દેવી ભાગવત પુરાણ · અધ્યાય 8.18

રાહુમણ્ડલાદ્યવસ્થાનવર્ણનમ્
શ્રીનારાયણ ઉવાચ
અધસ્તાત્સવિતુઃ પ્રોક્તમયુતં રાહુમણ્ડલમ્ ।
નક્ષત્રવચ્ચરતિ ચ સૈંહિકેયોઽતદર્હણઃ

સૂર્યાચન્દ્રમસોરેવ મર્દનઃ સિંહિકાસુતઃ ।
અમરત્વં ચ ખેટત્વં લેભે યો વિષ્ણ્વનુગ્રહાત્

યદદસ્તરણેર્બિમ્બં તપતો યોજનાયુતમ્ ।
તચ્છાદકોઽસુરો જ્ઞેયોઽપ્યર્કસાહસ્રવિસ્તરમ્

ત્રયોદશસહસ્રં તુ સોમસ્યાચ્છાદકો ગ્રહઃ ।
યઃ પર્વસમયે વૈરાનુબન્ધી છાદકોઽભવત્

સૂર્યાચન્દ્રમસોર્દૂરાદ્‍ભવેચ્છાદનકારકઃ ।
તન્નિશમ્યોભયત્રાપિ વિષ્ણુના પ્રેરિતં સ્વકમ્

ચક્રં સુદર્શનં નામ જ્વાલામાલાતિભીષણમ્ ।
તત્તેજસા દુઃસહેન સમન્તાત્પરિવારિતમ્

મુહૂર્તો દ્વિજમાનસ્તુ દૂરાચ્ચકિતમાનસઃ ।
આરાન્નિવર્તતે સોઽયમુપરાગ ઇતીવ હ

ઉચ્યતે લોકમધ્યે તુ દેવર્ષે અવબુધ્યતામ્ ।
તતોઽધસ્તાત્સમાખ્યાતા લોકાઃ પરમપાવનાઃ

સિદ્ધાનાં ચારણાનાં ચ વિદ્યાધ્રાણાં ચ સત્તમ ।
યોજનાયુતવિખ્યાતા લોકાઃ પુણ્યનિષેવિતાઃ

તતોઽપ્યધસ્તાદ્દેવર્ષે યક્ષાણાં ચ સરક્ષસામ્ ।
પિશાચપ્રેતભૂતાનાં વિહારાજિરમુત્તમમ્

અન્તરિક્ષં ચ તત્પ્રોક્તં યાવદ્વાયુઃ પ્રવાતિ હિ ।
યાવન્મેઘાસ્તતોદ્યન્તિ તત્પ્રોક્તં જ્ઞાનકોવિદૈઃ

તતોઽધસ્તાદ્યોજનાનાં શતં યાવદ્‌ દ્વિજોત્તમ ।
પૃથિવી પરિસંખ્યાતા સુપર્ણશ્યેનસારસાઃ

હંસાદયઃ પ્રોત્પતન્તિ પાર્થિવાઃ પૃથિવીભવાઃ ।
ભૂસન્નિવેશાવસ્થાનં યથાવદુપવર્ણિતમ્

અધસ્તાદવનેઃ સપ્ત દેવર્ષે વિવરાઃ સ્મૃતાઃ ।
એકૈકશો યોજનાનામાયામોચ્છ્રાયતઃ પુનઃ

અયુતાન્તરવિખ્યાતાઃ સર્વર્તુસુખદાયકાઃ ।
અતલં પ્રથમં પ્રોક્તં દ્વિતીયં વિતલં તથા

તૃતીયં સુતલં પ્રોક્તં ચતુર્થં વૈ તલાતલમ્ ।
મહાતલં પઞ્ચમં ચ ષષ્ઠં પ્રોક્તં રસાતલમ્

સપ્તમં વિપ્ર પાતાલં સપ્તૈતે વિવરાઃ સ્મૃતાઃ ।
એતેષુ બિલસ્વર્ગેષુ દિવોઽપ્યધિકમેવ ચ

કામભોગૈશ્વર્યસુખસમૃદ્ધભુવનેષુ ચ ।
નિત્યોદ્યાનવિહારેષુ સુખાસ્વાદઃ પ્રવર્તતે

દૈત્યાશ્ચ કાદ્રવેયાશ્ચ દાનવા બલશાલિનઃ ।
નિત્યપ્રમુદિતા રક્તાઃ કલત્રાપત્યબન્ધુભિઃ

સુહૃદ્‌ભિરનુજીવાદ્યૈઃ સંયુતાશ્ચ ગૃહેશ્વરાઃ ।
ઈશ્વરાદપ્રતિહતકામા માયાવિનશ્ચ તે

નિવસન્તિ સદા હૃષ્ટાઃ સર્વર્તુસુખસંયુતાઃ ।
મયેન માયાવિભુના યેષુ યેષુ ચ નિર્મિતાઃ

પુરઃ પ્રકામશો ભક્તા મણિપ્રવરશાલિનઃ ।
વિચિત્રભવનાટ્ટાલગોપુરાદ્યાઃ સહસ્રશઃ

સભાચત્વરચૈત્યાદિશોભાઢ્યાઃ સુરદુર્લભાઃ ।
નાગાસુરાણાં મિથુનૈઃ સપારાવતસારિકૈઃ

કીર્ણકૃત્રિમભૂમિશ્ચ વિવરેશગૃહોત્તમૈઃ ।
અલઙ્કૃતાશ્ચકાસન્તિ ઉદ્યાનાનિ મહાન્તિ ચ

મનઃપ્રસન્નકારીણિ ફલપુષ્પવિશાલિભિઃ ।
લલનાનાં વિલાસાર્હસ્થાનૈઃ શોભિતભાઞ્જિ ચ

નાનાવિહંગમવ્રાતસંયુક્તજલરાશિભિઃ ।
સ્વચ્છાર્ણપૂરિતહ્રદૈઃ પાઠીનસમલઙ્કૃતૈઃ

જલજન્તુક્ષુબ્ધનીરનીરજાતૈરનેકશઃ ।
કુમુદોત્પલકહ્લારનીલરક્તોત્પલૈસ્તથા

તેષુ કૃતનિકેતાનાં વિહારૈઃ સઙ્કુલાનિ ચ ।
ઇન્દ્રિયોત્સવકારૈશ્ચ તથૈવ વિવિધૈઃ સ્વરૈઃ

અમરાણાં ચ પરમાં શ્રિયં ચાતિશયન્તિ ચ ।
યત્ર નૈવ ભયં ક્વાપિ કાલાઙ્ગૈર્દિનરાત્રિભિઃ

યત્રાહિપ્રવરાણાં ચ શિરઃસ્થૈર્મણિરશ્મિભિઃ ।
નિત્યં તમઃ પ્રબાધ્યેત સદા પ્રસ્ફુટકાન્તિભિઃ

ન વા એતેષુ વસતાં દિવ્યૌષધિરસાયનૈઃ ।
રસાન્નપાનસ્નાનાદ્યૈર્નાધયો ન ચ વ્યાધયઃ

વલીપલિતજીર્ણત્વવૈવર્ણ્યસ્વેદગન્ધતાઃ ।
અનુત્સાહવયોઽવસ્થા ન બાધન્તે કદાચન

કલ્યાણાનાં સદા તેષાં ન ચ મૃત્યુભયં કુતઃ ।
ભગવત્તેજસોઽન્યત્ર ચક્રાચ્ચૈવ સુદર્શનાત્

યસ્મિન્પ્રવિષ્ટે દૈતેયવધૂનાં ગર્ભરાશયઃ ।
પ્રાયો ભયાત્પતન્ત્યેવ સ્રવન્તિ બ્રહ્મપુત્રક

ઇતિ શ્રીમદ્દેવીભાગવતે મહાપુરાણેઽષ્ટાદશસાહસ્ર્યાં સંહિતાયામષ્ટમસ્કન્ધે
રાહુમણ્ડલાદ્યવસ્થાનવર્ણનં નામાષ્ટાદશોઽધ્યાયઃ