બ્રહ્માંડ પુરાણ · અધ્યાય 3.42

ઇતિ શ્રીબ્રહ્માણ્ડમહાપુરાણે ઉત્તરભાગે હયગ્રીવાગસ્ત્યસંવાદે લલિતોપાખ્યાને એકચત્વારિંશો ઽધ્યાયઃ
અગસ્ત્ય ઉવાચ
મુદ્રાવિરચનારીતિમશ્વાનન નિવેદય ।
યાભિર્વિરચિતાભિસ્તુ શ્રીદેવી સંપ્રસીદતિ

હયગ્રીવ ઉવાચ
આવાહની મહામુદ્રા ત્રિખણ્ડેતિ પ્રકીર્તિતા ।
પરિવૃત્ય કરૌ સ્પષ્ટમઙ્ગુષ્ઠૌ કારયેત્સમૌ

અનામાન્તર્ગતે કૃત્વા તર્જન્યૌ કુટિલાકૃતી ।
કનિષ્ઠિકે નિયુઞ્જીત નિજસ્થાને તપોધન ।
સંક્ષોભિણ્યાખ્યામુદ્રાં તુ કથયામ્યધુના શ્રુણુ

મધ્યમે મધ્યગે કૃત્વા કનિષ્ઠાઙ્ગુષ્ટરોધિતે ।
તર્જન્યો દણ્ડવત્કૃત્વા મધ્યમોપર્યનામિકે

એતસ્યા એવ મુદ્રાયા મધ્યમે સરલે યદિ ।
ક્રિયતે વિન્ધ્યદર્પારે મુદ્રા વિદ્રાવિણી તથા

મધ્યમાતર્જનીભ્યાં તુ કનિષ્ઠાનામિકે સમે ।
અઙ્કુશાકારરૂપાભ્યાં મધ્યગે કલશોદ્ભવ ।
ઇયમાકર્ષિણી મુદ્રા ત્રૈલોક્યાકર્ષણે ક્ષમા

પુટાકારૌ કરૌ કૃત્વા તર્જન્યાવઙ્કુશાકૃતી ।
પરિવર્તક્રમેણૈવ મધ્યમે તદધોગતે

ક્રમેણાનેન દેવર્ષે મધ્યમામધ્યગે ઽનુજે ।
અનામિકે તુ સરલે તદ્બહિસ્તર્જનીદ્વયમ્

દણ્ડાકારૌ તતોંઽગુષ્ઠૌ મધ્યમાવર્તદેશગૌ ।
મુદ્રૈષોન્માદિની નામ્ના ખ્યાતા વાતાપિતાપન

અસ્યાસ્ત્વનામિકાયુગ્મમધઃ કૃત્વાઙ્કુશાકૃતિ ।
તર્જન્યાવપિ તેનૈવ ક્રમેણ વિનિયોજયેત્

ઇયં મહાઙ્કુશા મુદ્રા સર્વકાર્યાર્થસાધિકા

સવ્યં દક્ષિણાદેશે તુ દક્ષિણં સવ્યદેશતઃ ।
બાહૂ કૃત્વા તુ દેવર્ષે હસ્તૌ સમ્પરિવર્ત્ય ચ 42.12 ।
કનિષ્ઠાનામિકે યુક્તે ક્રમેણાનેન તાપસ ।
તર્જનીભ્યાં સમાક્રાન્તે સર્વોર્ધ્વમપિ મધ્યમે

લોપામુદ્રાપતેઙ્ગુષ્ઠૌ કારયેત્સકલાવપિ ।
ઇયં તુ ખેચરી નામ મુદ્રા સર્વોત્તમોત્તમા ।
એતદ્વિજ્ઞાનમાત્રેણ યોગિનીનાં પ્રિયો ભવેત્

પરિવર્ત્ય કરૌ સ્પૃષ્ટાવર્ધચન્દ્રસમાકૃતી ।
તર્જન્યઙ્ગુષ્ઠયુગલં યુગપદ્યોજયેત્તતઃ

અધઃ કનિષ્ઠાવષ્ટબ્ધમધ્યમે વિનિયોજયેત્ ।
અથૈતે કુટિલે યુક્ત્વા સર્વાધસ્તાદનામિકે ।
બીજમુદ્રેયમાચિરાત્સર્વસિદ્ધપ્રવર્તિની

મધ્યાગ્રે કુટિલાકારે તર્જન્યુપરિ સંસ્થિતે ।
અનામિકામધ્યગતે તથૈવ હિ કનિષ્ટિકે

સર્વા એકત્ર સંયોજ્ય ચાઙ્ગુષ્ઠપરિપીડિતાઃ ।
એષા તુ પ્રથમા મુદ્રા યોનિમુદ્રેતિ સંજ્ઞિતા

એતા મુદ્રાસ્તુ દેવર્ષે શ્રીદેવ્યાઃ પ્રીતિહેતવઃ ।
પૂજાકાલે પ્રયોક્તવ્યા યથાનુક્રમયોગતઃ