બ્રહ્મવૈવર્ત પુરાણ · અધ્યાય 3.11
નારાયણ ઉવાચ ॥
હરિસ્તમાશિષં કૃત્વા રત્નસિંહાસને વરે ॥
દેવૈશ્ચ મુનિભિઃ સાર્દ્ધમવસત્તત્ર સંસદિ
દક્ષિણે શંકરસ્તસ્ય વામે બ્રહ્મા પ્રજાપતિઃ ॥
પુરતો જગતાં સાક્ષી ધર્મો ધર્મવતાં વરઃ
તથા ધર્મસમીપે ચ સૂર્ય્યઃ શક્રઃ કલાનિધિઃ ॥
દેવાશ્ચ મુનયો બ્રહ્મન્નૂષુઃ શૈલાઃ સુખાસને
નનર્ત્ત નર્ત્તકશ્રેણી જગુર્ગન્ધર્વ કિન્નરાઃ ॥
શ્રુતિસારં શ્રુતિસુખં તુષ્ટુવુઃ શ્રુતયો હરિમ્
એતસ્મિન્નન્તરે તત્ર દ્રષ્ટું શઙ્કરનન્દનમ્ ॥
આજગામ મહાયોગી સૂર્યપુત્રઃ શનૈશ્ચરઃ
અત્યન્તનમ્રવદન ઈષન્મુદ્રિતલોચનઃ ॥
અન્તર્બહિઃ સ્મરન્કૃષ્ણં કૃષ્ણૈકગતમાનસઃ
તપઃફલાશી તેજસ્વી જ્વલદગ્નિશિખોપમઃ ॥
અતીવ સુન્દરઃ શ્યામઃ પીતામ્બરધરો વરઃ
પ્રણમ્ય વિષ્ણું બ્રહ્માણં શિવં ધર્મં રવિં સુરાન્ ॥
મુનીન્દ્રાન્બાલકં દ્રષ્ટું જગામ તદનુજ્ઞયા
પ્રધાનદ્વારમાસાદ્ય શિવતુલ્યપરાક્રમમ્ ॥
દ્વાઃસ્થં વૈ શૂલહસ્તં ચ વિશાલાક્ષમુવાચ હ
શનૈશ્ચર ઉવાચ ॥
શિવાજ્ઞયા શિશું દ્રષ્ટું યામિ શંકરકિંકર ॥
વિષ્ણુપ્રમુખદેવાનાં મુનીનામનુરોધતઃ
આજ્ઞાં દેહિ ચ માં ગન્તું પાર્વતીસન્નિધિં બુધ ॥
પુનર્યામિ શિશું દૃષ્ટ્વા વિષયાસક્તમાનસઃ
વિશાલાક્ષ ઉવાચ ॥ આજ્ઞાવહો ન દેવાનાં નાહં શંકરકિંકરઃ ॥
માર્ગં દાતું ન શક્તોઽહં વિના મન્માતુરાજ્ઞયા
ઇત્યુક્ત્વાઽભ્યન્તરભ્યેત્ય પ્રેરિતઃ સ શિવાજ્ઞયા ॥
દદૌ માર્ગં ગ્રહેશાય વિશાલાક્ષો મુદા તતઃ
શનિરભ્યન્તરં ગત્વા ચાનમન્નમ્રકન્ધરઃ ॥
રત્નસિંહાસનસ્થાં ચ પાર્વતીં સસ્મિતાં મુદા
સખીભિઃ પઞ્ચભિઃ શશ્વત્સેવિતાં શ્વેતચામરૈઃ ॥
સખીદત્તં ચ તામ્બૂલમુપભુજ્ય સુવાસિતમ્
વહ્નિશુદ્ધાંશુકાધાનાં રત્નભૂષણભૂષિતામ્ ॥
પશ્યન્તીં નર્ત્તકીનૃત્યં પુત્રં ધૃત્વા ચ વક્ષસિ
નતં સૂર્ય્યસુતં દૃષ્ટ્વા દુર્ગા સંભાષ્ય સત્વરમ્ ॥
શુભાશિષં દદૌ તસ્મૈ પૃષ્ટ્વા તન્મંગલં શુભમ્
પાર્વત્યુવાચ ॥
કથમાનમ્રવક્ત્રસ્ત્વં શ્રોતુમિચ્છામિ સામ્પ્રતમ્ ॥
કિં ન પશ્યસિ માં સાધો બાલકં વા ગ્રહેશ્વર
શનિરુવાચ॥
સર્વે સ્વકર્મણા સાધ્વિ ભુઞ્જતે તપસઃ ફલમ્॥
શુભાશુભં ચ યત્કર્મ કોટિકલ્પૈર્ન લુપ્યતે
કર્મણા જાયતે જન્તુર્બ્રહ્મેન્દ્રાર્ય્યમમન્દિરે ॥
કર્મણા નરગેહેષુ પશ્વાદિષુ ચ કર્મણા
કર્મણા નરકં યાતિ વૈકુણ્ઠં યાતિ કર્મણા ॥
સ્વકર્મણા ચ રાજેન્દ્રો ભૃત્યશ્ચાપિ સ્વકર્મણા
કર્મણા સુન્દરઃ શશ્વદ્વ્યાધિયુક્તઃ સ્વકર્મણા ॥
કર્મણા વિષયી માતર્ન્નિર્લિપ્તશ્ચ સ્વકર્મણા
કર્મણા ધનવાઁલ્લોકો દૈન્યયુક્તઃ સ્વકર્મણા ॥
કર્મણા સત્કુટુમ્બી ચ કર્મણા બન્ધુકણ્ટકઃ
સુભાર્યશ્ચ સુપુત્રશ્ચ સુખી શશ્વત્સ્વકર્મણા ॥
અપુત્રકશ્ચ કુસ્ત્રીકો નિસ્ત્રીકશ્ચ સ્વકર્મણા
ઇતિહાસં ચાતિગોપ્યં શૃણુ શઙ્કરવલ્લભે ॥
અકથ્યં જનનીપાર્શ્વે લજ્જાજનકકારણમ્
આબાલ્યાત્કૃષ્ણભક્તોઽહં કૃષ્ણધ્યાનૈકમાનસઃ ॥
તપસ્યાસુ રતશ્શશ્વદ્વિષયેઽપિ રતઃ સદા
પિતા દદૌ વિવાહે તુ કન્યાં ચિત્રરથસ્ય ચ ॥
અતિતેજસ્વિની શશ્વત્તપસ્યાસુ રતા સતી
એકદા સા ત્વૃતુસ્નાતા સુવેષં સ્વં વિધાય ચ ॥
રત્નાલઙ્કારસંયુક્તા મુનિમાનસમોહિની
હરેઃ પાદં ધ્યાયમાનં પશ્યન્તી મદમોહિતા ॥
મત્સમીપં સમાગત્ય સસ્મિતા લોલલોચના
શશાપ મામપશ્યન્તમૃતુનાશાચ્ચ કોપતઃ ॥
બાહ્યજ્ઞાનવિહીનં ચ ધ્યાનસંલગ્નમાનસમ્
ન દૃષ્ટાઽહં ત્વયા યેન ન કૃતં હ્યૃતુરક્ષણમ્
ત્વયા દૃષ્ટં ચ યદ્વસ્તુ મૂઢ સર્વં વિનશ્યતિ
અહં ચ વિરતો ધ્યાનાત્તોષયંસ્તાં તદા સતીમ્ ॥
શાપં મોક્તું ન શક્તા સા પશ્ચાત્તાપમવાપ હ
તેન માતર્ન પશ્યામિ કિઞ્ચિદ્વસ્તુ સ્વચક્ષુષા ॥
તતઃ પ્રકૃતિનમ્રાસ્યઃ પ્રાણિહિંસાભયાદહમ્
શનૈશ્ચરવચઃ શ્રુત્વા ચાહસત્પાર્વતી મુને ॥
ઉચ્ચૈઃ પ્રજહસુઃ સર્વા નર્ત્તકીકિન્નરીગણાઃ
ઇતિ શ્રીબ્રહ્મવૈવર્ત્તે મહાપુરાણે તૃતીયે ગણપતિખણ્ડે નારદનારાયણસંવાદે શનિપાર્વતીસંવાદે શનેરધોદૃષ્ટૌ કારણકથનં નામૈકાદશોઽધ્યાયઃ
મૂળ પાઠ: brahmavaivartapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0