દેવી ભાગવત પુરાણ · અધ્યાય 6.28

નારદેન સ્વસ્ત્રીત્વપ્રાપ્તિવર્ણનમ્
નારદ ઉવાચ
નિશામય મુનિશ્રેષ્ઠ ગદતો મમ સત્કથામ્ ।
માયાબલં સુદુર્જ્ઞેયં મુનિભિર્યોગવિત્તમૈઃ

માયયા મોહિતં સર્વં જગત્સ્થાવરજઙ્ગમમ્ ।
બ્રહ્માદિસ્તમ્બપર્યન્તમજયા દુર્વિભાવ્યયા

કદાચિત્સત્યલોકાદ્વૈ શ્વેતદ્વીપે મનોહરે ।
ગતોઽહં દર્શનાકાઙ્ક્ષી હરેરદ્‌ભુતકર્મણઃ

વાદયન્મહતીં વીણાં સ્વરતાનવિભૂષિતામ્ ।
ગાયત્રં ગાયમાનસ્તુ સામ સપ્તસ્વરાન્વિતમ્

દૃષ્ટો મયા દેવદેવશ્ચક્રપાણિર્ગદાધરઃ ।
કૌસ્તુભોદ્‌ભાસિતોરસ્કો મેઘશ્યામશ્ચતુર્ભુજઃ

પીતામ્બરપરીધાનો મુકુટાઙ્ગદરાજિતઃ ।
લક્ષ્મ્યા સહ વિલાસિન્યા ક્રીડમાનો મુદા યુતઃ

વીક્ષ્ય માં કમલા દેવી ગતાન્તર્ધાનમન્તિકાત્ ।
સર્વલક્ષણસમ્પન્ના સર્વભૂષણભૂષિતા

નારીણાં પ્રવરા કાન્તા રૂપયૌવનગર્વિતા ।
સુપ્રિયા વાસુદેવસ્ય વરચામીકરપ્રભા

અન્તર્ગૃહં ગતા દૃષ્ટ્વા સિન્ધુજાં વ્યઞ્જનાન્વિતામ્ ।
મયા પૃષ્ટો દેવદેવો વનમાલી જગત્પ્રભુઃ

ભગવન્દેવદેવેશ પદ્મનાભ સુરારિહન્ ।
કથં ચ મા ગતા દૃષ્ટ્વા મામાગચ્છન્તમન્તિકાત્

નાહં વિટો ન વા ધૂર્તઃ તાપસોઽહં જગદ્‌ગુરો ।
જિતેન્દ્રિયો જિતક્રોધો જિતમાયો જનાર્દન

નારદ ઉવાચ
નિશમ્ય વચનં કિઞ્ચિદ્‌ગર્વયુક્તં જનાર્દનઃ ।
ઉવાચ માં સ્મિતં કૃત્વા વીણાવન્મધુરાં ગિરમ્

વિષ્ણુરુવાચ
નારદૈવંવિધા નીતિર્ન સ્થાતવ્યં કદાચન ।
પતિં વિનાન્યસાનિધ્યે કસ્યચિદ્યોષયા ક્વચિત્

માયા સુદુર્જયા વિદ્વન્ યોગિભિર્જિતમારુતૈઃ ।
સાંખ્યવિદ્‌ભિર્નિરાહારૈસ્તાપસૈશ્ચ જિતેન્દ્રિયૈઃ

દેવૈશ્ચ મુનિશાર્દૂલ યત્ત્વયોક્તં વચોઽધુના ।
જિતમાયોઽસ્મિ ગીતજ્ઞ નૈવં વાચ્યં કદાચન

નાહં શિવો ન વા બ્રહ્મા જેતું તાં પ્રભવોઽપ્યજામ્ ।
મુનયઃ સનકાદ્યાશ્ચ કસ્ત્વં કેઽન્યે ક્ષમા જયે

દેવદેહં નૃદેહં વા તિર્યગ્દેહમથાપિ વા ।
બિભૃયાદ્યઃ શરીરં ચ સ કથં તાં જયેદજામ્

ત્રિયુતસ્તાં કથં માયાં જેતું શક્તઃ પુમામ્ભવેત્ ।
વેદવિદ્યોગવિદ્વાપિ સર્વજ્ઞો વિજિતેન્દ્રિયઃ

કાલોઽપિ તસ્યા રૂપં હિ રૂપહીનઃ સ્વરૂપકૃત્ ।
તદ્વશે વર્તતે દેહી વિદ્વાન્મૂર્ખોઽથ મધ્યમઃ

કાલઃ કરોતિ ધર્મજ્ઞં કદાચિદ્વિકલં પુનઃ ।
સ્વભાવાત્કર્મતો વાપિ દુર્જ્ઞેયં તસ્ય ચેષ્ટિતમ્

નારદ ઉવાચ
ઇત્યુક્ત્વા વિરતો વિષ્ણુરહં વિસ્મયમાનસઃ ।
તમબ્રવં જગન્નાથં વાસુદેવં સનાતનમ્

રમાપતે કથંરૂપા માયા સા કીદૃશી પુનઃ ।
કિયદ્‌બલા ક્વ સંસ્થાના કસ્યાધારા વદસ્વ મે

દ્રષ્ટુકામોઽસ્મિ તાં માયાં દર્શયાશુ મહીધર ।
જ્ઞાતુમિચ્છામિ તાં સમ્યક્પ્રસાદં કુરુ માપતે

વિષ્ણુરુવાચ
ત્રિગુણા સાખિલાધારા સર્વજ્ઞા સર્વસમ્મતા ।
અજેયાનેકરૂપા ચ સર્વં વ્યાપ્ય સ્થિતા જગત્

દિદૃક્ષા યદિ તે ચિત્તે નારદારોહણં કુરુ ।
ગરુડે મત્સમેતોઽદ્ય ગચ્છાવોઽન્યત્ર સામ્પ્રતમ્

દર્શયિષ્યામિ તે માયાં દુર્જયામજિતાત્મભિઃ ।
દૃષ્ટ્વા તાં બ્રહ્મપુત્ર ત્વં વિષાદે મા મનઃ કૃથાઃ

ઇત્યુક્ત્વા દેવદેવો માં સસ્માર વિનતાસુતમ્ ।
સ્મૃતમાત્રસ્તુ ગરુડસ્તદાગાદ્ધરિસન્નિધૌ

આગતં ગરુડં વીક્ષ્ય આરુરોહ જનાર્દનઃ ।
સમારોપ્ય ચ માં પૃષ્ઠે ગમનાય કૃતાદરઃ

ચલિતો વિનતાપુત્રો વૈકુણ્ઠાદ્વાયુવેગવાન્ ।
પ્રેરિતો યત્ર કૃષ્ણેન ગન્તુકામેન કાનનમ્

મહાવનાનિ દિવ્યાનિ સરાંસિ સરિતસ્તથા ।
પુરગ્રામાકરાદીંશ્ચ ખેટખર્વટગોવ્રજાન્

મુનીનામાશ્રમાન્ રમ્યાન્ વાપીશ્ચ સુમનોહરાઃ ।
પલ્વલાનિ વિશાલાનિ હ્રદાન્ પઙ્કજભૂષિતાન્

મૃગાણાં ચ વરાહાણાં વૃન્દાન્યપ્યવલોક્ય ચ ।
ગતાવાવાં કાન્યકુબ્જસમીપં ગરુડાસનૌ

તત્ર રમ્યં સરો દિવ્યં દૃષ્ટં પઙ્કજમણ્ડિતમ્ ।
હંસકારણ્ડવાકીર્ણં ચક્રવાકોપશોભિતમ્

નાનાવર્ણૈઃ પ્રફુલ્લૈશ્ચ પઙ્કજૈરુપરઞ્જિતમ્ ।
શુચિ મિષ્ટજલં ભૃઙ્ગયૂથનાદવિરાજિતમ્

મામાહ ભગવાન્ વીક્ષ્ય તડાગં પરમાદ્‌ભુતમ્ ।
સ્પર્ધકં ચોદધેઃ ક્ષીરં મિષ્ટં વારિ વિશેષતઃ

શ્રીભગવાનુવાચ
પશ્ય નારદ ગમ્ભીરં સરઃ સારસનાદિતમ્ ।
સર્વત્ર પઙ્કજૈશ્છન્નં સ્વચ્છનીરપ્રપૂરિતમ્

અત્ર સ્નાત્વા ગમિષ્યાવઃ કાન્યકુબ્જં પુરોત્તમમ્ ।
ઇત્યુક્ત્વા ગરુડાદાશુ મામુત્તાર્ય વ્યતારયત્

વિહસ્ય ભગવાંસ્તત્ર જગ્રાહ મમ તર્જનીમ્ ।
સ્તુવન્સરોવરં ભૂયસ્તીરે મામનયત્પ્રભુઃ

વિશ્રમ્ય તટભાગે તુ સ્નિગ્ધચ્છાયે મનોહરે ।
મામુવાચ મુને સ્નાનં કુરુ ત્વં વિમલે જલે

પશ્ચાદહં કરિષ્યામિ તડાગેઽસ્મિન્સુપાવને ।
સાધૂનામિવ ચેતાંસિ જલાનિ નિર્મલાનિ ચ

સુરભીણિ પરાગૈસ્તુ પઙ્કજાનાં વિશેષતઃ ।
ઇત્યુક્તોઽહં ભગવતા મુક્ત્વા વીણાં મૃગાજિનમ્

સ્નાનાય કૃતધીસ્તીરે ગતઃ પ્રેમસમન્વિતઃ ।
પાદૌપ્રક્ષાલ્ય હસ્તૌચ શિખાં બદ્ધ્વા કુશગ્રહમ્

કૃત્વાઽઽચમ્ય શુચિસ્તોયે સ્નાતવાનસ્મિ તજ્જલે ।
યદા તસ્મિજ્જલે રમ્યે સ્નાતોઽહં પશ્યતો હરેઃ

વિહાય પૌરુષં રૂપં પ્રાપ્તઃ સ્ત્રીત્વમનુત્તમમ્ ।
હરિર્ગૃહીત્વા વીણાં મે તથા કૃષ્ણાજિનં શુભમ્

આરુહ્ય ગરુડં તૂર્ણં જગામ સ્વગૃહં ક્ષણાત્ ।
તતોઽહં સ્ત્રીત્વમાપન્નશ્ચારુભૂષણભૂષિતઃ

તત્ક્ષણાન્મનસો જાતા પૂર્વદેહસ્ય વિસ્મૃતિઃ ।
વિસ્મૃતોઽસૌ જગન્નાથો મહતી વિસ્મૃતા પુનઃ

સમ્પ્રાપ્ય મોહિનીરૂપં તડાગાન્નિર્ગતો બહિઃ ।
અપશ્યં નલિનીજુષ્ટં સરસ્તદ્વિમલોદકમ્

કિમેતદિતિ મનસાકરવં વિસ્મયં મુહુઃ ।
એવં ચિન્તયમાનસ્ય નારીરૂપધરસ્ય મે

સહસા દૃક્પથં પ્રાપ્તસ્તત્ર તાલધ્વજો નૃપઃ ।
ગજાશ્વરથવૃન્દૈશ્ચ સંવૃતો રથસંસ્થિતઃ

યુવા ભૂષણસંવીતો દેહવાનિવ મન્મથઃ ।
વીક્ષ્ય માં ભૂપતિસ્તત્ર દિવ્યભૂષણભૂષિતામ્

રાકાચન્દ્રમુખીં યોષાં વિસ્મયં પરમં ગતઃ ।
પપ્રચ્છ કાસિ કલ્યાણિ કસ્ય પુત્રી સુરસ્ય વા

માનુષસ્ય ચ વા કાન્તે ગન્ધર્વસ્યોરગસ્ય ચ ।
એકાકિની કથં બાલા રૂપયૌવનભૂષિતા

વિવાહિતાથ કન્યા વા સત્યં વદ સુલોચને ।
કિં પશ્યસિ સુકેશાન્તે તડાગેઽસ્મિન્સુમધ્યમે

ચિકીર્ષિતં પિકાલાપે બ્રૂહિ મન્મથમોહિનિ ।
ભુઙ્ક્ષવ ભોગાન્મરાલાક્ષિ મયા સહ કૃશોદરિ ।
વાઞ્છિતાન્મનસા નૂનં કૃત્વા માં પતિમુત્તમમ્

ઇતિ શ્રીમદ્દેવીભાગવતે મહાપુરાણેઽષ્ટાદશસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં
ષષ્ઠસ્કન્ધે નારદેન સ્વસ્ત્રીત્વપ્રાપ્તિવર્ણનં નામાષ્ટાવિંશોઽધ્યાયઃ