બ્રહ્માંડ પુરાણ · અધ્યાય 3.31
ઇતિ શ્રીબ્રહ્માણ્ડમહાપુરાણે ઉત્તરભાગે હયગ્રીવાગસ્ત્યસંવાદે લલિતોપાખ્યાને મદનપુનર્ભવો નામ ત્રિંશો ઽધ્યાયઃ
અગસ્ત્ય ઉવાચ
કિમિદં શ્રીપુરં નામ કેન રૂપેણ વર્તતે ।
કેન વાનિર્મિતં પૂર્વ તત્સર્વં મે નિવદય
કિયત્પ્રમાણં કિં વર્ણં કથયસ્વ મમ પ્રભો ।
ત્વમેવ સર્વસન્દેહપઙ્કશોષણભાસ્કરઃ
હયગ્રીવ ઉવાચ
યથા ચક્રરથં પ્રાપ્ય પૂર્વોક્તૈર્લક્ષણૈર્યુતમ્ ।
મહાયાગાનલોત્પન્ના લલિતા પરમેશ્વરી
કૃત્વા વૈવાહિકીં લીલાં બ્રહ્માદ્યૈઃ પ્રાર્થિતા પુનઃ ।
વ્યજેષ્ટ ભણ્ડનામાનમસુરં લોકકણ્ટકમ્
તદા દેવા મહેન્દ્રાદ્યાઃ સન્તોષં બહુ ભેજિરે ।
અથ કામેશ્વરસ્યાપિ લલિતાયાશ્ચ શોભનમ્ ।
નિત્યોપભોગસર્વાર્થં મન્દિરં કર્તુમુત્સુકાઃ
કુમારા લલિતાદેવ્યા બ્રહ્મવિષ્ણુમહેશ્વરાઃ ।
વર્ધકિં વિશ્વકર્માણં સુરાણાં શિલ્પકોવિદમ્
સુરાણાં શિલ્પનં ચ મયં માયાવિચક્ષણમ્ ।
આહૂય કૃતસત્કારાનૂચિરે લલિતાજ્ઞયા
અધિકારિપુરુષા ઊચુઃ
ભો વિશ્વકર્મઞ્છિલ્પજ્ઞ ભોભો મય મહોદય ।
ભવન્તૌ સર્વશાસ્ત્રજ્ઞૌ ઘટનામાર્ગકોવિદૌ
સંકલ્પમાત્રેણ મહાશિલ્પકલ્પવિશારદૌ ।
યુવાભ્યાં લલિતાદેવ્યા નિત્યજ્ઞાનમહોદધેઃ
ષોડશીક્ષેત્રમધ્યેષુ તત્ક્ષેત્રસમસંખ્યયા ।
કર્તવ્યા શ્રીનગર્યો હિ નાનારત્નૈરલઙ્કૃતાઃ
યત્ર ષોડશધા ભિન્ના લલિતા પરમેશ્વરી ।
વિશ્વત્રાણાય સતતં નિવાસં રચયિષ્યતિ
અસ્માકં હિ પ્રિયમિદં મરુતામપિચ પ્રિયમ્ ।
સર્વલોકપ્રિયં ચૈતત્તન્નામ્નૈવ વિરચ્યતામ્
ઇતિ કારણદેવાનાં વચનં સુનિશમ્ય તૌ ।
વિશ્વકર્મમયૌ નત્વા વ્યભાષેતાં તથાસ્ત્વિતિ
પુનર્નત્વા પૃષ્ટવન્તૌ તૌ તાન્કારણ પૂરુષાન્ ।
કેષુ ક્ષેત્રેષુ કર્તવ્યાઃ શ્રીનગર્યો મહોદયાઃ
બ્રહ્માદ્યાઃ પરિપૃષ્ટાસ્તે પ્રોચુસ્તૌ શિલ્પિનૌ પુનઃ ।
ક્ષેત્રાણાં પ્રવિભાગં તુ કલ્પયન્તૌ યથોચિતમ્
કારણપુરુષા ઊચુઃ
પ્રથમં મેરુપૃષ્ઠે તુ નિષધે ચ મહીધરે ।
હેમકૂટે હિમગિરૌ પઞ્ચમે ગન્ધમાદને
નીલે મેષે ચ શૃઙ્ગારે મહેન્દ્રે ચ મહાગિરૌ ।
ક્ષેત્રાણિ હિ નવૈતાનિ ભૌમાનિ વિદિતાન્યથ
ઔદકાનિ તુ સપ્તૈવ પ્રોક્તાન્યખિલ સિન્ધુષુ ।
લવણો ઽબ્ધીક્ષુસારાબ્ધિઃ સુરાબ્ધિર્ઘૃતસાગરઃ
દધિસિન્ધુઃ ક્ષીરસિન્ધુર્જલસિન્ધુશ્ચ સપ્તમઃ ।
પૂર્વોક્તા નવ શૈલેન્દ્રાઃ પશ્ચાત્સપ્ત ચ સિન્ધવઃ
આત્દૃત્ય ષોડશ ક્ષેત્રાણ્યંબાશ્રીપુરકૢપ્તયે ।
યેષુ દિવ્યાનિ વેશ્માનિ લલિતાયા મહૌજસઃ ।
સૃજતં દિવ્યઘટનાપણ્ડિતૌ શિલ્પિનૌ યુવામ્
યેષુ ક્ષેત્રેષુ કૢપ્તાનિ ઘ્નન્ત્યા દેવ્યા મહાસુરાન્ ।
નામાનિ નિત્યાનામ્નૈવ પ્રથિતાનિ ન સંશયઃ
સા હિ નિત્યાસ્વરૂપેણ કાલવ્યાપ્તિકરી પરા ।
સર્વં કલયતે દેવી કલનાઙ્કતયા જગત્
નિત્યાનાચ મહારાજ્ઞી નિત્યા યત્ર ન તદ્ભિદા ।
અતસ્તદીયનામ્ના તુ સનામા પ્રથિતા પુરા
કામેશ્વરીપુરી ચૈવ ભગમાલાપુરી તથા ।
નિત્યક્લિન્નાપુરીત્યાદિનામાનિ પ્રથિતાન્યલમ્
અતો નામાનિ વર્ણેન યોગ્યે પુણ્યતમે દિને ।
મહાશિલ્પપ્રકારેણ પુરીં રચયતાં શુભામ્
ઇતિ કારણકૃત્યેન્દ્રૈર્બ્રહ્મવિષ્ણુમહેશ્વરૈઃ ।
પ્રોક્તૌ તૌ શ્રીપુરીસ્થેષુ તેષુ ક્ષેત્રેષુ ચક્રતુઃ
અથ શ્રીપુરવિસ્તારં પુરાધિષ્ઠાતૃદેવતાઃ ।
કથયામ્યહમાધાર્ય લોપામુદ્રાપતે શૃણુ
યો મેરુરખિલાધારસ્તુઙ્ગશ્ચાનન્તયોજનઃ ।
ચતુર્દશજગચ્ચક્રસંપ્રોતનિજવિગ્રહઃ
તસ્ય ચત્વારિ શૃઙ્ગાણિ શક્રનૈરૃતવાયુષુ ।
મધ્યસ્થલેષુ જાતાનિ પ્રોચ્છ્રાયસ્તેષુ કથ્યતે
પૂર્વોક્તશૃઙ્ગત્રિતયં શતયોજનમુન્નતમ્ ।
શતયોજનવિસ્તારં તેષુ લોકાસ્ત્રયો મતાઃ
બ્રહ્મલોકો વિષ્ણુલોકઃ શિવલોકસ્તથૈવ ચ ।
એતેષાં ગૃહવિન્યાસાન્વક્ષ્યામ્યવસરાન્તરે
મધ્યે સ્થિતસ્ય શૃઙ્ગસ્ય વિસ્તારં ચોચ્છ્રયં શૃણુ ।
ચતુઃશતં યોજનાનામુચ્છ્રિતં વિસ્તૃતં તથા
તત્રૈવ શૃઙ્ગે મહતિ શિલ્પિભ્યાં શ્રીપુરં કૃતમ્ ।
ચતુઃશતં યોજનાનાં વિસ્તૃત કુમ્ભસંભવ
તત્રાયં પ્રવિભાગસ્તે પ્રવિવિચ્ય પ્રદર્શ્યતે ।
પ્રાકારઃ પ્રથમઃ પ્રોક્તઃ કાલાયસવિનિર્મિતઃ
ષટ્દશાધિકસાહસ્રયોજનાયતવેષ્ટનઃ ।
ચતુર્દિક્ષુ દ્વાર્યુતશ્ચ ચતુર્યોજનમુચ્છ્રિતઃ
શાલમૂલપરીણાહો યોજનાયુતમબ્ધિપ ।
શાલાગ્રસ્ય તુ ગવ્યૂતેર્નદ્ધવાતાયનં પૃથક્
શાલદ્વારસ્ય ચૌન્નત્યમેકયોજનમાશ્રિતમ્ ।
દ્વારેદ્વારે કપાટે દ્વે ગવ્યૂત્યર્ધપ્રવિસ્તરે
એકયોજનમુન્નદ્ધે કાલાયસ વિનિર્મિતે ।
ઉભયોરર્ગલા ચેત્થમર્ધક્રોશસમાયતા
એવં ચતુર્ષુ દ્વારેષુ સદૃશં પરિકીર્તિતમ્ ।
ગોપુરસ્ય તુ સંસ્થાનં કથયે કુંભસંભવ
પૂર્વોક્તસ્ય તુ શાલસ્ય મૂલે યોજનસંમિતે ।
પાર્શ્વદ્વયે યોજને દ્વે દ્વે સમાદાય નિર્મિતે
વિસ્તારમપિ તાવન્તં સંપ્રાપ્તં દ્વારગર્ભિતમ્ ।
પાર્શ્વદ્વયં યોજને દ્વે મધ્યે શાલસ્ય યોજનમ્
મેલયિત્વા પઞ્ચ મુને યોજનાનિ પ્રમાણતઃ ।
પાર્શ્વદ્વયેન સાર્ધેન ક્રોશયુગ્મેન સંયુતમ્
મેલયિત્વા પઞ્ચસંખ્યાયોજનાન્યાયતસ્તથા ।
એવં પ્રાકારતસ્તત્ર ગોપુરં રચિતં મુને
તસ્માદ્ગોપુરમૂલસ્ય વેષ્ટો વિંશતિયોજનઃ ।
ઉપર્યુપરિ વેષ્ટસ્ય હ્રાસ એવ પ્રકીર્ત્યતે
ગોપુરસ્યોન્નતિઃ પ્રોક્તાપઞ્ચવિંશતિયોજના ।
યોજનેયોજને દ્વારં સકપાટં મનોહરમ્
ભૂમિકાશ્ચાપિ તાવન્ત્યો યથોર્ધ્વં હ્રાસસંયુતાઃ ।
ગોપુરાગ્રસ્ય નિસ્તારો યોજનં હિ સમાશ્રિતઃ
આયામો ઽપિ ચ તાવાન્વૈ તત્ર ત્રિમુકુટં સ્મૃતમ્ ।
મુકુટસ્ય તુ વિસ્તારઃ ક્રોશમાનો ઘટોદ્ભવ
ક્રોશદ્વયં સમુન્નદ્ધં હ્રાસં ગોપુરવન્મુને ।
મુકુટસ્યાન્તરે ક્ષોણી ક્રોશાર્ધેન ચ સંમિતા
મુકુટં પશ્ચિમે પ્રાચ્યાં દક્ષિણે દ્વારગોપુરે ।
દક્ષોત્તરસ્તુ મુકુટાઃ પશ્ચિમદ્વારગોપુરે
દક્ષિણદ્વારવત્પ્રોક્તા ઉત્તરદ્વાઃકિરીટિકાઃ ।
પશ્ચિમદ્વારવત્પૂર્વદ્વારે મુકુટકલ્પના
કાલાયસાખ્યશાલસ્યાન્તરે મારુતયોજને ।
અન્તરે કાંસ્યશાલસ્ય પૂર્વવદ્ગોપુરો ઽન્વિતઃ
શાલમૂલપ્રમાણં ચ પૂર્વવત્પરિકીર્તિતમ્ ।
કાંસ્યશાલો ઽપિ પૂર્વાદિદિક્ષુ દ્વારસમન્વિન્તઃ
દ્વારેદ્વારે ગોપુરાણિ પર્વલક્ષણભાઞ્જિ ચ ।
કાલાયસસ્ય કાંસ્યસ્ય યોંઽતર્દેશઃ સમન્તતઃ
નાનાવૃક્ષમહોદ્યાનં તત્પ્રોક્તં કુમ્ભસંભવ ।
ઉદ્ભિજ્જાદ્યં યાવદસ્તિ તત્સર્વં તત્ર વર્તતે
પરંસહસ્રાસ્તરવઃ સદાપુષ્પાઃ સદાફલાઃ ।
સદાપલ્લવશોભાઢ્યાઃ સદા સૌરભસંકુલાઃ
ચૂતાઃ કઙ્કોલકા લોધ્રા બકુલાઃ કર્ણિકારકાઃ ।
શિંશપાશ્ચ શિરીષાશ્ચ દેવદારુનમેરવઃ
પુન્નાગા નાગભદ્રાશ્ચ મુચુકુન્દાશ્ચ કટ્ફલાઃ ।
એલાલવઙ્ગાસ્તક્કોલાસ્તથા કર્પૂરશાખિનઃ
પીલવઃ કાકતુણ્ડ્યશ્ચ શાલકાશ્ચાસનાસ્તથા ।
કાઞ્ચનારાશ્ચ લકુચાઃ પનસા હિઙ્ગુલાસ્તથા
પાટલાશ્ચ ફલિન્યશ્ચ જટિલ્યો જઘનેફલાઃ ।
ગણિકાશ્ચ કુરણ્ટાશ્ચ બન્ધુજીવાશ્ચ દાડિમાઃ
અશ્વકર્ણા હસ્તિકર્ણાશ્ચાંપેયાઃ કનકદ્રુમાઃ ।
યૂથિકાસ્તાલપર્ણ્યશ્ચ તુલસ્યશ્ચ સદાફલાઃ
તાલાસ્તમાલહિન્તાલખર્જૂરાઃ શરબર્બુરાઃ ।
ઇક્ષવઃ ક્ષીરિણશ્ચૈવ શ્લેષ્માન્તકવિભીતકાઃ
હરીત્ક્યસ્ત્વવાક્પુષ્પ્યો ઘોણ્ટાલ્યઃ સ્વર્ગપુષ્પિકાઃ ।
ભલ્લાતકાશ્ચ ખદિરાઃ શાખોટાશ્ચન્દનદ્રુમાઃ
કાલાગુરુદ્રુમાઃ કાલસ્કન્ધાશ્ચિઞ્ચા વદાસ્તથા ।
ઉદુંબરાર્જુનાશ્વત્થાઃ શમીવૃક્ષા ધ્રુવાદ્રુમાઃ
રુચકાઃ કુટજાઃ સપ્તપર્ણાશ્ચ કૃતમાલકાઃ ।
કપિત્થાસ્તિન્તિણી ચૈવેત્યેવમાધ્યાઃ સહસ્રશઃ
નાનાઋતુસમાવિષ્ટા દેવ્યાઃ શૃઙ્ગારહેતવઃ ।
નાનાવૃક્ષમહોત્સેધા વર્તન્તે વરશાખિનઃ
કાંસ્યશાલસ્યાન્તરોલે સપ્તયોજનદૂરતઃ ।
ચતુરસ્રસ્તામ્રશાલઃ સિંધુયોજનમુન્નતઃ
અનયોરન્તરક્ષોણી પ્રોક્તા કલ્પકવાટિકા ।
કર્પૂરગન્ધિભિશ્ચારુરત્નબીજસમન્વિતૈઃ
કાઞ્ચનત્વક્સુરુચિરૈઃ ફલૈસ્તૈઃ ફલિતા દ્રુમાઃ ।
પીતાંબરાણિ દિવ્યાનિ પ્રવાલાન્યેવ શાખિષુ
અમૃતં સ્યાન્મધુરસઃ પુષ્પાણિ ચ વિભૂષણમ્ ।
ઈદૃશા વહવસ્તત્ર કલ્પવૃક્ષાઃ પ્રકીર્તિતાઃ
એષા કક્ષા દ્વિતીયા સ્યાન્કલ્પવાપીતિ નામતઃ ।
તામ્રશાલસ્યાન્તરાલે નાગશાલઃ પ્રકીર્તિતાઃ
અનયોરુભયોસ્તિર્યગદેશઃ સ્યાત્સપ્તયોજનઃ ।
તત્ર સંતાનવાટી સ્યાન્કલ્પવાપીસમાકૃતિઃ
તયોર્મધ્યે મહી પ્રોક્તા હરિચન્દનવાટિકા ।
કલ્પવાટીસમાકારા ફલપુષ્પસમાકુલા
એષુ સર્વેષુ શાલેષુ પૂર્વવદ્દ્વારકલ્પનમ્ ।
પૂર્વવદ્ગોપુરાણાં ચ મુકુટાનાં ચ કલ્પનમ્
ગોપુરદ્વારકૢપ્તં ચ દ્વારે દ્વારે ચ સંમિતિઃ ।
આરકૂટસ્યાન્તરાલે સપ્તયોજનદૂરતઃ
પઞ્ચલોહમયઃ શાલઃ પૂર્વશાલસમાકૃતિઃ ।
તયોર્મધ્યે મહી પ્રોક્તા મન્દારદ્રુમવાટિકા
પઞ્ચલોહસ્યાન્તરાલે સપ્તયોજનદૂરતઃ ।
રૌપ્યશાલસ્તુ સંપ્રોક્તઃ પૂર્વોક્તૈર્લક્ષણૈર્યુતઃ
તયોર્મધ્યમહી પ્રોક્તા પારિજાતદ્રુવાટિકા ।
દિવ્યામોદસુસંપૂર્ણા ફલપુષ્પભરોજ્જ્વલા
રૌપ્યશાલસ્યાન્તરાલે સપ્તયોજનવિસ્તરઃ ।
હેમશાલઃ પ્રકથિતઃ પૂર્વવદ્દ્વારશોભિતઃ
તયોર્મધ્યે મહીપ્રોક્તા કદમ્બતરુવાટિકા ।
તત્ર દિવ્યા નીપવૃક્ષા યોજનદ્વયમુન્નતાઃ
સદૈવ મદિરાસ્પન્દા મેદુરપ્રસવોજ્જ્વલાઃ ।
યેભ્યઃ કાદંબરી નામ યોગિની ભોગદાયિની
વિશિષ્ટા મદિરોદ્યાના મન્ત્રિણ્યાઃ સતતં પ્રિયા ।
તે નીપવૃક્ષાઃ સુચ્છાયાઃ પત્રલાઃ પલ્લવાકુલાઃ ।
આમોદલોલભૃઙ્ગાલીઝઙ્કારૈઃ પૂરિતોદરાઃ
તત્રૈવ મન્ત્રિણીનાથાયા મન્દિરં સુમનોહરમ્ ।
કદંબવનવાટ્યાસ્તુ વિદિક્ષુજ્વલનાદિતઃ
ચત્વારિ મન્દિરાણ્યુચ્ચૈઃ કલ્પિતાન્યાદિશિલ્પિના ।
એકૈકસ્ય તુ ગે7સ્ય વિસ્તારઃ પઞ્ચયોજનઃ
પઞ્ચયોજનમાયામઃ સપ્તાવરણતઃ સ્થિતિઃ ।
એવમન્યવિદિક્ષુ સ્યુસ્સર્વત્ર પ્રિયકદ્રુમાઃ ।
નિવાસનગરી સેયં શ્યામાયાઃ પરિકીર્તિતા
સેનાર્થં નગરી ત્વન્યા મહાપદ્માટવીસ્થલે ।
યદત્રૈવ ગૃહ તસ્યા બહુયોજનદૂરતઃ
શ્રીદેવ્યા નિત્યસેવા તુ મત્રિણ્યા ન ઘટિષ્યતે ।
અતશ્ચિતામણિગૃહોપાન્તે ઽપિ ભવનં કૃતમ્ ।
તસ્યાઃ શ્રીમન્ત્રનાથાયાઃ સુરત્વષ્ટ્રા મયેન ચ
શ્રીપુરે મન્ત્રેણી દેવ્યા મન્દિરસ્ય ગુણાન્બહુન્ ।
વર્ણયિષ્યતિ કો નામ યો દ્વિજિહ્વાસહસ્રવાન્
કાદંબરીમદાતામ્રનયનાઃ કલવીણયા ।
ગાયન્ત્યસ્તત્ર ખેલન્તિ માન્યમાતઙ્ગકન્યકાઃ
અગસ્ત્ય ઉવાચ
માતઙ્ગો નામ કઃપ્રોક્તસ્તસ્ય કન્યાઃ કથં ચ તાઃ ।
સેવન્તે મન્ત્રિણીનાથાં સદા મધુમદાલસાઃ
હયગ્રીવ ઉવાચ
મતઙ્ગો નામ તપસામેકરાશિસ્તપોધનઃ ।
મહાપ્રભાવસંપન્નો જગત્સર્જનલંપટઃ
તપઃ શક્ત્યાત્તધિયા ચ સર્વત્રાજ્ઞાપ્રવર્ત્તકઃ ।
તસ્ય પુત્રસ્તુ માતઙ્ગો મુદ્રિણીં મન્ત્રિનાયિકામ્
.
ઘોરૈસ્તપોભિરત્યર્થં પૂરયામાસ ધીરધીઃ ।
મતઙ્ગમુનિપુત્રેણ સુચિરં સમુપાસિતા
મન્ત્રિણી કૃતસાન્નિધ્યા વૃણીષ્વ વરમિત્યશાત્ ।
સો ઽપિસર્વમુનિશ્રેષ્ઠો માતઙ્ગસ્તપસાં નિધિઃ ।
ઉવાચ તાં પુરો દત્તસાન્નિધ્યાં શ્યામલાંબિકામ્
માતઙ્ગમહામુનિરુવાચ
દેવી ત્વત્સ્મૃતિમાત્રેણ સર્વાશ્ચ મમ સિદ્ધયઃ ।
જાતા એવાણિમાદ્યાસ્તાઃ સર્વાશ્ચાન્યા વિભૂતયઃ
પ્રાપણીયન્ન મે કિઞ્ચિદસ્ત્યંબભુવનત્રયે ।
સર્વતઃ પ્રાપ્તકાલસ્ય ભવત્યાશ્ચરિતસ્મૃતેઃ
અથાપિ તવ સાંનિધ્યમિદં નો નિષ્ફલં ભવેત્ ।
એવં પરં પ્રાર્થયે ઽહં તં વરં પૂરયાંબિકે
પૂર્વં હિમવતા સાર્થં સૌહાર્દં પરિહાસવાન્ ।
ક્રીડામત્તેન ચાવાચ્યૈસ્તત્ર તેન પ્રગલ્ભિતમ્
અહઙ્ગૌરીગુરુરિતિ શ્લાઘામાત્મનિ તેનિવાન્ ।
તદ્વાક્યં મમ નૈવાભૂદ્યતસ્તત્રાધિકો ગુણઃ
ઉભયોર્ગુણસામ્યે તુ મિત્રયોરધિકે ગુણે ।
એકસ્ય કારણાજ્જાતે તત્રાન્યસ્ય સ્પૃહા ભવેત્
ગૌરીગુરુત્વશ્લાઘાર્થં પ્રાપ્તકામો ઽપ્યહં તપઃ ।
કૃતવાન્મન્ત્રિણીનાથે તત્ત્વંમત્તનયા ભવ
યતો મન્નામવિખ્યાતા ભવિષ્યસિ ન સંશયઃ ।
ઇત્યુક્તં વચનં શ્રુત્વા માતઙ્ગસ્ય મહામુનેઃ ।
તથાસ્ત્વિતિ તિરોઘત્ સ ચ પ્રીતો ઽભવન્મુનિઃ
માતઙ્ગસ્ય મહર્ષેસ્તુ તસ્ય સ્વપ્ને તદા મુદા ।
તાપિચ્છમઞ્જરીમેકાં દદૌ કર્ણાવતંસતઃ
તત્સ્વપ્નસ્ય પ્રભાવેણ માતઙ્ગસ્ય સધર્મિણી ।
નામ્ના સિદ્ધિમતી ગર્ભે લઘુશ્યામામધારયત્
તત એવ સમુત્પન્ના માતઙ્ગી તેન કીર્તિતાઃ ।
લઘુશ્યામેતિ સા પ્રોક્ત શ્યામા યન્મૂલકન્દભૂઃ
માતઙ્ગકન્યકા હૃદ્યાઃ કોટીનામપિ કોટિશઃ ।
લઘુશ્યામા મહાશ્યામામાતઙ્ગી વૃન્દસંયુતાઃ ।
અઙ્ગશક્તિત્વમાપન્નાઃ સેવન્તે પ્રિયકપ્રિયામ્
ઇતિ માતઙ્ગકન્યાનામુત્પત્તિઃ કુંભસંભવ ।
કથિતાઃ સપ્તકક્ષાશ્ચ શાલા લોહાદિનિર્મિતાઃ
મૂળ પાઠ: Brahmāṇḍapurāṇa · Edition: Bombay : Venkatesvara Steam Press (or a reprint thereof) · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0