બ્રહ્મવૈવર્ત પુરાણ · અધ્યાય 1.19

સૌતિરુવાચ ॥
માલાવતી ધનં દત્ત્વા બ્રાહ્મણેભ્યઃ પ્રહર્ષિતા ॥
ચકાર વિવિધં વેશં સ્વાત્મનઃ સ્વામિનઃ કૃતે

ભર્તુશ્ચકાર શુશ્રૂષાં પૂજાં ચ સમયોચિતામ્॥
તેન સાર્દ્ધં સુરસિકા રેમે સા સુચિરં મુદા

મહાપુરુષસ્તોત્રં ચ પૂજાં ચ કવચં મનુમ્॥
વિસ્મૃતં બોધયામાસ સ્વયં રહસિ સુવ્રતા

પુરા દત્તં વસિષ્ઠેન સ્તોત્રપૂજાદિકં હરેઃ ॥
ગન્ધર્વાય ચ માલત્યૈ મન્ત્રમેકં ચ પુષ્કરે

વિસ્મૃતં સ્તોત્રકવચં વસિષ્ઠશ્ચ કૃપાનિધિઃ ॥
ગન્ધર્વરાજં રહસિ બોધયામાસ શૂલિનઃ

એવં ચકાર રાજ્યં ચ કુબેરભવનોપમે ॥
આશ્રમે પરમાનન્દો ગન્ધર્વો બાન્ધવૈઃ સહ

યથાતથા ગતાભિશ્ચ સ્ત્રીભિરન્યાભિરેવ ચ ॥
આગત્ય તાભિઃ સ્વસ્વામી સંપ્રાપ્તઃ પરયા મુદા

શૌનક ઉવાચ ॥
કિં સ્તોત્રં કવચં વિષ્ણોર્મન્ત્રપૂજાવિધિઃ પુરા ॥
દત્તો વિશિષ્ટસ્તાભ્યાં ચ તં ભવાન્વક્તુમર્હતિ

દ્વાદશાક્ષરમન્ત્રં ચ શૂલિનઃ કવચાદિકમ્ ॥
દત્તં ગન્ધર્વરાજાય વસિષ્ઠેન ચ કિં પુરા

તદપિ બ્રૂહિ હે સૌતે શ્રોતું કૌતૂહલં મમ ॥
શઙ્કરસ્તોત્રકવચં મન્ત્રં દુર્ગતિનાશનમ્

સૌતિરુવાચ ॥
તુષ્ટાવ યેન સ્તોત્રેણ માલતી પરમેશ્વરમ્ ॥
તદેવ સ્તોત્રં દત્તં ચ મન્ત્રં ચ કવચં શૃણુ

ૐ નમો ભગવતે રાસમણ્ડલેશાય સ્વાહા ॥
ઇમં મન્ત્રં કલ્પતરું પ્રદદૌ ષોડશાક્ષરમ્

પુરા દત્તં કુમારાય બ્રહ્મણા પુષ્કરે હરેઃ ॥
પુરા દત્તં ચ કૃષ્ણેન ગોલોકે શઙ્કરાય ચ

ધ્યાનં ચ વિષ્ણોર્વેદોક્તં શાશ્વતં સર્વદુર્લભમ્ ॥
મૂલેન સર્વં દેયં ચ નૈવેદ્યાદિકમુત્તમમ્

અતીવ ગુપ્તકવચં પિતુર્વક્ત્રાન્મયા શ્રુતમ્ ॥
પિત્રે દત્તં પુરા વિપ્ર ગઙ્ગાયાં શૂલિના ધ્રુવમ્॥

શૂલિને બ્રહ્મણે દત્તં ગોલોકે રાસમણ્ડલે ॥
ધર્માય ગોપીકાન્તેન કૃપયા પરમાદ્ભુતમ્

બ્રહ્મોવાચ ॥
રાધાકાન્ત મહાભાગ કવચં યત્પ્રકાશિતમ્ ॥
બ્રહ્માણ્ડપાવનં નામ કૃપયા કથય પ્રભો

માં મહેશં ચ ધર્મં ચ ભક્તં ચ ભક્તવત્સલ ॥
ત્વત્પ્રસાદેન પુત્રેભ્યો દાસ્યામિ ભક્તિસંયુતઃ

શ્રીકૃષ્ણ ઉવાચ ॥
શૃણુ વક્ષ્યામિ બ્રહ્મેશ ધર્મેદં કવચં પરમ્ ॥
અહં દાસ્યામિ યુષ્મભ્યં ગોપનીયં સુદુર્લમમ્

યસ્મૈ કસ્મૈ ન દાતવ્યં પ્રાણતુલ્યં મમૈવ હિ ॥
યત્તેજો મમ દેહેઽસ્તિ તત્તેજઃ કવચેઽપિ ચ

કુરુ સૃષ્ટિમિમં ધૃત્વા ધાતા ત્રિજગતાં ભવ ॥
સંહર્ત્તા ભવ હે શમ્ભો મમ તુલ્યો ભવે ભવ ॥

હે ધર્મ ત્વમિમં ધૃત્વા ભવ સાક્ષી ચ કર્મણામ્ ॥
તપસાં ફલદાતારો યૂયં ભવત મદ્વરાત્

બ્રહ્માણ્ડપાવનસ્યાસ્ય કવચસ્ય હરિઃ સ્વયમ્ ॥
ઋષિશ્છન્દશ્ચ ગાયત્રી દેવોઽહં જગદીશ્વરઃ

ધર્માર્થકામમોક્ષેષુ વિનિયોગઃ પ્રકીર્તિતઃ ॥
ત્રિલક્ષવાર પઠનાત્સિદ્ધિદં કવચં વિધે

યો ભવેત્સિદ્ધકવચો મમ તુલ્યો ભવેચ્ચ સઃ ॥
તેજસા સિદ્ધિયોગેન જ્ઞાનેન વિક્રમેણ ચ ॥

પ્રણવો મે શિરઃ પાતુ નમો રામેશ્વરાય ચ ॥
ભાલં પાયાન્નેત્રયુગ્મં નમો રાધેશ્વરાય ચ

કૃષ્ણઃ પાયાચ્છ્રોત્રયુગ્મં હે હરે પ્રાણમેવ ચ ॥
જિહ્વિકાં વહ્નિજાયા તુ કૃષ્ણાયેતિ ચ સર્વતઃ

શ્રીકૃષ્ણાય સ્વાહેતિ ચ કણ્ઠં પાતુ ષડક્ષરઃ ॥
હ્રીં કૃષ્ણાય નમો વક્ત્રં ક્લીંપૂર્વશ્ચ ભુજદ્વયમ્

નમો ગોપાઙ્ગનેશાય સ્કન્ધાવષ્ટાક્ષરોઽવતુ ॥
દન્તપઙ્ક્તિમોષ્ઠયુગ્મં નમો ગોપીશ્વરાય ચ

ૐ નમો ભગવતે રાસમણ્ડલેશાય સ્વાહા ॥
સ્વયં વક્ષઃસ્થલં પાતુ મન્ત્રોઽયં ષોડશાક્ષરઃ

ઐં કૃષ્ણાય સ્વાહેતિ ચ કર્ણયુગ્મં સદાઽવતુ ॥
ૐ વિષ્ણવે સ્વાહેતિ ચ કપોલં સવર્તોઽવતુ

ૐ હરયે નમ ઇતિ પૃષ્ઠં પાદં સદા ઽવતુ ॥
ૐ ગોવર્દ્ધનધારિણે સ્વાહા સર્વશરીરકમ્

પ્રાચ્યાં માં પાતુ શ્રીકૃષ્ણ આગ્નેય્યાં પાતુ માધવઃ ॥
દક્ષિણે પાતુ ગોપીશો નૈરૃત્યાં નન્દનન્દનઃ

વારુણ્યાં પાતુ ગોવિન્દો વાયવ્યાં રાધિકેશ્વરઃ ॥
ઉત્તરે પાતુ રાસેશ ઐશાન્યામચ્યુતઃ સ્વયમ્

સતતં સર્વતઃ પાતુ પરો નારાયણઃ સ્વયમ્॥
ઇતિ તે કથિતં બ્રહ્મન્કવચં પરમાદ્ભુતમ્

મમ જીવનતુલ્યં ચ યુષ્મભ્યં દત્તમેવ ચ ॥
અશ્વમેધસહસ્રાણિ વાજપેયશતાનિ ચ ॥
કલાં નાર્હન્તિ તાન્યેવ કવચસ્યૈવ ધારણાત્

ગુરુમભ્યર્ચ્ય વિધિવદ્વસ્ત્રાલઙ્કારચન્દનૈઃ ॥
સ્નાત્વા તં ચ નમસ્કૃત્ય કવચં ધારયેત્સુધીઃ

કવચસ્ય પ્રસાદેન જીવન્મુક્તો ભવેન્નરઃ ॥
યદિ સ્યાત્સિદ્ધકવચો વિષ્ણુરેવ ભવેદ્દ્વિજ

સૌતિરુવાચ ॥
શિવસ્ય કવચં સ્તોત્રં શ્રૂયતામિતિ શૌનક ॥
વશિષ્ઠેન ચ યદ્દત્તં ગન્ધર્વાય ચ યો મનુઃ

ૐ નમો ભગવતે શિવાય સ્વાહેતિ ચ મનુઃ ॥
દત્તો વશિષ્ઠેન પુરા પુષ્કરે કૃપયા વિભો

અયં મન્ત્રો રાવણાય પ્રદત્તો બ્રહ્મણા પુરા ॥
સ્વયં શમ્ભુશ્ચ બાણાય તથા દુર્વાસસે પુરા

મૂલેન સર્વં દેયં ચ નૈવેદ્યાદિકમુત્તમમ્ ॥
ધ્યાયેન્નિત્યાદિકં ધ્યાનં વેદોક્તં સર્વસમ્મતમ્

ૐ નમો મહાદેવાય ॥
બાણાસુર ઉવાચ ॥
મહેશ્વર મહાભાગ કવચં યત્પ્રકાશિતમ્ ॥
સંસાર પાવનં નામ કૃપયા કથય પ્રભો

મહેશ્વર ઉવાચ ॥
શૃણુ વક્ષ્યામિ હે વત્સ કવચં પરમાદ્ભુતમ્ ॥
અહં તુમ્યં પ્રદાસ્યામિ ગોપનીયં સુદુર્લભમ્

પુરા દુર્વાસસે દત્તં ત્રૈલોક્યવિજયાય ચ

મમૈવેદં ચ કવચં ભક્ત્યા યો ધારયેત્સુધીઃ ॥
જેતું શક્નોતિ ત્રૈલોક્યં ભગવન્નવલીલયા

સંસારપાવનસ્યાસ્ય કવચસ્ય પ્રજાપતિઃ॥
ઋષિશ્છન્દશ્ચ ગાયત્રી દેવોઽહં ચ મહેશ્વરઃ॥
ધર્માર્થકામમોક્ષેષુ વિનિયોગઃ પ્રકીર્તિતઃ

પંચલક્ષજપેનૈવ સિદ્ધિદં કવચં ભવેત્ ॥
યો ભવેત્સિદ્ધકવચો મમ તુલ્યો ભવેદ્ભુવિ ॥
તેજસા સિદ્ધિ યોગેન તપસા વિક્રમેણ ચ

શમ્ભુર્મે મસ્તકં પાતુ મુખં પાતુ મહેશ્વરઃ ॥
દન્તપક્તિં નીલકણ્ઠોઽપ્યધરોષ્ઠં હરઃ સ્વયમ્

કણ્ઠં પાતુ ચન્દ્રચૂડઃ સ્કન્ધૌ વૃષભવાહનઃ ॥
વક્ષઃસ્થલં નીલકણ્ઠઃ પાતુ પૃષ્ઠં દિગમ્બરઃ

સર્વાઙ્ગં પાતુ વિશ્વેશઃ સર્વદિક્ષુ ચ સર્વદા ॥
સ્વપ્ને જાગરણે ચૈવ સ્થાણુર્મે પાતુ સન્તતમ્

ઇતિ તે કથિતં બાણ કવચં પરમાદ્ભુતમ્ ॥
યસ્મૈ કસ્મૈ ન દાતવ્યં ગોપનીયં પ્રયત્નતઃ

યત્ફલં સર્વતીર્થાનાં સ્નાનેન લભતે નરઃ ॥
તત્ફલં લભતે નૂનં કવચસ્યૈવ ધારણાત્

ઇદં કવચમજ્ઞાત્વા ભજેન્માં યઃ સુમન્દધીઃ ॥
શતલક્ષપ્રજપ્તોઽપિ ન મન્ત્રઃ સિદ્ધિદાયકઃ

સૌતિરુવાચ ॥
ઇદં ચ કવચં પ્રોક્તં સ્તોત્રં ચ શૃણુ શૌનક ॥
મન્ત્રરાજઃ કલ્પતરુર્વસિષ્ઠો દત્તવાન્પુરા

ૐ નમઃ શિવાય ॥
બાણાસુર ઉવાચ ॥
વન્દે સુરાણાં સારં ચ સુરેશં નીલલોહિતમ્ ॥
યોગીશ્વરં યોગબીજં યોગિનાં ચ ગુરોર્ગુરુમ્

જ્ઞાનાનન્દં જ્ઞાનરૂપં જ્ઞાનબીજં સનાતનમ્ ॥
તપસાં ફલદાતારં દાતારં સર્વસમ્પદામ્

તપોરૂપં તપોબીજં તપોધનધનં વરમ્ ॥
વરં વરેણ્યં વરદમીડ્યં સિદ્ધગણૈર્વરૈઃ

કારણં ભુક્તિમુક્તીનાં નરકાર્ણવતારણમ્ ॥
આશુતોષં પ્રસન્નાસ્યં કરુણામયસાગરમ્

હિમચન્દનકુન્દેન્દુકુમુદામ્ભોજસન્નિભમ્॥
બ્રહ્મજ્યોતિઃસ્વરૂપં ચ ભક્તાનુગ્રહવિગ્રહમ્

વિષયાણાં વિભેદેન બિભ્રતં બહુરૂપકમ્ ॥
જલરૂપમગ્નિરૂપમાકાશરૂપમીશ્વરમ્॥

વાયુરૂપં ચન્દ્રરૂપં સૂર્ય્યરૂપં મહત્પ્રભુમ્ ॥
આત્મનઃ સ્વપદં દાતું સમર્થમવલીલયા

ભક્તજીવનમીશં ચ ભક્તાનુગ્રહકાતરમ્ ॥
વેદા ન શક્તા યં સ્તોતું કિમહં સ્તૌમિ તં પ્રભુમ્

અપરિચ્છિન્નમીશાનમહો વાઙ્મનસોઃ પરમ્ ॥
વ્યાઘ્રચર્મામ્બરધરં વૃષભસ્થં દિગમ્બરમ્ ॥
ત્રિશૂલપટ્ટિશધરં સસ્મિતં ચન્દ્રશેખરમ્

ઇત્યુક્ત્વા સ્તવરાજેન નિત્યં બાણઃ સુસંયતઃ ॥
પ્રાણમચ્છઙ્કરં ભક્ત્યા દુર્વાસાશ્ચ મુનીશ્વરઃ

ઇદં દત્તં વસિષ્ઠેન ગન્ધર્વાય પુરા મુને ॥
કથિતં ચ મહાસ્તોત્રં શૂલિનઃ પરમાદ્ભુતમ્

ઇદં સ્તોત્રં મહાપુણ્યં પઠેદ્ભક્ત્યા ચ યો નરઃ ॥
સ્નાનસ્ય સર્વતીર્થાનાં ફલમાપ્નોતિ નિશ્ચિતમ્

અપુત્રો લભતે પુત્રં વર્ષમેકં શૃણોતિ યઃ ॥
સંયતશ્ચ હવિષ્યાશી પ્રણમ્ય શઙ્કરં ગુરુમ્

ગલત્કુષ્ઠી મહાશૂલી વર્ષમેકં શૃણોતિ યઃ ॥
અવશ્યં મુચ્યતે રોગાદ્વ્યાસવાક્યમિતિ શ્રુતમ્

કારાગારેઽપિ બદ્ધો યો નૈવ પ્રાપ્નોતિ નિર્વૃતિમ્ ॥
સ્તોત્રં શ્રુત્વા માસમેકં મુચ્યતે બન્ધનાદ્ ધ્રુવમ્

ભ્રષ્ટરાજ્યો લભેદ્રાજ્યં ભક્ત્યા માસં શૃણોતિ યઃ ॥
માસં શ્રુત્વા સંયતશ્ચ લભેદ્ભ્રષ્ટધનો ધનમ્

યક્ષ્મગ્રસ્તો વર્ષમેકમાસ્તિકો યઃ શૃણોતિ ચેત્ ॥
નિશ્ચિતં મુચ્યતે રોગાચ્છઙ્કરસ્ય પ્રસાદતઃ

યઃ શૃણોતિ સદા ભક્ત્યા સ્તવરાજમિમં દ્વિજ ॥
તસ્યાસાધ્યં ત્રિભુવને નાસ્તિ કિંચિચ્ચ શૌનક

કદાચિદ્બન્ધુવિચ્છેદો ન ભવેત્તસ્ય ભારતે ॥
અચલં પરમૈશ્વર્ય્યં લભતે નાત્ર સંશયઃ

સુસંયતોઽતિભક્ત્યા ચ માસમેકં શૃણોતિ યઃ ॥
અભાર્ય્યો લભતે ભાર્ય્યાં સુવિનીતાં સતીવરામ્

મહામૂર્ખશ્ચ દુર્મેધા માસમેકં શૃણોતિ યઃ ॥
બુદ્ધિં વિદ્યાં ચ લભતે ગુરૂપદેશમાત્રતઃ

કર્મદુઃખી દરિદ્રશ્ચ માસં ભક્ત્યા શૃણોતિ યઃ॥
ધ્રુવં વિત્તં ભવેત્તસ્ય શઙ્કરસ્ય પ્રસાદતઃ

ઇહ લોકે સુખં ભુક્ત્વા કૃત્વા કીર્તિં સુદુર્લભામ્ ॥
નાનાપ્રકારધર્મં ચ યાત્યન્તે શઙ્કરાલયમ્

પાર્ષદપ્રવરો ભૂત્વા સેવતે તત્ર શઙ્કરમ્ ॥
યઃ શૃણોતિ ત્રિસન્ધ્યં ચ નિત્યં સ્તોત્રમનુત્તમમ્

ઇતિ શ્રીબ્રહ્મવૈવર્ત્તે મહાપુરાણે બ્રહ્મખણ્ડે સૌતિશૌનક સંવાદે વિષ્ણુશઙ્કરસ્તોત્રકથનં નામૈકોનવિંશોઽધ્યાયઃ