બ્રહ્મવૈવર્ત પુરાણ · અધ્યાય 3.33
નારાયણ ઉવાચ ॥
શિવં પ્રણમ્ય સ ભૃગુર્દુર્ગાં કાલીં મુદાઽન્વિતઃ ॥
ગત્વા પુષ્કરતીર્થ ચ મન્ત્રસિદ્ધિં ચકાર હ।૧॥
સ બભૂવ નિરાહારો માસં ભક્તિસમન્વિતઃ ॥
ધ્યાયન્કૃષ્ણપદામ્ભોજં વાયુરોધં ચકાર સઃ
દદર્શ ચક્ષુરુન્મીલ્ય ગગનં તેજસા વૃતમ્ ॥
દિશો દશ દ્યોતયન્તં સમાચ્છન્નદિવાકરમ્
તેજોમણ્ડલમધ્યસ્થં રત્નયાનં દદર્શ હ ॥
દદર્શ તત્ર પુરુષમત્યન્તં સુન્દરં વરમ્
ઈષદ્ધાસ્યપ્રસન્નાસ્યં ભક્તાનુગ્રહકારકમ્ ॥
પ્રણમ્ય દણ્ડવન્મૂર્ધ્ના વરં વવ્રે તમીશ્વરમ્
ત્રિસ્સપ્તકૃત્વો નિર્ભૂપાં કરિષ્યામિ મહીમિતિ ॥
પાદારવિન્દે સુદૃઢાં તાં ભક્તિમનપાયિનીમ્
દાસ્યં સુદુર્લ્લભં શશ્વવત્પાદાબ્જે ચ દેહિ મે ॥
કૃષ્ણસ્તસ્મૈ વરં દત્ત્વા તત્રૈવાન્તરધીયત
ભૃગુઃ પ્રણમ્ય ભવનં તજ્જગામ પરાત્પરમ્॥
પસ્પન્દ દક્ષિણાઙ્ગં ચ પરં મઙ્ગલસૂચકમ્
વાઞ્છા પ્રતીતિજનનં સુસ્વપ્નં ચ દદર્શ હ ॥
મનઃ પ્રસન્નં સ્ફીતં ચ તદ્બભૂવ દિવાનિશમ્ ॥
ભાષ્ય સ્વજનં સર્વં ગૃહે તસ્થૌ મુદાઽન્વિતઃ ॥
સ્વશિષ્યાન્પિતૃશિષ્યાંશ્ચ ભ્રાતૃવર્ગાંશ્ચ બાન્ધવાન્ ॥
આનીયાનીય વિવિધાન્મન્ત્રાંશ્ચ સ ચકાર હ
પૌર્વાપર્ય્યં સ્વવૃત્તાન્તં તાનેવોક્ત્વા શુભક્ષણે ॥
તૈરેવ સાર્દ્ધં બલવાન્બભૂવ ગમનોન્મુખઃ
દદર્શ મઙ્ગલં રામઃ શુશ્રાવ જયસૂચકમ્ ॥
બુબુધે મનસા સર્વં સ્વજયં વૈરિસંક્ષયમ્
યાત્રાકાલે ચ પુરતઃ શુશ્રાવ સહસા મુનિઃ ॥
હરિશબ્દં સિંહશબ્દં ઘણ્ટાદુન્દુભિવાદનમ્
આકાશવાણીસંગીતં જયસ્તે ભવિતેતિ ચ ॥
નવેઙ્ગિતં ચ કલ્યાણં મેઘશબ્દં જયાવહમ્
ચકાર યાત્રાં ભગવાઞ્છ્રુત્વૈવં વિવિધં શુભમ્ ॥
દદર્શ પુરતો વિપ્રબન્દિદૈવજ્ઞભિક્ષુકાન્
જ્વલત્પ્રદીપં દધતીં પતિપુત્રવતીં સતીમ્॥
પુરો દદર્શ સ્મેરાસ્યાં નાનાભૂષણભૂષિતામ્ ॥
શિવં શિવાં પૂર્ણકુમ્ભં ચાષં ચ નકુલં તથા ॥
ગચ્છન્દદર્શ રામશ્ચ યાત્રામંગલસૂચકમ્
કૃષ્ણસારં ગજં સિંહં તુરગં ગણ્ડકં દ્વિપમ્ ॥
ચમરીં રાજહંસં ચ ચક્રવાકં શુકં પિકમ્
મયૂરં ખઞ્જનં ચૈવ શંખચિલ્લં ચકોરકમ્ ॥
પારાવતં બલાકં ચ કારણ્ડં ચાતકં ચટમ્
સૌદામનીં શક્રચાપં સૂર્ય્યં સૂર્યાપ્રભાં શુભામ્ ॥
સદ્યોમાંસં સજીવં ચ મત્સ્યં શઙ્ખં સુવર્ણકમ્
માણિક્યં રજતં મુક્તાં મણીન્દ્રં ચ પ્રવાલકમ્ ॥
દધિ લાજાઞ્છુક્લધાન્યં શુક્લપુષ્પં ચ કુઙ્કુમમ્
પર્ણં પતાકાં છત્રં ચ દર્પણં શ્વેતચામરમ્ ॥
ધેનું વત્સપ્રયુક્તાં ચ રથસ્થં ભૂમિપં તથા
દુગ્ધમાજ્યં તથા પૂગમમૃતં પાયસં તથા ॥
શાલગ્રામં પક્વફલં સ્વસ્તિકં શર્કરાં મધુ
માર્જ્જારં ચ વૃષેન્દ્રં ચ મેષં પર્વતમૂષિકમ્ ॥
મેઘાચ્છન્નસ્ય ચ રવેરુદયં ચન્દ્રમણ્ડલમ્ઽ॥
કસ્તૂરીં વ્યજનં તોયં હરિદ્રાં તીર્થમૃત્તિકામ્ ॥
સિદ્ધાર્થં સર્ષપં દૂર્વાં વિપ્રવાલં ચ બાલિકામ્
મૃગં વેશ્યાં ષટ્પદં ચ કર્પૂરં પીતવાસસમ્ ॥ ગો
મૂત્રં ગોપુરીષં ચ ગોધૂલિં ગોપદાઙ્કિતમ્
ગોષ્ઠં ગવાં વર્ત્મ રમ્યાં ગોશાલાં ગોગતિં શુભામ્ ॥
ભૂષણં દેવમૂર્તિં ચ જ્વલદગ્નિં મહોત્સવમ્
તામ્રં ચ સ્ફટિકં વન્દ્યં સિન્દૂરં માલ્યચન્દનમ્ ॥
ગન્ધં ચ હીરકં રત્નં દદર્શ દક્ષિણે શુભમ્
સુગન્ધિવાયોરાઘ્રાણં પ્રાપ વિપ્રાશિષં શુભામ્
ઇત્યેવં મઙ્ગલં જ્ઞાત્વા પ્રયયૌ સ મુદાઽન્વિતઃ ॥
અસ્તં ગતે દિનકરે નર્મ્મદાતીરસન્નિધૌ
તત્રાક્ષયવટં દિવ્યં દદર્શ સુમનોહરમ્ ॥
અત્યૂર્ધ્વં વિસ્તૃતમતિપુણ્યાશ્રમપદં પરમ્॥૩ ૧॥
પૌલસ્ત્યતપસઃ સ્થાનં સુગન્ધિમરુદન્વિતમ્॥
કાર્તવીર્ય્યાર્જુનાભ્યાશે તત્ર તસ્થૌ ગણૈઃ સહ
સુષ્વાપ પુષ્પશય્યાયાં કિઙ્કરૈઃ પરિસેવિતઃ॥
નિદ્રાં યયૌ પરિશ્રાન્તઃ પરમાનન્દસંગતઃ
નિશાતીતે ચ સ ભૃગુશ્ચારુ સ્વપ્નં દદર્શ હ ॥
ન ચિન્તિતં યન્મનસા વાયુપિત્તકફં વિના
ગજાશ્વશૈલપ્રાસાદગોવૃક્ષફલિતેષુ ચ ॥
આરુહ્યમાણમાત્માનં રુદન્તં કૃમિભક્ષિતમ્
આરુહ્યમાણમાત્માનં નૌકાયાં ચન્દનોક્ષિતમ્ ॥
ધૃતવન્તં પુષ્પમાલાં શોભિતં પીતવાસસા
વિણ્મૂત્રોક્ષિતસર્વાંગં વસાપૂયસમન્વિતમ્ ॥
વીણાં વરાં વાદયન્તમાત્માનં ચ દદર્શ હ
વિસ્તીર્ણપદ્મપત્ત્રૈશ્ચ સ્વં દદર્શ સરિત્તટે ॥
દધ્યાજ્યમધુસંયુક્તં ભુક્તવન્તં ચ પાયસમ્
ભુક્તવન્તં ચ તામ્બૂલં લભન્તં બ્રાહ્મણાશિષમ્॥
ફલપુષ્પપ્રદીપં ચ પશ્યન્તં સ્વં દદર્શ હ॥૩૯।
પરિપક્વફલં ક્ષીરમુષ્ણાન્નં શર્કરાન્વિતમ્ ॥
સ્વસ્તિકં ભુક્તવન્તં સ્વં દદર્શ ચ પુનઃ પુનઃ
જલૌકસા વૃશ્ચિકેન મીનેન ભુજગેન ચ ॥
ભક્ષિતં ભીતમાત્માનં પલાયન્તં દદર્શ સઃ ॥
તતો દદર્શ ચાત્માનં મણ્ડલં ચન્દ્રસૂર્ય્યયોઃ ॥
પતિપુત્રવતીં નારીં પશ્યન્તં સસ્મિતં દ્વિજઃ
સુવેષયા કન્યકા સ સ્મિતેન દ્વિજેન ચ ॥
દદર્શ શ્લિષ્ટમાત્માનં તુષ્ટેન પરિતુષ્ટયા
ફલિતં પુષ્પિતં વૃક્ષં દેવતાપ્રતિમાં નૃપમ્ ॥
ગજસ્થં ચ રથસ્થં ચ પશ્યન્તં સ્વં દદર્શ હ
પીતવસ્ત્રપરીધાનાં રત્નાલઙ્કારભૂષિતામ્ ॥
વિશન્તીં બ્રાહ્મણો ગેહં પશ્યન્તં સ્વં દદર્શ હ
શંખં ચ સ્ફટિકં શ્વેતમાલાં મુક્તાં ચ ચન્દનમ્ ॥
સુવર્ણં રજતં રત્નં પશ્યન્તં સ્વં દદર્શ હ
ગજં વૃષં ચ સર્પં ચ શ્વેતં ચ શ્વેતચામરમ્ ॥
નીલોત્પલં દર્પણં ચ ભાર્ગવો વૈ દદર્શ હ
રથસ્થં નવરત્નાઢ્યં માલતીમાલ્યભૂષિતમ્ ॥
રત્નસિંહાસનસ્થં સ્વં ભૃગુઃ સ્વપ્ને દદર્શ હ
પદ્મશ્રેણીં પૂર્ણકુમ્ભં દધિ લાજાન્ઘૃતં મધુ ॥
પર્ણચ્છત્રં છત્રિણં ચ ભૃગુઃ સ્વપ્ને દદર્શ હ
બકપંક્તિં હંસપંક્તિં કન્યાપંક્તિં વ્રતાન્વિતામ્ ॥
પૂજયન્તો ઘટં શુભ્રં ભૃગુઃ સ્વપ્ને દદર્શ હ
મણ્ડપસ્થં દ્વિજગણં પૂજયન્તં હરં હરિમ્ ॥
જયોઽસ્ત્વિત્યુક્તવન્તં તં ભૃગુઃ સ્વપ્ને દદર્શ હ
સુધાવૃષ્ટિં પર્ણવૃષ્ટિં ફલવૃષ્ટિં ચ શાશ્વતીમ્ ॥
પુષ્પચન્દનવૃષ્ટિં ચ ભૃગુઃ સ્વપ્ને દદર્શ હ
સદ્યોમાંસં જીવમત્સ્યં મયૂરં શ્વેતખઞ્જનમ્ ॥
સરોવરં ચ તીર્થાનિ ભૃગુઃ સ્વપ્ને દદર્શ હ
પારાવતં શુકં ચાષં શંખં ચિલ્લં ચ ચાતકમ્ ॥
વ્યાઘ્રં સિંહં ચ સુરભીં ભૃગુઃ સ્વપ્ને દદર્શ હ
ગોરોચનાં હરિદ્રાં ચ શુક્લધાન્યાચલં વરમ્ ॥
જ્વલદગ્નિં તથા દૂર્વાં ભૃગુઃ સ્વપ્ને દદર્શ હ
દેવાલયસમૂહં ચ શિવલિંગં ચ પૂજિતમ્ ॥
અર્ચિતાં મૃન્મયીં શૈવાં ભૃગુઃ સ્વપ્ને દદર્શ હ
યવગોધૂમચૂર્ણાનાં ભક્ષ્યાણિ વિવિધાનિ ચ ॥
ભૃગુર્દદર્શ સ્વપ્ને ચ બુભુજે ચ પુનઃ પુનઃ
દિવ્યવસ્ત્રપરીધાના રત્નભૂષણભૂષિતાઃ ॥
અગમ્યાગમનં સ્વપ્ને ચકાર ભૃગુનન્દનઃ
દદર્શ નર્ત્તકીં વેશ્યાં રુધિરં ચ સુરાં પપૌ ॥
રુધિરોક્ષિતસર્વાઙ્ગઃ સ્વપ્ને ચ ભૃગુનન્દનઃ
પક્ષિણાં પીતવર્ણાનાં માનુષાણાં ચ નારદ ॥
માંસાનિ બુભુજે રામો હૃષ્ટઃ સ્વપ્નેઽરુણોદયે
અકસ્માન્નિગડૈર્બદ્ધં ક્ષતં શસ્ત્રેણ સ્વં પુનઃ ॥
દૃષ્ટ્વા ચ બુબુધે પ્રાતઃ સમુત્તસ્થૌ હરિં સ્મરન્
અતીવ હૃષ્ટઃ સ્વપ્નેન પ્રાતઃકૃત્યં ચકાર સઃ ॥
મનસા બુબુધે સર્વં વિજેષ્યામિ રિપું ધ્રુવમ્
ઇતિ શ્રીબ્રહ્મવૈવત્તે મહાપુરાણે તૃતીયે ગણપતિ ખણ્ડે નારદનારાયણસંવાદે ત્રયસ્ત્રિંશત્તમોઽધ્યાયઃ
મૂળ પાઠ: brahmavaivartapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0