દેવી ભાગવત પુરાણ · અધ્યાય 11.7

રુદ્રાક્ષમાહાત્મ્યવર્ણનમ્
શ્રીનારાયણ ઉવાચ
એવં નારદ ષડ્વક્ત્રો ગિરિશેન વિબોધિતઃ ।
રુદ્રાક્ષમહિમાનં ચ જ્ઞાત્વાસીત્સ કૃતાર્થકઃ

ઇત્થં ભૂતાનુભાવોઽયં રુદ્રાક્ષો વર્ણિતો મયા ।
સદાચારપ્રસઙ્‌ગેન શૃણુ ચાન્યત્સમાહિતઃ

યથા રુદ્રાક્ષમહિમા વર્ણિતોઽનન્તપુણ્યદઃ ।
લક્ષણં મન્ત્રવિન્યાસં તથાહં વર્ણયામિ તે

લક્ષં તુ દર્શનાત્યુણ્યં કોટિસ્તત્સ્પર્શનાદ્‍ભવેત્ ।
તસ્ય કોટિગુણં પુણ્યં લભતે ધારણાન્નરઃ

લક્ષકોટિસહસ્રાણિ લક્ષકોટિશતાનિ ચ ।
તજ્જપાલ્લભતે પુણ્યં નરો રુદ્રાક્ષધારણાત્

રુદ્રાક્ષાણાં તુ ભદ્રાક્ષધારણાત્સ્યાન્મહાફલમ્ ।
ધાત્રીફલપ્રમાણં યચ્છ્રેષ્ઠમેતદુદાહૃતમ્

બદરીફલમાત્રં તુ પ્રોચ્યતે મધ્યમં બુધૈઃ ।
અધમં ચણમાત્રં સ્યાત્પ્રતિજ્ઞૈષા મયોદિતા

બ્રાહ્મણાઃ ક્ષત્રિયા વૈશ્યાઃ શૂદ્રાશ્ચેતિ શિવાજ્ઞયા ।
વૃક્ષા જાતાઃ પૃથિવ્યાં તુ તજ્જાતીયાઃ શુભાક્ષકાઃ

શ્વેતાસ્તુ બ્રાહ્મણા જ્ઞેયાઃ ક્ષત્રિયા રક્તવર્ણકાઃ ।
પીતા વૈશ્યાસ્તુ વિજ્ઞેયાઃ કૃષ્ણાઃ શૂદ્રાઃ પ્રકીર્તિતાઃ

બ્રાહ્મણો બિભૃયાચ્છ્વેતાન્ રક્તાન્ રાજા તુ ધારયેત્ ।
પીતાન્વૈશ્યસ્તુ બિભૃયાત્કૃષ્ણાન્ શૂદ્રસ્તુ ધારયેત્

સમાઃ સ્નિગ્ધા દૃઢાસ્તદ્વત્કણ્ટકૈઃ સંયુતાઃ શુભાઃ ।
કૃમિદષ્ટાઞ્છિન્નભિન્નાન્કણ્ટકૈરહિતાંસ્તથા

વ્રણયુક્તાનાવૃતાંશ્ચ ષડ્‌રુદ્રાક્ષાંસ્તુ વર્જયેત્ ।
સ્વયમેવ કૃતદ્વારો રુદ્રાક્ષઃ સ્યાદિહોત્તમઃ

યત્તુ પૌરુષયત્‍નેન કૃતં તન્મધ્યમં ભવેત્ ।
સમાન્સ્નિગ્ધાન્દૃઢાન્વૃત્તાન્ક્ષૌમસૂત્રેણ ધારયેત્

સર્વગાત્રેષુ સામ્યેન સમાનાતિવિલક્ષણા ।
નિર્ઘર્ષે હેમલેખાભા યત્ર લેખા પ્રદૃશ્યતે

તદક્ષમુત્તમં વિદ્યાત્સ ધાર્યઃ શિવપૂજકૈઃ ।
શિખાયામેકરુદ્રાક્ષં ત્રિંશદ્વૈ શિરસા વહેત્

ષટ્‌ત્રિંશચ્ચ ગલે ધાર્યા બાહ્વોઃ ષોડશ ષોડશ ।
મણિબન્ધે દ્વાદશાક્ષાન્સ્કન્ધે પઞ્ચાશતં ભવેત્

અષ્ટોત્તરશતૈર્માલોપવીતં ચ પ્રકલ્પયેત્ ।
દ્વિસરં ત્રિસરં વાપિ બિભૃયાત્કણ્ઠદેશતઃ

કુણ્ડલે મુકુટે ચૈવ કર્ણિકાહારકેષુ ચ ।
કેયૂરે કટકે ચૈવ કુક્ષિવંશે તથૈવ ચ

સુપ્તે પીતે સર્વકાલં રુદ્રાક્ષં ધારયેન્નરઃ ।
ત્રિશતં ત્વધમં પઞ્ચશતં મધ્યમમુચ્યતે

સહસ્રમુત્તમં પ્રોક્તં ચૈવં ભેદેન ધારયેત્ ।
શિરસીશાનમન્ત્રેણ કર્ણે તત્પુરુષેણ ચ

અઘોરેણ લલાટે તુ તેનૈવ હૃદયેઽપિ ચ ।
અઘોરબીજમન્ત્રેણ કરયોર્ધારયેત્પુનઃ

પઞ્ચાશદક્ષગ્રથિતાં વામદેવેન ચોદરે ।
પઞ્ચબ્રહ્મભિરઙ્‌ગૈશ્ચાપ્યેવં રુદ્રાક્ષધારણમ્

ગ્રથિતાન્મૂલમન્ત્રેણ સર્વાનક્ષાંસ્તુ ધારયેત્ ।
એકવક્ત્રસ્તુ રુદ્રાક્ષઃ પરતત્ત્વપ્રકાશકઃ

પરતત્ત્વધારણાચ્ચ જાયતે તત્પ્રકાશનમ્ ।
દ્વિવક્ત્રસ્તુ મુનિશ્રેષ્ઠ અર્ધનારીશ્વરો ભવેત્

ધારણાદર્ધનારીશઃ પ્રીયતે તસ્ય નિત્યશઃ ।
ત્રિવક્ત્રસ્ત્વનલઃ સાક્ષાત્સ્ત્રીહત્યાં દહતિ ક્ષણાત્

ત્રિમુખશ્ચૈવ રુદ્રાક્ષોઽપ્યગ્નિત્રયસ્વરૂપકઃ ।
તદ્ધારણાચ્ચ હુતભુક્ તસ્ય તુષ્યતિ નિત્યશઃ

ચતુર્મુખસ્તુ રુદ્રાક્ષઃ પિતામહસ્વરૂપકઃ ।
તદ્ધારણાન્મહાશ્રીમાન્મહદારોગ્યમુત્તમમ્

મહતી જ્ઞાનસમ્પત્તિઃ શુદ્ધયે ધારયેન્નરઃ ।
પઞ્ચમુખસ્તુ રુદ્રાક્ષઃ પઞ્ચબ્રહ્મસ્વરૂપકઃ

તસ્ય ધારણમાત્રેણ સન્તુષ્યતિ મહેશ્વરઃ ।
ષડ્વક્ત્રશ્ચૈવ રુદ્રાક્ષઃ કાર્તિકેયાધિદૈવતઃ

વિનાયકં ચાપિ દેવં પ્રવદન્તિ મનીષિણઃ ।
સપ્તવક્ત્રસ્તુ રુદ્રાક્ષઃ સપ્તમાત્રાધિદૈવતઃ

સપ્તાશ્વદૈવતશ્ચૈવ મુનિસપ્તકદૈવતઃ ।
તદ્ધારણાન્મહાશ્રીઃ સ્યાન્મહદારોગ્યમુત્તમમ્

મહતી જ્ઞાનસમ્પત્તિઃ શુચિર્વૈ ધારયેન્નરઃ ।
અષ્ટવક્ત્રસ્તુ રુદ્રાક્ષોઽપ્યષ્ટમાત્રાધિદૈવતઃ

વસ્વષ્ટકપ્રીતિકરો ગઙ્‌ગાપ્રીતિકરઃ શુભઃ ।
તદ્ધારણાદિમે પ્રીતા ભવેયુઃ સત્યવાદિનઃ

નવવક્ત્રસ્તુ રુદ્રાક્ષો યમદેવ ઉદાહૃતઃ ।
તદ્ધારણાદ્યમભયં ન ભવત્યેવ સર્વથા

દશવક્ત્રસ્તુ રુદ્રાક્ષો દશાશાદૈવતઃ સ્મૃતઃ ।
દશાશાપ્રીતિજનકો ધારણે નાત્ર સંશયઃ

એકાદશમુખસ્ત્વક્ષો રુદ્રૈકાદશદૈવતઃ ।
તમિન્દ્રદૈવતં ચાહુઃ સદા સૌખ્યવિવર્ધનમ્

રુદ્રાક્ષો દ્વાદશમુખો મહાવિષ્ણુસ્વરૂપકઃ ।
દ્વાદશાદિત્યદૈવશ્ચ બિભર્ત્યેવ હિ તત્પરઃ

ત્રયોદશમુખશ્ચાક્ષઃ કામદઃ સિદ્ધિદઃ શુભઃ ।
તસ્ય ધારણમાત્રેણ કામદેવઃ પ્રસીદતિ

ચતુર્દશમુખશ્ચાક્ષો રુદ્રનેત્રસમુદ્‍ભવઃ ।
સર્વવ્યાધિહરશ્ચૈવ સર્વારોગ્યપ્રદાયકઃ

મદ્યં માંસં ચ લશુનં પલાણ્ડું શિગ્રુમેવ ચ ।
શ્લેષ્માતકં વિડ્વરાહં ભક્ષણે વર્જયેત્તતઃ

ગ્રહણે વિષુવે ચૈવ સઙ્‌ક્રમે ત્વયને તથા ।
દર્શે ચ પૌર્ણમાસે ચ પુણ્યેષુ દિવસેષ્વપિ ।
રુદ્રાક્ષધારણાત્સદ્યઃ સર્વપાપૈઃ પ્રમુચ્યતે

ઇતિ શ્રીમદ્દેવીભાગવતે મહાપુરાણેઽષ્ટાદશસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં એકાદશસ્કન્ધે
રુદ્રાક્ષમાહાત્મ્યવર્ણનં નામ સપ્તમોઽધ્યાયઃ