બૃહત્સંહિતા · અધ્યાય 64

છાગ^શુભ^અશુભ^લક્ષણમ્ અભિધાસ્યે નવ^દશ^અષ્ટ^દન્તાસ્ તે।
ધન્યાઃ સ્થાપ્યા વેશ્મનિ સન્ત્યાજ્યાઃ સપ્ત^દન્તા યે॥

દક્ષિણ^પાર્શ્વે મણ્ડલમ્ અસિતં શુક્લસ્ય શુભફલં ભવતિ।
ઋષ્ય^નિભ^કૃષ્ણ^લોહિત^વર્ણાનાં શ્વેતમ્ અતિ[ક્.અપિ]શુભદમ્॥

સ્તનવદ્ અવલમ્બતે યઃ કણ્ઠે +અજાનાં મણિઃ સ વિજ્ઞેયઃ।
એકમણિઃ શુભફલ^કૃદ્ ધન્યતમા દ્વિ^ત્ર^મણયો[ક્.દ્વિત્રિમણયો] યે॥

મુણ્ડાઃ સર્વે શુભદાઃ સર્વ^સિતાઃ સર્વ^કૃષ્ણ^દેહાશ્ ચ।
અર્ધ^અસિતાઃ સિત^અર્ધા ધન્યાઃ કપિલ^અર્ધ^કૃષ્ણાશ્ ચ॥

વિચરતિ યૂથસ્ય^અગ્રે પ્રથમં ચ^અમ્ભો +અવગાહતે યો +અજઃ।
સ શુભઃ સિત^મૂર્ધા વા મૂર્ધનિ વા કૃત્તિકા[ક્.ટિક્કિકા] યસ્ય॥

સ^પૃષત^કણ્ઠ^શિરા વા તિલ^પિષ્ટ^નિભશ્ ચ તામ્રદૃક્ શસ્તઃ।
કૃષ્ણ^ચરણઃ સિતો વા કૃષ્ણો વા શ્વેત^ચરણો યઃ॥

યઃ કૃષ્ણ^અણ્ડઃ શ્વેતો મધ્યે કૃષ્ણેન ભવતિ પટ્ટેન।
યો વા ચરતિ સશબ્દં મન્દં ચ સ શોભનશ્ છાગઃ॥

ઋષ્ય^શિરોરુહ^પાદો યો વા પ્રાક્ પાણ્ડુરો +અપરે નીલઃ।
સ ભવતિ શુભકૃચ્ છાગઃ શ્લોકશ્ ચ^અપ્ય્ અત્ર ગર્ગ^ઉક્તઃ॥

કુટ્ટકઃ કુટિલશ્ ચ^એવ જટિલો વામનસ્ તથા।
તે ચત્વારઃ શ્રિયઃ પુત્રા ન^અલક્ષ્મીકે વસન્તિ તે॥

અથ^અપ્રશસ્તાઃ ખર^તુલ્ય^નાદાઃ
પ્રદીપ્ત^પુચ્છાઃ કુનખા વિવર્ણાઃ।
નિકૃત્ત^કર્ણા દ્વિપ^મસ્તકાશ્ ચ
ભવન્તિ યે ચ^અસિત^તાલુ^જિહ્વાઃ॥

વર્ણૈઃ પ્રશસ્તૈર્ મણિભિઃ પ્રયુક્તા[ક્.ચ યુક્તા]
મુણ્ડાશ્ ચ યે તામ્ર^વિલોચનાશ્ ચ।
તે પૂજિતા વેશ્મનિ[ક્.વેશ્મસુ] માનવાનાં
સૌખ્યાનિ કુર્વન્તિ યશઃ શ્રિયં ચ॥
65 અશ્વલક્ષણાધ્યાયઃ