છાંદોગ્યોપનિષદ (ટીકા સહિત) · અધ્યાય 7.14

છુપ્ભ્_7,13.1-2 સ્મરો વાવાઽકાકાશાદ્ભૂયઃ ।
સ્મરણં સ્મરો ઽન્તઃકરણધર્મઃ ।
સ આકાશાદ્ભૂયાનિતિ દ્રષ્ટવ્યં લિઙ્ગવ્યત્યયેન સ્મર્તુઃ સ્મરણે હિ સત્યાકાશાદિ સર્વમર્થવત્સ્મરણવતો ભોગ્યત્વાત્ ।
અસતિ તુ સ્મરમે સદપ્યસદેવ ।
સત્ત્વકાર્યાભાવાત્ ।
નાપિ સત્ત્વં સ્મૃત્યભાવે શક્યમાકાશાદીનામવગન્તુમિત્યતઃ સ્મરણસ્યાઽકાશાદ્ભૃયસ્ત્વમ્ ।
દૃશ્યતે હિ લોકે સ્મરણસ્ય ભૂયસ્ત્વં યસ્માત્તસ્માદ્યદ્યપિ સમુદિતા બહવ એકસ્મિન્નાસીરન્નુપવિશેયુસ્તે તત્રાઽસીના અન્યોન્યભાષિતમપિ ન સ્મરન્તશ્ચેત્સ્યુર્નૈવ તે કઞ્ચન શબ્દં શૃણુયુસ્તથા ન મન્વીરન્મન્તવ્યં ચેત્સ્મરેયુસ્તદા મન્વીરન્સ્મૃત્યભાવાન્ન મન્વીરંસ્તથા ન વિજાનીરન્ ।
યદા વાવ તે સ્મરેયુર્મન્તવ્યં વિજ્ઞાતવ્યં શ્રોતવ્યં ચાથ શૃણુયુરથ મન્વીરન્નથ વિજાનીરન્ ।
તથા સ્મરેણ વૈ મમ પુત્રા એત ઇતિ પુત્રાન્વિજાનાતિ સ્મરેણ પશૂન્ ।
અતો ભૂયસ્ત્વાત્સ્મરમુપાઃસ્વેતિ ।
ઉક્તાર્થમન્યત્ ॥1-2 ॥
ઇતિ ચ્છાન્દોગ્યોપનિષદિ સપ્તમાધ્યાયસ્ય ત્રયોદશઃ ખણ્ડઃ
=======================================================================
સ્તર્ત્ છુપ્ 7,14.1
આશા વાવ સ્મરાદ્ ભૂયસી ।
આશેદ્ધો વૈ સ્મરો મન્ત્રાન્ અધીતે કર્માણિ કુરુતે પુત્રાંશ્ ચ પશૂંશ્ ચેચ્છત ઇમં ચ લોકં અમું ચેચ્છતે ।
આશામ્ ઉપાસ્સ્વેતિ

છુપ્ભ્_7,14.1 આશા વાવ સ્મરાદ્ભૂયસી ।
આશાપ્રાપ્તવસ્ત્વાકાઙ્ક્ષાઽશા તૃષ્ણા કામ ઇતિ યામાહુઃ પર્યાયૈઃ સા ચ સ્મરાદ્ભૂયસી ।
કથમ્ ।
આશયા ।
હ્યન્તઃકરણસ્થયા સ્મરતિ સ્મર્તવ્યમ્ ।
આશાવિષયરૂપં સ્મરન્નસૌ સ્મરો ભવત્યત આશેદ્ધ આશયાભિવર્ધિતઃ સ્મરભૂતઃ સ્મરન્નૃગાદીન્મન્ત્રાનધીતે ઽધીત્ય ચ તદર્થં બ્રાહ્મણેભ્યો વિધીંશ્ચ શ્રુત્વા કર્માણિ કુરુતે તત્ફલાશયૈવ પુત્રાંશ્ચ કર્મફલભૂતાનિચ્છતે ઽભિવાઞ્છત્યાશયૈવ તત્સાધનાન્યનુતિષ્ઠતિ ।
ઇમં ચ લોકમાશેદ્ધ એવ સ્મરંલ્લોકસંગ્રહહેતુભિરિચ્છતે ।
અમું ચ લોકમાશેદ્ધઃ સ્મરંસ્તત્સાધનાનુષ્ઠાનેનેચ્છતે ઽત આશારશાનાવબદ્ધં સ્મરાકાશાદિનામપર્યન્તં જગચ્ચક્રીભૂતં પ્રતિપ્રાણિ ।
અત્ર આશ આયાઃ સ્મરાદપિ ભૂયસ્ત્વમિત્યત આશામુપાઃસ્વ ॥1 ॥
સ્તર્ત્ છુપ્ 7,14.2
સ ય આશાં બ્રહ્મેત્ય્ ઉપાસ્તે ।
આશયાસ્ય સર્વે કામાઃ સમૃધ્યન્તિ ।
અમોઘા હાસ્યાશિષો ભવન્તિ ।
યાવદ્ આશાયા ગતં તત્રાસ્ય યથાકામચારો ભવતિ ય આશાં બ્રહ્મેત્ય્ ઉપાસ્તે ।
અસ્તિ ભગવ આશાયા ભૂય ઇતિ ।
આશાયા ભૂયો ઽસ્તીતિ ।
તન્ મે ભગવાન્ બ્રવીત્વ્ ઇતિ