દેવી ભાગવત પુરાણ · અધ્યાય 9.23
શઙ્ખચૂડવધવર્ણનમ્
શિવસ્તત્ત્વં સમાકર્ણ્ય તત્ત્વજ્ઞાનવિશારદઃ ।
યયૌ સ્વયં ચ સમરે સ્વગણૈઃ સહ નારદ
શઙ્ખચૂડઃ શિવં દૃષ્ટ્વા વિમાનાદવરુહ્ય ચ ।
નનામ પરયા ભક્ત્યા શિરસા દણ્ડવદ્ભુવિ
તં પ્રણમ્ય ચ વેગેન વિમાનમારુરોહ સઃ ।
તૂર્ણં ચકાર સન્નાહં ધનુર્જગ્રાહ દુર્વહમ્
શિવદાનવયોર્યુદ્ધં પૂર્ણમબ્દશતં પુરા ।
ન બભૂવતુરન્યોન્યં બ્રહ્મઞ્જયપરાજયૌ
ન્યસ્તશસ્ત્રશ્ચ ભગવાન્ ન્યસ્તશસ્ત્રશ્ચ દાનવઃ ।
રથસ્થઃ શઙ્ખચૂડશ્ચ વૃષસ્થો વૃષભધ્વજઃ
દાનવાનાં ચ શતકમુદ્ધૃતં ચ બભૂવ હ ।
રણે યે યે મૃતાઃ શમ્ભુર્જીવયામાસ તાન્વિભુઃ
એતસ્મિન્નન્તરે વૃદ્ધબ્રાહ્મણઃ પરમાતુરઃ ।
આગત્ય ચ રણસ્થાનમુવાચ દાનવેશ્વરમ્
વૃદ્ધબ્રાહ્મણ ઉવાચ
દેહિ ભિક્ષાં ચ રાજેન્દ્ર મહ્યં વિપ્રાય સામ્પ્રતમ્ ।
ત્વં સર્વસમ્પદાં દાતા યન્મે મનસિ વાઞ્છિતમ્
નિરીહાય ચ વૃદ્ધાય તૃષિતાય ચ સામ્પ્રતમ્ ।
પશ્ચાત્ત્વાં કથયિષ્યામિ પુરઃ સત્યં ચ કુર્વિતિ
ઓમિત્યુવાચ રાજેન્દ્રઃ પ્રસન્નવદનેક્ષણઃ ।
કવચાર્થી જનશ્ચાહમિત્યુવાચાતિમાયયા
તચ્છ્રુત્વા કવચં દિવ્યં જગ્રાહ હરિરેવ ચ ।
શઙ્ખચૂડસ્ય રૂપેણ જગામ તુલસીં પ્રતિ
ગત્વા તસ્યાં માયયા ચ વીર્યાધાનં ચકાર હ ।
અથ શમ્ભુર્હરેઃ શૂલં જગ્રાહ દાનવં પ્રતિ
ગ્રીષ્મમધ્યાહ્નમાર્તણ્ડપ્રલયાગ્નિશિખોપમમ્ ।
દુર્નિવાર્યં ચ દુર્ધર્ષમવ્યર્થં વૈરિઘાતકમ્
તેજસા ચક્રતુલ્યં ચ સર્વશસ્ત્રાસ્ત્રસારકમ્ ।
શિવકેશવયોરન્યૈર્દુર્વહં ચ ભયઙ્કરમ્
ધનુઃસહસ્રં દૈર્ઘ્યેણ પ્રસ્થેન શતહસ્તકમ્ ।
સજીવં બ્રહ્મરૂપં ચ નિત્યરૂપમનિર્દિશમ્
સંહર્તું સર્વબ્રહ્માણ્ડમલં યત્સ્વીયલીલયા ।
ચિક્ષેપ તોલનં કૃત્વા શઙ્ખચૂડે ચ નારદ
રાજા ચાપં પરિત્યજ્ય શ્રીકૃષ્ણચરણામ્બુજમ્ ।
ધ્યાનં ચકાર ભક્ત્યા ચ કૃત્વા યોગાસનં ધિયા
શૂલં ચ ભ્રમણં કૃત્વા પપાત દાનવોપરિ ।
ચકાર ભસ્મસાત્તં ચ સરથં ચાથ લીલયા
રાજા ધૃત્વા દિવ્યરૂપં કિશોરં ગોપવેષકમ્ ।
દ્વિભુજં મુરલીહસ્તં રત્નભૂષણભૂષિતમ્
રત્નેન્દ્રસારનિર્માણં વેષ્ટિતં ગોપકોટિભિઃ ।
ગોલોકાદાગતં યાનમારુરોહ પુરં યયૌ
ગત્વા નનામ શિરસા સ રાધાકૃષ્ણયોર્મુને ।
ભક્ત્યા ચ ચરણામ્ભોજં રાસે વૃન્દાવને વને
સુદામાનં ચ તૌ દૃષ્ટ્વા પ્રસન્નવદનેક્ષણૌ ।
ક્રોડે ચક્રતુરત્યન્તં પ્રેમ્ણાતિપરિસંયુતૌ
અથ શલં ચ વેગેન પ્રયયૌ તં ચ સાદરમ્ ।
અસ્થિભિઃ શઙ્ખચૂડસ્ય શઙ્ખજાતિર્બભૂવ હ
નાનાપ્રકારરૂપેણ શશ્વત્પૂતા સુરાર્ચને ।
પ્રશસ્તં શઙ્ખતોયં ચ દેવાનાં પ્રીતિદં પરમ્
તીર્થતોયસ્વરૂપં ચ પવિત્રં શમ્ભુના વિના ।
શઙ્ખશબ્દો ભવેદ્યત્ર તત્ર લક્ષ્મીઃ સુસંસ્થિરા
સ સ્નાતઃ સર્વતીર્થેષુ યઃ સ્નાતઃ શઙ્ખવારિણા ।
શઙ્ખો હરેરધિષ્ઠાનં યત્ર શઙ્ખસ્તતો હરિઃ
તત્રૈવ વસતે લક્ષ્મીર્દૂરીભૂતમમઙ્ગલમ્ ।
સ્ત્રીણાં ચ શઙ્ખધ્વનિભિઃ શૂદ્રાણાં ચ વિશેષતઃ
ભીતા રુષ્ટા યાતિ લક્ષ્મીસ્તત્સ્થલાદન્યદેશતઃ ।
શિવોઽપિ દાનવં હત્વા શિવલોકં જગામ હ
પ્રહૃષ્ટો વૃષભારૂઢઃ સ્વગણૈશ્ચ સમાવૃતઃ ।
સુરાઃ સ્વવિષયં પ્રાપુઃ પરમાનન્દસંયુતાઃ
નેદુર્દુન્દુભયઃ સ્વર્ગે જગુર્ગન્ધર્વકિન્નરાઃ ।
બભૂવ પુષ્પવૃષ્ટિશ્ચ શિવસ્યોપરિ સન્તતમ્ ।
પ્રશશંસુઃ સુરાસ્તં ચ મુનીન્દ્રપ્રવરાદયઃ
ઇતિ શ્રીમદ્દેવીભાગવતે મહાપુરાણેઽષ્ટાદશસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં
નવમસ્કન્ધે શઙ્ખચૂડવધવર્ણનં નામ ત્રયોવિશોઽધ્યાયઃ
મૂળ પાઠ: devībhāgavatapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0