બૃહત્પારાશરહોરાશાસ્ત્રમ્ · અધ્યાય 26

અથ ગ્રહસ્ફુટદૃષ્ટિકથનાધ્યયાઃ

ભગવાન્‌ કતિધા દૃષ્ટિર્બલં કતિવિધં તથા।
ઇતિ મે સંશયો જાતસ્તં ભવાન્‌ છેત્તુમર્હિતિ

એકા રાશિવશાદ્‌ દૃષ્ટિઃ પૂર્વમુક્તા ચ યા દ્વિજ।
અન્યા ખેટસ્વભાવોત્થા સ્ફુટા તાં કથયામ્યહમ્‌

ત્રિદશે ચ ત્રિકોણે ચ ચતુરસ્રે ચ સપ્તમે।
પાદવૃદ્ધયા પ્રપશ્યન્તિ પ્રયચ્છન્તિ ફલં તથા

પૂર્ણં ચ સપ્તમં સર્વે શાનિજીવકુજાઃ પુનઃ।
વિશેષતશ્ચ ત્રિદશત્રિકોણચતુરષ્ટમાન્‌

ઇતિ સામાન્યતઃ પૂર્વૈરાચાર્યૈઃ પ્રતિપાદિતા।
સ્ફુટાન્તરવશાદ્યા ચ દૃષ્ટિઃ સાઽતિસ્ફુટા યથા

દૃશ્યાદ્‌ વિશોધ્ય દ્રષ્ટારં ષડ્રાશિભ્યોઽધિકાન્તરમ્‌।
દિગભ્યઃ સંશોધ્ય તદ્‌ભાગા દ્વિભક્તા દૃક્‌ સ્ફુટા ભવેત્‌

પઞ્ચાધિકે વિના રાશિં ભાગાદ્વિઘ્નાશ્ચ દૃક્‌ સ્ફુટા।
વેદાધિકે ત્યજેદ્‌ ભૂતાદ્‌ ભાગા દૃષ્ટિઃ ત્રિભાધિકે

વિશોધ્યાર્ણવતો દ્વાભ્યાં લબ્ધં ત્રિંશદ્‌યુતં ચ દૃક્‌।
દ્વ્યધિકે તુ વિના રાશિં ભાગાસ્તિથિયુતાસ્તથા

રૂપાધિકે વિના રાશિં ભાગા દ્વયાપ્તાશ્ચ દૃગ્‌ ભવેત્‌।
એવં રાશ્યાદિકે શેષે શનૌ દ્રષ્ટરિ ભો દ્વિજ

એકભે નવભે ભાગા ભુક્તા ભોગ્યા દ્વિસંગુણાઃ।
દ્વિભેંઽશાર્ધોનિતાઃ ષષ્ટિરષ્ટભે ખાગ્નિયુગ્‌ લવાઃ

ત્રિસપ્તભે તુ ભૌમસ્ય ષષ્ટિરત્ર લવોનિતા।
સાર્ધાંશાસ્તિથિસંયુક્તા દ્વિભે રૂપં સદાઽઙ્ગભે

ત્રિસપ્તભે તુ જીવસ્ય ભાગાર્ધં શરવેદયુક્‌।
દ્વિગુણૈસ્તુ લવૈશ્ચોનાઃ ખરસાશ્ચતુરષ્ટભે

એવં રવ્યાદિખેટાનાં સ્ફુટા દૃષ્ટિઃ પ્રજાયતે।
તદ્વશાદેવ ભાવાનાં જાતકસ્ય ફલં વદેત્‌