દેવી ભાગવત પુરાણ · અધ્યાય 7.7

રેવતસ્ય રેવતીવરાર્થં બ્રહ્મલોકગમનવર્ણનમ્
વ્યાસ ઉવાચ -
દત્તે ગ્રહે તુ રાજેન્દ્ર વાસવઃ કુપિતૌ ભૃશમ્ ।
પ્રોવાચ ચ્યવનં તત્ર દર્શયન્બલમાત્મનઃ

મા બ્રહ્મબન્ધો મર્યાદામિમાં ત્વં કર્ત્તુમર્હસિ ।
વધિષ્યામિ દ્વિષન્તં ત્વાં વિશ્વરૂપમિવાઽપરમ્

ચ્યવન ઉવાચ -
માવમંસ્થા મહાત્માનૌ રૂપદ્રવિણવર્ચસા ।
યૌ ચક્રતુર્માં મઘવન્ વૃન્દારકમિવાપરમ્

ઋતે ત્વાં વિબુધાશ્ચાન્યે કથં વાદદતે ગ્રહમ્ ।
અશ્વિનાવપિ દેવેન્દ્ર દેવૌ વિદ્ધિ પરન્તપૌ

ઇન્દ્ર ઉવાચ -
ભિષજૌ નાર્હતઃ કામં ગ્રહં યજ્ઞે કથઞ્ચન ।
યદિ દિત્સસિ મન્દાત્મન્ શિરશ્છેત્સ્યામિ સામ્પ્રતમ્

વ્યાસ ઉવાચ
અનાદૃત્ય તુ તદ્વાક્યં વાસવસ્ય ચ ભાર્ગવઃ ।
ગ્રહં તુ ગ્રાહયામાસ ભર્ત્સયન્નિવ તં ભૃશમ્

સોમપાત્રં યદા તાભ્યાં ગૃહીતં તુ પિપાસયા ।
સમીક્ષ્ય બલભિદ્દેવ ઇદં વચનમબ્રવીત્

આભ્યમર્થાય સોમં ત્વં ગ્રાહયિષ્યસિ ચેત્સ્વયમ્ ।
વજ્રં તુ પ્રહરિષ્યામિ વિશ્વરૂપમિવાપરમ્

વાસવેનૈવમુક્તસ્તુ ભાર્ગવશ્ચાતિગર્વિતઃ ।
જગ્રાહ વિધિવત્સોમમશ્વિભ્યામતિમન્યુમાન્

ઇન્દ્રોઽપિ પ્રાક્ષિપત્કોપાદ્‌વજ્રમસ્મૈ સ્વમાયુધમ્ ।
પશ્યતાં સર્વદેવાનાં સૂર્યકોટિસમપ્રભમ્

પ્રેરિતં ચાશનિં પ્રેક્ષ્ય ચ્યવનસ્તપસા તતઃ ।
સ્તમ્ભયામાસ વજ્રં સ શક્રસ્યામિતતેજસઃ

કૃત્યયા સ મહાબાહુરિન્દ્રં હન્તુમિહોદ્યતઃ ।
જુહાવાગ્નૌ શ્રુતં હવ્યં મન્ત્રેણ મુનિસત્તમઃ

તત્ર કૃત્યા સમુત્પન્ના ચ્યવનસ્ય તપોબલાત્ ।
પ્રબલઃ પુરુષઃ ક્રૂરો બૃહત્કાયો મહાસુરઃ

મદો નામ મહાઘોરો ભયદઃ પ્રાણિનામિહ ।
શરીરે પર્વતાકારસ્તીક્ષ્ણદંષ્ટ્રો મયાનકઃ

ચતસ્રશ્ચાયતા દંષ્ટ્રા યોજનાનાં શતં શતમ્ ।
ઇતરે ત્વસ્ય દશના બભૂવુર્દશયોજનાઃ

બાહૂ પર્વતસંકાશાવાયતૌ ક્રૂરદર્શનૌ ।
જિહ્વા તુ ભીષણા ક્રૂરા લેલિહાના નભસ્તલમ્

ગ્રીવા તુ ગિરિશૃઙ્ગાભા કઠિના ભીષણા ભૃશમ્ ।
નખા વ્યાઘ્રનખપ્રખ્યાઃ કેશાશ્ચાતીવભીષણાઃ

શરીરં કજ્જલાભં ચ તસ્ય ચાસ્યં ભયાનકમ્ ।
નેત્રે દાવાનલપ્રખ્યે ભીષણેઽતિભયાનકે

હનુરેકા સ્થિતા તસ્ય ભૂમાવેકા દિવં ગતા ।
એવંવિધઃ સમુત્પન્નો મદો નામ બૃહત્તનુઃ

તં વિલોક્ય સુરાઃ સર્વે ભયમાજગ્મુરંહસા ।
ઇન્દ્રોઽપિ ભયસંત્રસ્તો યુદ્ધાય ન મનો દધે

દૈત્યોઽપિ વદને કામં વજ્રમાદાય સંસ્થિતઃ ।
વ્યાપ્તં નભો ઘોરદૃષ્ટિર્ગ્રસન્નિવ જગત્ત્રયમ્

સ ભક્ષ્યયિષ્યન્સંક્રુદ્ધઃ શતક્રતુમુપાદ્રવત્ ।
ચક્રુશુશ્ચ સુરાઃ સર્વે હા હતાઃ સ્મેતિ સંસ્થિતાઃ

ઇન્દ્રઃ સ્તમ્ભિતબાહુસ્તુ મુમુક્ષુર્વજ્રમન્તિકાત્ ।
ન શશાક પવિં તસ્મિન્પ્રહર્તું પાકશાસનઃ

વજ્રહસ્તઃ સુરેશાનસ્તં વીક્ષ્ય કાલસન્નિભમ્ ।
સસ્માર મનસા તત્ર ગુરું સમયકોવિદમ્

સ્મરણાદાજગામાશુ બૃહસ્પતિરુદારધીઃ ।
ગુરુસ્તત્સમયં દૃષ્ટ્વા વિપત્તિસદૃશં મહત્

વિચાર્ય મનસા કૃત્યં તમુવાચ શચીપતિમ્ ।
દુઃસાધ્યોઽયં મહામન્ત્રૈસ્ત્વયં વજ્રેણ વાસવ

અસુરો મદસંજ્ઞસ્તુ યજ્ઞકુણ્ડાત્સમુત્થિતઃ ।
તપોબલમૃષેઃ સમ્યક્ ચ્યવનસ્ય મહાબલઃ

અનિવાર્યો હ્યયં શત્રુસ્ત્વયા દેવૈસ્તથા મયા ।
શરણં યાહિ દેવેશ ચ્યવનસ્ય મહાત્મનઃ

સ નિવારયિતા નૂનં કૃત્યામાત્મકૃતાં કિલ ।
ન નિવારયિતું શક્તાઃ શક્તિભક્તરુષં ક્વચિત્

વ્યાસ ઉવાચ -
ઇત્યુક્તો ગુરુણા શક્રસ્તદાગચ્છન્મુનિં પ્રતિ ।
પ્રણમ્ય શિરસા નમ્રઃ તમુવાચ ભયાન્વિતઃ

ક્ષમસ્વ મુનિશાર્દૂલ શમયાસુરમુદ્યતમ્ ।
પ્રસન્નો ભવ સર્વજ્ઞ વચનં તે કરોમ્યહમ્

સોમાર્હાવશ્વિનાવેતાવદ્યપ્રભૃતિ ભાર્ગવ ।
ભવિષ્યતઃ સત્યમેતદ્વચો વિપ્ર પ્રસીદ મે

મિથ્યા તે નોદ્યમો હ્યેષ ભવત્યેવ તપોધન ।
જાને ત્વમપિ ધર્મજ્ઞ મિથ્યા નૈવ કરિષ્યસિ

સોમપાવશ્વિનાવેતૌ ત્વત્કૃતૌ ચ સદૈવે હિ ।
ભવિષ્યતશ્ચ શર્યાતેઃ કીર્તિસ્તુ વિપુલા ભવેત્

મયા યદ્ધિ કૃતં કર્મ સર્વથા મુનિસત્તમ ।
પરીક્ષાર્થં તુ વિજ્ઞેયં તવ વીર્યપ્રકાશનમ્

પ્રસાદં કુરુ મે બ્રહ્મન્ મદં સંહર ચોત્થિતમ્ ।
કલ્યાણં સર્વદેવાનાં તથા ભૂયો વિધીયતામ્

એવમુક્તસ્તુ શક્રેણ ચ્યવનઃ પરમાર્થવિત્ ।
સંજહાર તપઃ કોપં સમુત્પન્નં વિરોધજમ્

દેવમાશ્વાસ્ય સંવિગ્નં ભાર્ગવસ્તુ મદં તતઃ ।
વ્યભજત્સ્ત્રીષુ પાનેષુ દ્યૂતેષુ મૃગયાસુ ચ

મદં વિભજ્ય દેવેન્દ્રમાશ્વાસ્ય ચકિતં ભિયા ।
સંસ્થાપ્ય ચ સુરાન્સર્વાન્મખં તસ્ય ન્યવર્તયત્

તતસ્તુ સંસ્કૃતં સોમં વાસવાય મહાત્મને ।
અશ્વિભ્યાં સર્વધર્માત્મા પાયયામાસ ભાર્ગવઃ

એવં તૌ ચ્યવનેનાર્યાવશ્વિનૌ રવિપુત્રકૌ ।
વિહિતૌ સોમપૌ રાજન્ સર્વથા તપસો બલાત્

સરસ્તદપિ વિખ્યાતં જાતં યૂપવિમણ્ડિતમ્ ।
આશ્રમસ્તુ મુનેઃ સમ્યક્ પૃથિવ્યાં વિશ્રુતોઽભવત્

શર્યાતિરપિ સન્તુષ્ટો હ્યભવત્તેન કર્મણા ।
યજ્ઞં સમાપ્ય નગરે જગામ સચિવૈર્વૃતઃ

રાજ્યં ચકાર ધર્મજ્ઞો મનુપુત્રઃ પ્રતાપવાન્ ।
આનર્તસ્તસ્ય પુત્રોઽભૂદાનર્તાદ્‌રેવતોઽભવત્

સોઽન્તઃસમુદ્રે નગરીં વિનિર્માય કુશસ્થલીમ્ ।
આસ્થિતોઽભુઙ્ક્ત વિષયાનાનર્તાદીનરિન્દમઃ

તસ્ય પુત્રશતં જજ્ઞે કકુદ્મિજ્યેષ્ઠમુત્તમમ્ ।
પુત્રી ચ રેવતી નામ્ના સુન્દરી શુભલક્ષણા

વરયોગ્યા યદા જાતા તદા રાજા ચ રેવતઃ ।
ચિન્તયામાસ રાજેન્દ્રો રાજપુત્રાન્કુલોદ્‌ભવાન્

રૈવતં નામ ચ ગિરિમાશ્રિતઃ પૃથિવીપતિઃ ।
ચકાર રાજ્યં બલવાનાનર્તેષુ નરાધિપઃ

વિચિન્ત્ય મનસા રાજા કસ્મૈ દેયા મયા સુતા ।
ગત્વા પૃચ્છામિ બ્રહ્માણં સર્વજ્ઞં સુરપૂજિતમ્

ઇતિ સઞ્ચિન્ત્ય ભૂપાલઃ સુતામાદાય રેવતીમ્ ।
બ્રહ્મલોકં જગામાશુ પ્રષ્ટુકામઃ પિતામહમ્

યત્ર દેવાશ્ચ યજ્ઞાશ્ચ છન્દાંસિ પર્વતાસ્તથા ।
અબ્ધયઃ સિદ્ધગન્ધર્વાઃ દિવ્યરૂપધરાઃ સ્થિતાઃ

ઋષયઃ સિદ્ધગન્ધર્વાઃ પન્નગાશ્ચારણાસ્તથા ।
તસ્થુઃ પ્રાઞ્જલયઃ સર્વે સ્તુવન્તશ્ચ પુરાતનાઃ

ઇતિ શ્રીમદ્દેવીભાગવતે મહાપુરાણેઽષ્ટાદશસાહસ્ર્યાં
સંહિતાયાં સપ્તમસ્કન્ધે રેવતસ્ય રેવતીવરાર્થં
બ્રહ્મલોકગમનવર્ણનં નામ સપ્તમોઽધ્યાયઃ