બ્રહ્મવૈવર્ત પુરાણ · અધ્યાય 3.23
નારાયણ ઉવાચ ॥
ઇન્દ્રશ્ચ ગુરુણા સાર્દ્ધં સુરૈસ્સંહૃષ્ટમાનસઃ ॥
જગામ શીઘ્રં પદ્માયૈ તીરં ક્ષીરપયોનિધેઃ ॥
કવચં ચ ગલે બદ્ધ્વા સદ્રત્નગુટિકાન્વિતમ્ ॥
મનસા સ્તવનં દિવ્યં સ્મારં સ્મરં પુનઃપુનઃ।૧॥
તે સર્વે ભક્તિયુક્તાશ્ચ તુષ્ટુવુઃ કમલાલયામ્ ॥
સાશ્રુનેત્રાશ્ચ દીનાશ્ચ ભક્તિનમ્રાત્મકન્ધરાઃ
સા તેષાં સ્તવનં શ્રુત્વા સદ્યઃ સાક્ષાદ્બભૂવ હ ॥
સહસ્રદલપદ્મસ્થા શતચન્દ્રસમપ્રભા
જગદ્વ્યાપ્તં સુપ્રભયા જગન્માત્રં યયા મુને ॥
તાનુવાચ જગદ્ધાત્રી હિતં સારં યથોચિતમ્
શ્રી મહાલક્ષ્મીરુવાચ॥
વત્સા નેચ્છામિ વો ગેહાન્ગન્તું નૈવં ક્ષમાઽધુના ॥
ભ્રષ્ટાન્દૃષ્ટ્વા બ્રહ્મશાપાદ્બિભેમિ બ્રહ્મશાપતઃ
પ્રાણા મે બ્રાહ્મણાઃ સર્વે શશ્વત્પુત્રાધિકં પ્રિયાઃ ॥
વિપ્રદત્તં ચ યત્કિઞ્ચિદુપજીવ્યં સદૈવ ચ
વિપ્રા બ્રુવન્તુ માં તુષ્ટા યાસ્યામિ ભવદાજ્ઞયા ॥
ન મે પૂજાં ધ્રુવં કર્તું ક્ષમાસ્તે ચ તપસ્વિનઃ ॥૭ ।
ગુરુભિર્બ્રાહ્મણૈર્દેવૈર્ભિક્ષુભિર્વૈષ્ણવૈસ્તથા ॥
યદ્યભાગ્યં ભવેદ્દૈવાત્તે શપ્તાઃ સન્તિ તૈસ્સદા
નારાયણશ્ચ ભગવાન્બિભેતિ બ્રહ્મશાપતઃ ॥
સર્વબીજં ચ ભગવાન્સર્વેશશ્ચ સનાતનઃ
એતસ્મિન્નન્તરે બ્રહ્મન્બ્રાહ્મણા હૃષ્ટમાનસાઃ॥
આજગ્મુઃ સસ્મિતાઃ સર્વે જ્વલન્તો બ્રહ્મતેજસા
અંગિરાશ્ચ પ્રચેતાશ્ચ ક્રતુશ્ચ ભૃગુરેવ ચ ॥
પુલહશ્ચ પુલસ્ત્યશ્ચ મરીચિશ્ચાત્રિરેવ ચ
સનકશ્ચ સનન્દશ્ચ તૃતીયશ્ચ સનાતનઃ ॥
સનત્કુમારો ભગવાન્સાક્ષાન્નારાયણાત્મકઃ
કપિલશ્ચાસુરિશ્ચૈવ વોઢુઃ પઞ્ચશિખસ્તથા ॥
દુર્વાસાઃ કશ્યપોઽગસ્ત્યો ગૌતમઃ કણ્વ એવ ચ
ઔર્વઃ કાત્યાયનશ્ચૈવ કણાદઃ પાણિનિસ્તથા ॥
માર્કણ્ડેયો લોમશશ્ચ વસિષ્ઠો ભગવાન્સ્વયમ્
બ્રાહ્મણા વિવિધૈર્દ્રવ્યૈઃ પૂજયામાસુરીશ્વરીમ્ ॥
દેવાશ્ચારણ્યનૈવેદ્યૈરુપહારેણ ભક્તિતઃ
સ્તુત્વા મુનીન્દ્રાસ્તાં ભક્ત્યા ચક્રુરારાધનં મુદા ॥
આગચ્છ દેવભવનં મર્ત્યં ચ જગદમ્બિકે
તેષાં તદ્વચનં શ્રુત્વા તાનુવાચ જગત્પ્રસૂઃ ॥
પરિતુષ્ટા ગામુકી ચ નિર્ભયા બ્રાહ્મણાજ્ઞયા
શ્રીમહાલક્ષ્મીરુવાચ ॥
ગૃહાન્યાસ્યામિ દેવાનાં યુષ્માકં ચાજ્ઞયા દ્વિજાઃ ॥
યેષાં ગેહં ન ગચ્છામિ શૃણુધ્વં ભારતેષુ ચ
સ્થિરા પુણ્યવતાં ગેહે સુનીતિપથવેદિનામ્॥
ગૃહસ્થાનાં નૃપાણાં વા પુત્રવત્પાલયામિ તાન્
યં યં રુષ્ટો ગુરુર્દેવો માતા તાતશ્ચ બાન્ધવાઃ ॥
અતિથિઃ પિતૃલોકશ્ચ યામિ તસ્ય ન મન્દિરમ્
મિથ્યાવાદી ચ યઃ શશ્વદનધ્યાયી ચ યઃ સદા ॥
સત્ત્વહીનશ્ચ દુશ્શીલો ન ગેહં તસ્ય યામ્યહમ્
સત્યહીનઃ સ્થાપ્યહારી મિથ્યાસાક્ષ્યપ્રદાયકઃ ॥
વિશ્વાસઘ્નઃ કૃતઘ્નો યો યામિ તસ્ય ન મન્દિરમ્
ચિન્તાગ્રસ્તો ભયગ્રસ્તઃ શત્રુગ્રસ્તોઽતિપાતકી ॥
ઋણગ્રસ્તોઽતિકૃપણો ન ગેહં યામિ પાપિનામ્
દીક્ષાહીનશ્ચ શોકાર્ત્તો મન્દધીઃ સ્ત્રીજિતઃ સદા ॥
ન યામ્યપિ કદા ગેહં પુંશ્ચલ્યાઃ પતિપુત્રયોઃ
યો દુર્વાક્કલહાવિષ્ટઃ કલિઃ શશ્વદ્યદાલયે ॥
સ્ત્રી પ્રધાના ગૃહે યસ્ય યામિ તસ્ય ન મન્દિરમ્
યત્ર નાસ્તિ હરેઃ પૂજા તદીયગુણકીર્ત્તનમ્ ॥
નોત્સુકસ્તત્પ્રશંસાયાં યામિ તસ્ય ન મન્દિરમ્
કન્યાન્નવેદવિક્રેતા નરઘાતી ચ હિંસકઃ ॥
નરકાગારસદૃશં યામિ તસ્ય ન મન્દિરમ્
માતરં પિતરં ભાર્યાં ગુરુપત્નીં ગુરું સુતમ્ ॥
અનાથાં ભગિનીં કન્યામનન્યાશ્રયબાન્ધવાન્
કાર્પણ્યાદ્યો ન પુષ્ણાતિ સઞ્ચયં કુરુતે સદા ॥
તદ્ગેહાન્નરકાગારાન્યામિ તાન્ન મુનીશ્વરાઃ
દશનં વસનં યસ્ય સમલં રૂક્ષમસ્તકમ્ ॥
વિકૃતૌ ગ્રાસહાસૌ ચ યામિ તસ્ય ન મન્દિરમ્॥૩૦।
મૂત્રં પુરીષમુત્સૃજ્ય યસ્તત્પશ્યતિ મન્દધીઃ ॥
યઃ શેતે સ્નિગ્ધપાદેન યામિ તસ્ય ન મન્દિરમ્
અધૌતપાદશાયી યો નગ્નઃ શેતેઽતિનિદ્રિતઃ ॥
સન્ધ્યાશાયી દિવાશાયી યામિ તસ્ય ન મન્દિરમ્
મૂર્ધ્નિ તૈલં પુરો દત્ત્વા યોઽન્યદઙ્ગમુપસ્પૃશેત્ ॥
દદાતિ પશ્ચાદ્ગાત્રે વા યામિ તસ્ય ન મન્દિરમ્
દત્ત્વા તૈલં મૂર્ધ્નિ ગાત્રે વિણ્મૂત્રં યઃ સમુત્સૃજેત્ ॥
પ્રણમેદાહરેત્પુષ્પં યામિ તસ્ય ન મન્દિરમ્
તૃણં છિનત્તિ નખરૈર્નખરૈર્વિલિખેન્મહીમ્ ॥
ગાત્રે પાદે મલં યસ્ય યામિ તસ્ય ન મન્દિરમ્
સ્વદત્તાં પરદત્તાં વા બ્રહ્મવૃત્તિં સુરસ્ય ચ ॥
યો હરેજ્જ્ઞાનશીલશ્ચ યામિ તસ્ય ન મન્દિરમ્
યત્કર્મ દક્ષિણાહીનં કુરુતે મૂઢધીઃ શઠઃ ॥
સ પાપી પુણ્યહીનશ્ચ યામિ તસ્ય ન મન્દિરમ્
મન્ત્રવિદ્યોપજીવી ચ ગ્રામયાજી ચિકિત્સકઃ ॥
સૂપકૃદ્દેવલશ્ચૈવ યામિ તસ્ય ન મન્દિરમ્
વિવાહં ધર્મકાર્યં વા યો નિહન્તિ ચ કોપતઃ ॥
દિવામૈથુનકારી યો યામિ તસ્ય ન મન્દિરમ્
ઇત્યુક્ત્વા સા મહાલક્ષ્મીરન્તર્દ્ધાનં જગામ હ ॥
દદૌ દૃષ્ટિં ચ દેવાનાં ગૃહે મર્ત્યે ચ નારદ
તાં પ્રણમ્ય સુરાઃ સર્વે મુનયશ્ચ મુદાઽન્વિતાઃ ॥
પ્રજગ્મુઃ સ્વાલયં શીઘ્રં શત્રુત્યક્તં સુહૃદ્યુતમ્
નેદુર્દુન્દુભયઃ સ્વર્ગે બભૂવુઃ પુષ્પવૃષ્ટયઃ॥
પ્રાપુર્દેવાઃ સ્વરાજ્યં ચ નિશ્ચલાં કમલાં મુને
ઇત્યેવં કથિતં વત્સ લક્ષ્મીચરિતમુત્તમમ્ ॥
સુખદં મોક્ષદં સારં કિં પુનઃ શ્રોતુમિચ્છસિ
ઇતિ શ્રીબ્રહ્મવૈવર્ત્તે મહાપુરાણે તૃતીયે ગણપતિખણ્ડે નારદનારાયણસંવાદે ગણપતેર્ગજાસ્યત્વકારણ લક્ષ્મીબ્રાહ્મણવિરોધાદિ લક્ષ્મીચરિત્રકથનં નામ ત્રયોવિંશોઽધ્યાયઃ
મૂળ પાઠ: brahmavaivartapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0