બ્રહ્મવૈવર્ત પુરાણ · અધ્યાય 4.106

અથ પડધિકશતતમોઽધ્યાયઃનારાયણ ઉવાચ
એતસ્મિન્નન્તરે નાજા કકુદ્મી ચ મહાબલઃ ।
વરાર્થં કન્યકાયાશ્ચ બ્રહ્મલોકાત્સમાગતઃ

પ્રદદૌ રેવતીં કન્યાં શશ્વત્સુસ્થિરયૌવનામ્ ।
અમૂલ્યરત્નભૂષાઢ્યા ત્રિષુ લોકેષુ દુર્લભામ્

બલાય બલદેવાય સંપ્રદાનેન કૌતુકાત્ ।
વયો યસ્યા ગતં સત્યે યુગાનાં સપ્તવિંશતિઃ

દત્ત્વા કન્યાં વિધાનેન મુનિદેવેન્દ્રસંસદિ ।
ગજેન્દ્રાણાં ત્રિલક્ષં ચ જામાત્રે યૌતુકં દદૌ

દશલક્ષં તુરઙ્ગાણાં રથાનાં લક્ષમેવ ચ ।
રત્નાલંકારયુક્તાનાં દાસીનાં ચાપિ લક્ષકમ્

મણિલક્ષં રત્નલક્ષં સ્વર્ણકોટિં ચ સાદરમ્ ।
વહ્નિશુદ્ધાંશુકં રમ્યં મુક્તામાણિક્યહીરકમ્

દત્તવા કન્યાં ચ રાજેન્દો બલાય બલશાલિને ।
રત્નેન્દ્રસારયાનેન તૈઃ સાર્ધ કુણ્ડિનં યયૌ

અથાન્તરે ચ નિર્બન્ધે સાઙ્ગે મઙ્ગલકર્મણિ ।
રેવતીં વેશયામાસ યોષિતાં કમલાકલામ્

દેવકી રોહિણી ચૈવ યશોદા નન્દગેહિની ।
અદિતિશ્ચ દિતિઃ શાન્તિર્જયં કૃત્વા ચ મન્દિરમ્

બ્રાહ્મણાન્ભોજયામાસ દદૌ તેભ્યો ધનં મુદા ।
મઙ્ગલં કારયામાસ વસુદેવસ્ય વલ્લભા

અથ દેવાશ્ચ મુનયો રાજેન્દ્રઃ કટકૈઃ સહ ।
સંપ્રાપુર્લીલામાત્રેણ કુણ્ડિનં નગરં મુદા

દદૃશુર્નગરં સર્વે હ્યતીવ સુમનોહરમ્ ।
સપ્તભિઃપરિશાભિશ્ચ ગભીરાભિશ્ચ વેષ્ટિતમ્

પ્રાકારૈઃ સપ્તભિર્યુક્તં દ્વારાણાં શતકૈસ્તથા ।
નાનારત્નૈશ્ચ મણિભિર્નિર્મિતં વિશ્વકર્મણા

નગરસ્ય બહિર્દ્વારં દદૃશુર્વરયાત્રિણઃ ।
રક્ષિતં રક્ષકૈઃ સાર્ધ ચતુર્ભિશ્ચ મહારથૈઃ

રુક્મિશ્ચ શિશુપાલશ્ચ દન્તવક્ત્રો મહાબલી ।
શાલ્વો માયાવિનાં શ્રેષ્ઠો યુદ્ધશાસ્ત્રવિશારદઃ

નાનાશાસ્રત્રૈસ્તથાઽશ્ત્રૈશ્ચ રથસ્થશ્ચ રણોન્મુખઃ ।
વિલોક્ય કૃષ્ણસૈન્યં ચ ચુકોપ નૃપનન્દનઃ

ઉવાચ નિષ્ઠુરં વાક્યં શ્રુતિતીક્ષ્મં સુદુષ્કરમ્ ।
ઉપહાસ્ય મુનીન્દ્રાંશ્ચ દેવાંશ્ચ મુનિપુંગવાન્

રુક્મિરુવાચ
અહો કાલકૃતં કર્મ દૈવં ચ કેન વાર્યતે ।
કિંવાઽહં કથયિષ્યામિ દેવેન્દ્રાણાં ચ સંસદિ

ગ્રહીતું રુક્મિણીં કન્યાં દેવયોગ્યાં મનોહરામ્ ।
આયાતિ દેવૈર્મુનિભિર્નન્દસ્ય પશુરક્ષકઃ

સાક્ષાજ્જારશ્ચ ગોપીનાં ગોપોચ્છિષ્ટાન્નભોજનઃ ।
જાતેશ્ચ નિર્મયો નાસ્તિ ભક્ષ્યમૈથુનયોસ્તથા

કિં નુ રાજેન્દ્રપુત્રશ્ચ કિં નુ વા મુનિપુત્રકઃ ।
વસુદેવઃ ક્ષત્રિયશ્ચ ભક્ષણં વૈશ્યમન્દિરે

શિશુકાલે ચ સ્ત્રીહત્યા કૃતાઽનેન દુરાત્મના ।
કુબ્જા મૃતા ચ સંભોગાદ્વાસસા રજકો મૃતઃ

રાજેન્દ્રસ્ય વધે દુષ્ટો બ્રહ્મહત્યાં લભેદ્ધ્રુવમ્ ।
મથુરાયાં ચ ધર્મિષ્ઠઃ સદ્યઃ કંસો નિપાતિતઃ

શાલ્વ ઉવાચ
યદુક્તં રુક્મિણા દેવાઃ કિમસત્યં ચ તત્ર વૈ ।
કો વાઽયં રુક્મિણીભર્તા નન્દસ્ય પશુરક્ષકઃ

શિશુપાલ ઉવાચ
અહો ભુવિ કિમાશ્ચર્ય દેવા બ્રહ્માદયસ્તથા ।
મુનીન્દ્રા બ્રહ્મણઃ પુત્રાશ્ચાઽઽયયુર્માનવાજ્ઞયા

દન્તવક્ત્ર ઉવાચ
સંતતં બ્રાહ્મણા લુબ્ધા દેવાશ્ચ ભક્તવત્સલાઃ ।
આયયુર્બ્રહ્મપુત્રાશ્ચ નન્દપુત્રાજ્ઞયા કથમ્

તેષાં ચ વચનં શ્રુત્વા ચુકોપ દેવસંધકઃ ।
મુનિરાજેન્દ્રસંઘશ્ચ લાઙ્ગલીત્યાદયસ્તથા

ઇતિ શ્રીબ્રહ્મઓ મહાઓ શીકૃષ્ણજન્મખઓ ઉત્તઓ નારદનાઓ રુક્મિણ્યુદ્વાહે
ષડધિકશતતમોઽધ્યાયઃ