દેવી ભાગવત પુરાણ · અધ્યાય 10.3

દેવીમાહાત્મ્યે વિન્ધ્યોપાખ્યાનવર્ણનમ્
સૂતૌવાચ
એવં સમુપદિશ્યાયં દેવર્ષિઃ પરમઃ સ્વરાટ્ ।
જગામ બ્રહ્મણો લોકં સ્વૈરચારી મહામુનિઃ

ગતે મુનિવરે વિન્ધ્યશ્ચિન્તાં લેભેઽનપાયિનીમ્ ।
નૈવ શાન્તિં સ લેભે ચ સદાન્તઃકૃતશોચનઃ

કથં કિં ત્વત્ર મે કાર્યં કથં મેરું જયામ્યહમ્ ।
નૈવ શાન્તિં લભે નાપિ સ્વાસ્થ્યં મે માનસે ભવેત્

(ધિગુત્સાહં ચ માનં ચ ધિઙ્‌મે કીર્તિં ચ ધિક્કુલમ્)
ધિગ્બલં મે પૌરુષં ધિક્ સ્મૃતં પૂર્વૈર્મહાત્મભિઃ ।
એવં ચિન્તયમાનસ્ય વિન્ધ્યસ્ય મનસિ સ્ફુટમ્

પ્રાદુર્ભૂતા મતિઃ કાર્યે કર્તવ્યે દોષકારિણી ।
મેરુપ્રદક્ષિણાં કુર્વન્નિત્યમેવ દિવાકરઃ

સગ્રહર્ક્ષગણોપેતઃ સદા દૃપ્યત્યયં નગઃ ।
તસ્ય માર્ગસ્ય સંરોધં કરિષ્યામિ નિજૈઃ કરૈઃ

તદા નિરુદ્ધો દ્યુમણિઃ પરિક્રામેત્કથં નગમ્ ।
એવં માર્ગે નિરુદ્ધે તુ મયા દિનકરસ્ય ચ

ભગ્નદર્પો દિવ્યનગો ભવિષ્યતિ વિનિશ્ચયમ્ ।
એવં નિશ્ચિત્ય વિન્ધ્યાદ્રિઃ ખં સ્પૃશન્ વવૃધે ભુજૈઃ

મહોન્નતૈઃ શૃઙ્‌ગવરૈઃ સર્વં વ્યાપ્ય વ્યવસ્થિતઃ ।
કદોદેષ્યતિ ભાસ્વાંસ્તં રોધયિષ્યામ્યહં કદા

એવં સઞ્ચિન્તયાનસ્ય સા વ્યતીયાય શર્વરી ।
પ્રભાતં વિમલં જજ્ઞે દિશો વિતિમિરાઃ કરૈઃ

કુર્વન્સ નિર્ગતો ભાનુરુદયાયોદયે ગિરૌ ।
પ્રકાશતે સ્મ વિમલં નભો ભાનુકરૈઃ શુભૈઃ

વિકાસં નલિની ભેજે મીલનં ચ કુમુદ્વતી ।
સ્વાનિ કાર્યાણિ સર્વે ચ લોકાઃ સમુપતસ્થિરે

હવ્યં કવ્યં ભૂતબલિં દેવાનાં ચ પ્રવર્ધયન્ ।
પ્રાહ્ણાપરાહ્ણમધ્યાહ્નવિભાગેન ત્વિષાં પતિઃ

એવં પ્રાચીં તથાગ્નેયીં સમાશ્વાસ્ય વિયોગિનીમ્ ।
જ્વલન્તીં ચિરકાલીનવિરહાદિવ કામિનીમ્

ભાસ્કરોઽથ કૃશાનોશ્ચ દિશં નૂનં વિહાય ચ ।
યામ્યાં ગન્તું તતસ્તૂર્ણં પ્રતસ્થે કમલાકરઃ

ન શશાકાગ્રતો ગન્તું તતોઽનૂરુર્વ્યજિજ્ઞપત્ ।
અનૂરુરુવાચ
ભાનો માનોન્નતો વિન્ધ્યો નિરુધ્ય ગગનં સ્થિતઃ

સ્પર્ધતે મેરુણા પ્રેપ્સુસ્ત્વદ્દત્તાં ચ પ્રદક્ષિણામ્ ।
સૂત ઉવાચ
અનૂરુવાક્યમાકર્ણ્ય સવિતા હ્યાસ ચિન્તયન્

અહો ગગનમાર્ગોઽપિ રુધ્યતે ચાતિવિસ્મયઃ ।
પ્રાયઃ શૂરો ન કિં કુર્યાદુત્પથે વર્ત્મનિ સ્થિતઃ

નિરુદ્ધો નો વાજિમાર્ગો દૈવં હિ બલવત્તરમ્ ।
રાહુબાહુગ્રહવ્યગ્રો યઃ ક્ષણં નાવતિષ્ઠતે

સ ચિરં રુદ્ધમાર્ગોઽપિ કિં કરોતિ વિધિર્બલી ।
એવં ચ માર્ગે સંરુદ્ધે લોકાઃ સર્વે ચ સેશ્વરાઃ

નાન્વવિન્દન્ત શરણં કર્તવ્યં નાન્વપદ્યત ।
ચિત્રગુપ્તાદયઃ સર્વે કાલં જાનન્તિ સૂર્યતઃ

સંરુદ્ધો વિન્ધ્યગિરિણા અહો દૈવવિપર્યયઃ ।
યદા નિરુદ્ધઃ સવિતા ગિરિણા સ્પર્ધયા તદા

નષ્ટઃ સ્વાહાસ્વધાકારો નષ્ટપ્રાયમભૂજ્જગત્ ।
એવં ચ પાશ્ચિમા લોકા દાક્ષિણાત્યાસ્તથૈવ ચ

નિદ્રામીલિતચક્ષુષ્કા નિશામેવ પ્રપેદિરે ।
પ્રાઞ્ચસ્તથોત્તરાહાશ્ચ તીક્ષ્ણતાપપ્રતાપિતાઃ

મૃતા નષ્ટાશ્ચ ભગ્નાશ્ચ વિનાશમભજન્ પ્રજાઃ ।
હાહાભૂતં જગત્સર્વં સ્વધાકવ્યવિવર્જિતમ્ ।
દેવાઃ સેન્દ્રાઃ સમુદ્વિગ્નાઃ કિં કુર્મ ઇતિવાદિનઃ

ઇતિ શ્રીમદ્દેવીભાગવતે મહાપુરાણેઽષ્ટાદશસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં દશમસ્કન્ધે દેવીમાહાત્મ્યે વિન્ધ્યોપાખ્યાનવર્ણનં નામ તૃતીયોઽધ્યાયઃ