બ્રહ્મવૈવર્ત પુરાણ · અધ્યાય 3.5

નારાયણ ઉવાચ ॥
શ્રુત્વા વ્રતવિધાને ચ દુર્ગા સંહૃષ્ટમાનસા ॥
પુનઃ પપ્રચ્છ કાન્તં સા દિવ્યાં વ્રતકથાં શુભામ્

શ્રીપાર્વત્યુવાચ ॥
કિમદ્ભુતં વ્રતં નાથ વિધાનફલમસ્ય ચ ॥
અધિકાં તત્કથાં બ્રૂહિ વ્રતં કેન પ્રકાશિતમ્

અથ પુણ્યકવ્રતકથા ॥
શ્રીમહાદેવ ઉવાચ ॥
શતરૂપા મનોઃ પત્ની પુત્રદુઃખેન દુઃખિતા ॥
બ્રહ્મણઃ સ્થાનમાગત્ય સા બ્રહ્માણમુવાચ હ

શતરૂપોવાચ ॥
બ્રહ્મન્કેન પ્રકારેણ વન્ધ્યાયાશ્ચ સુતો ભવેત્ ॥
તન્મે બ્રૂહિ જગદ્ધાતઃ સૃષ્ટિકારણકારણ

તજ્જન્મ નિષ્ફલં બ્રહ્મન્નૈશ્વર્ય્યં ધનમેવ ચ ॥
કિંચિન્ન શોભતે ગેહે વિના પુત્રેણ પુત્રિણામ્

તપોદાનોદ્ભવં પુણ્યં જન્માંતરસુખાવહમ્ ॥
સુખદો મોક્ષઃ પ્રીતિદાતા પુત્રશ્ચ પુત્રિણામ્

પુત્રી પુત્રમુખં દૃષ્ટ્વા ચાશ્વમેધશતોદ્ભવમ્ ॥
ફલં પુન્નામનરકત્રાણહેતું લભેદ્ધ્રુવમ્

પુત્રોત્પત્તેરુપાયં વૈ વદ માં તાપસંયુતામ્ ॥
તદા ભદ્રં ન ચેદ્ભર્ત્રા સહ યાસ્યામિ કાનનમ્

ગૃહાણ રાજ્યમૈશ્વર્ય્ય ધનં પૃથ્વીં પ્રજાવહામ્ ॥
કિમેતેનાવયોસ્તાત વિના પુત્રૈરપુત્રિણોઃ

અપુત્રિણો મુખં દ્રષ્ટું વિદ્વાન્નોત્સહતે ઽશિવમ્ ॥
મુખં દર્શયિતું લજ્જાં સમવાપ્નોત્યપુત્રકઃ

અથવા ગરલં ભુક્ત્વા પ્રવેક્ષ્યામિ હુતાશનમ્ ॥
અપુત્રપૌત્રમશિવં ગૃહં સ્યાત્સ્ત્રીવિહીનકમ્

ઇત્યેવમુક્ત્વા સા સાક્ષાદ્બ્રહ્મણોઽગ્રે રુરોદ હ ॥
કૃપાનિધિશ્ચ તાં દૃષ્ટ્વા પ્રવક્તુમુપચક્રમે

બ્રહ્મોવાચ ॥ શૃણુ વત્સે પ્રવક્ષ્યામિ પુત્રોપાયં સુખાવહમ્ ॥
સર્વૈશ્વર્ય્યાદિબીજં ચ સર્વવાઞ્છાપ્રદં શુભમ્

માઘશુક્લત્રયોદશ્યાં વ્રતમેતત્સુપુણ્યકમ્ ॥
કર્તવ્યં શુક્લકાલે ચ કૃષ્ણમારાધ્ય સર્વદમ્

સંવત્સરં ચ કર્તવ્યં સર્વવિઘ્નવિનાશનમ્ ॥
દ્રવ્યાણિ વેદૈરુક્તાનિ વ્રતે દેયાનિ સુવ્રતે

વ્રતં ચ કાણ્વશાખોક્તં સર્વવાઞ્છિતસિદ્ધિદમ્ ॥
કૃત્વા પુત્રં લભ શુભે વિષ્ણુતુલ્યપરાક્રમમ્ ॥

બ્રહ્મણશ્ચ વચઃ શ્રુત્વા સા કૃત્વા વ્રતમુત્તમમ્ ॥
પ્રિયવ્રતોત્તાનપાદૌ લેભે પુત્રૌ મનોહરૌ

વ્રતં કૃત્વા દેવહૂતિર્લેભે સિદ્ધેશ્વરં સુતમ્ ॥
નારાયણાંશં કપિલં પુણ્યકં પુણ્યદં શુભમ્

અરુન્ધતીદં કૃત્વા તુ લેભે શક્તિસુતં શુભા ॥
શક્તિકાન્તા વ્રતં કૃત્વા સુતં લેભે પરાશરમ્

અદિતિશ્ચ વ્રતં કૃત્વા લેભે વામનકં સુતમ્॥
શચી જયન્તં પુત્રં ચ લેભે કૃત્વેદમીશ્વરી

ઉત્તાનપાદપત્નીદં કૃત્વા લેભે ધ્રુવં સુતમ્ ॥
કુબેરજાયા કૃત્વેદં લેભે ચ નલકૂબરમ્

સૂર્ય્યપત્ની મનું લેભે કૃત્વેદં વ્રતમુત્તમમ્ ॥
અત્રિપત્ની સુતં ચન્દ્રં લેભે કૃત્વેદમુત્તમમ્

લેભે ચાંગિરસઃ પત્ની કૃત્વેદં વ્રતમુત્તમમ્ ॥
બૃહસ્પતિં સુરગુરું પુત્રમસ્ય પ્રભાવતઃ

ભૃગોર્ભાર્ય્યા વ્રતં કૃત્વા લેભે દૈત્યગુરું સુતમ્ ॥
શુક્રં નારાયણાંશં ચ સર્વતેજસ્વિનાં વરમ્

ઇત્યેવં કથિતં દેવિ વ્રતાનાં વ્રતમુત્તમમ્ ॥
ત્વમેવં કુરુ કલ્યાણિ હિમાલયસુતે શુભે

સાધ્યં રાજેન્દ્રપત્નીનાં દેવીનાં ચ સુખાવહમ્ ॥
વ્રતમેતન્મહાસાધ્વિ સાધ્વીનાં પ્રાણતઃ પ્રિયમ્

વ્રતસ્યાસ્ય પ્રભાવેણ સ્વયં ગોપાઙ્ગનેશ્વરઃ ॥
ઈશ્વરઃ સર્વભૂતાનાં તવ પુત્રો ભવિષ્યતિ ॥

ઇત્યુક્ત્વા શંકરસ્તત્ર વિરરામ ચ નારદ ॥
વ્રતં ચકાર સા દેવી પ્રદૃષ્ટા શઙ્કરાજ્ઞયા

ઇત્યેવં કથિતં સર્વં કિં ભૂયઃ શ્રોતુમિચ્છસિ ॥
સુખદં મોક્ષદં સારં ગણેશજનિકારણમ્

ઇતિ શ્રીબહ્મવૈવર્ત્તે મહાપુરાણે તૃતીયે ગણપતિખણ્ડે નારદનારાયણસંવાદે પુણ્યકવ્રતકથનં નામ પઞ્ચમોઽધ્યાયઃ