બ્રહ્મવૈવર્ત પુરાણ · અધ્યાય 4.52

॥ શ્રીકૃષ્ણ ઉવાચ ॥
સર્વેષાં દર્પભઙ્ગશ્ચ કથિતશ્ચ શ્રુતસ્ત્વયા ॥
ક્ષુદ્રાણાં મહતાં ચૈવ કૃત એવ ન સંશયઃ

અધુના ચ સમુત્તિષ્ઠ ગચ્છ વૃન્દાવનં વનમ્ ॥
ગોપિકા વિરહાર્તાશ્ચ શીઘ્રં પશ્યામિ સુન્દરિ

શ્રીનારાયણ ઉવાચ ॥
ઇત્યેવં વચનં શ્રુત્વા માનિની રસિકેશ્વરી ॥
ઉવાચ કૃષ્ણં નય માં ન શક્તા ગંતુમીશ્વર

રાધિકા વચનં શ્રુત્વા પ્રહસ્ય મધુસૂદનઃ ॥
મામારુહેત્યેવમુક્ત્વા સોઽન્તર્ધાનં ચકાર હ

સા મનોયાયિની રાધા કૃત્વા ચ રોદનં ક્ષણમ્॥
ઇતસ્તતસ્તમન્વેષ્ય વૃન્દારણ્યં જગામ સા

વિવેશ ચન્દનવનં રુદન્તી શોકકાતરા ॥
દદર્શ ગોપિકાસ્તત્ર શોકાર્તા ભયવિહ્વલાઃ॥

તામ્રાસ્યા પૂર્ણનયના ભ્રમન્તી સર્વકાનનમ્ ॥
નાથ નાથેતિ કુર્વન્તીર્નિરાહારા રુષાઽન્વિતાઃ

તા દૃષ્ટ્વા રાધિકા સા ચ પ્રેમવિચ્છેદકાતરા ॥
કથયામાસ વૃત્તાન્તં મલયભ્રમણાદિકમ્

તાભિઃ સાર્ધં ચ સા રાધા રુરોદ વિરહાતુરા ॥
હા નાથનાથેત્યુચ્ચાર્ય વિલપ્ય ચ મુહુર્મુહુઃ

વિનિન્દ્ય કૃષ્ણં કોપેન તર્જયામાસ ચ ક્ષણમ્ ॥
ક્ષણં શરીરમુત્સ્રષ્ટું કોપાત્સર્વાઃ સમુદ્યતાઃ ॥

એતસ્મિન્નંતરે કૃષ્ણસ્તત્ર ચન્દનકાનને ॥
સ્વાત્માનં દર્શયામાસ રાધિકાં ગોપિકાગણમ્

રાધા ગોપાઙ્ગનાભિશ્ચ દૃષ્ટ્વા પ્રાણેશ્વરં મુદા ॥
સસ્મિતા ચ પ્રદુદ્રાવ પુલકાઞ્ચિતવિગ્રહા

તૂર્ણં કૃષ્ણં સમાશ્લિષ્ય જહાર મુરલીં રુષા ॥
માલાં ચ પીતવસનં ભગ્નં કૃત્વા ચ માનિની

પુનઃ સંધારયામાસ વસ્ત્રં માલાં મનોહરામ્ ॥
વિનોદમુરલીં તુષ્ટા વૃન્દાવનવિનોદિની

ચન્દનાગુરુકસ્તૂરીકુઙ્કુમાક્તં ચકાર તમ્ ॥
મુહુર્મુહુર્મુખં વીક્ષ્ય ચુચુમ્બ પરમાદરમ્ ॥૧ ૫॥
ક્ષણં સંતર્જયામાસ ક્ષણં સ્તોત્રં ચકાર હ॥
સકર્પૂરં ચ તામ્બૂલં ક્ષણં તસ્મૈ મુદા દદૌ

અથ ગોપાઙ્ગનાઃ સર્વા રુરુદુઃ પ્રેમવિહ્વલાઃ ॥
સર્વં નિવેદનં ચક્રુઃ સ્વદુઃખં વિરહોદ્ભવમ્

દેહત્યાગં ચ સ્નાનં ચ સ્વાહારસ્ય વિસર્જનમ્ ॥
વનેવનેઽહર્નિશં ચ શશ્વદ્ભ્રમણમેવ ચ

ક્ષણં તં ભર્ત્સયામાસુઃ સ્તોત્રં ચક્રુઃ ક્ષણં મુદા॥
ક્ષણં દદુર્ભૂષણં ચ ક્ષણં તસ્મૈ ચ ચન્દનમ્

કાશ્ચિદૂચુઃ પ્રાણચોરં પશ્ય રક્ષેતિ સંતતમ્ ॥
એવં પુનર્ન કર્ત્તવ્ય મનેનેતિ ચ કાશ્ચન

કાશ્ચિદૂચુરિમં મધ્યે યૂયં કુરુત સત્વરમ્ ॥
નિબદ્ધં પ્રેમપાશેન હૃદયે ચેતિ કાશ્ચન

કાશ્ચિદૂચુરયં નાસ્તિ પ્રતીતિર્ન કદાચન॥
યત્નાચ્ચેતનચોરં ચ પશ્ય પશ્યેતિ કાશ્ચન

કાશ્ચિદૂચુર્નિષ્ઠુરોઽયં નરઘાતીતિ કોપતઃ॥
ન પુનર્વદતે માં ચ કાશ્ચનેતિ ચ નારદ

નિર્જનાનિ ચ રમ્યાણિ યાનિ યાનિ વનાનિ ચ ॥
ભ્રમેયુર્ગોપિકાસ્તાનિ કૃષ્ણેન સહ કૌતુકાત્

એવં તં ગોપિકાઃ સર્વા મધ્યે કૃત્વા સદીશ્વરમ્ ॥
યયુર્વનાન્તરે યત્ર સુરમ્યં રાસમણ્ડલમ્

રાસં ગત્વા સ્વર્ણપીઠે તસ્થૌ સ રસિકેશ્વરઃ ॥
નિશિ ભાતિ યથાઽઽકાશે ચન્દ્રસ્તારાગણૈઃ સહ

નાનામૂર્તીર્વિધાયાત્ર સહ તાભિર્જનાર્દનઃ ॥
ચકાર ચ પુનઃ ક્રીડાં કામુકીનાં મનોહરામ્

સ્વયં રાધાં કરે ધૃત્વા પૂર્વોક્તં રતિમન્દિરમ્ ॥
વિશ્વકર્મવિનિર્માણમારુરોહ સ્મરાતુરઃ

ચન્દનાગુરુકસ્તૂરીકુઙ્કુમાક્તં સુવાસિતમ્ ॥
તત્ર ચમ્પકતલ્પે સ સુષ્વાપ ચ તયા સહ

નાનાપ્રકારશૃઙ્ગારં કામશાસ્ત્રવિશારદઃ ॥
ચકાર કામી ક્રીડાં ચ કામિન્યા સહ કૌતુકી

બભૂવ સુરતિસ્તત્ર સુચિરં ચ તયોર્મુને ॥
રતિનિષ્ઠા તયો રમ્યા વિરતિર્નાસ્તિ તત્ક્ષણમ્

એવં તૌ તસ્થતુસ્તત્ર રાધાકૃષ્ણૌ રસોત્સુકૌ ॥
તસ્થુસ્તા ગોપિકાભિશ્ચ સુરતૌ કૃષ્ણમૂર્તયઃ

નારદ ઉવાચ ॥
આદૌ રાધાં સમુચ્ચાર્ય પશ્ચાત્કૃષ્ણં વિદુર્બુધાઃ ॥
નિમિત્તમસ્ય માં ભક્તં વદ ભક્તજનપ્રિય

શ્રીનારાયણ ઉવાચ ॥
નિમિત્તમસ્ય ત્રિવિધં કથયામિ નિશામય ॥
જગન્માતા ચ પ્રકૃતિઃ પુરુષશ્ચ જગત્પિતા

ગરીયસી ત્રિજગતાં માતા શતગુણૈઃ પિતુઃ ॥
રાધાકૃષ્ણેતિ ગૌરીશેત્યેવં શબ્દઃ શ્રુતૌ શ્રુતઃ

કૃષ્ણરાધેશગૌરીતિ લોકે ન ચ કદા શ્રુતઃ ॥
પ્રસીદ રોહિણીચન્દ્ર ગૃહાણાર્ઘ્યમિદં મમ ॥ ૩૬ ।
ગૃહાણાર્ઘ્યં મયા દત્તં સંજ્ઞયા સહ ભાસ્કર ॥
પ્રસીદ કમલાકાન્ત ગૃહાણ મમ પૂજનમ્

ઇતિ દૃષ્ટં સામવેદે કૌથુમે મુનિસત્તમ ॥
રાશબ્દોચ્ચારણાદેવ સ્ફીતો ભવતિ માધવઃ

ધાશબ્દોચ્ચારતઃ પશ્ચાદ્ધાવત્યેવ સસંભ્રમઃ ॥
આદૌ પુરુષમુચ્ચાર્ય પશ્ચાત્પ્રકૃતિમુચ્ચરેત્

સ ભવેન્માતૃઘાતી ચ વેદાતિક્રમણે મુને ॥
ત્રૈલોક્યે ભારતં ધન્યં કર્મક્ષેત્રં ચ પુણ્યદમ્

તતો વૃન્દાવનં પુણ્યં રાધાપાદાબ્જરેણુના ॥
ષષ્ટિવર્ષસહસ્રાણિ તપસ્તપ્તં ચ વેધસા ॥
રાધિકા ચરણામ્ભોજપાદરેણૂપલબ્ધયે

ઇતિ શ્રીબ્રહ્મવૈવર્તે મહાપુરાણે શ્રીકૃષ્ણજન્મખણ્ડે નારાયણનારદસંવાદે રાધામાધવયો રાસવર્ણનં નામ દ્વિપઞ્ચાશત્તમોઽધ્યાયઃ