ભાષા

ENहिગુ
ગ્રંથ પાઠ

બ્રહ્માંડ પુરાણ · અધ્યાય 3.40

3.40.1

ઇતિ શ્રીબ્રહ્માણ્ડે મહાપુરાણે ઉત્તરભાગે હયગ્રીવાગસ્ત્યસંવાદે લલિતોપાખ્યાને એકોનચત્વારિંશો ઽધ્યાયઃ
અગસ્ત્ય ઉવાચ
શ્રીકામકોષ્ઠપીઠસ્થા મહાત્રિપુરસુન્દરી ।
કઙ્કં વિલાસમકરોત્કામાક્ષીત્યભિવિશ્રુતા

3.40.2

શ્રીકામાક્ષીતિ સા દેવી મહાત્રિપુરસુંદરી ।
ભૂમણ્ડલસ્થિતા દેવી કિં કરોતિ મહેશ્વરી ।
એતસ્યાશ્ચરિતં દિવ્યં વદ મે વદતાં વર

3.40.3

હયગ્રીવ ઉવાચ
અત્ર સ્થિતાપિ સર્વેષાં હૃદયસ્થા ઘટોદ્ભવ ।
તત્તત્કર્માનુરૂપં સા પ્રદત્તે દેહિનાં ફલમ્

3.40.4

યત્કિઞ્ચિદ્વર્તતે લોકે સર્વમસ્યા વિચેષ્ટિતમ્ ।
કિઞ્ચિચ્ચિન્તયતે કશ્ચિત્સ્વચ્છન્દં વિદધાત્યસૌ

3.40.5

તસ્યા એવાવતારાસ્તુ ત્રિપુરાદ્યાશ્ચ શક્તયઃ ।
ઇયમેવ મહાલક્ષ્મીઃ સસર્જાણ્ડત્રયં પુરા

3.40.6

પરત્રયાણામાવાસં શક્તીનાં તિસૃણામપિ ।
એકસ્માદણ્ડતો જાતાવંબિકાપુરુષોત્તમૌ

3.40.7

શ્રીવિરિઞ્ચૌ તતો ઽન્યસ્માદન્ય સ્માચ્ચ ગિરાશિવૌ ।
ઇન્દિરાં યોજયામાસ મુકુન્દેન મહેશ્વરી ।
પાર્વત્યા પરમેશાનં સરસ્વત્યા પિતામહમ્

3.40.8

બ્રહ્માણં સર્વ લોકાનાં સૃષ્ટિકાર્યે ન્યયુઙ્ક્ત સા ।
વાસુદેવં પરિત્રાણે સંહારે ચ ત્રિલોચનમ્

3.40.9

તે સર્વે ઽપિ મહાલક્ષ્મીં ધ્યાયન્તઃ શર્મદાં સદા ।
બ્રહ્મલોકે ચ વૈકુણ્ઠે કૈલાસે ચ વસંત્યમી

3.40.10

કદાચિત્પાર્વતી દેવી કૈલાસશિખરે શુભે ।
વિહરન્તી મહેશસ્ય પિધાનં નેત્રયોર્વ્યધાત્

3.40.11

ચન્દ્રસૂર્યૌં યતસ્તસ્ય નેત્રાત્તસ્માજ્જગત્ત્રયમ્ ।
અન્ધકારાવૃતમભૂદતેજસ્કં સમન્તતઃ

3.40.12

તતશ્ચ સકલા લોકા સ્ત્યક્તદેવપિતૃક્તિયાઃ ।
ઇતિ કર્ત્તવ્યતામૂઢા ન પ્રજાનન્ત કિઞ્ચન

3.40.13

તદ્દૃષ્ટ્વા ભગવાન્રુદ્રઃ પાર્વતીમિદમબ્રવીત્ ।
ત્વયા પાપં કૃતં દેવિ મમ નેત્રપિધાનતઃ

3.40.14

ઋષયસ્ત્યક્તતપસો હતસન્ધ્યાશ્ચ વૈદિકાઃ ।
સર્વં ચ વૈદિકં કર્મ ત્વયા નાશિતમંબિકે

3.40.15

તસ્માત્પાપસ્ય શાન્ત્યર્થં તપઃ કુરુ સુદુષ્કરમ્ ।
ગત્વા કાશીં વ્રતં તત્ર કિઞ્ચિત્કાલં સમાચર

3.40.16

પશ્ચાત્કાઞ્ચીપુરં ગત્વા કામાક્ષીં તત્ર દ્રક્ષ્યસિ ।
આરાધયૈતાં નિત્યાં ત્વં સર્વપાપહરીં શિવામ્

3.40.17

તુલસીમગ્રતઃ કૃત્ત્વા કમ્પાકૂલે તપઃ કુરુ ।
ઇત્યાદિશ્ય મહાદેવસ્તત્રૈવાન્તરધીયત

3.40.18

તથા કૃતવતીશાની ભર્તુરાજ્ઞાનુવર્તિની ।
ચિરેણ તપસા ક્લિષ્ટામનન્યહૃદયાં શિવામ્

3.40.19

અગ્રતઃ કૃતસાંનિધ્યા કામાક્ષી વાક્યમબ્રવીત્ ।
વત્સે તપોભિરત્યુગ્રૈરલં પ્રીતાસ્મિ સુવ્રતે

3.40.20

ઉન્મીલ્ય નયને પશ્ચાત્પાર્વતી સ્વપુરઃ સ્થિતામ્ ।
બાલાર્કાયુતસંકાશાં સર્વાભરણભૂષિતામ્

3.40.21

કિરીટહારકેયૂરકટકાદ્યૈરલઙ્કૃતામ્ ।
પાશાઙ્કુશેક્ષુકોદણ્ડપઞ્ચબાણલસત્કરામ્

3.40.22

કિરીટમુકુટોલ્લાસિચન્દ્રરેખાવિભૂષણામ્ ।
વિધાતૃહરિરુદ્રેશસદાશિવપદપ્રદામ્

3.40.23

સગુણં બ્રહ્મતામાહુરનુત્તરપદાભિધામ્ ।
પ્રપઞ્ચદ્વયનિર્માણકારિણીં તાં પરાંબિકામ્

3.40.24

તાં દૃષ્ટ્વાથ મહારાજ્ઞીં મહા નન્દપરિપ્લુતા ।
પુલકાચિતસર્વાઙ્ગી હર્ષેણોત્ફુલ્લલોચના

3.40.25

ચણ્ડિકામઙ્ગલાદ્યૈશ્ચ સહસા સ્વસખીજનૈઃ ।
પ્રણિપત્ય ચ સાષ્ટાઙ્ગં કૃત્વા ચૈવ પ્રદક્ષિણામ્

3.40.26

બદ્ધાઞ્જલિપુટા ભૂયઃ પ્રણતા સ્વૈક્યરૂપિણી ।
તામાહ કૃપયા વીક્ષ્ય મહાત્રિપુરસુંદરી

3.40.27

બાહુભ્યાં સંપરિષ્વજ્ય સસ્નેહમિદમબ્રવીત્ ।
વત્સે લભસ્વ ભર્તારં રુદ્રં સ્વમનસેપ્સિતમ્

3.40.28

લોકે ત્વમપિ રક્ષાર્થં મમાજ્ઞામ નુવર્તય ।
અહં ત્વમિતિ કો ભેદસ્ત્વમેવાહં ન સંશયઃ

3.40.29

કિં પાપં તવ કલ્યાણિ ત્વં હિ પાપનિકૃન્તની ।
આમનન્તિ હિ યોગીન્દ્રાસ્ત્વામેવ બ્રહ્મરૂપિણીમ્

3.40.30

લીલામાત્રમિદં વત્સે પરલોકવિડંબનમ્ ।
ઇત્યૂચિષીં મહારાજ્ઞીમબિકાં સર્વમઙ્ગલા ।
ભક્ત્યા પ્રણમ્ય પશ્યન્તી પરાં પ્રીતિમુપાયયૌ

3.40.31

સ્તુવત્યામેવ પાર્વત્યાં તદાનીમેવ સાપરા ।
પ્રવિષ્ટા હૃદયં તસ્યાઃ પ્રહૃષ્ટાયા મહામુને

3.40.32

અથ વિસ્મયમાપન્ના ચિન્તયન્તી મુહુર્મુહુઃ ।
સ્વપ્નઃ કિમેષ દૃષ્ટો વા મયા કિમથ વા ભ્રમઃ

3.40.33

ઇત્થં વિમૃશ્ય પરિતઃ પ્રેરયામાસ લોચને ।
જયાં ચ વિજયાં પશ્ચાત્સખ્યાવાલોક્ય સસ્મિતે ।
પ્રસન્નવદના સા તુ પ્રણતે વદતિ સ્મ સા

3.40.34

એતાવન્તમલં કાલં કુત્ર યાતે યુવાં પ્રિયે ।
મયા દૃષ્ટાં તુ કામાક્ષીં યુવાં ચેત્કિમપશ્યતમ્

3.40.35

સખ્યૌ તુ તદ્વચઃ શ્રુત્વા પ્રહર્ષોત્ફુલ્લલોચને ।
પુષ્પાણિ પૂજનાર્હાણિ નિધાયાગ્રે સમૂચતુઃ

3.40.36

સત્યમેવાધુના દૃષ્ટા હ્યાવાભ્યામપિ સા પરા ।
ન સ્વપ્નો ન ભ્રમો વાપિ સાક્ષાત્તે હૃદયં ગતા ।
ઇત્યુક્ત્વા પાર્શ્વયોસ્તસ્યા નિષણ્ણે વિનયાનતે

3.40.37

એકામ્રમૂલે ભગવાન્ભવાનીવિરહાર્તિમાન્ ।
ગૌરીસંપ્રાપ્તયે દધ્યૌ કામાક્ષીં નિયતેન્દ્રિયઃ

3.40.38

તત્રાપિ કૃતસાંનિધ્યા શ્રીવિદ્યાદેવતા પરા ।
અચષ્ટ કૃપયા તુષ્ટા ધ્યાયન્તં નિશ્ચલં શિવમ્

3.40.39

અલં ધ્યાનેન કન્દર્પદર્પઘ્ન ત્વં મમાજ્ઞયા ।
અઙ્ગીકુરુષ્વ કન્દર્પં ભૂયો મચ્છાસને સ્થિતમ્

3.40.40

એકામ્રસંજ્ઞે મત્પીઠે ત્વિહૈવ નિવસન્સદા ।
ત્વમેવાગત્ય મત્પ્રીત્યૈ સંનિધૌ મમ સુવ્રત ।
ગૌરીમનુગૃહાણ ત્વં કંપાનીરનિવાસિનીમ્

3.40.41

તાપદ્વયં જહીહ્યાશુ યોગજં તદ્વિયોગજમ્ ।
ઇત્યુક્ત્વાન્તર્દધે તસ્ય હૃદયે પરમા રમા

3.40.42

શિવો વ્યુત્થાય સહસા ધીરઃ સંહૃષ્ટમાનસઃ ।
તસ્યા અનુગ્રહં લબ્ધ્વા સર્વદેવનિષેવિતઃ

3.40.43

હૃદિધ્યાયંશ્ચ તામેવ મહાત્રિપુરસુન્દરીમ્ ।
યદ્વિલાસાત્સમુત્પન્નં લયં યાતિ ચ યત્ર વૈ

3.40.44

જગચ્ચરાચરં ચૈતત્પ્રપઞ્ચદ્વિતયાત્મકમ્ ।
ભૂષયન્તીં શિવાં કમ્પામનુકંપાર્દ્રમાનસામ્

3.40.45

અઙ્ગીકૃત્ય તદા ગૌરી વૈવાહિકવિધાનતઃ ।
આદાય વૃષમારુહ્ય કૈલાસશિખરં યયૌ

3.40.46

પુનરન્યં મહપ્રાજ્ઞં સમાકર્ણય કુમ્ભજ ।
આદિલક્ષ્મ્યાઃ પ્રભાવં તુ કથયામિ તવાનઘ

3.40.47

સભાયાં બ્રહ્મણો ગત્વા સમાસેદુસ્ત્રિમુર્ત્તયઃ ।
દિક્પાલાશ્ચ સુરાઃ સર્વે સનકાદ્યાશ્ચ યોગિનઃ

3.40.48

દેવર્ષયો નારદાદ્યા વશિષ્ઠાદ્યાશ્ચ તાપસાઃ ।
તે સર્વે સહિતાસ્તત્ર બ્રહ્મણશ્ચ કપર્દિનઃ ।
દ્વયોઃ પઞ્ચમુખત્વેન ભેદં ન વિવિદુસ્તદા

3.40.49

અન્યોન્યં પૃષ્ટવન્તસ્તે બ્રહ્મા કઃ કશ્ચશઙ્કરઃ ।
તેષાં સંવદતાં મધ્યે ક્ષિપ્રમન્તર્હિતઃ શિવઃ

3.40.50

તદા પઞ્ચમુખો બ્રહ્મા સિતો નારાયણસ્તયોઃ ।
ઉભયોરપિ સંવાદસ્ત્વહં બ્રહ્મેત્યજાયત

3.40.51

અ5મન્નાભિકમલાજ્જાતસ્ત્વં યન્મમાત્મજઃ ।
સૃષ્ટિકર્તા ત્વહં બ્રહ્મા નામસાધર્મ્યતસ્તથા ।
ત્વં ચ રુદ્રશ્ચ મે પુત્રૌ સૃષ્ટિકર્તુરુભૌ યુવામ્

3.40.52

ઇતિ માયામોહિતયોરુભયોરન્તરે તદા ।
તયોશ્ચ સ્વસ્ય માહાત્મ્યમહં બ્રહ્મેતિ દર્શયન્ ।
પ્રાદુરાસીન્મહાજ્યોતિસ્તંભરૂપો મહેશ્વરઃ

3.40.53

જ્ઞાત્વૈવૈનં મહેશાનં વિષ્ણુસ્તૂષ્ણીં તતઃ સ્થિતઃ ।
પઞ્ચવક્ત્રસ્તતો બ્રહ્મા હ્યવમત્યૈવમાસ્થિતઃ ।
બ્રહ્મણઃ શિરસામૂર્ધ્વં જ્યોતિશ્ચક્રમભૂત્પુરઃ

3.40.54

તન્મધ્યે સંસ્થિતો દેવઃ પ્રાદુરાસોમયા સહ ।
ઊર્ધ્વમૈક્ષથ ભૂયસ્તમવમત્ય વચો ઽબ્રવીત્

3.40.55

તન્નિશમ્ય ભૃશં ક્રોધમવાપ ત્રિપુરાન્તકઃ ।
વિષ્ણુમેવં તદાલોક્ય ક્રોધેનૈવ વિકારતઃ

3.40.56

તયોરેવ સમુત્પન્નો ભૈરવઃ ક્રોધસંયુતઃ ।
મૂર્ધાનમેકં ચિચ્છેદ નખેનૈવ તદા વિધેઃ ।
હાહેતિ તત્ર સર્વે ઽપિ ક્રન્દન્તશ્ચ પલાયિતાઃ

3.40.57

અથ બ્રહ્મકપાલં તુ નખલગ્નં સ ભૈરવઃ ।
ભૂયોભૂયો ધુનોતિ સ્મ તથાપિ ન મુમોચ તમ્

3.40.58

તદ્બ્રહ્મહત્યામુક્ત્યર્થં ચચાર ધરણીતલે ।
પુણ્યક્ષેત્રાણિ સર્વાણિ ગઙ્ગાદ્યાશ્ચ મહાનદીઃ

3.40.59

ન ચ તાભિર્વિમુક્તો ઽભૂત્કપાલી બ્રહ્મહત્યયા ।
વિષણ્ણવદનો દીનો નિઃશ્રીક ઇવ લક્ષિતઃ ।
ચિરેણ પ્રાપ્તવાન્કાઞ્ચીં બ્રહ્મણા પૂર્વમોષિતામ્

3.40.60

તત્ર ભિક્ષામટન્નિત્યં સેવમાનઃ પરા શ્રિયમ્ ।
પઞ્ચતીર્થે પ્રતિદિનં સ્નાત્વા ભૂલક્ષણાઙ્કિતે

3.40.61

કઞ્ચિત્કાલમુવાસાથ પ્રભ્રાન્ત ઇવ બિલ્વલઃ ।
કાઞ્ચીક્ષેત્રનિવાસેન ક્રમેણ પ્રયતાશયઃ

3.40.62

નિર્ધૂતનિખિલાતઙ્કઃ શ્રીદેવીં મનસા વાન્ ।
ઉત્તરે સેવિતું લક્ષ્મ્યા વાસુદેવેન દક્ષિણે

3.40.63

શ્રીકામકોષ્ઠમાગત્ય પુરસ્તાત્તસ્ય સંસ્થિતઃ ।
આદિલક્ષ્મીપદધ્યાનમાતતાન યતાત્મવાન્

3.40.64

યથા દીપો નિવાતસ્થો નિસ્તરઙ્ગો યથાંબુધિઃ ।
તથાન્તર્વાયુરોધેન ન ચચાલા ચલેશ્વરઃ

3.40.65

તૈલધારાવદચ્છિન્નામનવચ્છિન્નભૈરવઃ ।
વિતેને શૈલતનયાનાથશ્રીધ્યાનસન્તતિમ્ ।
ન બ્રહ્મા નૈવ વિષ્ણુર્વા ન સિદ્ધઃ કપિલો ઽપિ વા

3.40.66

નાન્યે ચ સનકાદ્યા યે મુનયો વા શુકાદયઃ ।
તયા સમાધિનિષ્ઠાયાં ન સમર્થાઃ કથઞ્ચન

3.40.67

અથ શ્રીભાવયોગેન શ્રીભાવં પ્રાપ્તવાઞ્શિવઃ ।
તતઃ પ્રસન્ના શ્રીદેવી પ્રભામણ્ડલવર્તિની ।
અર્ધરાત્રે પુરઃ સ્થિત્વા વાચં પ્રોવાચ વાઙ્મયી

3.40.68

શ્રીકણ્ઠ સર્વપાપઘ્ન કિં પાપં તવ વિદ્યતે ।
મદ્રૂપસ્ત્વં કથં દેહઃ સેયં લોકવિડમ્બના

3.40.69

શ્વોભૂતે બ્રહ્મહત્યાયાઃ ક્ષણાન્મુક્તો ભવિષ્યસિ ।
ઇત્યુક્ત્વાન્તર્દધે તત્ર મહાસિંહાસનેશ્વરી

3.40.70

ભૈરવો ઽપિ પ્રહૃષ્ટાત્મા કૃતાર્થઃ શ્રીવિલોકનાત્ ।
વિનીય તં નિશાશેષં શ્રીધ્યાનૈકપરાયણઃ

3.40.71

પ્રાતઃ પઞ્ચમહાતીર્થે સ્નાત્વા સન્ધ્યામુપાસ્ય ચ ।
પુનઃ પુનર્ધૂનુતે સ્મ કરલગ્નં કપાલકમ્

3.40.72

તથાપિ તત્તુ નાસ્રંસત્સ નિર્વેદં પરં ગતઃ ।
સ્વપ્નઃ કિમેષ માયા વા માનસભ્રાન્તિરેવ વા

3.40.73

મુહુરેવં વિચિન્ત્યેશઃ શોકવ્યાકુલમાનસઃ ।
સ્વયમેવ નિગૃહ્યાથ શોકં ધીરાગ્રણીઃ શિવઃ

3.40.74

તુલસીમણ્ડલં નત્વા પૂજયિત્વા પુરઃ સ્થિતઃ ।
નિગૃહીતેન્દ્રિયગ્રામઃ સમાધિસ્થો ઽભવત્પુનઃ

3.40.75

યામમાત્રે ગતે દેવી પુનઃ સાંનિધ્યમાગતા ।
અલં સમાધિના શમ્ભો નિમજ્જાત્ર સરોવરે

3.40.76

ઇત્યા દિશ્ય તિરો ઽધત્ત સો ઽપિ ચિન્તામુપાગમત્ ।
ઇયં ચ માયા સ્વપ્નો વા કિં કર્ત્તવ્યં મયાથ વા

3.40.77

શ્વોભૂતે બ્રહ્મહત્યાયાઃ ક્ષણાન્મુક્તો ભવિષ્યસિ ।
ઇત્યુક્તં શ્રીપરાદેવ્યા યામાતીતમિદં દિનમ્

3.40.78

એવં સર્વં ચ મિથ્યૈવેત્યધિકં ચિન્તયાવૃતઃ ।
ભગવાન્વ્યો મવાણ્યા તુ નિમજ્જાપ્સ્વિતિ ગર્જિતમ્

3.40.79

શ્રુત્વા શઙ્કાં સમુત્સૃજ્ય તત્ત્વં નિશ્ચિત્ય શઙ્કરઃ ।
નિમમજ્જ સરસ્યાં તુ ગઙ્ગાયાં પુનરુત્થિતઃ

3.40.80

તત્ર કાશીં સમાલોક્ય કિમેતદિતિ ચિન્તયન્ ।
સ મુહુર્તં સ્થિતસ્તૂષ્ણીં નખલીનકપાલકઃ

3.40.81

લલાટન્ત પમુદ્વીક્ષ્ય તરણિં તરુણોન્દુભૃત્ ।
ભિક્ષાર્થં નગરીમેનાં પ્રવિવેશ વશી શિવઃ

3.40.82

ગૃહાણિ કાનિચિદ્ગત્વા પ્રતોલ્યાં પર્યટન્ભવઃ ।
સો ઽપશ્યદગ્રતઃ કાઞ્ચિત્કાઞ્ચીં શ્રીદેવતાકૃતિમ્

3.40.83

ભિક્ષાં જ્યોતિર્મયીં તસ્મૈ દત્ત્વા ક્ષિપ્રં તિરોદધે ।
ક્ષણાદ્બ્રહ્મકપાલં તત્પ્રચ્યુતં તન્નખાગ્રતઃ

3.40.84

તદ્દૃષ્ટ્વાદ્ભુતમીશાનઃ કામાક્ષી શીલમુત્તમમ્ ।
પ્રસન્નવદનાંભોજો બહુ મેને મુહુઃ પરમ્

3.40.85

પુરી કાઞ્ચી પુરી પુણ્યા નદી કંપા નદી પરા ।
દેવતા સૈવ કામાક્ષીત્યાસીત્સંભાવના પુરઃ

3.40.86

ઇત્થં દેવીપ્રભાવેણ વિમુક્તઃ સંકટાદ્ધરઃ ।
સ્વસ્થઃ સ્વસ્થાનમગમચ્છ્લાઘમાનઃ પરાં શ્રિયમ્

3.40.87

પુનરન્યત્પ્રવક્ષ્યામિ વિલાસં શૃણુ કુમ્ભજ ।
પ્રભાવં શ્રીમહાદેવ્યાઃ કામદં શૃણ્વતાં સદા

3.40.88

અયોધ્યાધિપતિઃ શ્રીમાન્નામ્ના દશરથો નૃપઃ ।
સન્તાનરહિતો ઽતિષ્ઠદ્બહુકાલં શુચાકુલઃ

3.40.89

રહસ્યાહૂય મતિમાન્વશિષ્ઠં સ્વપુરોહિતમ્ ।
ઉવાચાચારસંશુદ્ધઃ સર્વશાસ્ત્રાર્થવેદિનમ્

3.40.90

શ્રીનાથ બહવો ઽતીતાઃ કાલાનાધિગતઃ સુતઃ ।
સંતતેર્મમ સંતાપઃ સંતતં વર્ધતેતરામ્ ।
કિં કુર્વે યદિ સંતાનસંપત્સ્યાત્તન્નિવેદય

3.40.91

વશિષ્ઠ ઉવાચ
મમ વંશ મહારાજ રહસ્યં કથયામિ તે ।
અયોધ્યા મથુરા માયા કાશી કાઞ્ચી હ્યવન્તિકા ।
એતા પુણ્યતમાઃ પ્રોક્તાઃ પુરીણામુત્તમોત્તમાઃ

3.40.92

અસ્યાઃ સાંનિધ્યમાત્રેણ મહાત્રિપુરસુન્દરીમ્ ।
અર્ચયન્તિ હ્યયોધ્યાયાં મનુષ્યા અધિદેવતામ્

3.40.93

નૈતસ્યાઃ સદૃશી કાચિદ્દેવતા વિદ્યતે પરા ।
એનામેવર્ચયન્ત્યન્યે સર્વે શ્રીદેવતાં નૃપ

3.40.94

બ્રહ્મવિષ્ણુમહેશાદ્યાઃ સસ્ત્રીકાઃ સર્વદા સદા ।
નારિકેલફલાલીભિઃ પનસૈઃ કદલીફલૈઃ

3.40.95

મધ્વાજ્યશર્કરાપ્રાજ્યૈર્મહાપાયસરાશિભિઃ ।
સિદ્ધદ્રવ્યવિશેષૈશ્ચ પૂજયેત્ત્રિપુરાંબિકામ્ ।
અભીષ્ટમચિરેણૈવ સંપ્રદાસ્યતિ સૈવ નઃ

3.40.96

ઇત્યુક્તવન્તમભ્યર્ચ્ય ગુરુમિષ્ટૈરુપાયનૈઃ ।
સ્વાઙ્ગજપ્રાપ્તયે ભૂયો વિસસર્જ વિશાંપતિઃ

3.40.97

તતો ગુરૂક્તરીત્યૈવ લલિતાં પરમેશ્વરીમ્ ।
અર્ચયામાસ રાજેન્દ્રો ભક્ત્યા પરમયા યુતઃ

3.40.98

એવં પ્રતિદિનં પૂજાં વિધાય પ્રીતમાનસઃ ।
અયોધ્યાદેવતાધામામશિષત્તત્ર સઙ્ગતઃ

3.40.99

અર્ધરાત્રે વ્યતીતે તુ નિભૃતોલ્લાસદીપિકે ।
કિઞ્ચિન્નિદ્રાલસસ્યાસ્ય પુરતસ્ત્રિપુરાંબિકા

3.40.100

પાશાઙ્કુશધનુર્બાણપરિષ્કૃતચતુર્ભુજા ।
સર્વશૃઙ્ગારવેષાઢ્યા સર્વાભરણભૂષિતા ।
સ્થિત્વા વાચમુવાચેમાં મન્દમિન્દુમતીસુતમ્

3.40.101

અસ્તિ પઙ્ક્તિરથ શ્રીમન્પુત્રભાગ્યં તવાનઘ ।
વિશ્વાસઘાતકર્માણિ સંતિ પૂર્વકૃતાનિ તે

3.40.102

તાદૃશાં કર્મણાં શાન્ત્યૈ ગત્વા કાઞ્ચીપુરં વરમ્ ।
સ્નાત્વા કમ્પાસરસ્યાં ચ તત્ર માં પશ્ય પાવનીમ્

3.40.103

મધ્યે કાઞ્ચીપુરસ્ય ત્વં કન્દરાકાશમધ્યગમ્ ।
કામકોષ્ઠં વિપાપ્માપિ સપ્તદ્વારબિલાન્વિતમ્

3.40.104

સામ્રાજ્યસૂચકં પુંસાં ત્રયાણામપિ સિદ્ધિદમ્ ।
પ્રાઙ્મુખી તત્ર વર્તે ઽહં મહાસિંહાસનેશ્વરી

3.40.105

મહાલક્ષ્મીસ્વરૂપેણ દ્વિભુજા પદ્મધારિણી ।
ચક્રેશ્વરી મહારાજ્ઞી હ્યદૃશ્યા સ્થૂલચક્ષુષામ્

3.40.106

મમાક્ષિજા મહાગૌરી વર્તતે મમ દક્ષિણે ।
સૌન્દર્યસારસીમા સા સર્વાભરણભૂષિતા

3.40.107

મયા ચ કલ્પિતાઽવાસા દ્વિભુજા પદ્મધારિણી ।
મહાલક્ષ્મીસ્વરૂપેણ કિં વા કૃત્યાત્મના સ્થિતા

3.40.108

આપીઠમૌલિપર્યન્તં પશ્ય તસ્તાં મમાંશજામ્ ।
પાતકાન્યાશુ નશ્યન્તિ કિં પુનસ્તૂપપાતકમ્

3.40.109

કુવાસના કુબુદ્ધિશ્ચ કુતર્કનિચયશ્ચ યઃ ।
કુદેહશ્ચ કુભાવશ્ચ નાસ્તિકત્વં લયં વ્રજેત્

3.40.110

કુરુષ્વ મે મહાપૂજાં સિતામધ્વાજ્યપાયસૈઃ ।
વિવિધૈર્ભક્ષ્યભોજ્યૈશ્ચ પદાર્થૈઃ ષડ્રસાન્વિતૈઃ

3.40.111

તત્રૈવ સુપ્રસન્નાહં પૂરયિષ્યામિ તે વરમ્ ।
ઉપદિશ્યેતિ સમ્રાજ્ઞી દિવ્યમૂર્તિસ્તિરોદધે

3.40.112

રાજાપિ સહસોત્થાય કિમેતદિતિ વિસ્મિતઃ ।
દેવીમુદ્બોધ્ય કૌસલ્યાં શુભલક્ષણલક્ષિતામ્

3.40.113

તસ્યૈ તદ્રાત્રિવૃત્તાન્તં કથયામાસ સાદરમ્ ।
તત્સમા કર્ણ્ય સા દેવી સન્તોષમભજત્તદા

3.40.114

પ્રાપ્તહર્ષો નૃપઃ પ્રાતસ્તયા દયિતયા સહ ।
અનીકસચિવોપેતઃ કાઞ્ચીપુરમુપાગમત્

3.40.115

સ્નાત્વા કંપાતરઙ્ગિણ્યાં દૃષ્ટ્વા દેવીં ચ પાવનીમ્ ।
પઞ્ચતીર્થે તતઃ સ્નાત્વા દેવ્યા કૌસલ્યયા નૃપઃ

3.40.116

ગોભૂવસ્ત્ર હિરણ્યાદ્યૈસ્તત્તીર્થક્ષેત્રવાસિનઃ ।
પ્રીણયિત્વા સપત્નીકસ્તથા તદ્ભક્તિપૂજકાન્

3.40.117

અથાલયં સમાવિશ્ય મહાભક્ત્યા નૃપોત્તમઃ ।
પ્રદક્ષિણત્રયં કૃત્વા વિનયેન સમન્વિતઃ

3.40.118

તતઃ સંનિધિમાગત્ય દેવ્યા કૌસલ્યયા સહ ।
શ્રીકામકોષ્ઠનિલયં મહાત્રિપુરસુન્દરીમ્

3.40.119

ત્રિમૂર્તિજનનીમંબાં દૃષ્ટ્વા શ્રીચક્રરૂપિણીમ્ ।
પ્રણિપત્ય તુ સાષ્ટાઙ્ગં ભાર્યયા સહ ભક્તિમાન્

3.40.120

સ્વપુરે ત્રૈપુરે ધામ્નિ પુરેક્ષ્વાકુપ્રવર્તિતે ।
દુર્વાસા સશિષ્યેણ પૂજાર્થં પૂર્વકલ્પિતે

3.40.121

દાસીદાસધ્વજારોહગૃહોત્સવસમન્વિતે ।
તત્ર સ્વગુરુણોક્તં ચ કૃત્વા સ્વાત્માર્ઘપૂજનમ્

3.40.122

રાત્રૌ સ્વપ્ને તુ યદ્રૂપં દૃષ્ટવાન્સ્વપુરે મહઃ ।
તદેવાત્રાપિ સંદધ્યૌ સન્નિધૌ રાજસત્તમઃ

3.40.123

ચિરં ધ્યાત્વા મહારાજઃ સુવાસાંસિ બહૂનિ ચ ।
દિવ્યાન્યાયતનાન્યસ્યૈ દત્ત્વા સ્તોત્રં ચકાર હ

3.40.124

પાદાગ્રલંબિપરમાભરણાભિરામેમઞ્જીરરત્નરુચિમઞ્જુલપાદપદ્મે ।
પીતાંબરસ્ફુરિતપેશલહેમકાઞ્ચિ કેયૂરકઙ્કણપરિષ્કૃતબાહુવલ્લિ

3.40.125

પુણ્ડ્રેક્ષુચાપવિલસન્મૃદુવામપાણે રત્નોર્મિકાસુમશરાઞ્ચિતદક્ષહસ્તે ।
વક્ષોજમણ્ડલવિલાસિવલક્ષહારિ પાશાઙ્કુશાઙ્ગદલસદ્ભુજશોભિતાઙ્ગિ

3.40.126

વક્ત્રશ્રિયા વિજિતશારદચન્દ્રબિંબે તાટઙ્કરત્નકરમણ્ડિતગણ્ડભાગે ।
વામે કરે સરસિજં સુબિસં દધાને કારુણ્યનિર્ઝરદપાઙ્ગયુતે મહેશિ

3.40.127

માણિક્યસૂત્રમણિભાસુરકંબુકણ્ઠિ ભાલસ્થચન્દ્રશકલોજ્જવલિતાલકાઢ્યે ।
મન્દસ્મિતસ્ફુરણશાલિનિ મઞ્જુનાસે નેત્રશ્રિયા વિજિતનીલસરોજપત્રે

3.40.128

સુભ્રૂલતે સુવદને સુલલાટચિત્રે યોગીન્દ્રમાનસસરોજનિવાસહંસિ ।
રત્નાનુબદ્ધતપનીયમહાકિરીટે સર્વાઙ્ગસુન્દરિ સમસ્તસુરેન્દ્રવન્દ્યે

3.40.129

કાઙ્ક્ષાનુરૂપવરદે કરુણાર્દ્રચિત્તે સામ્રાજ્યસમ્પદભિમાનિનિ ચક્રનાથે ।
ઇન્દ્રાદિદેવપરિસેવિતપાદપદ્મે સિંહાસનેશ્વરી પરે મયિ સંનિદધ્યાઃ

3.40.130

ઇતિ સ્તત્વા સ ભૂપાલો બહિર્નિર્ગત્ય ભક્તિતઃ ।
તસ્યાસ્તુ દક્ષિણે ભાગે મહાગૌરીં દદર્શ હ

3.40.131

પ્રણમ્ય દણ્ડવદ્ભૂમૌ કૃત્વા ચાસ્યાઃ સ્તુતિં પુનઃ ।
દત્ત્વા ચાસ્યૈ મહાર્હાણિ વાસાંસિ વિવિધાનિ ચ

3.40.132

અમુલ્યાનિ મહાર્હાણિ ભૂષણાનિ મહાન્તિ ચ ।
તતઃ પ્રદક્ષિણીકૃત્ય નિર્ગત્ય સહ ભાર્યયા

3.40.133

સ્વગુરૂક્તવિધાનેન મહાપૂજાં વિધાય ચ ।
તામેવ ચિન્તયંસ્તત્ર સપ્તરાત્રમુવાસ સઃ

3.40.134

અષ્ટમે દિવસે દેવીં નત્વા ભક્ત્યા વિલોકયન્ ।
અમ્બાભીષ્ટં પ્રદેહીતિ પ્રાર્થયામાસ ચેતસા

3.40.135

સુપ્રસન્ના ચ કામાક્ષી સાંતરિક્ષગિરાવદત્ ।
ભવિષ્યન્તિ મદંશાસ્તે ચત્વારસ્તનયા નૃપ

3.40.136

ઇત્યુદીરિતમાકર્ણ્ય પ્રમોદવિકસન્મુખઃ ।
શ્રિયં પ્રણમ્ય સાષ્ટાઙ્ગમનનન્યશરણઃ પરામ્

3.40.137

આમન્ત્ર્ય મનસૈવાંબાં સસ્ત્રીકઃ સહ મન્ત્રિભિઃ ।
અયોધ્યાં નગરીં પ્રાપદિન્દુમત્યાસ્તુ નન્દનઃ

3.40.138

એવં પ્રભાવા કામાક્ષી સર્વલોકહિતૈષિણી ।
સર્વેષામપિ ભક્તાનાં કાઙ્ક્ષિતં પૂરયત્યલમ્

3.40.139

એનાં લોકેષુ બહવઃ કામાક્ષીં પરદેવતામ્ ।
ઉપાસ્ય વિધિવદ્ભક્ત્યા પ્રાપ્તાઃ કામાનશેષતઃ

3.40.140

અદ્યાપિ પ્રાપ્નુવન્ત્યેવ ભક્તિમન્તઃ ફલં મુને ।
અનેકે ચ ભવિષ્યન્તિ કામાક્ષ્યાઃ કરુણાદૃશઃ

3.40.141

માહાત્મ્યમસ્યાઃ શ્રીદેવ્યાઃ કો વા વર્ણયિતું ક્ષમઃ ।
નાહં ન શમ્ભુર્ન બ્રહ્મા ન વિષ્ણુઃ કિમુતાપરે

3.40.142

ઇતિ તે કથિતં કિઞ્ચિત્કામાક્ષ્યાઃ શીલમુજ્જ્વલમ્ ।
શૃણ્વતાં પઠતાં ચાપિ સર્વપાપહરં સ્મૃતમ્

મૂળ પાઠ: Brahmāṇḍapurāṇa · Edition: Bombay : Venkatesvara Steam Press (or a reprint thereof) · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc