બૃહદ્યમસ્મૃતિ · અધ્યાય 1

અથાતો યમધર્મસ્ય પ્રાયશ્ચિત્તં વ્યાખ્યાસ્યામઃ ।
ચતુર્ણામ્ અપિ વર્ણાનાં પ્રાયશ્ચિત્તં પ્રકલ્પયેત્ ॥

બ્રાહ્મણસ્ તુ શુના દષ્ટો જમ્બૂકેન વૃકેણ વા ।
ઉદિતે ગ્રહનક્ષત્રે દૃષ્ટ્વા સદ્યઃ શુચિર્ ભવેત્ ॥

જલાગ્નિબન્ધનભ્રષ્ટાઃ પ્રવ્રજ્યાનાશકચ્યુતાઃ ।
વિષપ્રપન્નગાત્રાશ્ ચ શસ્ત્રાઘાતહતાશ્ ચ યે ॥

નવૈતે પ્રત્યવસિતાઃ સર્વધર્મબહિષ્કૃતાઃ ।
ચાન્દ્રાયણેન શુધ્યન્તિ તપ્તકૃચ્છ્રદ્વયેન ચ ॥

ઉભયાવસિતાઃ પાપા યે શામશબલાચ્યુતાઃ ।
ઇન્દુદ્વયેન શુધ્યન્તિ દત્ત્વા ધેનું તથા વૃષમ્ ॥

ગોબ્રાહ્મણહતં દગ્ધં મૃતમ્ ઉદ્બન્ધનેન તુ ।
પાશં છિત્ત્વા તતસ્ તસ્ય તપ્તકૃચ્છ્રદ્વયં ચરેત્ ॥

કૃમિભિર્ બ્રહ્મસંયુક્તં મક્ષિકૈશ્ ચોપઘાતિતમ્ ।
કૃચ્છ્રાર્ધં સંપ્રકુર્વીત શક્ત્યા દદ્યાત્ તુ દક્ષિણામ્ ॥

ચાણ્ડાલભાણ્ડસંસ્પૃષ્ટં પીત્વા ભૂમિગતં જલમ્ ।
ગોમૂત્રયાવકાહારઃ ષડ્રાત્રેણ વિશુધ્યતિ ॥

ચાણ્ડાલઘટભાણ્ડસ્થં યસ્ તોયં પિબતિ દ્વિજઃ ।
તત્ક્ષનાત્ ક્ષિપતે યસ્ તુ પ્રાજાપત્યેન શુધ્યતિ ॥

યદિ ન ક્ષિપતે તોયં શરીરે યસ્ય જીર્યતિ ।
પ્રાજાપત્યં ન દાતવ્યં કૃચ્છ્રં સાંતપનાદિકમ્ ॥

ચરેત્ સાંતપનં વિપ્રઃ પ્રાજાપત્યં તુ ક્ષત્ત્રિયઃ ।
તદર્ધં તુ ચરેદ્ વૈશ્યઃ પાદં શૂદ્રસ્ય દાપયેત્ ॥

ચાણ્ડાલાન્નં ભક્ષયિત્વા તદ્વત્ સલિલમ્ એવ ચ ।
માસં કૃચ્છ્રં ચરેદ્ વિપ્રશ્ ચાન્દ્રાયણમ્ અથાપિ વા ॥

ગોમૂત્રં ગોમયં ક્ષીરં દધિ સર્પિઃ કુશોદકમ્ ।
એકરાત્રોપવાસશ્ ચ કૃચ્છ્રં સાંતપનં સ્મૃતમ્ ॥

ચાણ્ડાલમૂર્તિકા યે ચ યે ચ સંકીર્ણયોનયઃ ।
તેષાં દત્ત્વા ચ ભુક્ત્વા ચ તપ્તકૃચ્છ્રં સમાચરેત્ ॥

ચાણ્ડાલિકાસુ નારીષુ દ્વિજો મૈથુનકારકઃ ।
કૃત્વા ઽઘમર્ષણં પક્ષં શુધ્યતે ચ પયોવ્રતાત્ ॥