છાંદોગ્યોપનિષદ (ટીકા સહિત) · અધ્યાય 2.8

છુપ્ભ્_2,7.2 એતદ્દૃષ્ટ્યા વિશિષ્ટં યઃ પરોવરીયઃ સામોપાસ્તે પરોવરીયો હાસ્ય જીવનં ભવતીત્યુક્તાર્થમ્ ।
ઇતિ તુ પઞ્ચવિધસ્ય સામ્ન ઉપાસનમુક્તમિતિ સપ્તવિધે વક્ષ્યમાણવિષયે બુદ્ધિસમાધાનાર્થમ્ ।
નિરપેક્ષો હિ પઞ્ચવિધે, વક્ષ્યમાણે બુદ્ધિં સમાધિત્સતિ ॥2॥
ઇતિ છાન્દોગ્યોપનિષદિ દ્વિતીયાધ્યાયસ્ય સપ્તમઃ ખણ્ડઃ
=======================================================================
સ્તર્ત્ છુપ્ 2,8.1
અથ સપ્તવિધસ્ય ।
વાચિ સપ્તવિધ્.અમ્ સામોપાસીત ।
યત્ કિંચ વાચો હુમ્ ઇતિ સ હિઙ્કારઃ ।
યત્ પ્રેતિ સ પ્રસ્તાવઃ ।
યદ્ એતિ સ આદિઃ

છુપ્ભ્_2,8.1 અથાનન્તરં સપ્તવિધસ્ય સમસ્તસ્ય સામ્ન ઉપાસનં સાધ્વિદમારભ્યતે ।
વાચીતિ સપ્તમી પૂર્વવત્ ।
વાગ્દૃષ્ટિવિશિષ્ટં સપ્તવિધં સામોપાસીતેત્યર્થઃ ।
યત્કિઞ્ચ વાચઃ શબ્દસ્ય હુમિતિ યો વિશેષઃ સ હિઙ્કારો હકારસામાન્યાત્ ।
યત્પ્રેતિ શબ્દરૂપં સ પ્રસ્તાવઃ પ્રસામાન્યાત્ ।
યત્-આ, ઇતિ સ આદિઃ ।
આકારસામાન્યાત્ ।
આદિરિત્યોઙ્કારઃ ।
સર્વાદિત્વાત્ ॥1 ॥
સ્તર્ત્ છુપ્ 2,8.2
યદ્ ઉદ્ ઇતિ સ ઉદ્ગીથઃ ।
યત્ પ્રતીતિ સ પ્રતિહારઃ ।
યદ્ ઉપેતિ સ ઉપદ્રવઃ ।
યન્ નીતિ તન્ નિધનમ્

છુપ્ભ્_2,8.2 યદુદિતિ સ ઉદ્ગીથઃ ।
ફત્પૂર્વત્વાદુદ્ગીથસ્ય ।
યત્પ્રતીતિ સ પ્રતિહારઃ ।
પ્રતિસામાન્યાત્ ।
યદુપેતિ સ ઉપદ્રવ ઉપોપક્રમત્વાદુપદ્રવસ્ય ।
યન્નીતિ તન્નિધનમ્ ।
નિશબ્દસામાન્યાત્ ॥2 ॥
સ્તર્ત્ છુપ્ 2,8.3
દુગ્ધે ઽસ્મૈ વાગ્ દોહં યો વાચો દોહઃ ।
અન્નવાન્ અન્નાદો ભવતિ ।
ય એતદ્ એવં વિદ્વાન્ વાચિ સપ્તવિધં સામોપાસ્તે