દેવી ભાગવત પુરાણ · અધ્યાય 9.10

પૃથિવ્યુપાખ્યાને નરકફલપ્રાપ્તિવર્ણનમ્
નારદ ઉવાચ
ભૂમિદાનકૃતં પુણ્યં પાપં તદ્ધરણેન ચ ।
પરભૂહરણાત્પાપં પરકૂપે ખનને તથા

અમ્બુવાચ્યાં ભૂખનને વીર્યસ્ય ત્યાગ એવ ચ ।
દીપાદિસ્થાપનાત્પાપં શ્રોતુમિચ્છામિ યત્‍નતઃ

અન્યદ્વા પૃથિવીજન્યં પાપં યત્પૃચ્છતે પરમ્ ।
યદસ્તિ તત્પ્રતીકારં વદ વેદવિદાંવર

શ્રીનારાયણ ઉવાચ
વિતસ્તિમાત્રભૂમિં ચ યો દદાતિ ચ ભારતે ।
સન્ધ્યાપૂતાય વિપ્રાય સ યાતિ શિવમન્દિરમ્

ભૂમિં ચ સર્વસસ્યાઢ્યાં બ્રાહ્મણાય દદાતિ ચ ।
ભૂમિરેણુપ્રમાણાબ્દમન્તે વિષ્ણુપદે સ્થિતિઃ

ગ્રામં ભૂમિં ચ ધાન્યં ચ બ્રાહ્મણાય દદાતિ યઃ ।
સર્વપાપાદ્વિનિર્મુક્તૌ ચોભૌ દેવીપુરઃસ્થિતૌ

ભૂમિદાનં ચ તત્કાલે યઃ સાધુશ્ચાનુમોદતે ।
સ ચ પ્રયાતિ વૈકુણ્ઠે મિત્રગોત્રસમન્વિતઃ

સ્વદત્તાં પરદત્તાં વા બ્રહ્મવૃત્તિં હરેત્તુ યઃ ।
સ તિષ્ઠતિ કાલસૂત્રે યાવચ્ચન્દ્રદિવાકરૌ

તત્યુત્રપૌત્રપ્રભૃતિર્ભૂમિહીનઃ શ્રિયા હતઃ ।
પુત્રહીનો દરિદ્રશ્ચ ઘોરં યાતિ ચ રૌરવમ્

ગવાં માર્ગં વિનિષ્કૃષ્ય યશ્ચ સસ્યં દદાતિ ચ ।
દિવ્યં વર્ષશતં ચૈવ કુમ્ભીપાકે ચ તિષ્ઠતિ

ગોષ્ઠં તડાગં નિષ્કૃષ્ય માર્ગે સસ્યં દદાતિ યઃ ।
સ તિષ્ઠત્યસિપત્રે ચ યાવદિન્દ્રાશ્ચતુર્દશ

પઞ્ચપિણ્ડાનનુદ્ધૃત્ય પરકૂપે ચ સ્નાતિ યઃ ।
પ્રાપ્નોતિ નરકં ચૈવ સ્નાનં નિષ્ફલમેવ ચ

કામી ભૂમૌ ચ રહસિ વીર્યત્યાગં કરોતિ યઃ ।
ભૂમિરેણુપ્રમાણં ચ વર્ષં તિષ્ઠતિ રૌરવે

અમ્બુવાચ્યાં ભૂકરણં યઃ કરોતિ ચ માનવઃ ।
સ યાતિ કૃમિદંશં ચ સ્થિતિસ્તત્ર ચતુર્યુગમ્

પરકીયે લુપ્તકૂપે કૂપં મૂઢઃ કરોતિ યઃ ।
પુષ્કરિણ્યાં ચ લુપ્તાયાં પુષ્કરિણીં દદાતિ યઃ

સર્વં ફલં પરસ્યૈવ તપ્તકુણ્ડં વ્રજેચ્ચ સઃ ।
તત્ર તિષ્ઠતિ સન્તપ્તો યાવદિન્દ્રાશ્ચતુર્દશ

પરકીયે તડાગે ચ પઙ્‌કમુદ્ધૃત્ય ચોન્મૃજેત્ ।
રેણુપ્રમાણવર્ષં ચ બ્રહ્મલોકે વસેન્નરઃ

પિણ્ડં પિત્રે ભૂમિભર્તુર્ન પ્રદાય ચ માનવઃ ।
શ્રાદ્ધં કરોતિ યો મૂઢો નરકં યાતિ નિશ્ચિતમ્

ભૂમૌ દીપં યોઽર્પયતિ સ ચાન્ધઃ સપ્તજન્મસુ ।
ભૂમૌ શઙ્‌ખં ચ સંસ્થાપ્ય કુષ્ઠં જન્માન્તરે લભેત્

મુક્તાં માણિક્યહીરૌ ચ સુવર્ણં ચ મણિં તથા ।
પઞ્ચ સંસ્થાપયેદ્‌ભૂમૌ સ ચાન્ધઃ સપ્તજન્મસુ

શિવલિઙ્‌ગં શિવામર્ચાં યશ્ચાર્પયતિ ભૂતલે ।
શતમન્વન્તરં યાવત્કૃમિભક્ષઃ સ તિષ્ઠતિ

શઙ્‌ખં યન્ત્રં શિલાતોયં પુષ્પં ચ તુલસીદલમ્ ।
યશ્ચાર્પયતિ ભૂમૌ ચ સ તિષ્ઠેન્નરકે ધ્રુવમ્

જપમાલાં પુષ્પમાલાં કર્પૂરં રોચનં તથા ।
યો મૂઢશ્ચાર્પયેદ્‌ભૂમૌ સ યાતિ નરકં ધ્રુવમ્

ભૂમૌ ચન્દનકાષ્ઠં ચ રુદ્રાક્ષં કુશમૂલકમ્ ।
સંસ્થાપ્ય ભૂમૌ નરકે વસેન્મન્વન્તરાવધિ

પુસ્તકં યજ્ઞસૂત્રં ચ ભૂમૌ સંસ્થાપયેન્નરઃ ।
ન ભવેદ્વિપ્રયોનૌ ચ તસ્ય જન્માન્તરે જનિઃ

બ્રહ્મહત્યાસમં પાપમિહ વૈ લભતે ધ્રુવમ્ ।
ગ્રન્ધિયુક્તં યજ્ઞસૂત્રં પૂજ્યં ચ સર્વવર્ણકૈઃ

યજ્ઞં કૃત્વા તુ યો ભૂમિં ક્ષીરેણ ન હિ સિઞ્ચતિ ।
સ યાતિ તપ્તભૂમિં ચ સન્તપ્તઃ સપ્તજન્મસુ

ભૂકમ્પે ગ્રહણે યો હિ કરોતિ ખનનં ભુવઃ ।
જન્માન્તરે મહાપાપો હ્યઙ્‌ગહીનો ભવેદ્‌ ધ્રુવમ્

ભવનં યત્ર સર્વેષાં ભૂમિસ્તેન પ્રકીર્તિતા ।
કાશ્યપી કશ્યપસ્યેયમચલા સ્થિરરૂપતઃ

વિશ્વમ્ભરા ધારણાચ્ચાનન્તાનન્તસ્વરૂપતઃ ।
પૃથિવી પૃથુકન્યાત્વાદ્વિસ્તૃતત્વાન્મહામુને

ઇતિ શ્રીમદ્દેવીભાગવતે મહાપુરાણેઽષ્ટાદશસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં નવમસ્કન્ધે
પૃથિવ્યુપાખ્યાને નરકફલપ્રાપ્તિવર્ણનં નામ દશમોઽધ્યાયઃ