છાંદોગ્યોપનિષદ (ટીકા સહિત) · અધ્યાય 5.19

છુપ્ભ્_5,18.2 કસ્માદેવમ્ ।
યસ્માત્તસ્ય હ વૈ પ્રકૃતસ્યૈવૈતસ્યાઽત્મનો વૈશ્વાનરસ્ય મૂર્ધૈવ સુતેજાશ્ચક્ષુર્વિશ્વરૂપઃ પ્રાણઃ પૃથગ્વર્ત્માઽત્મા સન્દેહો બહુલો બસ્તિરેવ રયિઃ પૃથિવ્યેવ પાદૌ ।
અથવા વિધ્યર્થમેતદ્વચનમેવમુપાસ્ય ઇતિ ।
અથેદાનીં વૈશ્વાનરવિદો ભોજને ઽગ્નિહોત્રં સંપિપાદયિષન્નાહ-એતસ્ય વૈશ્વાનરસ્ય ભોક્તુરુર એવ વેદિરાકારસામાવન્યાત્ ।
લોમાનિ બર્હિર્વેદ્યામિવોરસિ લોમાન્યાસ્તીર્ણાનિ (ન) દૃશ્યન્તે ।
હૃદયં ગાર્હપત્યો હૃદયાદ્ધિ મનઃ પ્રણીતમિવાનન્તરી ભવત્યતો ઽન્વાહાર્યપચનો ઽગ્નિર્મનઃ ।
આસ્યં મુખમાહવનીય ઇવાઽહવનીયો હૂયતે ઽસ્મિન્નન્નમિતિ ॥2॥
ઇતિ ચ્છાન્દોગ્યોપનિષદિ પઞ્ચમાધ્યાયસ્યાષ્ટાદશઃ ખણ્ડઃ
=======================================================================
સ્તર્ત્ છુપ્ 5,19.1
તદ્ યદ્ ભક્તં પ્રથમમ્ આગચ્છેત્ તદ્ ધોમીયમ્ ।
સ યાં પ્રથમામ્ આહુતિં જુહુયાત્ તાં જુહુયાત્ પ્રાણાય સ્વાહેતિ ।
પ્રાણસ્ તૃપ્યતિ

છુપ્ભ્_5,19.1 તત્તત્રૈવં સતિ યદ્ભક્તં ભોજનકાલ આગચ્છેદ્ભોજનાર્થં તદ્ધોતવ્યમ્ ।
અગ્નિહોત્રસમ્પન્માત્રસ્ય વિવક્ષિતત્વાન્નાગ્નિહોત્રાઙ્ગેતિકર્તવ્યતાપ્રાપ્તિરિહ ।
સ ભોક્તા યાં પ્રથમામાહુતિં જુહુયાત્તાં કથં જુહુતાદિત્યાહ-પ્રાણાય સ્વાહેત્યનેન મન્ત્રેણાઽહુતિશબ્દાદવદાનપ્રમાણમન્નં પ્રક્ષિપેદિત્યર્થઃ ।
તેન પ્રાણસ્તૃપ્યતિ ॥1 ॥
સ્તર્ત્ છુપ્ 5,19.2
પ્રાણે તૃપ્યતિ ચક્ષુસ્ તૃપ્યતિ ।
ચક્ષુષિ તૃપ્યત્ય્ આદિત્યસ્ તૃપ્યતિ ।
આદિત્યે તૃપ્યતિ દ્યૌસ્ તૃપ્યતિ ।
દિવિ તૃપ્યન્ત્યાં યત્ કિંચ દ્યૌશ્ ચાદિત્યશ્ ચાધિતિષ્ઠતસ્ તત્ તૃપ્યતિ ।
તસ્યાનુ તૃપ્તિં તૃપ્યતિ પ્રજયા પશુભિર્ અન્નાદ્યેન તેજસા બ્રહ્મવર્ચસેનેતિ