૃહિણાં ચ કલાંશતઃ

સમ્પત્સ્વરૂપા ગૃહિણાં સર્વમઙ્‌ગલમઙ્‌ગલા ।
ગવાં પ્રસૂતિઃ સુરભિર્દક્ષિણા યજ્ઞકામિની

ક્ષીરોદસિન્ધુકન્યા સા શ્રીરૂપા પદ્મિનીષુ ચ ।
શોભાસ્વરૂપા ચન્દ્રે ચ સૂર્યમણ્ડલમણ્ડિતા

વિભૂષણેષુ રત્‍નેષુ ફલેષુ ચ જલેષુ ચ ।
નૃપેષુ નૃપપત્‍નીષુ દિવ્યસ્ત્રીષુ ગૃહેષુ ચ

સર્વસસ્યેષુ વસ્ત્રેષુ સ્થાનેષુ સંસ્કૃતેષુ ચ ।
પ્રતિમાસુ ચ દેવાનાં મઙ્‌ગલેષુ ઘટેષુ ચ

માણિક્યેષુ ચ મુક્તાસુ માલ્યેષુ ચ મનોહરા ।
મણીન્દ્રેષુ ચ હીરેષુ ક્ષીરેષુ ચન્દનેષુ ચ

વૃક્ષશાખાસુ રમ્યાસુ નવમેઘેષુ વસ્તુષુ ।
વૈકુણ્ઠે પૂજિતા સાઽઽદૌ દેવી નારાયણેન ચ

દ્વિતીયે બ્રહ્મણા ભક્ત્યા તૃતીયે શઙ્‌કરેણ ચ ।
વિષ્ણુના પૂજિતા સા ચ ક્ષીરોદે ભારતે મુને

સ્વાયમ્ભુવેન મનુના માનવેન્દ્રેશ્ચ સર્વતઃ ।
ઋષીન્દ્રૈશ્ચ મુનીન્દ્રૈશ્ચ સદ્‌ભિશ્ચ ગૃહિભિર્ભવે

ગન્ધર્વૈશ્ચૈવ નાગાદ્યૈઃ પાતાલેષુ ચ પૂજિતા ।
શુક્લાષ્ટમ્યાં ભાદ્રપદે કૃતા પૂજા ચ બ્રહ્મણા

ભક્ત્યા ચ પક્ષપર્યન્તં ત્રિષુ લોકેષુ નારદ ।
ચૈત્રે પૌષે ચ ભાદ્રે ચ પુણ્યે મઙ્‌ગલવાસરે

વિષ્ણુના પૂજિતા સા ચ ત્રિષુ લોકેષુ ભક્તિતઃ ।
વર્ષાન્તે પૌષસઙ્‌ક્રાન્ત્યાં માધ્યામાવાહ્ય મઙ્‌ગલે

મનુસ્તાં પૂજયામાસ સા ભૂતા ભુવનત્રયે ।
પૂજિતા સા મહેન્દ્રેણ મઙ્‌ગલેનૈવ મઙ્‌ગલા

કેદારેણૈવ નીલેન સુબલેન નલેન ચ ।
ધ્રુવેણોત્તાનપાદેન શક્રેણ બલિના તથા

કશ્યપેન ચ દક્ષેણ કર્દમેન વિવસ્વતા ।
પ્રિયવ્રતેન ચન્દ્રેણ કુબેરેણૈવ વાયુના

યમેન વહ્નિના ચૈવ વરુણેનૈવ પૂજિતા ।
એવં સર્વત્ર સર્વેષુ પૂજિતા વન્દિતા સદા ।
સર્વેશ્વર્યાધિદેવી સા સર્વસમ્પત્સ્વરૂપિણી

તિ શ્રીમદ્દેવીભાગવતે મહાપુરાણેઽષ્ટાદશસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં નવમસ્કન્ધે
લક્ષ્મ્યુપાખ્યાનવર્ણનં નામૈકોનચત્વારિંશોઽધ્યાયઃ